|
ÖZET: Başvuran, trafik kazası nedeniyle yaralanmış ve bu sebeple görevde yükselme sınavına başvuru yapamadığını iddia ederek Sağlık Bakanlığı’na başvuruda bulunmuştur. İdare, başvuruların 03-14 Şubat 2020 tarihleri arasında alındığını ve başvuru süresinin dışında kalan taleplerin kabul edilemeyeceğini belirtmiştir. Başvuranın, belirtilen tarihlerde raporlu olmadığı ve başvuru yapma imkanının bulunduğu tespit edilmiştir.
Danıştay, başvuranın iddialarını değerlendirirken, idarenin başvuru sürecinde herhangi bir kusurunun bulunmadığını ve kamu yararının gözetildiğini vurgulamıştır. Başvuranın, diğer personel gibi sınav ilanını takip etme yükümlülüğü olduğu, dolayısıyla idarenin özel bir bildirim yükümlülüğünün bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Sonuç olarak, başvuranın talebi reddedilmiştir. Bu karar, kamu hizmetinin yürütülmesinde esas olan ilkelere uygunluk açısından da önem taşımaktadır. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2020/8183-S.20.12732
BAŞVURU NO : 2020/5527
KARAR TARİHİ : 29/05/2020
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : SAĞLIK BAKANLIĞI
Görevde yükselme sınavına başvuru yapılması hakkında.
BAŞVURUNUN KONUSU :
BAŞVURU TARİHİ : 24/03/2020
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Başvuran özetle; trafik kazası sonucu yaralandığını, raporları olduğunu, maddi ve manevi
olarak çok yorulduğunu, ilaçların etkisinde uyku halinde olduğunu, bu arada görevde yükselme sınavının ilan edildiğini, kendisine herhangi bir bilgi veya belge iletilmediğini, bu durumu fark ettikten sonra Sağlık Bakanlığına başvurduğunu, kendisine olumsuz cevap verildiğini, belirterek trafik kazası sonrası raporlar dolayısıyla bilgisi olmayan yükselme sınavına başvuru hakkı verilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Bilgi belge ve görüş talebimiz üzerine Sağlık Bakanlığının 08/04/2020 tarih ve
sayılı yazısında özetle;
2.1) “…Ülkemizde kamu kurum ve kuruluşlarında liyakat ve kariyer ilkeleri
çerçevesinde, hizmet gerekleri ve personel planlaması esas alınarak yapılan görevde yükselme ve unvan değişikliği sınavları “Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan
Değişikliği Sınavı Esaslarına Dair Genel Yönetmelik” ile “Sağlık Bakanlığı Personeli Görevde
Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği” hükümleri doğrultusunda gerçekleştirilmektedir.
Bakanlığımız personeli için 19 Nisan 2020 tarihinde yapılması planlanan görevde yükselme sınavına ait duyuru 31.01.2020 tarihli ve sayılı yazımız ile A Planı dağıtımlı ve 81 İl Valiliğine gönderilmiş olup ayrıca Yönetim Hizmetleri Genel Müdürlüğünün www.yhgm.saglik.gov.tr internet adresinde de yayımlanmıştır Bu duyurunun “Genel
Açıklamalar” başlıklı bölümünde, görevde yükselme yazılı sınavı için başvuruların Personel
Bilgi Sistemi (PBS) üzerinde yer alan başvuru ekranından 03-14 Şubat 2020 tarihleri arasında yapılacağı belirtilmiştir.
2.2) Başvuru sahibi Bakanlığımıza dilekçe ile yazılı olarak müracaat etmemiştir. Ancak
Cumhurbaşkanlığı İletişim Merkezi (CİMER) kanalı üzerinden başvuru yaptığı anlaşılmış olup başvurusunun ekinde kaza tutanağı ve Entegre Kurumsal İşlem Platformu (EKİP) üzerinden alınmış ekran görüntüsü yer almaktadır. Bu belgeler dışında hastalık raporu olmadığı için, tanı veya hastalığının başvuru yapmaya engel olup olmadığı hususu değerlendirilememiştir.
2.3) Bakanlığımız personeline yönelik yapılacak olan görevde yükselme sınavı
Bakanlık Makam Onayı ile belirlenmiş olan sınav takvimi çerçevesinde gerçekleştirilmektedir.
Ayrıca yazılı sınav yapılan bir protokol ile Anadolu Üniversitesi tarafından gerçekleştirilecektir. Sınav ilişkin tüm süreç (sınavla ilgili açılabilecek davalar, daha sonra yapılacak olan sözlü sınav sonrası belirlenecek olan başarı sıralaması, asıl ve yedeklerin belirlenmesi gibi hususlar) bu takvim doğrultusunda yürütülecektir. Sınava yeni başvuru alınması bu süreci baştan sona etkileyecektir. Bakanlığımız görevde yükselme ve unvan değişikliği yönetmeliğinin Duyuru ve başvuru başlıklı 10 uncu maddesinin 2’nci fıkrasında; ilan edilen kadrolar için belirlenen başvuru tarihinin son günü itibariyle aranan nitelikleri taşıyan personelin, başvuruda bulunabileceği belirtilmiş ve yukarıda da belirtildiği gibi başvurular 03-14 Şubat 2020 tarihleri arasında alınmıştır. Ayrıca, başvuruları kabul edilenlerin listesi yazılı sınavı yapacak olan Anadolu Üniversitesine gönderilmiş olup Üniversite tarafından protokol ve sınav takvimi doğrultusunda 16-27 Mart 2020 tarihleri arasında sınav ücretinin yatırılması, sınav yeri tercihlerinin alınması ve engelli olanların engel durumlarına ilişkin belgelerin alınması işlemleri tamamlanmıştır. Bu takvimin dışına çıkılması halinde, yazılısı başka bir kuruma yaptırılacak olan sınavla ilgili yürütülecek iş ve işlemler açısından olumsuz durumlara sebep olacağından şikâyet sahibine başvuru hakkı verilmesi söz konusu değildir.
2.4) Söz konusu görevde yükselme sınavı, Dünya Sağlık Örgütü tarafından Pandemi
(küresel salgın) olarak nitelendirilen Covid-19 ile etkin bir şekilde mücadele edebilmek adına; virüsün yayılmasına engel olmak, bulaş etkisini en aza indirmek için Bakanlığımızca alınan tedbirler kapsamında Sayın Bakanımızın talimatları doğrultusunda ileri bir tarihe ertelenmiştir.
Yukarıda da belirtildiği gibi sınava ilişkin tüm süreç başvuru tarihleri üzerinden yürütüleceği için şikâyet sahibine yeniden başvuru hakkı verilmesi mümkün değildir…” açıklamalarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3) 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının “Dilekçe, bilgi
edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…”
4) 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci
maddesinde; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”
5) 18/4/1999 Tarih ve 23670 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu Kurum Ve
Kuruluşlarında Görevde Yükselme Ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel
Yönetmeliğin Duyuru ve başvuru başlıklı 9 uncu maddesinde; (Değişik: 6/5/2013-2013/4957 K.)
Görevde yükselme suretiyle atama yapılacak kadro veya pozisyonlar yazılı sınavlardan önce duyurulur. İlan edilen kadro veya pozisyonlar için belirlenen başvuru tarihinin son günü itibarıyla aranan nitelikleri taşıyan personel, başvuru şartlarını taşıdığı farklı unvanlı kadro veya pozisyonlardan sadece biri için duyuruda belirtilen şekilde başvuruda bulunabilir. Aylıksız izinde bulunanlar dâhil olmak üzere, ilgili mevzuatı uyarınca verilen izinleri kullanmakta olanların da sınava katılmaları mümkündür.
Kurumların personel işlerinden sorumlu birimlerine yapılan başvurular incelenerek, aranan şartları taşıyanlar kurumlarca resmi internet sitelerinde ilan edilir.”
6) 17.04.2014 Tarih ve 28975 Resmi Gazete’de Yayımlanan Sağlık Bakanlığı Personeli
Görevde Yükselme Ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin Duyuru ve başvuru başlıklı 10 uncu maddesinde; (1) Görevde yükselme ve unvan değişikliği suretiyle atama yapılacak kadrolar yazılı sınavlardan en az kırkbeş gün önce Genel Müdürlükçe duyurulur.
(2) İlan edilen kadrolar için belirlenen başvuru tarihinin son günü itibariyle aranan nitelikleri taşıyan personel, başvuru şartlarını taşıdığı farklı unvanlı kadrolardan sadece biri için duyuruda belirtilen şekilde başvuruda bulunabilir.
(3) Aylıksız izinde bulunanlar dâhil olmak üzere ilgili mevzuatı uyarınca verilen izinleri kullanmakta olanların da sınava katılmaları mümkündür.
(4) Görevde yükselme ve unvan değişikliği sınavlarına katılma şartları, sınavların hangi usulde yapılacağı, sınav açılan görevin kadro unvanı, atama yapılacak boş kadro sayısı, sınav konuları, sınav tarihi ve son başvuru tarihi, (Değişik ibare: RG-16/2/2018-30334) ilgili birimlerden alınan bilgiler üzerine Genel Müdürlükçe (Değişik ibare: RG-9/2/2019-30681) Bakan Yardımcısından alınacak onayı müteakip Bakanlık İnternet sitesinde ilan edilir.
(5) (Mülga:RG-16/2/2018-30334)
(6) Sınav başvuru süresi en az beş iş günü olarak belirlenir. Son başvuru tarihi ile sınav tarihi arasındaki süre otuz günden az olamaz.”
Hükümleri düzenlenmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİNE
ÖNERİSİ
7) Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebinin
reddi yönünde hazırlanan öneri Kamu Başdenetçisine sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE:
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme:
8) Başvuran, Devlet hastanesinde teknisyen yardımcısı olarak çalışmaktadır. Başvuran, trafik
kazası sonucu yaralandığını, raporları olduğunu, maddi ve manevi olarak çok yorulduğunu, ilaçların etkisinde uyku halinde olduğunu, bu arada görevde yükselme sınavının ilan edildiğini, kendisine herhangi bir bilgi veya belge iletilmediğini, bu durumu fark ettikten sonra Sağlık
Bakanlığına başvurduğunu, kendisine olumsuz cevap verildiğini belirterek trafik kazası sonrası raporlar dolayısıyla bilgisi olmayan yükselme sınavına başvuru hakkı verilmesini talep etmektedir.
9) İdarenin cevap yazısında (2 nolu paragraf);
9.1) “…ilan edilen kadrolar için belirlenen başvuru tarihinin son günü itibariyle aranan
nitelikleri taşıyan personelin, başvuruda bulunabileceği belirtilmiş ve yukarıda da belirtildiği gibi başvurular 03-14 Şubat 2020 tarihleri arasında alınmıştır. Ayrıca, başvuruları kabul edilenlerin listesi yazılı sınavı yapacak olan Anadolu Üniversitesine gönderilmiş olup
Üniversite tarafından protokol ve sınav takvimi doğrultusunda 16-27 Mart 2020 tarihleri arasında sınav ücretinin yatırılması, sınav yeri tercihlerinin alınması ve engelli olanların engel durumlarına ilişkin belgelerin alınması işlemleri tamamlanmıştır. Bu takvimin dışına çıkılması halinde, yazılısı başka bir kuruma yaptırılacak olan sınavla ilgili yürütülecek iş ve işlemler açısından olumsuz durumlara sebep olacağından şikâyet sahibine başvuru hakkı verilmesi söz konusu değildir.
9.2) Söz konusu görevde yükselme sınavı, Dünya Sağlık Örgütü tarafından Pandemi
(küresel salgın) olarak nitelendirilen Covid-19 ile etkin bir şekilde mücadele edebilmek adına; virüsün yayılmasına engel olmak, bulaş etkisini en aza indirmek için Bakanlığımızca alınan tedbirler kapsamında Sayın Bakanımızın talimatları doğrultusunda ileri bir tarihe ertelenmiştir. Yukarıda da belirtildiği gibi sınava ilişkin tüm süreç başvuru tarihleri üzerinden yürütüleceği için şikâyet sahibine yeniden başvuru hakkı verilmesi mümkün değildir…” şeklinde görüşlere yer verilmiştir.
9.3) Sağlık Bakanlığının Görevde Yükselme Sınavı Duyurusu başlıklı ilanında
başvuruların 03 – 14 Şubat 2020 tarihleri arasında (14 Şubat 2020 saat 18.00‘e kadar)
yapılacağı, Genel Açıklamalar başlığının altında “Görevde yükselme yazılı sınavı için başvurular Yönetim Hizmetleri Genel Müdürlüğünün http://www.yhgm.saglik.gov.tr internet adresindeki Personel Bilgi Sistemi (PBS) üzerinde yer alan başvuru ekranından 03-14 Şubat
2020 tarihleri arasında, adayların başvurduğu ve öğrenim durumu itibarıyla atanacağı kadro
unvanını ihraz ettiğini belgeleyen diploma, çıkış/mezuniyet belgesi veya geçici mezuniyet belgesi ile başvurulan kadrolara göre istenilen diğer belgeler de eklenerek elektronik ortamda yapılacaktır.” ve D-Başvuru Esasları alt başlığının (D.4) maddesinde ise “Başvuru formunu eksik veya yanlış dolduranlar, son müracaat tarihinden sonra yapılan başvurular ve belirtilen tarihler arasında sınav ücretini yatırmayan adayların sınav başvuruları dikkate alınmayacaktır” denildiği anlaşılmaktadır.
10) Başvuranın iddiaları, idarenin cevap yazısı, ekleri ve başvuru dosyasının kapsamı
çerçevesinde yapılan incelemeler sonucunda;
10.1) Görevde yükselme sınavı ilanında, ilgililere yönelik ve aleni bir şekilde, başvuru
tarihi ve başvuru şekli gibi hususların belirtildiği, ayrıca elektronik ortamda başvuru imkânının da sağlandığı anlaşılmaktadır. Başvuran ise belirttiği gerekçelerle görevde yükselme ve unvan değişikliği sınavına başvuramadığını iddia etmektedir.
10.2) Başvuran tarafından gönderilen belgedeki bazı rapor tarih aralıkları (29.01.2020
– 07.02.2020 ve 12.02.2020-21.02.2020) ile görevde yükselme sınavı başvuru tarih aralığının (03.02.2020 – 14.02.2020) incelenmesinde, başvuranın belirtilen rapor tarihlerinde elektronik ortamda müracaat etmek için mevcut raporlarının veya rahatsızlığının engel oluşturup oluşturmadığı bir tarafa, 08.02.2020 cumartesi, 09.02.2020 Pazar, 10.02.2020 pazartesi ve
11.02.2020 salı günleri raporlu olmadığı anlaşılmaktadır.
10.3) Sağlık Bakanlığının internet sitesinde, 18.03.2020 tarihinde yapılan duyuruda
“…Dünya Sağlık Örgütü tarafından Pandemi (küresel salgın) olarak nitelendirilen Covid-19 ile etkin bir şekilde mücadele edebilmek adına; virüsün yayılmasına engel olmak bulaş etkisini en aza indirmek için Bakanlığımızca alınan tedbirler kapsamında 19 Nisan 2020 tarihinde yapılacak olan görevde yükselme ve unvan değişikliği yazılı sınavı ertelenmiş olup sınav tarihi daha sonra ilan edilecektir…” şeklinde bilgilendirmeye yer verilmiştir. Sağlık
Bakanlığı bütün dünyayı yaygın bir şekilde etkileyen Covid19 salgını ile ilgili çalışmalarını her yönüyle sürdürmekte ve kamunun genel sağlığını ilgilendiren bu konunun çözümü noktasında özveriyle çalışmaktadır.
10.4) İdarenin cevabında (2.3 nolu paragraf) “…sınav takvimi doğrultusunda 16-27
Mart 2020 tarihleri arasında sınav ücretinin yatırılması, sınav yeri tercihlerinin alınması ve engelli olanların engel durumlarına ilişkin belgelerin alınması işlemleri tamamlanmıştır. Bu takvimin dışına çıkılması halinde, yazılısı başka bir kuruma yaptırılacak olan sınavla ilgili yürütülecek iş ve işlemler açısından olumsuz durumlara sebep olacağı…” belirtilmiştir.
Görüldüğü üzere, belli bir takvime uygun olarak yürütmesi gereken bir süreç söz konusu olup, idarenin benzer talepleri değerlendirirken kişinin haklılığının yanı sıra kamu hizmetinin yürütülmesinde esas olan ilkelere de uygun davranması son derece doğaldır. Bu kapsamda, haklı talepler hariç, benzer konularda kamu yararı ve hizmet gerekleri çerçevesinde hareket edilmesi idare hukuku ilkelerine de aykırı değildir.
10.5) Başvuran da, diğer personeller gibi, söz konusu ilan veya duyuruyu takip etmek,
şartları tutuyor ve istiyor ise başvurmak durumundadır. İdarenin, sınav açıldığını ayrı ayrı veya özel olarak kişilere bildirme veya iletme yükümlülüğü olmadığı gibi böyle bir bildirim yükümlülüğünün binlerce çalışanı olan kurumlar için ve özellikle bu dönemde bir salgın hastalıkla mücadele eden Sağlık Bakanlığı için son derece zor bir görev olacağı açıktır. Diğer personele verilmeyen bir hakkın başvurana sağlanmasının hakkaniyet ve adalet ilkelerine uygun düşmeyeceği açıktır. Ayrıca, yukarıda (10.2 nolu paragraf) belirtildiği üzere başvuruların elektronik ortamda yapılabildiği ve bunun için başvuranın yeterli zamanının (raporlu olunmayan 08.02.2020 cumartesi, 09.02.2020 Pazar, 10.02.2020 pazartesi ve
11.02.2020 salı günleri) olduğu da görülmektedir.
10.6) Kurumumuzca yapılan değerlendirmede; görevde yükselme sınavına başvurmak
için yeterli zamanın bulunduğu (başvuranın raporlu olmadığı anlaşılan 08.02.2020 –
11.02.2020 tarih aralığı), başvuru yapılamamasının gerekçesi olarak ileri sürülen iddiaların
kabul edilebilir nitelikte ve yoğunlukta olmadığı, sınava başvuru yapılmaması veya yapılamamasında idareye kusur atfedilemeyeceği, aksi durumun ise diğer hak sahipleri için de mağduriyetlere yol açabileceği; idarenin kamu yararı ve mevzuata uygun hareket ettiği değerlendirilmiş ve ayrıca başvuran yönünden menfaat ihlalinin oluşmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme:
11) İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede
yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; idareden istenilen bilgi ve belgelerin süresi içinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği, ayrıca idarenin başvuranla ilgili işlemlerinde “kanunlara uygunluk”, “hesap verilebilirlik”, “şeffaflık”, “kararların gerekçeli olması” ilkelerine uygun davrandığı, ancak işleme karşı başvuru yollarını belirtmemesi nedeniyle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, idareden bundan böyle bu ilkeye de uyması beklenmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
12) 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin
birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre, kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup, ilgili idarenin işlemleri yönünden Ankara İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır
VII. KARAR
Başvuranın talebinin içeriği, dosya kapsamındaki bilgi, belge ve görüşler çerçevesinde yapılan inceleme sonucunda yukarıda belirtilen gerekçelerle; Başvurunun REDDİNE; Kararın, Başvurana ve Sağlık Bakanlığına tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi tarafından karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi