Tıpta uzmanlık eğitimi alan başvuranın maaş farkı talebi ve Yükseköğretim Kanunu kapsamındaki özlük hakları değerlendirmesi (KDK)

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2020/62557-S.20.67659

BAŞVURU NO : 2020/6258

KARAR TARİHİ : 25/06/2020

RET KARARI

İSTANBUL

SAĞLIK BAKANLIĞI

BAŞVURUYA KONU İDARE :

BAŞVURUNUN KONUSU : Asistan doktorlara yapılan ödemeler hakkında.

BAŞVURU TARİHİ : 09/04/2020

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1) Başvuran özetle; İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesinde Sağlık Bakanlığı adına

tıpta uzmanlık eğitimi aldığını, Sağlık Bakanlığı adına eğitim gören tıpta uzmanlık öğrencilerinin, aynı işi yapan YÖK kadrosundaki mesai arkadaşlarına nazaran maaş ve ek ödemelerinin hesaplanma metotlarından dolayı 2000 liraya varan az ödeme aldığını belirtmiş, Kurumumuzca verilen gönderme kararı sonrasında tekrar başvurarak; Sağlık Bakanlığı adına üniversitede tıpta uzmanlık eğitimi görmekte olan kendisi gibi binlerce asistan hekim ile aynı işi aynı yerde yapan YÖK kadrosundaki meslektaşlarına göre 2000 Türk lirasına varan daha az ödeme aldığını belirterek konunun incelenmesini, adaletsizliğin ve geçmiş dönem mağduriyetinin de giderilmesini talep etmektedir.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2) Başvuruya konu taleple ilgili olarak Sağlık Bakanlığının 02/06/2020 tarih ve

sayılı yazısı ekindeki yazılarda;

2.1)Yönetim Hizmetleri Genel Müdürlüğünün 20/05/2020 tarih ve E. sayılı yazısında özetle; başvuranın İstanbul Başakşehir İlçe Sağlık Müdürlüğünde tabip olarak görev yapmakta iken, kadrosu ve özlük hakları Bakanlıkta kalmak üzere 663 sayılı Kanun Hükmünde

Kararnamenin 56 ncı maddesinin 1 inci bendine göre uzmanlık eğitimi süresince İstanbul

Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalında geçici olarak 29/05/2018 tarihinde makam onayı ile görevlendirildiği bildirilmiştir.

2.2) Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumunun 22/01/2015 tarih ve sayılı yazısında özetle;

Yükseköğretim Personel Kanununun, 04/11/1981 tarih ve 2547 sayılı Yükseköğretim

Kanununa tabi üniversite öğretim elemanlarının aylık, ödenek ve sair özlük haklarını kapsadığı, dolayısıyla Kanuna eklenen Ek-3 üncü madde ile getirilen düzenlemenin yalnızca

Yükseköğretim Kanununa tabi üniversitelerin kadrolarında bulunan öğretim üyeleri, öğretim görevlileri ve okutmanlar ile öğretim yardımcıları hakkında uygulanabileceği, Tıpta ve Diş

Hekimliğinde Uzmanlık Eğitimi Yönetmeliği hükümlerine göre, kadrosu ve özlük hakları

Kurumda kalmak üzere uzmanlık/yan dal uzmanlığı/doktora eğitimi almak üzere üniversitelerin ana bilim dalı başkanlıklarına görevlendirilen hekimlere, 14/11/2014 tarihli ve 29175 sayılı

Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 6554 sayılı Yükseköğretim Personel

Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 1 inci maddesi ile 2914 sayılı Kanuna eklenen Ek-3 üncü madde kapsamında “Yükseköğretim Tazminatı” ödenmesine imkân bulunmadığı bildirilmiştir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

3) 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının ilgili hükümleri:

3.1) “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü

maddesinde;“…Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye

Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…”

3.2) Anayasanın Kamu hizmeti görevlileriyle ilgili hükümler başlıklı 128 inci

maddesinde; “Memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir. (Ek cümle: 7/5/2010- 5982/12 md.) Ancak, malî ve sosyal haklara ilişkin toplu sözleşme hükümleri saklıdır.”

4) 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci

maddesinde; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”

5) Yükseköğretim Personel Kanununun Ek-3 üncü maddesinde; (Ek: 5/11/2014-6564/1 md.)

