|
ÖZET: Bu karar, başvuranın 2021 Tıpta Yan Dal Uzmanlık Eğitimi (YDUS) Enfeksiyon Hastalıkları Yazılı Sınavı sonucuna yaptığı itirazın değerlendirilmesi üzerine verilmiştir. Başvuran, sınav sonuçlarının hatalı olduğunu, özellikle bazı sorularda puanının eksik hesaplandığını ve değerlendirmelerin alanında uzman kişilerce yapılmadığını iddia etmiştir. Ancak, ÖSYM Başkanlığı, itiraz sonrası yapılan değerlendirmelerin alanında uzman akademisyenler tarafından gerçekleştirildiğini ve bu süreçte gizlilik ilkesine uyulduğunu belirtmiştir.
ÖSYM, aday cevaplarının değerlendirilmesinde, cevap anahtarına uygunluk ve farklı biçimlerde doğru cevapların kabul edilebileceği gibi kriterler kullanıldığını ifade etmiştir. Başvuranın iddialarının aksine, yapılan değerlendirmelerin hukuka uygun olduğu ve herhangi bir hata bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Bu nedenle, başvurunun reddine karar verilmiştir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2022/10264-S.22.15838
BAŞVURU NO : 2022/3017
KARAR TARİHİ : 12/08/2022
RET KARARI
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : ÖLÇME, SEÇME VE YERLEŞTİRME MERKEZİ BAŞKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın 2021 Tıpta Yan Dal Uzmanlık Eğitimi(YDUS) Enfeksiyon
Hastalıkları Yazılı Sınav sonucuna yaptığı itirazın ÖSYM tarafından değerlendirmesinde çeşitli hatalar olduğu iddiaları ile sınav sonucunun yeniden değerlendirilmesi talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 24/02/2022
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran başvurusunda özetle; 19 Aralık 2021 tarihinde ÖSYM tarafından gerçekleştirilen Tıpta Yan
Dal Uzmanlık Eğitimi(YDUS) Enfeksiyon Hastalıkları Yazılı Sınav sonuçlarının 27 Ocak 2022 tarihinde açıklandığını, söz konusu sınavın açık uçlu(yazılı) bir sınav olması nedeniyle soru ve cevaplarını hemen öğrenemediğini, 31/01/2022 tarihinde cevap kitapçığını incelemek için, 02/02/2022 tarihinde ise sınav sonucuna itiraz ederek cevaplarının uzmanlarca yeniden değerlendirilmesi için oluşturduğu iki ayrı dilekçesini ÖSYM’ye gönderdiğini, tarihinde ÖSYM’de kendi cevap kitapçığını ve sınav cevap anahtarını incelediğini, pek çok soruda puanının eksik hesaplandığını hatta bazı sorularda tam puan alması gerekirken hiç puan alamadığını gördüğünü, sınav sonucu ve cevap anahtarı talep ettiği gibi Enfeksiyon
Hastalıkları Uzmanlarınca yeniden değerlendirilmiş olsa idi puanında belirgin bir artış olacağını düşündüğünü, ÖSYM’nin bunu yapmayarak verdiği cevapların onların hazırladığı cevap anahtarıyla örtüşüp örtüşmediğinden ibaret bir inceleme yaptığını düşündüğünü, tıp dışı personelin bu değerlendirme işlemini yapmış olması nedeniyle cevap anahtarıyla birebir kelime kelime aynı olmasa da yazdığı doğru bilgilerin yanlış kabul edildiğini, örneğin 17 inci sorunun “b” şıkkında “Centers for…(CDC)” nin 2021 yılına ait Cinsel Yolla Bulaşan Hastalıklar Rehberinin 73 üncü sayfasında yazdığı gibi Neisseria
Gononnhoca enfeksiyon tedavisinde Softirakson 500 mg indromüsküler ted doza ek olarak Doksisiklin 2 x
100 mg 7 gün boyunca verildiğini ancak cevap anahtarında eski/güncel olmayan bilgiler yazıldığından
kendisine ait doğru cevabın kabul edilmeyerek 2.5 puanının verilmediğini, yine 20 inci soruda kendisine en az 2.5 puan hatta 5 puan verilmesi gerekirken 0 verildiğini, diğer sorularda ise; 10 uncu sorunun b bölümünden en az 1 puan, 16 ncı sorunun a bölümünden 0.5 puan ve b bölümünden 1 puan, 7 nci sorunun a bölümünden 1.5 puan, 13 üncü sorunun b ve c bölümlerinden 0,5 er puanın tarafına verilmediğini, 11,12,3 ve 1 inci sorularda verdiği cevapların ise güncel literatüre bakılarak değerlendirilmesinin doğru olacağını düşündüğünü, söz konusu sınavın yazılı olması nedeniyle değerlendirmenin bizzat bu işin uzmanları tarafından yapılmasının bir gereklilik olduğunu ve kelimesi kelimesine uymadığı için hiç puan verilmemesinin yanlış olduğunu düşündüğünü, hayatını etkileyen böylesi bir sınavda yapılan özensizliğin, güncel bilgilerin takip edilmemesinin ve itirazının gerçek anlamda değerlendirilmemesinin son derece üzücü olduğunu ifade ederek YDUS-Enfeksiyon 2021 sınavının cevap anahtarının gerekirse en başından değerlendirilmesini veya belirttiği sorularla ilgili uzmanlarca yeniden değerlendirme yapılarak eksik puanlarının tarafına verilerek yaşadığı hak kaybının telafi edilmesini ve tarafına verilecek yeni puan ile yeni tercih hakkı tanınmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzun bilgi ve belge talebi üzerine, Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığının konuya ilişkin olarak Kurumumuza göndermiş olduğu 10/05/2022 tarih Sayı : 2022/10264-S.22.15838 yazısı ve eklerinden özetle;
2.1. 15 Temmuz tarihli ve 30479 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 4 numaralı
Bakanlıklara Bağlı, İlgili, İlişkili Kurum ve Kuruluşlar ile Diğer Kurum ve Kuruluşların Teşkilatı Hakkında
Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin 347. maddesi gereğince Yükseköğretim Kurulu kararlarına, ilgili mevzuat hükümlerine istinaden başta yükseköğretim kurumlarında lisans, lisansüstü öğrenim görecek adayların puan sıralamasına göre tespiti, yerleştirilmesi ile yükseköğretim kurumlarında atama, yükselmelerde esas alınan sınavlar olmak üzere ulusal ve uluslararası her türlü bilim, yetenek, yabancı dil sınavları ile gerektiğinde yerleştirme işlemlerini yapmak dâhil mezkûr Kararname, 6114 sayılı Kanun ve ilgili mevzuatla verilen görevleri yerine getirmekle yetkilendirilmiş kamu tüzel kişiliğine, idari ve mali özerkliğe sahip bir kamu kurumu olan ÖSYM Başkanlığına, 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin 347. maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendi uyarınca “İlgili mevzuat hükümleri uyarınca kamu kurum ve kuruluşlarının kadro ve pozisyonlarında görev almaya veya görevde yükselmeye yönelik sınavları ve gerektiğinde yerleştirme işlemlerini ilgili kurumun talebine bağlı olarak yapmak” (ç) bendi uyarınca
“Sınav ölçme, değerlendirme ve yerleştirme işlemlerine yönelik yıllık sınav takvimini belirlemek, kamuoyuna duyurmak ve 6114 sayılı Kanunda ve bu Bölümde belirlenen ilkelere göre yerine getirmek”, (e) bendi uyarınca “Gerekli hallerde sınavları erteleme, kısmen veya tamamen iptal etmek, adayların işlemlerini gerçersiz saymak.”,(i) bendinde “Görev, yetki ve sorumluluk alanına giren konularda idari düzenlemeler yapmak ve kılavuzlar hazırlamak.” hususunda yetkili kılındığının açıkça ifade edildiği,
2.2. 6114 sayılı Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Hizmetleri Hakkında Kanun’un “Tanımlar” kenar başlıklı 2. maddesi ile 4 numaralı Kararname’nin “Tanımlar” kenar başlıklı 346. maddesinde “kılavuz”un; ölçme, seçme ve yerleştirme işlemlerine ilişkin uyulması gereken kurallar, duyurular veya yol gösterici açıklamalardan oluşan, adaylar ile diğer ilgilileri bağlayıcı olan basılı veya elektronik ortamdaki bilgi paketi
olarak tanımlandığı, 6114 sayılı Kanun’un “Temel ilkeler” kenar başlıklı 7. maddesinin beşinci fıkrasında sınavlarla ilgili her türlü açıklama, başvuru ve sınav sonuçlarının adaylara duyurulmasının ÖSYM
Başkanlığının internet sayfasında yapılacağı, internet sayfasındaki duyuruların adaylara tebliğ hükmünde olduğunun belirtildiği, 6114 sayılı Kanun’un 8. Maddesinin dördüncü fıkrasında sınav sorularına ve sınav sonuçlarına itirazların, 6/1/1982 sayılı ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun ivedi yargılamaya ilişkin hükümleri saklı kalmak kaydıyla ilgili kılavuzlarda belirtilen süreler içinde doğrudan ÖSYM
Başkanlığına yapılacağı, itirazlarla ilgili işlemlerin ve saklanan bilgilerin tespit ve tevsikinde ÖSYM
Başkanlığının kayıtlarının esas alınacağının belirtildiği,
2.3. 26 Nisan 2014 tarihli ve 28983 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Tıpta ve Diş
Hekimliğinde Uzmanlık Eğitimi Yönetmeliği uyarınca hazırlanan ve yayımlanması Sağlık Bakanlığınca uygun bulunarak 1 Ekim 2021 tarihinde ÖSYM Başkanlığının internet sayfasında yayımlanan 2021-YDUS
Başvuru Kılavuzunun; Giriş sayfasında “Bu kılavuz sınavla ilgili başvuru, sınav ve sınav sonuçlarının değerlendirilmesi ve yerleştirme esaslarını kapsamaktadır. Sınava başvuran adaylar, Kılavuzda ve ilgili mevzuatta yer alan düzenlemeleri kabul etmiş sayılırlar.”, “10.3.ÖSYM İLE YAZIŞMALAR” başlıklı maddesinde “Sınav ve yerleştirme sonucunun incelenmesini isteyen adaylar, sonuçlar ÖSYM tarafından elektronik ortamda açıklandıktan sonra 10 gün içinde (sonuçların açıklandığı tarihten bir gün sonra başlamak üzere) Genel Amaçlı Dilekçe örneğini kullanarak Merkezimize başvurmalıdırlar. Sınav sorularına ilişkin itirazlar ise sınav tarihinden itibaren 3 iş günü içerisinde (sınav tarihinden bir gün sonra başlamak üzere) aynı şekilde yapılmalıdır. Yapılacak her türlü itiraz, adayın dava açabilme hakkı için geçerli 10 günlük dava açma süresini durdurmaz. Adayların inceleme masrafları karşılığı, ÖSYM’nin T.C.
Halkbank Ankara Kurumsal Şubesi IBAN numaralı hesabına gerekli ücreti (ÖSYM’nin internet sayfasında yayımlanan Adaylar Tarafından Dilekçe Gönderilmesi ve İşlem
Ücretleri duyurusunda ücretler belirtilmektedir.) yatırdıklarını gösteren dekontunu dilekçelerine eklemeleri gerekir (Bu hesaba sınav ücretleri kesinlikle yatırılmamalıdır.). Dilekçe ÖSYM Sınav Hizmetleri
Daire Başkanlığı 06800 Bilkent/Ankara adresine ulaştırılmalıdır. Süre hesabında ÖSYM Genel Evrak kaydına giriş tarihi esas alınacaktır. Süresi geçtikten sonra yapılan itirazlar ile üzerinde adayın T.C.
Kimlik/ Numarası, adresi, evrak referans numarası vb. bilgiler yazılı olmayan, imzalanmamış ve ekinde banka dekontu bulunmayan dilekçeler kesinlikle işleme alınmayacaktır… ÖSYM’de bulunan her türlü sınav evrakının aslı veya sureti, yargı organlarının aksi kararları olmadıkça, aday dâhil hiçbir kişi veya kuruma gösterilmez ve verilmez. Ancak, “Adaylar Tarafından Dilekçe Gönderilmesi ve İşlem Ücretleri” konulu duyuru doğrultusunda adaylar, sınavda kullanmış oldukları kendi soru kitapçığı, sınav kitapçığı ve cevap kâğıdının görüntüsünü ÖSYM’de (Ankara’da) ücreti karşılığı, 6114 sayılı Kanun’un 7. maddesinin dördüncü fıkrasında belirtilen imha süresi sona ermeden inceleyebileceklerdir.” düzenlemesi ile sınava ilişkin itiraz usulü ile ilgili olarak 6114 sayılı Kanun’un 7. Maddesinin beşinci fıkrası uyarınca tebliğ hükmünde olmak üzere adaylara gerekli bilgilendirmenin yapıldığı,
2.4. ÖSYM Başkanlığınca yapılan sınavların sorularının hazırlanması ve sınav sonrası itirazların değerlendirilmesi, 6114 sayılı Kanuna dayanılarak hazırlanan ve 16/04/2013 tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Soruların Hazırlanması, Soru Havuzunun Oluşturulması ve Soruların
Güvenliğinin Sağlanmasına İlişkin Yönetmelik hükümleri doğrultusunda gerçekleştirildiği, mezkur
Yönetmeliğin 6 ncı maddesinin onuncu fıkrasında “Başkanlık, soru yazarı ve bilimsel denetmenlere;
hazırladıkları, denetledikleri ve sınavlarda sorulan sorulara adaylar tarafından itiraz edilmesi veya iptal için yargıya başvurulması durumunda teknik ve bilimsel rapor hazırlatarak itiraz veya iptal ile ilgili görüşünü isteyebilir.”, 10 uncu maddesinin birinci fıkrasında “Sınavlar tamamlandıktan sonra ilgili birim tarafından tüm soruların istatistiksel ve madde analizleri gerçekleştirilebilir. Sınav sonuçları ve analizler değerlendirildikten sonra sonuçlar ilgili soru yazarı ve bilimsel denetmenlerle paylaşılabilir. Adaylar sorular ile ilgili itirazları soru yazarına ve bilimsel denetmenlere ve gerektiğinde haricen görevlendirilecek konunun uzmanı öğretim üyelerine ileterek soru ile ilgili görüş ve düşünceleri talep edebilir. Elde edilen bulgular sorunun yanlış veya eksik olduğunu gösterdiği takdirde, ilgili soru ÖSYM Yönetim Kurulu tarafından iptal edilebilir.” hükmünün amir olduğu,
2.5. Başvuranın tıp alanı dışında bir personelin değerlendirme işlemi yapmış olmasıyla ilgili iddialarının tümüyle gerçek dışı olduğu, hem sınavın hem de adayın sınav sonucuna itirazının değerlendirme süreçlerinde ÖSYM Başkanlığı tarafından görevlendirilen alanında uzman akademisyenlerin görev aldığı, ayrıca iddia edildiği gibi değerlendirmeler esnasında aday cevabının cevap anahtarıyla birebir kelime kelime örtüşmesine dayalı bir değerlendirmenin aksine, aday cevapları; cevap anahtarı esas alınarak, doğru cevabın farklı bir biçimde ifade edilebileceği, cevabın kısmen doğru olabileceği vb. hususlar göz önünde bulundurularak ve gerektiğinde güncel bilimsel kaynaklara da başvurularak değerlendirildiği, bunun yanı sıra sınava giren tüm adaylar için değerlendirmeyi adil kılmak adına, aday sınav kitapçığında; -cevabın her soru için ayrılan alana yazılması aksi takdirde cevapların dikkate alınmayacağı, -doğru cevapların madde halinde listelenmesinin istendiği çoklu cevaplı sorularda istenen sayıda madde yazılması gerektiği aksi takdirde fazladan yazılan cevabın değerlendirmeye alınmayacağı, -ilaçların ticari isimlerinin doğru cevap olarak kabul edilmeyeceği, -yazının okunaklı ve ifadelerin anlaşılır olması gerektiği, bilgilerinin yer aldığı, değerlendirme için görevlendirilen akademisyenlerin tüm adaylar için adil bir değerlendirme yapabilmek adına bu ilkeler doğrultusunda değerlendirme işlemi gerçekleştirdiği,
2.6. Başvuranın ÖSYM Başkanlığına göndermiş olduğu 2 Şubat 2022 tarihli itiraz dilekçesi sonrasında alanında uzman bir akademisyenin Kuruma davet edildiği, adayın aldığı puanlar ve verdiği cevapların cevap anahtarı doğrultusunda ve kaynak kitaplara başvurularak tekrar kontrol edildiği, uzman akademisyenin görüşü doğrultusunda değerlendirmede bir hata bulunmadığının tutanak altına alındığı, Sınav Hizmetleri Daire Başkanlığının 16 Şubat 2022 tarihli ve sayılı yazısı ile verdiği cevapta, 2021-YDUS Başvuru Kılavuzunda belirtilen ilkeler doğrultusunda gerçekleştirilen değerlendirme işleminde herhangi bir hata olmadığının belirlendiğinin başvurana bildirildiği,
2.7. 6114 Sayılı Kanunun 7 nci maddesinin sekizinci fıkrasında yer alan “Soru hazırlama faaliyetlerine ilişkin olarak, yayımlanmış ve alenileşmiş her türlü yazılı, görüntülü ve sesli eserlerden yararlanılması veya iktibas yapılması eğitim ve öğretim kapsamında değerlendirilir, eser ve eser sahibinin kimliği gizli tutulur.”, hükmü, 9 uncu maddesinde “(1) Sınav soruları ile bunları hazırlamakla görevlendirilmiş olan kişilerin kimlikleri gizli tutulur. Başkanlık, gizlilik ve güvenliğin sağlanması için sınav öncesinde, sınav sırasında ve sonrasında gerekli bütün tedbirleri alır, ilgili tüm kurumlarla işbirliği yapar, ilgili kamu kurum ve kuruluşları ile yapılacak protokoller çerçevesinde veri tabanlarında sınav ve yerleştirmeler için ihtiyaç duyulan kişisel veri sorgulaması yapabilir. Soru havuzundaki sorular hiçbir koşul altında kısmen ya da
tamamen üçüncü şahıslara verilmez. Adli ve idari soruşturma ve kovuşturmalarda soru havuzuna erişim için Cumhurbaşkanının izni gereklidir. (2) Sorular ve cevapları, yapılan sınav sona erdikten sonra Yönetim
Kurulu kararına istinaden özel erişim usulleri ile adaylara açıklanabilir.” hükmü ile Soruların
Hazırlanması, Soru Havuzunun Oluşturulması ve Soruların Güvenliğinin Sağlanmasına İlişkin Yönetmeliği
5 inci maddesinin birinci fıkrasının c bendinde yer alan “Soruların yazılması, düzenlenmesi, bilimsel
denetimlerden geçirilmesi, sınav sorularının basılması aşaması da dâhil olmak üzere tüm aşamalarda görev yapanların kimlikleri gizli tutulur.” hükmü gereği sınav soru ve cevap anahtarının hazırlanması ve itiraz değerlendirme sürecinde ÖSYM Başkanlığının tarafından görevlendirilen alanında uzman akademisyenlerin kimliği gizli tutulmakta olup sınav soru ve cevaplarının Kamu Denetçiliği Kurumu tarafından incelenmesinde gizlilik ilkesine uyulması ve yapılacak inceleme sonrasında soru kitapçığı ve cevap anahtarının dönüş poşeti içerisinde ÖSYM Başkanlığına iade edilmesi gerektiği,
2.8. 2021 Tıpta Yan Dal Uzmanlık Eğitimi Giriş Sınavı(YDUS)Enfeksiyon Hastalıkları Testinde sınav sonucuna itiraz eden veya yeniden değerlendirme yapılarak sınav sonucu değişen herhangi bir aday bulunmadığı, başvuru konusuna ilişkin olarak başvuran veya diğer kişiler tarafından yargı organlarında açılmış/sonuçlanmış bir davanın da bulunmadığı,
Açıklamalarına yer verildiği görülmektedir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T. C. Anayasası’nın; “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”
4. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı
5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü
eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” hükümleri düzenlenmiştir.
5. 17/02/2011 tarihli ve 6114 Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Hizmetleri Hakkında Kanun’un;
5.1 “Tanımlar” başlıklı 2 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendinde; “Kılavuz: Ölçme, seçme ve
yerleştirme işlemlerine ilişkin uyulması gereken kurallar, duyurular veya yol gösterici açıklamalardan oluşan ve adaylar ile diğer ilgilileri bağlayıcı olan basılı veya elektronik ortamdaki bilgi paketini… ifade eder.”
5.2. “Temel ilkeler” başlıklı 7 nci maddesinde; “ (5) Sınavlarla ilgili her türlü açıklama, başvuru ve sınav sonuçlarının adaylara duyurulması, Başkanlığın internet sayfasında yapılır. İnternet sayfasındaki duyurular adaylara tebliğ hükmündedir…(8)Soru hazırlama faaliyetlerine ilişkin olarak, yayımlanmış ve
alenileşmiş her türlü yazılı, görüntülü ve sesli eserlerden yararlanılması veya iktibas yapılması eğitim ve öğretim kapsamında değerlendirilir, eser ve eser sahibinin kimliği gizli tutulur. Soruların hazırlanması, soru havuzunun oluşturulması ve şifrelenmesi, basılı veya elektronik ortamda yapılan sınav sorularının güvenliğinin sağlanması hususlarına ve sınav türlerine ilişkin usul ve esaslar ile sınavlarda görev alacakların uyması gereken hususlar yönetmelikle düzenlenir.”
5.3. “Sınav merkezleri, görevliler, sonuçlara itiraz” başlıklı 8 inci maddesinde; “(4) (Değişik birinci cümle: 2/12/2016-6764/70 md.) Sınav sorularına ve sınav sonuçlarına itirazlar, 6/1/1982 tarihli ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun ivedi yargılamaya ilişkin hükümleri saklı kalmak kaydıyla ilgili kılavuzlarda belirtilen süreler içinde doğrudan Başkanlığa yapılır. İtirazlarla ilgili işlemlerin ve saklanan bilgilerin tespit ve tevsikinde Başkanlık kayıtları esas alınır.”
6. 15/07/2018 tarihli, 4 Sayılı, Bakanlıklara Bağlı, İlgili, İlişkili Kurum ve Kuruluşlar İle Diğer
Kurum Ve Kuruluşların Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin ÖSYM ara başlığı altındaki;
6.1.”Tanımlar” başlıklı 346 ncı maddesinde; “(1) Bu Bölümün uygulanmasında; … e) Kılavuz: Ölçme, seçme ve yerleştirme işlemlerine ilişkin uyulması gereken kurallar, duyurular veya yol gösterici açıklamalardan oluşan ve adaylar ile diğer ilgilileri bağlayıcı olan basılı veya elektronik ortamdaki bilgi paketini,… ifade eder.”,
6.2. “Kuruluş, görev ve yetkiler” başlıklı 347 nci maddesinde; “(1) Ölçme, Seçme ve Yerleştirme
Merkezi Başkanlığı, bu Bölüm ve ilgili diğer mevzuatla verilen görevleri yerine getirmek ve yetkileri kullanmak üzere kamu tüzel kişiliğine, idari ve mali özerkliğe sahip, Yükseköğretim Kurulu ile ilgili, merkezi Ankara’da bulunan özel bütçeli bir kuruluştur.
(2) Başkanlığın görev ve yetkileri şunlardır:…b) İlgili mevzuat hükümleri uyarınca kamu kurum ve kuruluşlarının kadro ve pozisyonlarında görev almaya veya görevde yükselmeye yönelik sınavları ve gerektiğinde yerleştirme işlemlerini ilgili kurumun talebine bağlı olarak yapmak…c) Özel hukuk tüzel kişilerinin talep ettikleri her türlü ölçme ve değerlendirme işlemlerini yapmak… ç) Sınav ölçme, değerlendirme ve yerleştirme işlemlerine yönelik yıllık sınav takvimini belirlemek, kamuoyuna duyurmak ve 6114 sayılı Kanunda ve bu Bölümde belirlenen ilkelere göre yerine getirmek… e) Hizmetin gereklerine uygun ölçme, seçme, değerlendirme ve yerleştirme yöntemlerini belirlemek. …ğ) Gerekli hâllerde sınavları ertelemek, kısmen veya tamamen iptal etmek, adayların işlemlerini geçersiz saymak…i) Görev, yetki ve sorumluluk alanına giren konularda idari düzenlemeler yapmak ve kılavuzlar hazırlamak…”
6.3. “Başkan, Başkan yardımcıları ve Yönetim Kurulu” başlıklı 348 inci maddesinde; “(6) Yönetim
Kurulunun görevleri şunlardır: a) Sınav sorularının hazırlanması veya sınavların yapılması için gerekli ilkeleri belirlemek. b) Sınavların yürütülmesinde gerekli kılavuz, açıklama ve belgeleri onaylamak.”
7. 16/04/2013 tarihli ve 28620 sayılı tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Soruların
Hazırlanması, Soru Havuzunun Oluşturulması ve Soruların Güvenliğinin Sağlanmasına İlişkin
Yönetmeliğin;
7.1. “Amaç ve kapsam” başlıklı 1 inci maddesinde; “(1) Bu Yönetmelik; Ölçme, Seçme ve Yerleştirme
Merkezi Başkanlığı tarafından yapılacak sınavlara ilişkin soruların hazırlanması, soru havuzunun oluşturulması ve şifrelenmesi, basılı veya elektronik ortamda yapılan sınavlara ait soruların güvenliğinin sağlanması, sınav türleri ile sınavların hazırlanmasında görev alanların uyması gereken hususlara ilişkin usul ve esasları düzenlemektedir.”
7.2. “Ön bilimsel denetim, ön düzenleme ve nihai bilimsel denetim süreçleri” başlıklı 6 ncı maddesinde; “(10) Başkanlık, soru yazarı ve bilimsel denetmenlere; hazırladıkları, denetledikleri ve sınavlarda sorulan sorulara adaylar tarafından itiraz edilmesi veya iptal için yargıya başvurulması durumunda teknik ve bilimsel rapor hazırlatarak itiraz veya iptal ile ilgili görüşünü isteyebilir.”
7.3. “Soruların analizi” başlıklı 10 uncu maddesinde; “(1) Sınavlar tamamlandıktan sonra ilgili birim tarafından tüm soruların istatistiksel ve madde analizleri gerçekleştirilebilir. Sınav sonuçları ve analizler değerlendirildikten sonra sonuçlar ilgili soru yazarı ve bilimsel denetmenlerle paylaşılabilir. Adaylar sorular ile ilgili itirazları soru yazarına ve bilimsel denetmenlere ve gerektiğinde haricen görevlendirilecek konunun uzmanı öğretim üyelerine ileterek soru ile ilgili görüş ve düşünceleri talep edebilir. Elde edilen bulgular sorunun yanlış veya eksik olduğunu gösterdiği takdirde, ilgili soru ÖSYM Yönetim Kurulu tarafından iptal edilebilir. Hatalı veya eksik soru hazırlayan veya denetleyenler uyarılabileceği gibi havuzdan da çıkarılabilir.”
8. 1 Ekim 2021 tarihinde ÖSYM Başkanlığının internet sayfasında yayımlanan 2021-Tıpta Yan Dal
Uzmanlık Eğitimi Giriş Sınavı (YDUS) Başvuru Kılavuzunun;
8.1. Giriş sayfasında “Bu kılavuz sınavla ilgili başvuru, sınav ve sınav sonuçlarının değerlendirilmesi ve yerleştirme esaslarını kapsamaktadır. Sınava başvuran adaylar, Kılavuzda ve ilgili mevzuatta yer alan düzenlemeleri kabul etmiş sayılırlar.”,
8.2. “10.3.ÖSYM İLE YAZIŞMALAR” başlıklı maddesinde “Sınav ve yerleştirme sonucunun incelenmesini isteyen adaylar, sonuçlar ÖSYM tarafından elektronik ortamda açıklandıktan sonra 10 gün içinde (sonuçların açıklandığı tarihten bir gün sonra başlamak üzere) Genel Amaçlı Dilekçe örneğini kullanarak Merkezimize başvurmalıdırlar. Sınav sorularına ilişkin itirazlar ise sınav tarihinden itibaren 3 iş günü içerisinde (sınav tarihinden bir gün sonra başlamak üzere) aynı şekilde yapılmalıdır. Yapılacak her türlü itiraz, adayın dava açabilme hakkı için geçerli 10 günlük dava açma süresini durdurmaz. …ÖSYM’de bulunan her türlü sınav evrakının aslı veya sureti, yargı organlarının aksi kararları olmadıkça, aday dâhil hiçbir kişi veya kuruma gösterilmez ve verilmez. Ancak, “Adaylar Tarafından Dilekçe Gönderilmesi ve
İşlem Ücretleri” konulu duyuru doğrultusunda adaylar, sınavda kullanmış oldukları kendi soru kitapçığı, sınav kitapçığı ve cevap kâğıdının görüntüsünü ÖSYM’de (Ankara’da) ücreti karşılığı, 6114 sayılı
Kanun’un 7. maddesinin dördüncü fıkrasında belirtilen imha süresi sona ermeden inceleyebileceklerdir.”
Hüküm ve düzenlemeleri yer almaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
9. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; İdarenin işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilemediğinden, başvurunun reddi yönünde hazırlanan “Ret Kararı Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
10. 1 numaralı paragrafta açıklandığı üzere, başvuran, 19 Aralık 2021 tarihinde katılmış olduğu açık uçlu sorulardan oluşan YDUS Enfeksiyon Hastalıkları Yazılı Sınav sonucunun 17 inci sorunun “b” şıkkında,
20 inci soruda, 10 uncu sorunun b bölümünden en az 1 puan, 16 ncı sorunun a ve b bölümünde, 7 nci
sorunun a bölümünde, 13 üncü sorunun b ve c bölümlerinde cevaplarının eksik notlandırıldığını, 11,12,3 ve 1 inci sorularda verdiği cevapların ise güncel literatüre bakılarak değerlendirilmenin doğru olacağını düşündüğünü ayrıca değerlendirmenin bizzat bu işin uzmanları tarafından yapılmasının bir gereklilik olduğunu ve kelimesi kelimesine uymadığı için hiç puan verilmemesinin yanlış olduğunu düşündüğünü, ÖSYM’ye konuyla ilgili yapmış olduğu itirazının gerçek anlamda değerlendirilmediğini ifade ederek sınavının cevap anahtarının gerekirse en başından değerlendirilmesini veya belirttiği sorularla ilgili uzmanlarca yeniden değerlendirilerek tarafına verilecek yeni puan ile yeni tercih hakkı tanınması talebiyle Kurumumuza başvuruda bulunmuştur.
11. ÖSYM tarafından Kurumumuza gönderilen bilgi ve belgelerden; başvuranın katılmış olduğu
YDUS Enfeksiyon Hastalıkları Yazılı Sınav sonucuna 2/02/2022 tarihinde itirazda bulunduğu, başvuranın itirazı sonrasında alanında uzman bir akademisyenin ÖSYM Başkanlığına davet edildiği, adayın aldığı puan ile verdiği cevapların cevap anahtarı doğrultusunda kaynak kitaplara başvurularak yeniden kontrol edildiği, uzman akademisyenin görüşü doğrultusunda başvuranın cevap kâğıdının değerlendirme işleminde bir hata bulunmadığının tutanak altına alındığı, yapılan değerlendirme işleminin tebliğ hükmünde olmak üzere adaylara duyurulan 2021-YDUS Başvuru Kılavuzunda belirtilen ilkeler doğrultusunda gerçekleştirildiği, neticede başvuranın sınav sonucunda bir hata bulunmadığının başvurana bildirildiği anlaşılmıştır.
12. Başvuran her ne kadar alanında uzman kişilerce bir değerlendirme işlemi yapılmadığını ifade etmiş olsa da hem sınavın hazırlanması süreçlerinde hem de sınav sonucuna itiraz sonrasındaki değerlendirme süreçlerinde ÖSYM Başkanlığı ilgili başvuru kılavuzundaki ilkeler doğrultusunda uzman akademisyenlerin görev aldığını ancak 6114 Sayılı Kanunun 7 nci maddesinin sekizinci fıkrası, 9 uncu maddesinin birinci fıkrası, Soruların Hazırlanması, Soru Havuzunun Oluşturulması ve Soruların Güvenliğinin Sağlanmasına
İlişkin Yönetmeliği 5 inci maddesinin birinci fıkrasının c bendi gereği ÖSYM Başkanlığının tarafından görevlendirilen alanında uzman akademisyenlerin kimliği gizli tutulması gibi sınav güvenliği ve gizliliğe yönelik hükümler olması nedeniyle itirazları değerlendiren akademisyenlerin isimlerinin gizli tutulduğu anlaşılmıştır. Yine başvuran her ne kadar değerlendirmeler esnasında aday cevabının cevap anahtarıyla
birebir kelime kelime örtüşmesine dayalı bir değerlendirme yapıldığı bunun da hak kayıplarına neden olduğunu ifade etmiş olsa da ÖSYM Başkanlığı aday cevaplarının; cevap anahtarı esas alınarak, doğru cevabın farklı bir biçimde ifade edilebileceği (Doğrudan aynısı yazmayıp eşdeğer ifadeler yazıldığında da başvuranın cevabının doğru kabul edilerek puanlama yapıldığı( 13(b) ve 13(c) sorularında görüldüğü üzere), cevabın kısmen doğru olabileceği vb. hususlar göz önünde bulundurularak ve gerektiğinde güncel bilimsel kaynaklara da başvurularak değerlendirilmede bulunduğunu açıkça ifade ettiği anlaşılmıştır. Bununla beraber adaylar için değerlendirmeyi adil kılmak için bazı objektif kriterler belirleme (2.4. numaralı paragraf) gayretinde olduğu ve sınav her ne kadar açık uçlu olsa da soru hazırlamada ve cevap anahtarı hazırlamada başvurulan yöntemin yorum içermeyip spesifik cevaplara göre madde halinde yazılarak cevaplanacak şekilde dizayn edildiği, bu doğrultuda adayın verdiği cevabın önceden oluşturularak madde madde yazılmış cevap anahtarındaki ilgili yerde yazan cevapla eşleşmesi halinde ilgili Kılavuza uygun olarak puanlamanın gerçekleştirilmesine çalışıldığı da anlaşılmıştır.
13. Kurumumuza sunulan cevap anahtarı ile adayın cevap kağıdının başvuranın özellikle fazla puan almayı beklediği sorulara verdiği cevaplar bakımından karşılaştırmalı olarak incelenmesinden; 1. soruda; yazılması gerekli 3 tane ifadenin cevap anahtarında belirlendiği, başvuranın bu ifadelerden 2 sini doğru olarak sayabildiği(geçerli puan 2), 3.(b) soruda; başvuranın cevap anahtarına uygun yanıt veremediği(geçerli puan 0), 7.(a) soruda; yazılması beklenen 4 tane ifade bulunduğu cevap anahtarına göre bir ifadenin doğru kabul edilebildiği(geçerli puan 0,5), 7.(b) soruda; tam olarak doğru yanıt verdiği(geçerli puan2), 7(c) soruda; hiç yanıt vermediği(geçerli puan 0), 7.(d) soruda; cevap anahtarına göre başvuranın yanlış cevap verdiği(geçerli puan 0), 10.(b) soruda; 3 tane ilaç adının sayılmasının beklendiği, cevap anahtarında doğru kabul edilebilecek 5 ifadeye yer verildiği fakat başvuranın bunlardan birine doğru cevap verdiği(geçerli puan 1), 11.(a) soruda; bir ilaç ve kullanım süresinin beraber sorulduğu, başvuranın ilacı doğru yazdığı fakat süreyi yanlış yazdığı bu yüzden tam puanın yarısını alabildiği(geçerli puan 1,5)
11(b) soruda; cevap anahtarında yer alan ifadeden başka bir cevap verdiği(geçerli puan0), 12.(a) soruda başvuranın yazmış olduğu bir ifadenin cevap anahtarında birlikte yazılması istenen ve cevap anahtarında ifadeler arasında (artı işareti bulunan) üç ifadeden biri olduğu ve fakat üç ifade bir arada yazıldığında cevabın doğru olabileceği bu yüzden söz konusu sorudan başvurana puan verilemediği, 12(b) ve 12.(c) sorularında; adayın cevap anahtarına uygun cevap vererek tam puan aldığı, 13.(b) soruda; sayılması istenen 4 öncül olduğu, cevap anahtarında doğru kabul edilecek 11 ifadenin yer aldığı, başvuranın yazdığı ifadelerden 2 sinin doğru kabul edildiği(geçerli puan 1), 13.(c) soruda; sayılması istenen 3 ifadenin bulunduğu, cevap anahtarında doğru kabul edilecek 9 ifadenin yer aldığı, başvuranın yazdığı 3 ifadeden 2 sinin doğru kabul edildiği(geçerli puan 1,5), 16.(a) soruda; sayılması istenen 4 ifadenin bulunduğu, cevap anahtarında doğru kabul edilecek 9 ifadenin belirlendiği, başvuranın yazdığı 4 ifadeden 2 sinin cevap anahtarıyla örtüştüğü(geçerli puan 1), 16.(b) soruda; sayılması istenen 6 ifadenin bulunduğu, cevap anahtarında doğru kabul edilecek 20 ifadenin belirlendiği, başvuranın yazdığı 5 ifadeden 2 tanesinin doğru kabul edildiği(geçerli puan 1),
20.soruda; doz ve süreyle birlikte yazılması beklenen ifadede başvuranın doz ve süreye doğru şekilde cevap verememesi nedeniyle başvurana söz konusu sorudan da puan verilemediği anlaşılmış ve başvuranın puanlamasının ÖSYM’nin hazırlamış olduğu cevap anahtarına uygun olduğu tespit edilmiştir.
14. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın 2021 Tıpta Yan Dal Uzmanlık Giriş
Sınavı(YDUS) değerlendirme işleminde bir hata görülemediğinden idarenin işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilememiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
15. İyi yönetim ilkelerine, 28.03.2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik’in “İyi
Yönetim İlkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmeler neticesinde; başvurulara ilişkin İdareden istenilen bilgi ve belgelerin süresi içerisinde ve gerekçeli bir şekilde Kurumumuza gönderildiği; İdarenin kanunlara uygunluk, hesap verilebilirlik, makul sürede ve gerekçeli karar verme ve kararın gerekçeli olarak bildirilmesi ilkelerine uygun davrandığı, ancak idarenin, başvurana verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği bu nedenle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uygun davranmadığı tespit edilmiş olup, İdarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT
16. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın BAŞVURAN ve ÖLÇME, SEÇME VE YERLEŞTİRME MERKEZİ BAŞKANLIĞINA tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi