Trafik kazası sonrası maddi ve manevi tazminat taleplerinde zamanaşımı ve SGK’nın sorumluluğu nasıl değerlendirilmelidir (Yargıtay)

4. Hukuk Dairesi         2023/10001 E.  ,  2024/2449 K.

“İçtihat Metni”

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2017/161 E., 2019/159 K.
DAVALILAR : 1- …
2- …
vekili Avukat …
3- … vekili Avukat …
DAHİLİ DAVALI : …
DAVA TARİHİ : 18.06.2008
HÜKÜM/KARAR : Kısmen Kabul

Taraflar arasındaki tazminat davası sonucunda mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Karara karşı davalı … tarafından temyiz kanun yoluna başvurulması üzerine Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Daires’inin 24.01.2017 tarih ve 2014/10131 Esas 2017/521 Karar sayılı ilamı ile mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Bozmaya uyularak yapılan yargılama sonucunda mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davalı … vekili ve dahili davalı … tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü;

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davalıların sürücüsü ve maliki olduğu aracın tam kusurlu olarak müvekkilinin kullandığı motorsiklete çarpması sonucu müvekkilinin hayati tehlike geçirdiğini, dalağını kaybettiğini, kalıcı görme kaybı oluştuğunu, vücudundaki kemik kırıkları nedeniyle birden fazla ameliyat geçirdiğini, tüm tedavi masraflarını müvekkilinin ödemek zorunda kaldığını, olay günü müvekkilinin üniversite sınavından çıktığını, iyi puan aldığını, asker olmak istediğini ancak kaza nedeniyle tercih yapamadığını, elem çektiğini, davalı bakanlığın istihdam eden olarak sorumlu olduğunu beyanla, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 7.000,00 TL maddi, 50.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiş, ıslah dilekçesiyle talebini toplam 219.028,38 TL’ye yükseltmiştir.

II. CEVAP
Davalı … vekili cevap dilekçesinde; müvekkili Bakanlığa karşı husumet yöneltilemeyeceğini, davanın süresinde açılmadığını, zamanaşımı itirazında bulunduklarını, kurumun olayda hiçbir kusurunun olmadığını, talep edilen tazminat miktarının yersiz olduğunu, bu nedenle açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı … cevap dilekçesinde; açılan davayı kabul etmediğini, talep edilen tazminat miktarlarının yersiz ve fahiş olduğunu, davacı için yapılan tedavi masraflarının SGK tarafından karşılanıp karşılanmadığının araştırılması gerektiğini, üniversite sınavının gerçekleştiği tarih ile tercihlerin yapılacağı tarih arasında uzunca bir zaman dilimi bulunduğunu, bu nedenle kazanın tercih yapmasına engel teşkil etmeyeceğini, davacının askerlik mesleği ile ilgili iddialarını ispat etmesi gerektiğini, ceza dosyasının yokluğunda yapılan işlemlerden dolayı mağdur olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı … davaya cevap vermemiştir.

Dahili Davalı … Güvenlik Kurumu vekili davaya cevap vermemiştir.

III. MAHKEME 1. KARARI
Mahkemenin 10.09.2013 tarih ve 2008/222-2013/574 sayılı kararı ile; Milli Eğitim Bakanlığına karşı açılan davanın husumetten reddine, 3.482,81 TL geçici iş göremezlik tazminatının kaza tarihi olan 18.06.2006 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar… ve … Valiliği Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfından müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 173.178,62 TL (204.043,62 TL-30.865,00 TL) sürekli iş göremezlik tazminatının kaza tarihi olan 18.06.2006 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar… ve … Valiliği Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfından müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 11.501,95 TL tedavi masrafının kaza tarihi olan 18.06.2006 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar… ve … Valiliği Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfından müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 25.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 18.06.2006 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar… ve … Valiliği Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfından müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, davacının fazlaya ilişkin maddi ve manevi tazminat isteminin reddine karar verilmitir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
Mahkeme kararına karşı süresi içinde davalı … temyiz isteminde bulunmuştur.

Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Daires’inin 24.01.2017 tarih ve 2014/10131 Esas 2017/521 Karar sayılı ilamı ile “1- Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde ve özellikle, ceza yargılaması sırasında alınan ve kesinleşen bilirkişi raporundaki kusur dağılımının oluşa uygun olması sebebiyle benimsenmesinde ve uzman bilirkişice düzenlenen maddi tazminata ilişkin raporun hükme esas alınmasında (aşağıda belirtilen (2) nolu bentteki hususlar dışında), ayrıca manevi tazminatın takdirinde B.K.nun 47 nci maddesindeki özel haller dikkate alınarak hak ve nesafet kuralları çerçevesinde karar verilmesinde bir usulsüzlük bulunmamasına göre, davalı … temsilcisinin yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.
2- Dava trafik kazasında yaralanmadan kaynaklanan cismani zarar, tedavi gideri ve manevi tazminat istemine ilişkindir.
Yargılama sırasında 25.02.2011 tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 13.02.2011 tarihli 6111 Sayılı Yasa’nın 59 uncu maddesi ile 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 98 inci maddesi değiştirilmiş, buna göre “trafik kazaları nedeniyle üniversitelere bağlı hastaneler ve diğer resmi ve özel sağlık kuruluşlarının sundukları sağlık hizmet bedellerinin kazazedenin sosyal güvencesi olup olmadığına bakılmaksızın Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından karşılanacağı”, Yasanın geçici 1 inci maddesi ile de “Bu Kanunun yayımlandığı tarihten önce meydana gelen trafik kazaları nedeniyle sunulan sağlık hizmet bedellerinin Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından karşılanacağı, sözkonusu sağlık hizmet bedelleri için bu Kanun’un 59 uncu maddesine göre belirlenen tutarın %20’sinden fazla olmamak üzere belirlenecek tutarın üç yıl süreyle ayrıca aktarılmasıyla anılan dönem için ilgili sigorta şirketleri ve Güvence Hesabının yükümlülüklerinin sona ereceği,” öngörülmüştür.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91 inci maddesi ve Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları A-1 inci maddesinde, sigortacı poliçede belirtilen aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre işletene düşen hukuki sorumluluğu zorunlu sigorta limitlerine kadar temin edeceği, düzenlenmiştir. Karayolları Trafik Kanununa göre, zorunlu mali sorumluluk sigortası yaptırmak zorunludur.
Sigorta şirketi, motorlu aracın işletilmesinden kaynaklanan kaza nedeniyle zarar görenlerin tedavisi için ödenen giderleri zorunlu olarak teminat altına alır. Sigorta şirketinin, işleten ve sürücünün yasadan ve sözleşmeden doğan bu yükümlülüğü, 6111 sayılı yasa ile getirilen düzenleme ile sona erdirilmiş bulunmaktadır. 2918 sayılı Yasa’nın 98 inci maddesinde belirtilen tedavi giderleri yönünden sorumluluğun dava dışı Sosyal Güvenlik Kurumu’na geçtiğinde kuşku yoktur. Buna karşın belgesiz tedavi giderlerinden sigorta şirketinin, işleten ve sürücünün sorumlulukları devam etmektedir.
Yukarıda açıklanan yasal düzenlemelere göre, 2918 sayılı Yasanın 98 inci maddesinde belirtilen tedavi giderleri yönünden sorumluluk “Sosyal Güvenlik Kurumu’na” geçtiğinden eldeki davada yasal hasımın “Sosyal Güvenlik Kurumu” olması gerekir.
Somut olayda hükme esas alınan bilirkişi raporunda belgeli tedavi gideri 11.501,95 TL olarak belirlenmiştir. Tedavi giderlerinin Sosyal Güvenlik Kurumu’nun sorumluluğuna esas nitelikte olduğu anlaşıldığından, “Sosyal Güvenlik Kurumu”nun davaya dahil edilmesi, davacı tarafından talep edilen 2918 sayılı Yasanın 98 inci maddesi kapsamında tedavi giderleri yönünden Sosyal Güvenlik Kurumu’nun sorumluluğunun tespit edilmesi ve sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.” gerekçesiyle karar bozulmuştur.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; bozmaya uyularak yapılan yargılama sonucunda, Sosyal Güvenlik Kurumu davaya dahil edilerek, 6111 sayılı yasanın 59 uncu maddesi ile 2918 sayılı Yasa’nın 98 inci maddesinde yapılan değişiklik ile belirtilen belgeli tedavi giderleri yönünden sorumluluğun dahili davalı … Güvenlik Kurumu’nda olduğu gerekçesiyle, …’na karşı açılan davanın husumetten reddine, 3.482,81 TL geçici iş göremezlik tazminatının kaza tarihi olan 18.06.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı … ve … Valiliği Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı’ndan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,173.178,62 TL (204.043,62 TL -30.865,00 TL) sürekli iş göremezlik tazminatının kaza tarihi olan 18.06.2006 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar… ve … Valiliği Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı’ndan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 11.501,95 TL belgeli tedavi gideri masraflarının kaza tarihi olan 18.06.2006 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte dahili davalı SGK’dan alınarak davacıya verilmesine, 25.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 18.06.2006 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar… ve … Valiliği Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı’ndan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, davacının fazlaya ilişkin maddi ve manevi tazminat isteminin reddine, karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına karşı süresi içinde … vekili ve dahili davalı … temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı … vekili temyiz dilekçesinde; davanın zamanşımına uğradığını, kaza yapan araç hernekadar kendi kurumları adına kayıtlı olsa da araç üzerindeki her türlü tasarruf hakkının İl Sosyal Hizmetler Müdürlüğü… Çocuk Yuvası ve Kız Yetiştirme Yurdu Müdürlüğünde olduğunu, onlara tahsis edildiğini, sorumluluklarının bulunmadığını fahiş miktarda tazminata hükmedildiğini, hesaplamayı ve maluliyeti kabul etemediklerini, manevi tazminatın yüksek olduğunu belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

Dahili davalı … Güvenlik Kurumu vekili temyiz dilekçesinde; kararın hatalı olduğunu, sorumluluklarının bulunmadığını belirtmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, davalıların sürücüsü ve maliki olduğu aracın karıştığı çift taraflı kazada davacı sürücünün yaralanması nedeniyle sürekli iş göremezlik ve geçici iş göremezlik tazminatı ile belgeli tedavi gideri ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun geçici 3/2 maddesi atfıyla uygulanmasına devam olunan 1086 sayılı HUMK’un 427 vd. maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 54 ve 56 ncı maddeleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 85, 89, 90, 91 inci maddeleri, 6111 sayılı yasanın 59 uncu maddesi ile 2918 sayılı Yasa’nın 98 inci maddesi.

3. Değerlendirme
Temyizen incelenen kararın bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı; özellikle, daha önce temyize konu edilip bozma kapsamı dışında bırakıldığı için kesinleşen yönlerin yeniden incelenmesinin mümkün olmadığı anlaşılmakla; davalı … vekili ve dahili davalı … vekilince dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI.KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davalı … vekili ve dahili davalı … vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddi ile temyiz olunan mahkeme kararının ONANMASINA,

492 sayılı Harçlar Yasası’nın 13/J maddesi uyarınca dahili davalı …’ndan harç alınmamasına,
Aşağıda yazılı temyiz harcının davalı …’na yükletilmesine,

Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,

05.03.2024 tarihinde oy birliği ile karar verildi.