Devlet Memurları Kanununa tabi en yüksek Devlet memuru brüt aylık (ek gösterge dâhil)

tutarının; a) Profesör kadrosunda bulunanlara %100’ü, b) Doçent kadrosunda bulunanlara %100’ü, c) Doktor Öğretim Üyesi kadrosunda bulunanlara %100’ü, d) Araştırma Görevlisi kadrosunda bulunanlara %115’i, e) Öğretim Görevlisi (…)kadrosunda bulunanlara %115’i, f) (Mülga: 22/2/2018-7100/15 md.) oranında her ay yükseköğretim tazminatı ödenir.

Bu tazminata hak kazanılmasında ve ödenmesinde aylıklara ilişkin hükümler uygulanır. Bu maddeye göre ödenecek tazminat, damga vergisi hariç herhangi bir vergiye tabi tutulmaz ve ilgili mevzuatı uyarınca ödenmekte olan zam, tazminat, ödenek, döner sermaye ek ödemesi, ikramiye, ücret ve her ne ad altında olursa olsun yapılan benzeri ödemelerin hesabında dikkate alınmaz.”

6) Sağlık Bakanlığı ve Bağlı Kuruluşlarının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun

Hükmünde Kararnamenin 56-/1 inci maddesinde; “Bakanlık veya bağlı kuruluşlarının kadrolarında tıpta ve diş hekimliğinde uzmanlık mevzuatına göre diğer kamu kurum ve kuruluşlarında uzmanlık eğitimi veya yan dal uzmanlık eğitimi yaptırılabilir. Bu şekilde eğitim yapmak isteyenler, döner sermaye ek ödemesi hariç her türlü malî ve sosyal hakları Bakanlık veya bağlı kuruluşları tarafından karşılanmak üzere ilgili kurum ve kuruluşlarda görevlendirilebilir.” Bunlar, eğitimlerini tamamladıklarında görevlendirme süresi kadar

Bakanlık veya bağlı kuruluşlarında hizmet yapmakla yükümlüdür. Söz konusu personelden örneği Maliye Bakanlığı tarafından hazırlanmış, yüklenme senedi ile muteber imzalı müteselsil kefalet senedi alınır. Bunların hizmet yükümlülüğünü yerine getirmeden görevinden ayrılması, müstafi sayılması, görevine son verilmesi veya Devlet memurluğundan çıkarılması halinde, kendileri için Bakanlıkça yapılmış olan her türlü ödemeler toplamından, varsa hizmetin tamamlanan kısmı için hesaplanan miktar indirildikten sonra bakiye miktar kendilerinden kanuni faizi ile birlikte tahsil edilir. Tahsilat, borç miktarı ve ilgilinin durumu dikkate alınarak azami beş yıla kadar taksitlendirilerek yapılır.”

Hükümleri düzenlenmiştir.

IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİNE

ÖNERİSİ

7) Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebinin

reddi yönünde hazırlanan öneri Kamu Başdenetçisine sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme

8) Başvuran, İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesinde Sağlık Bakanlığı adına tıpta

uzmanlık eğitimi aldığını, Sağlık Bakanlığı adına eğitim gören tıpta uzmanlık öğrencilerinin, aynı işi yapan YÖK kadrosundaki mesai arkadaşlarına nazaran maaş ve ek ödemelerinin hesaplanma metotlarından dolayı 2000 liraya varan az ödeme aldığını belirterek mağduriyetlerinin giderilmesini talep etmiştir.

9) İdarenin cevabında ise özetle, Yükseköğretim Kanununa tabi üniversite öğretim

elemanlarının aylık, ödenek ve sair özlük haklarını kapsadığı, dolayısıyla Kanuna eklenen Ek-

3 üncü madde ile getirilen düzenlemenin yalnızca Yükseköğretim Kanununa tabi

üniversitelerin kadrolarında bulunan öğretim üyeleri, öğretim görevlileri ve okutmanlar ile öğretim yardımcıları hakkında uygulanabileceği, Tıpta ve Diş Hekimliğinde Uzmanlık Eğitimi

Yönetmeliği hükümlerine göre, kadrosu ve özlük hakları Kurumumuzda kalmak üzere uzmanlık/ yan dal uzmanlığı / doktora eğitimi almak üzere Üniversitelerin ana bilim dalı başkanlıklarına görevlendirilen hekimlere, 14/11/2014 tarihli ve 29175 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 6554 sayılı Yükseköğretim Personel Kanununda Değişiklik

Yapılmasına Dair Kanunun 1 inci maddesi ile 2914 sayılı Kanuna eklenen Ek-3 üncü madde kapsamında “Yükseköğretim Tazminatı” ödenmesine imkân bulunmadığı bildirilmiştir.

10) Başvuranın, İstanbul Başakşehir İlçe Sağlık Müdürlüğünde tabip olarak görev yapmakta

iken, kadrosu ve özlük hakları Bakanlıkta kalmak üzere 663 sayılı Kanun Hükmünde

Kararnamenin 56 ncı maddesinin 1 inci bendine göre uzmanlık eğitimi süresince İstanbul

Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalında geçici olarak 29/05/2018 tarihinde makam onayı ile görevlendirildiği bildirilmiştir.

11) Anayasanın 128 inci maddesinin ikinci fıkrasında, memurların ve diğer kamu görevlilerinin

nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işlerinin kanunla düzenleneceği, ancak mali ve sosyal haklara ilişkin toplu sözleşme hükümlerinin saklı olduğu hüküm altına alınmıştır.

12) Sağlık Bakanlığı ve Bağlı Kuruluşlarının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde

Kararnamenin 56 ncı maddesinin 1 inci fıkrasında, Bakanlık veya bağlı kuruluşlarının kadrolarında tıpta ve diş hekimliğinde uzmanlık mevzuatına göre diğer kamu kurum ve kuruluşlarında uzmanlık eğitimi veya yan dal uzmanlık eğitimi yaptırılabileceği, bu şekilde eğitim yapmak isteyenlerin, döner sermaye ek ödemesi hariç her türlü malî ve sosyal hakları

Bakanlık veya bağlı kuruluşları tarafından karşılanmak üzere ilgili kurum ve kuruluşlarda görevlendirilebileceği düzenlenmiştir. Üniversite personeli için 4/11/1981 tarihli ve 2547 sayılı

Yükseköğretim Kanununun 58 inci maddesinde öngörülen ek ödeme matrahı ve tavan ek ödeme oranları, Bakanlık ve bağlı kuruluşları personeli için ise 4/1/1961 tarihli ve 209 sayılı

Sağlık Bakanlığına Bağlı Sağlık Kurumları ile Esenlendirme (Rehabilitasyon) Tesislerine

Verilecek Döner Sermaye Hakkında Kanunun 5 inci maddesinde öngörülen ek ödeme matrahı ve tavan ek ödeme oranları esas alınarak Bakanlığın tabi olduğu ek ödeme mevzuatı doğrultusunda ek ödeme yapılacağı düzenlemelerine yer verilmiştir.

13) Sağlık Bakanlığı adına TUS eğitimi alan asistanlar ile üniversite bünyesinde görev yapan

asistan doktorların farklı statülerde oldukları ve Sağlık Bakanlığı kadrosunda bulunan asistanların açık bir düzenleme olmadığı sürece yükseköğretim kurumları bünyesinde bulunan asistan doktorlar için öngörülen düzenlemelerden yararlandırılamayacağı, başvuranın kadrosunun üniversitede olmadığı, Sağlık Bakanlığının personeli olduğu, açılan (TUS) sınav sonucunda üniversiteye yerleştirildiği, başvurana yukarıda yer verilen yasal mevzuatta yeri olmayan, bir tazminat veya ek ödemenin yapılamayacağı, idarenin bu anlamda mevzuata uygun işlem yapmak durumunda olduğu değerlendirilmektedir.

14) Kurumumuzca yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; idarenin mevzuata aykırı olarak

işlem yaptığı yönünde bir bulguya rastlanamaması nedeniyle, başvurunun reddi yönünde karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme

15) İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede

yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar

Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmede, şikâyet başvurusu kapsamında, idarenin, başvurana ilişkin işlemlerle ilgili bilgi ve belgeleri süresi içerisinde ve gerekçeli olarak kurumumuza gönderdiği, bu anlamda “kararların gerekçeli olması”, “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ve “makul sürede karar verme” ilkelerine uygun hareket ettiği, ancak, başvuru sahibine verdiği cevapta idari işleme karşı hangi sürede hangi mercie başvurabileceğini göstermediği bu nedenle de karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, idarenin bahse konu ilkeye de uygun davranması önerilmektedir.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

16) 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin

birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre, kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup, ilgili idarenin işlemleri yönünden Ankara İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır

VII. KARAR

Başvuru kapsamında, mevcut bilgi ve belgeler çerçevesinde yapılan inceleme sonucunda; Yukarıda açıklanan gerekçelerle; BAŞVURUNUN REDDİNE, Kararın, Başvurana ve Sağlık Bakanlığına tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi tarafından karar verildi.

e-imzalıdır

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi