ÖZET: Bu karar, Türkiye Hudut ve Sahiller Sağlık Genel Müdürlüğü kadrosunda görevli bir sağlık memurunun %20 artırımlı ek ödeme talebinin reddine ilişkindir. Başvuran, 2022-2023 yıllarını kapsayan toplu sözleşme gereği ek ödeme artışından yararlanamadığını, idarenin ise kendilerini kapsam dışı bıraktığını belirtmiştir. İdarenin açıklamalarına göre, ek ödemenin dayanağı olan mevzuat, Türkiye Hudut ve Sahiller Sağlık Genel Müdürlüğü’nü kapsam dışı bırakmaktadır.

İlgili mevzuat incelendiğinde, başvuranın çalıştığı Trabzon Sahil Sağlık Denetleme Merkezi’nin döner sermayeli sağlık kuruluşu niteliğinde olmadığı ve bu nedenle ek ödeme yapılmasının mümkün olmadığı sonucuna varılmıştır. Dolayısıyla, başvuranın ek ödeme talebinin reddi, hukuka ve hakkaniyete uygun bulunmuştur. Bu karar, kamu görevlilerinin mali haklarına dair düzenlemelerin uygulanabilirliğini ve idarenin yetkilerini de gözler önüne sermektedir.

T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU

(OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2022/15920-S.22.24306

BAŞVURU NO : 2022/9006

KARAR TARİHİ : 09/12/2022

RET KARARI

BAŞVURUYA KONU İDARE : TÜRKİYE HUDUT VE SAHİLLER SAĞLIK GENEL

MÜDÜRLÜĞÜ

BAŞVURUNUN KONUSU : Türkiye Hudut ve Sahiller Sağlık Genel Müdürlüğü kadrosunda görevli sağlık memurunun %20 artırımlı ek ödeme talebi hk.

BAŞVURU TARİHİ : 23/06/2022

I.BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran özetle Sağlık Bakanlığına bağlı Türkiye Hudut ve Sahiller

Sağlık Genel Müdürlüğünün Trabzon Sahil Sağlık Denetleme Merkezinde olarak görev yaptığını, Kamu Görevlilerinin Geneline ve Hizmet Kollarına Yönelik Mali ve Sosyal Haklara ilişkin 2022 ve 2023 yıllarını kapsayan 6. Dönem Toplu Sözleşme ile Sağlık Bakanlığına bağlı hastaneler ve bağlı tüm kuruluşları, üniversite hastaneleri gibi sağlık tesisleri çalışanlarına 15 Ocak 2022 maaşıyla birlikte aylık sabit ek ödeme oranlarının %20 artışlı ödendiğini, uygulamanın 31 Aralık 2023 tarihine kadar da bu şekilde devam edecek olmasına rağmen Türkiye Hudut Sahiller ve Sağlık Genel Müdürlüğüne bağlı Trabzon Sahil

Sağlık Denetleme Merkezinde çalışan bir Sağlık Memuru olarak %20 aylık sabit ek ödeme artışından yararlanamadığını, idarenin, Genel Müdürlük olarak kapsam dışı bırakıldıkları yönünde cevap verdiğini belirterek %20 ek ödeme artışından yararlandırılmayı talep etmiştir.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Kurumumuzun bilgi ve belge yazısına cevaben Sağlık Bakanlığı Türkiye Hudut ve Sahiller Sağlık Genel

Müdürlüğünün 13/9/2022 tarihli sayılı yazısında özetle;

2.1. Genel Müdürlüğümüz personeline yapılan ek ödemenin dayanağı, 666 sayılı Kanun Hükmünde

Kararname ile yayınlanan ve 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Ek 9 uncu maddesine eklenerek

düzenlenen ve 02.11.2011 tarih ve 28103 (Mükerrer) Sayılı Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren kamu görevlilerinin mali haklarına dair düzenlemedir.

2.2. Sağlık Bakanlığı personeline yapılmakta olan performans, sabit dışı ek ödemenin dayanağı ise 209 sayılı Döner Sermaye Kanunu ve buna dayanılarak çıkarılan Sağlık Bakanlığı Personeli Ek Ödeme

Yönetmeliğidir. 209 sayılı Döner Sermaye Kanunun 3 üncü maddesinde ve Sağlık Bakanlığı Ek Ödeme

Yönetmeliği’nin 5/f maddesinde Kurumumuz kapsam dışında bırakılmıştır.

2.3. Bilindiği üzere ek ödeme tutarı En Yüksek Devlet Memuru aylığının (Ek Gösterge Dahil) memur maaş katsayısı ile KHK’nın I sayılı Cetvelde yer alan kadro ve görev unvanlarına karşılık gelen oranların çarpılması sonucu hesaplanmaktadır. Buna göre ilgili personelimizin ek ödeme oranı 115 puan olup karşılığı KDV hariç Brüt 3.644,61.-TL dir. Kurumumuz yukarıda bahsi geçen Sağlık Bakanlığı Ek Ödeme

Yönetmeliğine dahil edilmiş olsa idi, ilgili personelin Ek Ödeme oranı %20 artışlı oranı 138 puan olacağından karşılığı da KDV hariç 4.373,54 TL olacaktır.

