Trabzon Üniversitesi Türkçe Öğretimi Uygulama Ve Araştırma Merkezi Yönetmeliği

TRABZON ÜNİVERSİTESİ TÜRKÇE ÖĞRETİMİ UYGULAMA

VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Amaç

MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı; Trabzon Üniversitesine bağlı olarak kurulan Trabzon Üniversitesi Türkçe Öğretimi Uygulama ve Araştırma Merkezinin amaçlarına, faaliyet alanlarına, yönetim organlarına ve bu organların görevlerine ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.

Kapsam

MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik; Trabzon Üniversitesi Türkçe Öğretimi Uygulama ve Araştırma Merkezinin amaçlarına, faaliyet alanlarına, yönetim organlarına, yönetim organlarının görevlerine ve çalışma esaslarına ilişkin hükümleri kapsar.

Dayanak

MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelik, 4/11/1981 tarihli ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinin (2) numaralı alt bendi ile 14 üncü maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 4 – (1) Bu Yönetmelikte geçen;

a) Birimler: Merkez bünyesindeki uygulama ve araştırma birimlerini,

b) Danışma Kurulu: Merkezin Danışma Kurulunu,

c) Merkez: Trabzon Üniversitesi Türkçe Öğretimi Uygulama ve Araştırma Merkezini,

ç) Müdür: Merkezin Müdürünü,

d) Müdür Yardımcıları: Merkezin Müdür Yardımcılarını,

e) Rektör: Trabzon Üniversitesi Rektörünü,

f) Uzman: Merkezde sunulan hizmetleri yetkinlik düzeyine göre gerçekleştiren tam zamanlı ve kadrolu personeli,

g) Üniversite: Trabzon Üniversitesini,

ğ) Yönetim Kurulu: Merkezin Yönetim Kurulunu,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Merkezin Amaçları ve Faaliyet Alanları

Merkezin amacı

MADDE 5 – (1) Merkezin amacı; Türkçenin yabancı dil (Ek ibare:RG-28/4/2024-32530) , ana dili ve ikincil dil olarak öğretimine ilişkin öğrenme ve öğretme yöntem ve tekniklerini geliştirerek bunları uygulamak, materyal geliştirmek ve mevcut materyali temin etmek, dil öğrenimini sağlayacak ve destekleyecek disiplinler arası çalışmalar yapmak; Türk dilinin tarihte ve bugün konuşulduğu ve yazıldığı bütün eski ve yeni kollarını araştırmak, Türk topluluklarının farklı coğrafyalarda oluşturdukları dil, tarih ve edebiyat eserleri gibi kültür eserlerini ve Türk kültürünün çevre kültürlerle olan dil münasebetlerine yönelik çalışma ve uygulamaları yürütmek ve desteklemektir.

Merkezin faaliyet alanları

MADDE 6 – (Değişik:RG-28/4/2024-32530)

(1) Merkezin faaliyet alanları şunlardır:

a) Ana dili olarak Türkçenin öğretimi üzerine uygulama, araştırma ve projeler yapmak.

b) Yabancı dil olarak Türkçenin öğretimi üzerine uygulama, araştırma ve projeler yapmak.

c) Yurt içi ve yurt dışından Türk dilini ikinci/yabancı dil olarak öğrenmek isteyenlere gerekirse seviye belirleme sınavları yaparak bunların sonucuna göre dili doğal ortamında kazandırmaya yönelik öğretim programları hazırlamak ve uygulamak.

ç) Merkezin amacı doğrultusunda araştırma, uygulama ve projeleri teşvik etmek; sempozyum, çalıştay, seminer, kurs ve toplantılar düzenlemek, talep halinde resmî veya özel kurum ve kuruluşların personeline yazışma ve konuşma eksiklerini tamamlayıcı kurslar düzenlemek, bu amaçla gerektiğinde sürekli eğitim merkezi ile de iş birliği yapmak, seminerler vermek ve bunları, ilgili mevzuatı çerçevesinde sertifika ile belgelemek.

d) Yurt içi ve yurt dışındaki üniversiteler ve ilgili kamu kurum ve kuruluşları ile Türkçenin öğretimi konusunda çalışmalar yaparak ortak eğitim-öğretim, araştırma, uygulama, yayın ve proje faaliyetlerinde bulunmak.

e) Yurt içi ve yurt dışındaki tüm üniversite öğrencilerine ve mezunlarına dil, edebiyat, eğitim ve öğretim alanlarında ilgili mevzuat hükümleri kapsamında dil sınavları ve dil yeterlilik sınavları düzenlemek, meslekî tecrübeye yönelik kurslar, sertifika programları ve seminerler düzenlemek, uygulama programları düzenlemek, staj yaptırmak, gerektiğinde bu çalışmalar kapsamında ilgili mevzuatı çerçevesinde sertifikalar vermek.

f) Sonradan Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olan yabancı uyrukluların, Türkiye’ye dönüş yapan göçmenlerin, onların çocuklarının ve çalışma/evlilik gibi sebeplerle Türkiye’ye gelenlerin kültürel oryantasyonlarına ilişkin programlar hazırlamak ve uygulamak, etkinlikler düzenlemek.

g) Türkçeyi öğreten ve Türkiyeyi tanıtan film, ses ve görüntülü kasetler hazırlamak; kitap, dergi, bülten, rapor, proje, broşür hazırlamak ve yayımlamak.

ğ) Türk dilinin öğretimi ile ilgili dil bilimsel yöntem ve teknikleri geliştirmek ve bunları uygulamak, dil öğretiminin daha verimli hâle getirilmesi için Türkçe ile diğer dillerin öğretimi arasında karşılaştırmalı çalışmalar yapmak.

h) Yurt dışında yaşayan Türkler ve Türkçe öğrenmek isteyen yabancılar için uzaktan eğitimle Türkçe öğretimine yönelik eğitim ve programlar düzenlemek.

ı) Türk dilinin dünya dilleri arasındaki yeri, önemi, mevcut ve gelecekte karşılaşabileceği sorunlar ve öğretilmesi konusunda ulusal ve uluslararası bilimsel toplantılar, konferanslar düzenlemek ve öneriler getirmek.

i) Türk dilinin doğru ve etkili kullanımının sağlanması için basın yayın organları ve diğer eğitim kurumları ile iş birliği yapmak.

j) Türk dilinin tarihsel dönemleri ve çağdaş kolları üzerine araştırmalar yapmak, projeler üretmek ve Türk lehçelerine, eski Türk dillerine (Göktürkçe, Uygurca ve Osmanlı Türkçesi ve benzeri) yönelik kurslar açmak.

k) Yurt içi ve yurt dışından okul öncesi, ilkokul, ortaokul, lise ve yükseköğretim düzeyindeki öğrencilere sınav yapmak, öğrencilerin dinleme, konuşma, okuma, yazma ve dil bilgisi becerilerini geliştirmeye ve desteklemeye yönelik kurslar düzenlemek ve bunları sertifika ile belgelendirmek.

l) Türkçenin özel alan olarak öğretilmesine yönelik akademik Türkçe ve mesleki Türkçe kursları düzenlemek ve bunları sertifika ile belgelendirmek.

m) Uluslararası anlaşmalar ve protokoller kapsamında Türkiye’ye gelen öğrenci ve akademisyenlere Türkçe öğretimine yönelik ders, eğitim ve kurs düzenlemek, sertifika vermek.

n) Merkezin amacını gerçekleştirmek için ilgili mevzuat hükümleri kapsamında gerektiğinde yurt içinde ve yurt dışında şubeler açmak.

o) Gerektiği durumlarda ilgili mevzuat hükümleri kapsamında Üniversite bünyesinde verilen zorunlu Türk dili derslerini yürütmek.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Merkezin Yönetim Organları ve Görevleri

Merkezin yönetim organları

MADDE 7 – (1) Merkezin yönetim organları şunlardır:

a) Müdür.

b) Yönetim Kurulu.

c) Danışma Kurulu.

Müdür

MADDE 8 – (1) Müdür; Merkezin faaliyet alanlarıyla ilgili Üniversite öğretim üyeleri arasından, Rektör tarafından üç yıl için görevlendirilir. Süresi biten Müdür yeniden görevlendirilebilir.

(2)  (Değişik:RG-28/4/2024-32530) Müdürün önerisi ile Müdüre çalışmalarında yardımcı olmak üzere, Merkezin faaliyet alanı ile ilgili en az yüksek lisans derecesine sahip, Üniversitede görevli öğretim elemanları arasından en fazla iki kişi, üç yıl için Rektör tarafından müdür yardımcısı olarak görevlendirilir. Rektör gerektiğinde aynı usulle müdür yardımcılarını değiştirebilir.

(3) Müdür görevi başında bulunmadığı zamanlarda yardımcısını vekil bırakır. Vekâlet altı aydan fazla sürerse yeni müdür görevlendirilir. Müdürün görevi sona erdiğinde Müdür Yardımcısının da görevi sona erer.

Müdürün görevleri

MADDE 9 – (1) Müdürün görevleri şunlardır:

a) Merkezi temsil etmek, amaçlarına ve ilgili mevzuat hükümlerine göre yönetmek.

b) Merkez çalışmalarının amacına uygun, düzenli ve eşgüdüm içerisinde geliştirilmesini, planlanmasını, yürütülmesini ve denetimini sağlamak.

c) Yönetim Kuruluna başkanlık etmek.

ç) Yönetim Kurulu kararları doğrultusunda yıllık çalışma programını uygulamak ve denetlemek.

d) Merkezin çalışmalarıyla ilgili yıllık faaliyet raporlarını hazırlamak ve Yönetim Kurulunun görüşünü aldıktan sonra Rektöre sunmak.

e) Merkezin akademik, idari ve teknik personel, uzman, eğitici ve benzeri ihtiyacını belirlemek ve görevlendirmeleri yapmak.

f) Danışma Kurulunun önerisi ve Yönetim Kurulunun kararı doğrultusunda Merkeze bağlı Birimlerin açılması teklifini Rektörün onayına sunmak.

Yönetim Kurulu

MADDE 10 – (1) (Değişik:RG-28/4/2024-32530) Yönetim Kurulu; Müdür, müdür yardımcıları ve en az yüksek lisans unvanına sahip Üniversite öğretim elemanları arasından Müdürün önerisi üzerine Rektör tarafından üç yıl için görevlendirilen toplam yedi üyeden oluşur.

(2) Süresi biten üye yeniden görevlendirilebilir. Üyelerden birinin görevden ayrılması halinde, aynı yöntemle görevlendirilen bir üye önceki üyenin süresini tamamlar.

(3) Müdür, Yönetim Kuruluna başkanlık eder. Yönetim Kurulu, Müdürün çağrısı üzerine, üye tam sayısının salt çoğunluğuyla toplanır. Yönetim Kurulu, Merkezin eğitim, öğretim, bilimsel araştırma, danışmanlık ve yayın faaliyetleri ile bu faaliyetlerle ilgili esasları kararlaştırır. Kararlar toplantıya katılanların oy çokluğu ile alınır.

Yönetim Kurulunun görevleri

MADDE 11 – (1) Yönetim Kurulunun görevleri şunlardır:

a) Merkezin çalışmalarıyla ilgili plan ve programların hazırlanmasını ve uygulanmasını sağlamak.

b) Merkezin yatırım ve plan tasarısını hazırlamak ve onaylanmak üzere Rektöre sunmak.

c) Merkez elemanlarının eğitim, uygulama, araştırma, danışmanlık ve yayım konularındaki önerilerini değerlendirip karara bağlamak.

ç) Gerekli hallerde Merkezin faaliyetleri ile ilgili geçici çalışma grupları kurmak ve bunların görevlerini düzenlemek.

d) Yurt içi ve yurt dışındaki kamu ve özel kuruluşlar ile ortaklaşa yürütülecek çalışmaların temel ilke, esas ve usullerini tespit etmek.

e) Müdürün, Merkezin yönetimi ile ilgili getireceği işleri değerlendirerek karara bağlamak.

f) Merkezde sunulan hizmetlerin uygulama esaslarını belirleyen düzenlemeleri hazırlamak.

g) Merkezde görev yapan personelin yetki ve sorumluluklarını belirlemek.

ğ) Merkezin etkinliklerini gözden geçirmek ve Merkez tarafından sunulan hizmetlerin geliştirilmesi ile ilgili kararları almak.

h) Müdürün her yıl sonunda hazırlayacağı faaliyet raporu ile çalışma planını incelemek ve karara bağlamak, bir sonraki yıla ait çalışma programının esaslarını belirlemek.

ı) Merkezdeki araştırma ve projelerinin düzenlenmesi ve geliştirilmesi ile ilgili (Değişik ibare:RG-28/4/2024-32530) karar almak.

i) Merkezin çalışma standartlarını geliştirmeye yönelik bilimsel stratejiler geliştirmek ve değerlendirmek.

j) Danışma Kurulunun ya da Üniversite içinde herhangi bir bölümün önerisiyle Merkeze bağlı olarak birimlerin açılmasına karar vermek.

Danışma Kurulu

MADDE 12 – (1) Danışma Kurulu; Merkezin faaliyetleri ile ilgili alanlarda bilgi ve deneyime sahip Üniversite öğretim elemanları veya istekleri halinde kamu ve özel kuruluşlardaki uzman kişiler arasından, Müdürün önerisi üzerine Rektör tarafından üç yıl süreyle görevlendirilen en çok altı kişiden oluşur.

(2) Süresi biten üyeler yeniden görevlendirilebilir. Herhangi bir nedenle görevinden ayrılan üyenin yerine kalan süreyi tamamlamak üzere aynı usulle yeni bir üye görevlendirilir.

(3) Danışma Kurulu, Müdürün başkanlığında yılda en az iki kez olağan olarak toplanır. Müdür gerekli gördüğü takdirde Danışma Kurulunu olağanüstü toplantıya çağırabilir.

Danışma Kurulunun görevleri

MADDE 13 – (1) Danışma Kurulunun görevleri şunlardır:

a) Uzun vadeli bilimsel ve idari planları değerlendirerek, Yönetim Kuruluna önerilerde bulunmak.

b) Merkezin faaliyetleri ile ilgili değerlendirmelerde ve tavsiye niteliğinde önerilerde bulunmak.

c) Merkezin projelerine özel uzmanlık alanlarında katkı sağlamak.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

Personel ihtiyacı

MADDE 14 – (1) Merkezin akademik, teknik ve idari personel ihtiyacı, Müdürün önerisi üzerine, 2547 sayılı Kanunun 13 üncü maddesine göre Rektör tarafından görevlendirilecek personel tarafından karşılanır.

Yürürlük

MADDE 15 – (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 16 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Trabzon Üniversitesi Rektörü yürütür.