Uluslararası taşımacılık işlemleri KDV bakımından, taşımanın güzergâhı ve hizmetin niteliğine göre tam istisna kapsamına girebilir. İstisna, taşımacılık bedeli üzerinden KDV hesaplanmamasını ve şartları varsa bu faaliyet nedeniyle yüklenilen KDV’nin indirim/iade konusu yapılabilmesini sağlar.
İstisnanın temel kapsamı
KDV Kanununun 14 üncü maddesi ve ilgili Cumhurbaşkanı kararları çerçevesinde, Türkiye ile yabancı ülkeler arasında yapılan taşımacılık işleri ile transit taşımacılığın belirli kısımları istisna kapsamındadır. Taşımanın yalnız Türkiye içinde kalan kısmı ile uluslararası taşımanın ayrımı somut güzergâha göre yapılır.
Taşımanın başlangıç ve bitiş noktası
İstisna analizinde taşımanın nerede başlayıp nerede bittiği, yük veya yolcunun Türkiye sınırlarını geçip geçmediği ve taşıma sözleşmesinin bütünlüğü önemlidir. Türkiye’de başlayıp yurt dışında biten veya yurt dışında başlayıp Türkiye’de biten taşımalarda uluslararası nitelik daha açıkken, Türkiye içindeki bağlantılı taşımalarda hizmetin bağımsız mı yoksa uluslararası taşımanın ayrılmaz parçası mı olduğu incelenir.
Transit taşımacılık
Türkiye üzerinden geçen, başlangıç ve bitiş noktaları yurt dışında olan transit taşımalar istisnanın tipik örneğidir. Ancak transit rejim, gümrük belgeleri ve fiili güzergâhla tevsik edilmelidir.
Taşımacılığa bağlı hizmetler
Yükleme, boşaltma, terminal, depolama, liman ve benzeri yan hizmetler her durumda taşımacılık istisnasını otomatik olarak paylaşmaz. Hizmetin ayrı bir hizmet olup olmadığı, başka bir istisna hükmüne girip girmediği ve taşımanın ayrılmaz unsuru sayılıp sayılamayacağı ayrıca değerlendirilir.
İade hakkı
Uluslararası taşımacılık tam istisna niteliğinde olduğundan, bu faaliyet nedeniyle yüklenilen KDV indirim konusu yapılabilir ve indirimle giderilemeyen kısım şartları varsa iade alınabilir. İade dosyasında taşıma faturaları, güzergâh ve taşıma belgeleri, yüklenilen KDV listeleri ve diğer tevsik edici belgeler önemlidir.
Belgelendirme
CMR, konşimento, taşıma irsaliyesi, gümrük kayıtları, yolcu listeleri ve uluslararası taşıma belgeleri işlem türüne göre istisnanın ispatında kullanılır. Yalnız faturaya ‘uluslararası taşımacılık’ yazılması yeterli değildir.
Sık hatalar
- Türkiye içindeki her taşıma halkasını istisna saymak.
- Yan hizmetleri otomatik olarak ana taşıma ile aynı rejime sokmak.
- Güzergâh ve gümrük belgelerini dosyada bulundurmamak.
- İade hesabına ilgisiz yüklenimleri dahil etmek.