2.4. Konu hakkında açılmış, devam eden veya sonuçlanmış herhangi bir mahkeme kararı bulunmamaktadır.

2.5. Söz konusu %20 ek ödemenin yapılabilmesi için kanun düzeyinde mevzuat değişikliği gerektiğinden bu konuda dostane çözüme gidilememektedir. Kanun değişikliği gerekmektedir. Genel Müdürlüğümüz

Sağlık Bakanlığının Bağlı Kuruluşudur. Bu konudaki kanun düzeyindeki çalışmaları Bakanlığımız yürütmektedir.

Hususları bildirilmiştir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

3. 2709 Sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın, VII. Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı başlıklı 74 üncü maddesinde “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği

Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”

4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”

5. 209 sayılı “Sağlık Bakanlığına Bağlı Sağlık Kurumları İle Esenlendirme (Rehabilitasyon)

Tesislerine Verilecek Döner Sermaye Hakkında Kanun’un 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “(…)

döner sermaye gelirlerinden, döner sermayeli sağlık kurum ve kuruluşlarında görev yapan memurlar ve sözleşmeli personel ile açıktan vekil olarak atananlara mesai içi veya mesai dışı ayrımı yapılmaksızın ek ödeme yapılabilir.(…)”

6. Sağlık Bakanlığı Ek Ödeme Yönetmeliği’nin,

6.1. “Amaç” başlıklı birinci maddesinde “(1) Bu Yönetmeliğin amacı, Sağlık Bakanlığınca belirlenen hizmet sunum şartları ve kriterleri dikkate alınmak suretiyle personelin unvanı, görevi, disiplin durumu, çalışma şartları ve süresi, hizmete katkısı, verimliliği, tetkik, eğitim, öğretim ve araştırma faaliyetleri,

yapılan muayene, ameliyat, anestezi ve girişimsel işlemlerden oluşan genel tıbbi işlemler, özellikli tıbbi işlemler ile uluslararası sağlık hizmetlerinde çalışma gibi unsurlar esas alınarak, döner sermayeden yapılacak ek ödemenin oran, usul ve esaslarını belirlemek, sağlık hizmetlerini iyileştirmek, kaliteli ve verimli hizmet sunumunu teşvik etmektir.

6.2. “Dayanak” başlıklı üçüncü maddesinde “(1) Bu Yönetmelik, 4/1/1961 tarihli ve 209 sayılı Sağlık

Bakanlığına Bağlı Sağlık Kurumları ile Esenlendirme (Rehabilitasyon) Tesislerine Verilecek Döner

Sermaye Hakkında Kanunun 5 inci maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.”

6.3. “Sağlık Tesislerinde Ek Ödeme Hesaplama Usul ve Esasları Temel Esaslar” başlıklı 5 inci maddesinde “(1) Sağlık tesislerinde görevli personele yapılacak ek ödemeye ilişkin temel esaslar aşağıda belirtilmiştir: (…) f) Bakanlığın taşra teşkilatında görev yapan personelin sağlık tesislerine görevlendirilmesi halinde personele, geçici olarak görev yaptığı sağlık tesisinden ek ödeme yapılır. Ancak, Türkiye Hudut ve Sahiller Sağlık Genel Müdürlüğü merkez ve taşra teşkilatı kadrolarında bulunan personelden sağlık tesislerine görevlendirilenlere görevlendirildiği sağlık tesisinden ek ödeme yapılmaz.”

7. Kamu Görevlilerinin Geneline ve Hizmet Kollarına Yönelik Mali ve Sosyal Haklara İlişkin 2022 ve 2023 Yıllarını Kapsayan 6. Dönem Toplu Sözleşmenin Sağlık ve Sosyal Hizmet Koluna İlişkin

Toplu Sözleşme başlıklı Üçüncü Bölümünde “İlave ek ödeme puanı” başlıklı 45 inci maddesinde “(1)

4 üncü ve 5 inci maddelerin birinci cümlelerinin uygulanmasında 375 sayılı Kanun Hükmünde

Kararnameye göre belirlenen ek ödeme oranları %20 artırımlı uygulanır.”

IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ

8. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve değerlendirme neticesinde, başvurunun reddi yönünde hazırlanan Ret Karar Önerisi Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme

9. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran özetle Sağlık Bakanlığına bağlı Türkiye Hudut ve Sahiller

Sağlık Genel Müdürlüğünün Trabzon Sahil Sağlık Denetleme Merkezinde Sağlık Memuru olarak görev yaptığını, Kamu Görevlilerinin Geneline ve Hizmet Kollarına Yönelik Mali ve Sosyal Haklara ilişkin 2022 ve 2023 yıllarını kapsayan 6. Dönem Toplu Sözleşme ile Sağlık Bakanlığına bağlı hastaneler ve bağlı tüm kuruluşları, üniversite hastaneleri gibi sağlık tesisleri çalışanlarına 15 Ocak 2022 maaşıyla birlikte aylık sabit ek ödeme oranlarının %20 artışlı ödendiğini, uygulamanın 31 Aralık 2023 tarihine kadar da bu şekilde devam edecek olmasına rağmen Türkiye Hudut Sahiller ve Sağlık Genel Müdürlüğüne bağlı Trabzon Sahil

Sağlık Denetleme Merkezinde çalışan bir Sağlık Memuru olarak %20 aylık sabit ek ödeme artışından yararlanamadığını, idarenin, Genel Müdürlük olarak kapsam dışı bırakıldıkları yönünde cevap verdiğini belirterek %20 ek ödeme artışından yararlandırılmayı talep etmiştir.

10. Konuyla ilgili olarak idarece özetle; ek ödemenin dayanağının, 666 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile yayınlanan ve 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Ek 9 uncu maddesine eklenerek düzenlenen ve 02.11.2011 tarih ve 28103 (Mükerrer) Sayılı Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren kamu görevlilerinin mali haklarına dair düzenleme olduğu, Sağlık Bakanlığı personeline yapılmakta olan performans, sabit dışı ek ödemenin dayanağının ise 209 sayılı Döner Sermaye Kanunu ve buna dayanılarak

/

çıkarılan Sağlık Bakanlığı Personeli Ek Ödeme Yönetmeliği olduğu, 209 sayılı Döner Sermaye Kanunun 3 üncü maddesinde ve Sağlık Bakanlığı Ek Ödeme Yönetmeliği’nin 5/f maddesinde Türkiye Hudut ve

Sahiller Sağlık Genel Müdürlüğünün kapsam dışında bırakıldığı, söz konusu %20 ek ödemenin yapılabilmesi için mevzuat değişikliği gerektiği bildirilmiştir.

11. İlgili mevzuat incelendiğinde Sağlık Bakanlığı Ek Ödeme Yönetmeliğinin dayanağını oluşturan 209 sayılı Sağlık Bakanlığına Bağlı Sağlık Kurumları ile Esenlendirme (Rehabilitasyon) Tesislerine Verilecek

Döner Sermaye Hakkında Kanunda döner sermayeli sağlık kurum ve kuruluşlarında görev yapan memurlar ve sözleşmeli personel ile açıktan vekil olarak atananlara ek ödeme yapılabileceğinin düzenlendiği, başvuranın Sağlık Memuru olarak görev yaptığı Trabzon Sahil Sağlık Denetleme Merkezinin döner sermayeli sağlık kurum kuruluşu niteliğinde olmadığı, anılan Kanuna dayanarak düzenlenen Sağlık

Bakanlığı Ek Ödeme Yönetmeliği’nin Sağlık Tesislerinde Ek Ödeme Hesaplama Usul ve Esasları Temel

Esaslara ilişkin 5/f maddesinde Bakanlığın taşra teşkilatında görev yapan personelin sağlık tesislerine görevlendirilmesi halinde personele, geçici olarak görev yaptığı sağlık tesisinden ek ödeme yapılacağı, ancak, Türkiye Hudut ve Sahiller Sağlık Genel Müdürlüğü merkez ve taşra teşkilatı kadrolarında bulunan personelden sağlık tesislerine görevlendirilenlere görevlendirildiği sağlık tesisinden ek ödeme yapılmayacağı yönünde düzenlemeye gidilmek suretiyle mevzuatta Türkiye Hudut ve Sahiller Sağlık Genel

Müdürlüğünün kapsam dışında bırakıldığı görülmektedir.

12. Yukarıdaki açıklamalar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, Ombudsmanın 2021/11869 numaralı benzer konudaki Ret Kararı ve ilgili mevzuat dahil tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Türkiye Hudut ve Sahiller Sağlık Genel Müdürlüğü kadrosunda sağlık memuru olarak görev yapan başvuranın ek ödeme talebinin ilgili mevzuat gereğince idarece reddine ilişkin işlemde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme

13. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu

Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup idarenin söz konusu ilkelere uygun davrandığı değerlendirilmiştir.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

14. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa)

dava açma süresinden kalan süre, kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup, Trabzon İdare

Mahkemesine yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN REDDİNE;

Kararın BAŞVURANA ve TÜRKİYE HUDUT VE SAHİLLER SAĞLIK GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE tebliğine;

Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.

/

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi