|
ÖZET: Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu (TKDK) İl Koordinatörlüğünde tek destek personeli olarak görev yapan başvuran, personel sayısının artırılması için idareye başvuruda bulunmuştur. İdare, başvuranın iş yükünün fazla olduğunu kabul etmiş ve değerlendirmelerin sürdüğünü belirtmiştir. Ancak, başvuranın talebine yönelik somut bir çözüm üretilmediği anlaşılmaktadır.
Yapılan incelemeler sonucunda, başvuranın iş yükünün artırılması ve çoklu görevlerle karşı karşıya kalması, verimliliği olumsuz etkilemekte ve mesleki tatmini azaltmaktadır. Kurumda yeterli destek personeli bulunmaması nedeniyle, geçici görevlendirme yoluyla personel alımının yapılması gerektiği vurgulanmıştır. Sonuç olarak, TKDK İl Koordinatörlüğündeki destek personeli sayısının artırılması yönünde tavsiyede bulunulmuş ve bu kararın idare tarafından en kısa sürede uygulanması gerektiği ifade edilmiştir. Bu durum, çalışan memnuniyetinin ve verimliliğinin artırılması açısından önem taşımaktadır. |
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Kurumumuzun 23/07/2020 tarihli ve sayılı bilgi ve belge talep
yazısı ile 07/09/2020 tarihli ve sayılı ‘Tekit’ konulu yazısına istinaden
Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu Personel ve Destek Hizmetleri Genel
Koordinatörlüğü tarafından Kurumumuza gönderilmiş olan 11/09/2020 tarihli ve Esayılı yazıda özetle;
2.1) Başvuranın, 13.02.2012 tarihli ve 2441 sayılı Bakanlık Olur’u ile Kurum emrine atandığı,
15/02/2012 tarihinden bu yana Kurum bünyesinde görev yapmakta olduğu, Kurum personelinin
375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Ek 27 inci maddesine göre sözleşmeli olarak
istihdam edildiği,
2.2) İlgilinin talebine istinaden değerlendirmelerin yapılmakta olduğu, personelin iş yükünü
azaltmak adına çalışmalarının devam ettiği, taşra teşkilatındaki İl Koordinatörleri takdirleri ile işleyişte aksamaya meydan vermemek adına personele ikinci bir iş tanımı, ikame ya da vekâleten yerine bakma yetkisi verilebildiği,
2.3) Daha önce İl Koordinatörlüğü bünyesinde Destek Personeli olarak görev
yapmakta olan iki personelden birinin mazereti sebebiyle Mersin İl Koordinatörlüğüne geçici görevle görevlendirildiği, diğerinin ise Şubat 2020 Hizmet Puanına Bağlı Yer Değişikliği işlemi ile Giresun İl Koordinatörlüğü emrine atandığı, diğer İl Koordinatörlüklerinde benzer bir durum yaşanmadığı, Kurumda geçici görevlendirmelerin iş yüküne bağlı olarak İl Koordinatörlüğü talebine istinaden yapıldığı belirtilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3) 2709 sayılı T.C. Anayasası’nın;
3.1) “Devletin temel amaç ve görevleri” başlıklı 5 inci maddesinde “Devletin temel amaç ve
görevleri, Türk milletinin bağımsızlığını ve bütünlüğünü, ülkenin bölünmezliğini, Cumhuriyeti ve demokrasiyi korumak, kişilerin ve toplumun refah, huzur ve mutluluğunu sağlamak; kişinin temel hak ve hürriyetlerini, sosyal hukuk devleti ve adalet ilkeleriyle bağdaşmayacak surette sınırlayan siyasal, ekonomik ve sosyal engelleri kaldırmaya, insanın maddi ve manevi varlığının gelişmesi için gerekli şartları hazırlamaya çalışmaktır.”,
3.2) “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü
maddesinde “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye
Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…”,
4) 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci
maddesinin birinci fıkrasında “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5) 4 sayılı Bakanlıklara Bağlı, İlgili, İlişkili Kurum ve Kuruluşlar ile Diğer Kurum ve
Kuruluşların Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin “Tarım ve Kırsal
Kalkınmayı Destekleme Kurumu” ana başlığı altında yer alan “Kurum personelinin statüsü, hakları ve atanmaları” başlıklı 502 nci maddesinde “(1) Kurumda hizmetler, 27/6/1989 tarihli ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 27 nci maddesine göre istihdam edilen sözleşmeli personel eliyle yürütülür.
(2) Kurumda, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 25 inci maddesine göre geçici görevlendirme yapılabilir. Bu şekilde istihdam edilecek personel sayısı toplam personel sayısının yüzde ellisini aşamaz…”,
6) 375 sayılı 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri
Personel Kanunu, 2802 sayılı Hakimler ve Savcılar Kanunu, 2914 sayılı Yükseköğretim
Personel Kanunu, 5434 sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanunu ile Diğer Bazı Kanun ve
Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması, Devlet Memurları ve Diğer
Kamu Görevlilerine Memuriyet Taban Aylığı ve Kıdem Aylığı ile Ek Tazminat Ödenmesi
Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin “Sözleşmeli personel istihdamı” başlıklı Ek
27 nci maddesinde “(Ek: 2/7/2018 – KHK-703/178 md.) 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet
Memurları Kanununun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (A) bendi kapsamında personel istihdam edilmeyen kamu kurum ve kuruluşlarından teşkilatlanmasına ilişkin
Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinde öngörülenlere ait hizmetler 657 sayılı Kanun ve diğer kanunların sözleşmeli personel çalıştırılması hakkındaki hükümlere bağlı olmaksızın idari hizmet sözleşmesiyle istihdam edilen personel eliyle yürütülür.
Bunlara, mali ve sosyal hak ve yardımlar kapsamında yapılan bütün ayni ve nakdî ödemelerin bir aylık toplam net tutarı; 27/6/1989 tarihli ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek
11 inci maddesi uyarınca belirlenen emsali personele mali ve sosyal hak ve yardımlar
kapsamında yapılması öngörülen ödemelerin bir aylık toplam net tutarını geçememek üzere
Cumhurbaşkanı veya yetkilendireceği makamca belirlenir.
Bu madde kapsamında sözleşmeli olarak istihdam edilen personel, 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalı sayılır. Ancak teşkilatlanmalara ilişkin
Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinde öngörülmesi halinde personel 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi ile ilgilendirilir ve bu şekilde ilgilendirilenler emeklilik hakları bakımından da emsali olarak belirlenen personel ile denk kabul edilir.
Bu kapsamda istihdam edilecek personelde kurumsal hizmetlerin gerektirmesi halinde aranacak öğrenim ve yabancı dil bilgisi şartı ile diğer şartlar, bunların işe alınmaları, sınav ve istisnaları, sözleşme süre, usul ve esasları, görev, yetki ve yükümlülükleri, sözleşmelerinin feshi ile istihdamlarına dair diğer hususlar Devlet Personel Başkanlığının görüşü alınarak kurumlarca çıkarılacak yönetmelikle belirlenir.” düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE
ÖNERİSİ
7) Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; Tarım ve Kırsal
Kalkınmayı Destekleme Kurumu İl Koordinatörlüğündeki destek personeli sayısının arttırılması yönünde hazırlanan Tavsiye Karar Önerisi Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
8) TKDK İl Koordinatörlüğünde tek destek personeli olarak görev yapmakta olduğunu
belirten başvuran, İl Koordinatörlüğündeki destek personeli sayısının personel alımı veya geçici görevlendirme yoluyla arttırılmasını talep etmektedir (§1).
9) Başvuru konusuna ilişkin idare tarafından verilen cevapta; başvuranın talebine istinaden
değerlendirmelerin yapılmakta olduğu, personelin iş yükünü azaltmak adına çalışmalarının devam ettiği, taşra teşkilatındaki İl Koordinatörleri takdirleri ile işleyişte aksamaya meydan vermemek adına personele ikinci bir iş tanımı, ikame ya da vekâleten yerine bakma yetkisi verilebildiği ifade edilmiş (§2.2), başvuranın iş yükünün fazla olduğu hususu idare tarafından da kabul edilmiştir.
10) Başvuru dosyası kapsamından, TKDK İl Koordinatörlüğünde tek destek personeli
olarak görev yapmanın başvurana her konuda olumsuz yansıdığı ve başvuranın ikinci iş tanımı, ikame ya da vekâleten yerine bakma yetkisi verilen çoklu görevleri olduğu anlaşılmaktadır.
Çalışma hayatında kişilerin etkin çalışabilmesi, yeterli performans gösterebilmesi ve çalışılan birim verimliliğine katkı sağlayabilmesi için kişinin işinde tatmin olmasının önemi yadsınamaz.
Çalışan üzerindeki iş yükü fazlalığının; mesleki tatmini ters yönde etkileyeceği, çalışanı baskı altında hissettirerek iş dışı hayatında da olumsuz etkilenmesine neden olacağı değerlendirilmekte olup iş yükü yoğunluğunun, hatta farklı işlerin aynı çalışan tarafından yapılmasının kurumsal düzeyde hedeflerin gerçekleştirilmesini geciktirici/engelleyici etki oluşturabileceği de açıktır.
11) TKDK Personel ve Destek Hizmetleri Genel Koordinatörlüğüne 07/02/2020 tarihinde
verdiği dilekçesine cevap verilmediği başvuran tarafından belirtilmekte olup idarenin ifade edilen tarihte durumdan haberdar olduğu anlaşılmakta, başvuranın talebine istinaden değerlendirmelerin yapılmakta olduğu cevabından da idarenin henüz çözüm üretmediği sonucuna varılmaktadır. Ayrıca, başvuran yer değişikliği talebinin olmadığını da ifade ederek mevcut birimde çalışma isteğini ortaya koymakta ve İl Koordinatörlüğünde tek destek personeli olarak görev yapmasından kaynaklı sorunların giderilmesini istemektedir.
12) TKDK resmi internet sayfası üzerinden, Haziran 2020 verilerine göre hazırlanmış olan,
çalışan profiline bakıldığında Kurum bünyesinde 236’sı taşrada olmak üzere toplam 257 destek personeli bulunduğu görülmektedir (https://www.tkdk.gov.tr/Kurumsal/CalisanProfili Erişim tarihli: 21/09/2020). Bu kapsamda; çalışan memnuniyetinin ve verimliliğinin arttırılması için idare tarafından optimum düzeyde personel istihdam edilmesi ve istihdam edilmekte olan personelin dağılımının da çalışan verimliliğini arttıracak ve iş tatmini sağlayacak şekilde yapılması gerektiği değerlendirilmektedir.
13) Diğer taraftan; 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinde yer alan, TKDK bünyesine 375
sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 25 inci maddesine göre geçici görevlendirme yapılabileceğine dair düzenleme (§5) doğrultusunda da istihdam edilen personel sayısının yeterli olmaması halinde, geçici görevlendirme yoluyla da Kuruma personel alınabileceği değerlendirilmektedir.
14) Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; TKDK İl
Koordinatörlüğündeki destek personeli sayısının personel alımı veya geçici görevlendirme yoluyla arttırılması için yapılan çalışmaların en kısa sürede sonuçlandırılması gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
15) İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede
yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi Yönetim İlkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiştir. Söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; başvuran tarafından personel alınması/geçici görevlendirme yapılması talebini içeren 07/02/2020 tarihli başvurusuna herhangi bir cevap verilmediği belirtilmiş, idare tarafından da başvuranın talebine yazılı cevap verildiğine ilişkin herhangi bir veri Kurumumuza sunulmamış olup bu kapsamda, idarenin
“dürüstlük”, “nezaket”, “şeffaflık”, “hesap verilebilirlik”, “makul sürede karar verme”, “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi”, “kararların gerekçeli olması” ve “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkelerine uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
16) 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının
idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Ankara
İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle; BAŞVURUNUN KABULÜNE,
Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu İl Koordinatörlüğündeki destek personeli sayısının arttırılması yönünde TARIM VE KIRSAL KALKINMAYI
DESTEKLEME KURUMU BAŞKANLIĞINA TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca;
ilgili idare tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,
Kararın BAŞVURANA ve TARIM VE KIRSAL KALKINMAYI DESTEKLEME
KURUMU BAŞKANLIĞINA tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi