Trafik kazasında davalı belediyenin husumet itirazının reddi, müterafik kusur indirimi yapılmadan tazminat talebinin nasıl değerlendirileceğini etkiler mi (Yargıtay)

4. Hukuk Dairesi         2021/27420 E.  ,  2024/767 K.

“İçtihat Metni”

MAHKEMESİ : Adana Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2020/1517 Esas 2021/1653 Karar
DAVALILAR : 1. Anadolu Sigorta A.Ş. vekili Avukat …
2…. Belediye Başkanlığı vekili Avukat …
3. … vekili Avukat …
DAVA TARİHİ : 16.10.2015
HÜKÜM/KARAR : Kısmen kabul – Esastan Ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Adana 2. Asliye Ticaret Mahkemesi
TARİH : 05.03.2020
SAYISI : 2015/2119 Esas 2020/138 Karar

Taraflar arasındaki tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı … Belediye Başkanlığı tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı … Belediye Başkanlığı tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; motosiklet sürücüsü davacının aracına, davalı …’in sürücüsü, davalı Belediye Başkanlığının işleteni ve davalı … şirketinin ZMSS sigortacısı olduğu aracın 11.07.2015 tarihinde çarpması neticesinde müvekkilinin malul kaldığını, belirsiz alacak davası olarak ikame ettikleri davada şimdilik 1.000,00 TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte tüm davalılardan müştereken tahsilini, 50.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalı sürücü ve işletenden tahsilini talep etmiştir.

Davacı vekili 500 TL geçici iş göremezlik tazminatı talebini 10.438,00 TL, 500 TL sürekli iş göremezlik tazminatı talebini 569.991,00 TL olarak artırmıştır.

II. CEVAP
Davalı … Belediye Başkanlığı vekili; aracın işleteninin kendileri olmadığını, sadece hizmet alımı nedeni ile belediyenin sorumluluk alanında iş yaptığını, sürücünün de, aracın da kendileri ile ilgisi olmadığını, Belediye hakkında husumetten ret kararı verilmesi gerektiğini, kazada davacının kusurlu olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

Davalı …; kazada davacının kusurlu olduğunu, sigorta şirketinin davacıya ödeme yapıp yapmadığının belirlenmesi gerektiğini savunarak davanın reddini talep etmiştir.

Davalı … vekili; kusurun kanıtlanmasını talep ettiklerini, ATK’dan rapor alınması gerektiğini, maluliyet ve kaza ile illiyetinin ispatlanmasını, ticari faiz talebinin reddini, davacının müterafik kusurunun dikkate alınmasını, SGK’dan geçici iş göremezlik ödeneği alınıp alınmadığının tespitini, davadan önce temerrüte düşmediklerini, zamanaşımı nedeni ile red kararı verilmesi gerektiğini savunarak davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davanın trafik kazasına bağlı maddi ve manevi tazminat istemine ilişkin olduğu, SGK tarafından rücuya tabi ödeme yapılmadığının bildirildiği, alınan kusur raporu ile davalı sürücünün kazada %75 oranında, davacının ise %25 oranında kusurlu bulunduğu, Adli Tıp Kurumunun verdiği rapor ile davacının Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği hükümlerinden yararlanılarak E cetveline göre %72.0 (yüzdeyetmişikinoktasıfır) oranında meslekte kazanma gücünü kaybetmiş sayılacağı, iyileşme (iş göremezlik) süresinin kaza tarihinden itibaren 12 (oniki) aya kadar uzayabileceğinin belirtildiği, aktüer raporu ile davacının geçici iş göremezlik zararının 10.438,00 TL, sürekli iş göremezlik zararının ise 569.991,00 TL hesaplandığı, davalı Belediye Başkanlığının araç işleteni olmadıkları yönünde husumet itirazları var ise de kazaya karışan sulama arazözünün dava dışı Barka Atık Yönetim ve Taşımacılık Limited Şirketi ile Ezgi Sosyal Hizmetler Turizm Ltd. Şti. İş Ortaklığı kapsamında aldığı ihale nedeniyle aracın davalı Belediye’ye tahsis edildiği, söz konusu hizmet alım sözlemesinin 28.05.2015 tarihinden 3 ay süreyle geçerli olduğu, söz konusu kazanın bu süre içerisinde gerçekleştiği, kazaya karışan aracın davalı … Belediye Başkanlığının denetimi ve gözetimi altında bulunan temizlik ihalesi alan şirkete ait olduğu, dolayısıyla davalı belediyenin husumet itirazının yerinde olmadığı, motosiklet sürücüsünün motosiklet kullanmaya elverişli sürücü belgesinin bulunmadığı, ehliyetsiz sürücünün aracına binmek müterafik kusur olarak değerlendirilmekte iken uygun sürücü belgesi bulunmadan araç sürmenin de evleviyet ile müterafik kusur olması gerektiği kanaatiyle davacının müterafik kusurlu olduğu, bu nedenle aktüerya raporu ile belirlenen 10.348,00 TL geçici iş göremezlik tazminatından %20 müterafık kusur indirimi neticesinde 8.350,40 TL, 569.491,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatından %20 müterafik kusur indirimi nedeni ile yapılan indirim neticesinde 455.598,80 TL tazminat kaldığı, davacının sigorta şirketinden yapılan ödeme nedeni ile bu davalı için davadan feragat ettiği ve teminat miktarının 290.000,00 TL olduğu bu miktarın tenzili ile bakiye 165.598,80 TL tazminat kaldığı, kazadaki kusur oranları, maluliyet oranı, sosyal ve ekonomik durum, paranın satın alma gücü dikkate alındığında davacı lehine 50.000,00 TL manevi tazminata hükmedilmesi gerektiği gerekçesi ile davalı … A.Ş yönünden davanın feragat nedeniyle reddine, 8.350,40 TL geçici iş göremezlik tazminatının, 165.598,80 TL sürekli iş göremezlik tazminatının ve 50.000,00 TL manevi tazminatın 11.07.2015 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalılardan Seyhan Belediye Başkanlığı ve …’den müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Belediye Başkanlığı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davalı … Belediye Başkanlığı vekili istinaf dilekçesinde; davaya konu kazaya karışan kamyonun Seyhan Belediyesi adına kayıtlı olmadığını, Seyhan Belediyesinin hizmet alımı nedeniyle sorumluluk alanında iş yaptığını, davaya konu iş makinasının işleteni Barka Atık Yönetimi ve Taşımacılık Ltd. Şti., kamyonu kullanan sürücüsü hasım olarak gösterilerek davanın açılması gerektiğini, bu nedenle davanın Seyhan Belediyesi yönünden husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiğini, kusur raporu hatalı olmakla kusur oranının yeniden değerlendirilmesi için İstanbul Teknik Üniversitesi Trafik Kürsüsü ya da Karayolları Fen Heyeti ya da Ankara Trafik İhtisas Dairesi tarafından rapor düzenlenmesi gerektiğini, ayrıca davacı sürücünün ehliyetinin bulunmadığı ve buna bağlı olarak müterafik kusuru bulunduğunu belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; İlk Derece Mahkemesi kararını davalı Belediye Başkanlığının istinaf ettiği, husumet yönünden davanın reddini talep ettikleri, ancak dava dışı şirket ve davalı belediye arasında yapılan ihale kapsamında aracın davalı belediye tarafından kullanıldığı, kazanın olduğu tarihte kazaya karışan aracın belediyenin gözetimi ve denetimi altında bulunduğu, ceza dosyasından alınan kusur raporu ve dosyadan alınan kusur raporunda davalı sürücünün kazada %75 oranında, davacının ise %25 oranında kusuru bulunduğunun belirlendiği, raporun dosya kapsamına uygun olduğu, ehliyetsiz şekilde trafiğe çıkmanın trafik cezasını gerektiren bir eylem olduğu bu nedenle müterafık kusur indirimi yapılamayacağı gerekçesi ile davalı … Belediye Başkanlığının istinaf talebinin esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı … Belediye Başkanlığı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı … Belediye Başkanlığı vekili temyiz dilekçesinde; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü nedenler ile kararın bozulmasının istemiştir.

C. Gerekçe
1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, davalı … tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan diğer davalıların işleteni sürücüsü olduğu aracın 11.07.2015 tarihli trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı sürücünün uğradığı zarar nedeniyle sürekli iş göremezlik ve geçici iş göremezlik tazminatı ile manevi tazminat talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 54 ve 56 ncı maddeleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 85, 86, 89, 90 ve 91 inci maddeleri,

3. Değerlendirme
Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere, alınan kusur raporu ile davacının kazada %25 oranında kusurunun olmasına, davacının kask takmaması ve sürücü belgesinin yetersiz olması nedeni ile mahkemece %20 müterafık kusur indirimi yapılmış olmasına, davaya konu aracın davalı Belediye tarafından hizmet alım sözleşmesi kapsamında dava dışı şirketten hafta sonları kullanılmak üzere alınmış olmasına göre karar usul ve kanuna uygun olup davalı … Belediye Başkanlığı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davalı … Belediye Başkanlığı vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddi ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davalı … Belediye Başkanlığı’na yükletilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

22.01.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.