|
ÖZET: Bu Danıştay kararında, başvuranın 2018 yılı EKPSS ile Hava Kuvvetleri Komutanlığına yerleştirilmesine rağmen, sağlık kurulu raporları arasında tutarsızlıklar yaşandığı belirtilmiştir. Başvuran, İzmir Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi’nden aldığı %40 engelli raporuyla yerleştirilmiş, ancak daha sonra “TSK’da Engelli Devlet Memuru Olamaz” raporu almıştır. İtiraz üzerine Bozyaka Eğitim ve Araştırma Hastanesi “TSK’da Engelli Devlet Memuru Olur” raporu vermiş, fakat nihai karar İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi tarafından “TSK’da Engelli Devlet Memuru Olamaz” şeklinde olmuştur.
Bu çelişkili raporlar, Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı Sağlık Yeteneği Yönetmeliği’nin engelli memur adayları için yeterince anlaşılmadığını ve uygulamada farklılıklar yarattığını göstermektedir. Danıştay, bu durumun engellilerin istihdamını sınırlayıcı nitelikte olduğunu ve Anayasa ile uluslararası sözleşmelere aykırı olduğunu değerlendirerek, yönetmelikte değişiklik yapılması ve başvuranın sağlık durumunun yeniden değerlendirilmesi için tavsiyelerde bulunmuştur. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2019/13371-S.20783
BAŞVURU NO : 2019/14125
KARAR TARİHİ : 23/12/2019
TAVSİYE KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : SAĞLIK BAKANLIĞI
MİLLİ SAVUNMA BAKANLIĞI
2018 yılı E-KPSS puanıyla, engelli kadrosundan Hava
BAŞVURUNUN KONUSU :
Kuvvetleri Komutanlığına Veri Hazırlama ve Kontrol
İşletmeni olarak yerleştirilen başvurana, Türk Silahlı
Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik
Komutanlığı Sağlık Yeteneği Yönetmeliğinin 76’ncı maddesi kapsamında “TSK’da Engelli Memur Olamaz” şeklinde sağlık kurulu raporu düzenlenmesine ilişkindir.
BAŞVURU TARİHİ : 17/08/2019
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1.Başvuran, Kurumumuza yaptığı başvurusunda özetle; 2016 yılında İzmir Tepecik Eğitim ve
Araştırma Hastanesinden aldığı sağlık raporu ile 2018 yılı EKPSS’ye girdiğini, almış olduğu puan ile 24/12/2018 tarihinde engelli kadrosundan Hava Kuvvetleri Komutanlığına Veri
Hazırlama ve Kontrol İşletmeni olarak yerleştirildiğini, PERTEM mail üzerinden hastane seçtirilip sevk evrakı imzalatıldığını, Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesini seçtiğini, burada yapılan muayenede hiçbir şeyinin olmadığı söylendiğini ve“TSK’da Engelli Devlet Memuru
Olamaz” şeklinde sağlık raporu verildiğini, söz konusu raporla ilgili olarak İl Sağlık
Müdürlüğüne yaptığı itiraz üzerine bu kez de İzmir Bozyaka Eğitim ve Araştırma Hastanesine sevk edildiğini, burada yapılan muayenede ise “TSK’da Engelli Memur Olur” şeklinde sağlık raporu düzenlendiğini, daha sonra hakem hastane olarak İzmir Katip Çelebi Üniversitesi
Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesine sevk edildiğini, burada yapılan muayenede ise
“TSK’da Engelli Devlet Memuru Olamaz” şeklinde sağlık raporu verildiğini, hastalığının doğuştan olduğunu, yeniden tercihte bulunmak istediğinde ise sistemde atanmış gözüktüğü için herhangi bir tercih işlemi gerçekleştiremediğini, iki yıllık emeğinin boşa gittiğini belirterek, mağduriyetinin giderilmesini talep etmektedir.
II. İDARELERİN ŞİKÂYETE İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuranın, aynı konudaki 2019/7991 nolu başvurusuyla ilgili olarak Kurumumuzca verilen 28/05/2019 tarihli Gönderme Kararına; 2.1. Sağlık Bakanlığının gönderdiği 27/09/2019 tarih ve sayılı cevabi yazıda özetle; 2.1.1. Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi tarafından 24/11/2016 tarihli ve sayılı raporun yeniden değerlendirilmesi için telefonla aranarak hastaneye davet edildiği, kişi ile yapılan son görüşme neticesinde yeni bir rapor çıkartmak istemediği için hastaneye tekrar müracaat etmeyeceğini bildirdiği, 2.1.2. İtiraz üzerine yönlendirildiği Bozyaka Eğitim ve Araştırma Hastanesi tarafından yapılan değerlendirme neticesinde, hakkında 28/02/2019 tarihinde itiraz hastanesi olarak TSK Sağlık Yeteneği Yönetmeliği 11. Bölüm (Sivil Personelin Sağlık
İşlemleri) 76’ncı maddesi hükmüne istinaden 42/A/7 Minimal Mitral Yetmezlik + 51/A/l
Pektus Excavatum tanılarıyla “TSK Engelli Devlet Memuru Olur” kararı verildiği, 2.1.3. Hakem hastane sıfatıyla değerlendirme yapan Katip Çelebi Üniversitesi Atatürk
Eğitim ve Araştırma Hastanesi tarafından, engelli sağlık kurulu raporunda belirtilen Göğüs
Hastalıkları ve Göğüs Cerrahisi muayenesi, Bozyaka Eğitim ve Araştırma Hastanesinin birinci itiraz muayenesindeki raporuna istinaden de Kardiyoloji polikliniği ve Ortopedi Polikliniği muayeneleri açıldığı, Türk Silahlı Kuvvetleri Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik
Komutanlığı Sağlık Yeteneği Yönetmeliğinin 11.bölüm 76.madde 3.fıkrası gereği “geçirilmiş pektus ekskavatum operasyonu (orta derecede solunum fonksiyon bozukluğu 51/B F-2” tanısı
“Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı veya Sahil Güvenlik Komutanlığına alınacak engelli sivil personelde, engelli raporu verilmesine esas teşkil eden hastalıklar, ruh sağlığı ve hastalıkları hariç, rapor kararlarında dikkate alınmaz” hükmüne amir olduğundan dikkate alınmadığı, ancak muayene sırasında saptanan “Torakolomber skolyoz ve minimal mitral yetersizliği” tanıları için adayın engelli sağlık kurulu raporu bulunmadığından Türk
Silahlı Kuvvetleri Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı Sağlık
Yeteneği Yönetmeliği’nin 11.bölüm 76.madde 2.fıkrası gereği 63/B-Fl “TSK’da Engelli Devlet
Memuru Olamaz” kararı verildiğinin anlaşıldığı, 2.1.4. Bu minvalde, İzmir İl Sağlık Müdürlüğü tarafından bahse konu kişinin tekrar değerlendirildiği ve Sağlık Bakanlığı Sağlık Raporlarına İlişkin Usul ve Esaslar’ın 7. Raporlara
İtiraz başlığı kapsamında işlem tesis edildiğinin değerlendirildiği, şeklinde belirtilmiştir.
2.2. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığının gönderdiği 04/07/2019 tarih ve
E.16905 sayılı cevabi yazıda özetle; 2.2.1. 2018/2 Engelli Kamu Personel Yerleştirme Tercih Kılavuzunun, Devlet Personel
Başkanlığı ve Başkanlıklarınca müştereken hazırlanarak 6114 sayılı Kanun’un 7. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca tebliğ hükmünde olmak üzere Başkanlığın internet sayfasında 29/11/2018 tarihli Duyuru ekinde yayımlandığı, 2.2.2. 2018/2 Engelli Kamu Personel Yerleştirme Tercih Kılavuzunun 1. sayfasında
“ADAYLARIN DİKKATİNE!” başlığı altında “Adayların tercih işlemini tamamlamadan önce, tercih etmek istediği tüm kadroların genel ve özel koşullarını dikkatle incelemeleri, koşullarını taşımadıkları kadrolardan tercih yapmamaları son derece önemlidir…”; “Başvuru Özel Şartları” başlıklı maddesinde “(…) 14) “7363 (Bakınız Başvurma Özel Şartları
Bölümü: Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik
Komutanlığı)” nitelik kodunun istenildiği kadroları tercih edecek adayların; “Türk Silahlı
Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı Sağlık Yeteneği
Yönetmeliği”nin 76’ncı maddesinin 3’üncü fıkrasında yer verilen; “Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı veya Sahil Güvenlik Komutanlığına alınacak engelli sivil personelde, engelli raporu verilmesine esas teşkil eden hastalıklar, ruh sağlığı ve hastalıkları hariç, rapor kararlarında dikkate alınmaz. Bunların dışındaki hastalıklar hakkında birinci ve ikinci fıkra hükümleri uygulanır.” hükmü gereğince, bu kadrolara yerleştirilmeleri durumunda; “TSK’da Engelli Memur Olur” raporunu almaları gerekmektedir…”; Komisyon
Teşkili, İstenilecek Belgeler ve Atanma” başlıklı maddesinde “Bu yerleştirmede; EKPSS puanı ile bir kadroya yerleşen ve ataması yapılan adaylar ile kadro için istenen tüm koşulları taşımadığı için ataması yapılmayan adaylar, aynı EKPSS puanı ile tekrar yerleştirme işlemine alınmazlar.”; “Hak İddia Edilemeyecek Durumlar” başlıklı maddesinde “…Atama için öngörülen niteliklere sahip olmayan adaylar, yerleştirmeden doğan tüm haklarını kaybedeceklerdir.” hususlarında adaylara gerekli bilgilendirme yapıldığı, 2.2.3. 2018/2 EKPSS Tercih Kılavuzunda, yerleştirmenin yapıldığı 292003473 kodlu Hava
Kuvvetleri Komutanlığı Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni kadrosunun karşısında yer alan
7363 numaralı koşulda “TSK’da Engelli Memur Olur” raporunu alamayan adayların
atamasının yapılmayacağının açıkça ifade edildiği, atamanın yapılmamasından mütevellit aynı EKPSS puanıyla yeniden tercihte bulunabilmenin mezkur Yönetmelik ve Kılavuz hükümlerine mümkün olmadığı, ifade edilmiştir.
3. Ayrıca şikâyet başvurusunun çözüme kavuşturulması amacıyla Milli Savunma
Bakanlığından 06/09/2019 tarih ve S sayılı yazımız ile bilgi ve belge talep edilmiş olup, yazımıza cevaben anılan İdarenin 10/10/2019 tarih ve sayılı yazısında özetle; 3.1. ÖSYM Başkanlığı tarafından EKPSS-2018/2 sonuçlarına göre Genelkurmay Başkanlığı ve
Kuvvet Komutanlıkları kadrolarına engelli memur olarak yerleştirilen adayların, güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması ile sağlık raporu işlemleri Per.Tem.D.Bşk.lığı tarafından yürütüldüğü, 3.2. EKPSS sonuçlarına göre atanan Devlet memuru adaylarının Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı Sağlık Yeteneği Yönetmeliğinin 76’ncı maddesine göre “TSK’da Engelli Sivil Memur Olur/Olamaz” kararlı sağlık kurulu raporu almak üzere Sağlık Raporlarına İlişkin Usul ve Esaslar gereği Sağlık Bakanlığına bağlı TSK sağlık raporu vermeye yetkili sağlık kuruluşlarına sevki yapıldığı, 3.3. Rapor kararlarına yapılacak itirazlar ile ihbar ve kontrol muayenelerine ilişkin işlemlerin, 10/9/1982 tarihli ve 8/5319 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan ilgi Yataklı
Tedavi Kurumları İşletme Yönetmeliği hükümlerine göre yürütüldüğü, 3.4. 2018 yılı EKPSS puanı ile engelli kadrosundan Hava Kuvvetleri Komutanlığına Veri
Hazırlama ve Kontrol İşletmeni olarak yerleşen ‘ın, MSB
Per.Tem.D.Bşk.lığınca yürütülen sağlık muayene işlemlerinde olumsuz sağlık raporu almış olması nedeniyle adaylık işlemlerinin sonlandırıldığı, MSB Per.Tem.D.Bşk.lığının hastanelerin sağlık kurulu kararlarına müdahale etme yetkisi bulunmadığı, 3.5. Adayların “TSK’da Engelli Memur Olur” kararlı sağlık raporu almaları gerektiği, söz konusu raporu alamayan adayların TSK’da çalıştırılmasının mümkün olmadığı, yürürlükteki mevzuat hükümlerinde değişiklik olmadığı sürece idare tarafından yapılabilecek herhangi bir işlem bulunmadığı, denilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
4. 1982 Anayasasının; 4.1. “Devletin temel amaç ve görevleri” başlıklı 5’inci maddesi: “Devletin temel amaç ve görevleri, Türk milletinin bağımsızlığını ve bütünlüğünü, ülkenin bölünmezliğini, Cumhuriyeti ve demokrasiyi korumak, kişilerin ve toplumun refah, huzur ve mutluluğunu sağlamak; kişinin temel hak ve hürriyetlerini, sosyal hukuk devleti ve adalet ilkeleriyle bağdaşmayacak surette sınırlayan siyasal, ekonomik ve sosyal engelleri kaldırmaya, insanın maddi ve manevi varlığının gelişmesi için gerekli şartları hazırlamaya çalışmaktır.”, 4.2. “Kanun Önünde Eşitlik” başlıklı 10’uncu maddesi: “Herkes, dil, ırk, renk, cinsiyet, siyasi düşünce, felsefi inanç, din, mezhep ve benzeri sebeplerle ayırım gözetilmeksizin kanun önünde eşittir…. Çocuklar, yaşlılar, özürlüler, harp ve vazife şehitlerinin dul ve yetimleri ile malul ve gaziler için alınacak tedbirler eşitlik ilkesine aykırı sayılamaz.”, 4.3. “A. Çalışma hakkı ve ödevi” başlıklı 49’uncu maddesi: “ Çalışma, herkesin hakkı ve ödevidir. (Değişik fıkra: 3/10/2001-4709/19 md.) Devlet, çalışanların hayat seviyesini yükseltmek, çalışma hayatını geliştirmek için çalışanları ve işsizleri korumak, çalışmayı desteklemek, işsizliği önlemeye elverişli ekonomik bir ortam yaratmak ve çalışma barışını sağlamak için gerekli tedbirleri alır.”, 4.4. “B. Sosyal güvenlik bakımından özel olarak korunması gerekenler” başlıklı 61’inci maddesi:“ …Devlet, sakatların korunmalarını ve toplum hayatına intibaklarını sağlayıcı tedbirleri alır.”,
4.5. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74’üncü maddesi:
“Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet
Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”, 5. Birleşmiş Milletler Engellilerin Haklarına İlişkin Sözleşmenin; 5.1. “Giriş” Bölümü (e) maddesi: “İşbu Sözleşme’ye Taraf Olan Devletler,….(e) Engelliliğin gelişen bir kavram olduğunu ve engellilik durumunun, sakatlığı olan kişilerin topluma diğer bireyler ile birlikte eşit koşullarda tam ve etkin katılımını engelleyen tutumlar ve çevre koşullarının etkileşiminden kaynaklandığı gerçeğini kabul ederek, …Aşağıdaki hükümler üzerinde anlaşmaya varmışlardır:”, 5.2. “Genel İlkeler” başlıklı 3’üncü maddesi: “ İşbu Sözleşme’nin dayandığı ilkeler şunlardır(…)(c) Engellilerin topluma tam ve etkin katılımlarının sağlanması; (…) (e) Fırsat eşitliği;”, 5.3. “Genel Yükümlülükler” başlıklı 4’üncü maddesi: “1. Taraf Devletler engelliliğe dayalı herhangi bir ayrımcılığa izin vermeksizin tüm engellilerin insan hak ve temel özgürlüklerinin eksiksiz olarak yaşama geçirilmesini sağlamak ve engellilerin hak ve özgürlüklerini güçlendirmekle yükümlüdür. Bu amaç doğrultusunda Taraf Devletler; (a) Bu Sözleşme’de tanınan hakların uygulanması için gerekli tüm yasal, idari ve diğer tedbirleri almayı; (b) Yürürlükte mevcut, engelliler aleyhinde ayrımcılık teşkil eden yasalar, düzenlemeler, gelenekler ve uygulamaları değiştirmek veya ortadan kaldırmak için gerekli olan, yasama faaliyetleri dahil uygun tüm tedbirleri almayı; (c) Tüm politika ve programlarda engellilerin insan haklarının korunmasını ve güçlendirilmesini dikkate almayı; (d) Bu Sözleşme’yle bağdaşmayan eylemler veya uygulamalardan kaçınmayı ve kamu kurum ve kuruluşlarının bu Sözleşme’ye uygun davranmalarını sağlamayı; (….) taahhüt eder.”, 5.4. “Ayrımcılık Yapılmaması ve Eşitlik” başlıklı 5’inci maddesi: “1. Taraf Devletler herkesin hukuk önünde ve karşısında eşit olduğunu ve ayrımcılığa uğramaksızın hukuk tarafından eşit korunma ve hukuktan eşit yararlanma hakkına sahip olduğunu kabul eder.
2. Taraf Devletler engelliliğe dayalı her türlü ayrımcılığı yasaklar ve engellilerin herhangi bir nedene dayalı ayrımcılığa karşı eşit ve etkin bir şekilde korunmasını güvence altına alır.
3. Taraf Devletler eşitliği sağlamak ve ayrımcılığı ortadan kaldırmak üzere engellilere yönelik makul düzenlemelerin yapılması için gerekli tüm adımları atar.
4. Engellilerin fiili eşitliğini hızlandırmak veya sağlamak için gerekli özel tedbirler işbu
Sözleşme amaçları doğrultusunda ayrımcılık olarak nitelendirilmez.”, 5.5. “Çalışma ve İstihdam” başlıklı 27’nci madde: “1. Taraf Devletler engellilerin diğer bireylerle eşit koşullar altında çalışma hakkına sahip olduğunu kabul eder. Bu hak, engellilerin, açık, bütünleştirici ve erişilebilir bir iş piyasası ve çalışma ortamında serbestçe seçtikleri bir işle hayatlarını kazanmaları fırsatını da içerir. Taraf Devletler çalışırken engelli olanlar dahil olmak üzere tüm engellilerin çalışma hakkının yaşama geçmesini yasama çalışmalarını da içeren uygun tüm tedbirleri alarak güvence altına alır.
Taraf Devletler bunların yanısıra; (a) İşe alım ve istihdam edilme koşullarında, istihdamın sürekliliği, kariyer gelişimi ve sağlıklı ve güvenli çalışma koşulları dahil olmak üzere, istihdama ilişkin her hususta, engelliliğe dayalı ayrımcılığı yasaklar; (….) (g) Engellileri kamu sektöründe istihdam eder.”, 6. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrası: “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”, 7. 5378 sayılı Engelliler Hakkında Kanunun; 7.1. “Ayrımcılık” başlıklı 4/A maddesi: “…Engellilerin hak ve özgürlüklerden tam ve eşit olarak yararlanmasını sağlamaya yönelik alınacak özel tedbirler ayrımcılık olarak değerlendirilemez.”, 7.2. “İstihdam” başlıklı 14’üncü maddesi: “…İşe başvuru, alım, önerilen çalışma süreleri ve şartları ile istihdamın sürekliliği, kariyer gelişimi, sağlıklı ve güvenli çalışma koşulları dâhil olmak üzere istihdama ilişkin hiçbir hususta engelliliğe dayalı ayrımcı uygulamalarda bulunulamaz….”, 8. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun; 8.1. “Genel ve özel şartlar” başlıklı 48’inci maddesi: “Devlet memurluğuna alınacaklarda aşağıdaki genel ve özel şartlar aranır.
A) Genel şartlar:
(…) 7. 53 üncü madde hükümleri saklı kalmak kaydı ile görevini devamlı yapmasına engel olabilecek (…) akıl hastalığı (…) bulunmamak.
B) Özel şartlar:
1. Hizmet göreceği sınıf için 36 ve 41 inci maddelerde belirtilen öğretim ve eğitim kurumlarının birinden diploma almış olmak, 2. Kurumların özel kanun veya diğer mevzuatında aranan şartları taşımak.”, 8.2. “Engelli personel çalıştırma yükümlülüğü” başlıklı 53’üncü maddesi: “ Kurum ve kuruluşlar bu Kanuna göre çalıştırdıkları personele ait kadrolarda % 3 oranında engelli çalıştırmak zorundadır…
Engellilerin memurluğa alınma şartlarına, merkezi sınav ve yerleştirmenin yapılmasına, eğitim durumu ve engel grupları dikkate alınarak kura usulü ile yapılacak yerleştirmelere, engellilerin görevlerini yürütmelerinde hangi yardımcı araç ve gereçlerin kurumlarınca temin edileceğine, kamu kurum ve kuruluşlarınca engelli personel istihdamı ile ilgili istatistiksel verilerin bildirilmesine ilişkin usul ve esaslar ile diğer hususlar Engelliler İdaresi Başkanlığının görüşü alınarak Devlet Personel Başkanlığınca hazırlanacak yönetmelikle düzenlenir.”, 9. 07/02/2014 tarihli ve 28906 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Engelli Kamu Personel
Seçme Sınavı ve Engellilerin Devlet Memurluğuna Alınmaları Hakkında Yönetmelik’in; 9.1. “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesi: “ç) Engelli: Doğuştan veya sonradan; bedensel, zihinsel, ruhsal, duyusal ve sosyal yetenekleri bakımından engel oranının yüzde kırk veya üzerinde ve çalışabilir durumda olduğunu mevzuat hükümlerine göre alınacak sağlık kurulu raporu ile belgeleyenleri, d) Engelli Kamu Personel Seçme Sınavı (EKPSS): Ortaöğretim, ön lisans ve lisans mezunu engellilerin engel grupları ve eğitim durumlarına göre yapılan ve sonuçları Devlet memurluğu ile kamu kurum ve kuruluşlarının işçi kadrolarına alınmalarında kullanılan merkezi sınavı, …….
g) Nitelik-Kod Kılavuzu: Başkanlıkça hazırlanan ve atama yapılacak kadrolar için eğitim durumu ve özel koşullar itibarıyla belirlenebilecek farklı alan, dal veya programlar ile sertifika, bonservis, cinsiyet, sürücü belgesi, yabancı dil bilgi seviyesi gibi niteliklerin yer aldığı kılavuzu, ğ) Yerleştirme: EKPSS sonuçları veya kura usulüne göre engellilerin tercihleri doğrultusunda kamu kurum ve kuruluşlarına ait münhal kadrolara yerleştirilmesi işlemini, ifade eder.”, 9.2. “Kadroların bildirilmesi” başlıklı 11’inci maddesi: “ ….(2) Kamu kurum ve kuruluşları, yerleştirme için Nitelik-Kod Kılavuzunda belirtilenler dışında ayrıca özel nitelik belirleyemez…”, 9.3. “Tercih Kılavuzunun hazırlanması” başlıklı 12’nci maddesi: “(1) Yerleştirme işlemi için
Başkanlıkça bir Tercih Kılavuzu hazırlanır. Yerleştirmenin Başkanlık adına Merkezce yapılması halinde ise bu Kılavuz Başkanlık ve Merkezce müştereken hazırlanır.
(2) Yerleştirmeye ilişkin bilgiler, Tercih Kılavuzunda yer alır.”, 9.4. “Yerleştirme” başlıklı 13’üncü maddesi: “ …(5) Adaylarda, yerleştirme işlemine son başvuru tarihi itibarıyla 657 sayılı Kanunun 48 inci maddesinde yer alan genel ve özel şartlarla birlikte atanacakları kadro için Tercih Kılavuzunda ilan edilen diğer şartlar aranır.”, 9.5. “Yerleştirme ve atama yapılmayacak haller” başlıklı 14’üncü maddesi: “….(3) EKPSS veya kura sonucuna göre yerleştirildiği halde atama için aranılan koşulları taşımayan veya istenilen belgeleri süresi içerisinde getirmeyen adayların atamaları yapılamaz.
(4) EKPSS ve kura sonucuna göre yerleştirilmiş olmak bu maddede sayılanlar için herhangi bir hak teşkil etmez….”, 9.6. “Adayların başvurmaları ve atanmaları” başlıklı 15’inci maddesi: “(1) Adaylar, yerleştirildikleri kamu kurum ve kuruluşlarına, Tercih Kılavuzunda istenilen belgeler ile birlikte süresi içinde başvurur.
(2) Kamu kurum ve kuruluşları, yerleştirmeye ilişkin olarak atamaya yetkili amirin onayı ile beş kişiden oluşan bir değerlendirme komisyonu kurar. Bu komisyon, atanmak üzere başvuran adayları, aranılan nitelikler yönünden inceleyerek, nitelikleri uyanların atamalarının yapılmasını teklif eder. Bu adaylar, kamu kurum ve kuruluşlarınca başka bir sınav veya mülakat yapılmaksızın atanır.”, 10.11/11/2016 tarihli ve 29885 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı Sağlık Yeteneği
Yönetmeliğinin; 10.1. “Sivil personelin sağlık işlemleri” başlıklı 76’ncı maddesi: “ (1) (Değişik: 22/9/2017 – 2017/10844 K.) Açıktan veya naklen atanacak sivil personelde hepatit B, hepatit C, HIV, yaygın sekelle iyileşmiş veya aktif tüberküloz ile kronikleşebilecek ya da zamanla artabilecek nitelikte herhangi bir hastalık bulunmamalı, bunlar ruh sağlığı ve hastalıkları açısından tam sağlam olmalıdır. Bunların refraksiyon değerleri Hastalıklar Listesinin (A) diliminde belirtilen sınırlarını geçmemek şartıyla tashihli görmeleri tam olmalıdır.
(2) (Değişik: 22/9/2017 – 2017/10844 K.) Birinci fıkrada belirtilen şartları taşıyan sivil personelin sağlık yetenekleri Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil
Güvenlik Komutanlığı sağlık kurulu raporu vermeye yetkili sağlık kuruluşunca Hastalıklar
Listesinin ilgili maddeleri çerçevesinde belirlenir. Sivil personelin rapor kararları; personel fikir ağırlıklı işlerde görev yapacaksa Kara Kuvvetleri Komutanlığı (2) Numaralı
Sınıflandırma Çizelgesinde Personel sınıfının “TĞM./YZB.” sütununa göre, beden ağırlıklı işlerde görev yapacaksa aynı Çizelgenin Bakım sınıfının Teknisyen branşının
“ASB.ÇVŞ/ÜÇVŞ.” sütununa göre değerlendirilir. Buna göre sağlam olanlar ile hastalığının karşılığı (A) ve (B) dilimlerinde (+) işareti olanlar göreve alınır, (B) diliminde (-) ve (x) işareti olanlar ile (D) dilimine girenler göreve alınmaz.
(3) Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı veya Sahil Güvenlik Komutanlığına alınacak engelli sivil personelde, engelli raporu verilmesine esas teşkil eden hastalıklar, ruh sağlığı ve hastalıkları hariç, rapor kararlarında dikkate alınmaz. Bunların dışındaki hastalıklar hakkında birinci ve ikinci fıkra hükümleri uygulanır…”, 10.2. “Rapor kararlarına yapılacak itirazlar ile ihbar ve kontrol muayeneleri” başlıklı 81’inci maddesi: “(1) Rapor kararlarına yapılacak itirazlar ile ihbar ve kontrol muayenelerine ilişkin işlemler 10/9/1982 tarihli ve 8/5319 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan
Yataklı Tedavi Kurumları İşletme Yönetmeliği hükümlerine göre yürütülür.”, 11. 13/01/1983 tarihli ve 17927 (Mükerrer) sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Yataklı
Tedavi Kurumları İşletme Yönetmeliğinin “3 – SAĞLIK KURULLARI” ana başlıklı 29’uncu maddesi: “(Değişik 1. cümle: 01/04/2005 – 2005/8720 S.Yön./11. md.) Bir sağlık kurulu kararına hasta, yasal temsilcisi veya çalıştığı kurumu tarafından itiraz edildiği takdirde; itiraz dilekçesi o yerin en büyük mülki amirliğince ilk raporun tasdikli bir örneği ile birlikte en yakın başka bir sağlık kuruluna gönderilir. Birinci ve ikinci rapor kararları aynı olursa karar kesinleşir. Çelişki halinde hasta Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığının saptayacağı bir hakem hastaneye gönderilir. Bu hastane sağlık kurulunca verilen karar kesindir.”, 12. 30/09/2019 tarih ve sayılı Makam Olur’u ile aynı tarihte yürürlüğe konulan Sağlık Raporları Usul ve Esasları Hakkında Yönergenin; 12.1. Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı, Sahil Güvenlik Komutanlığı
Personelinin Sağlık Raporları ana başlıklı Beşinci Bölümünde yer alan “Raporların düzenlenmesi, tasdiki ve rapor formatına ilişkin açıklamalar” başlıklı 8’inci maddesi: “ (1)
Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı personeli, öğrencileri ve bunların adayları ile askerlik yükümlülerinin görevlerine uyarlık bakımından sağlık yeteneklerini tespit etmek amacıyla yapılacak muayene ve düzenlenecek sağlık raporları
“Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı Sağlık
Yeteneği Yönetmeliği ve Türk Silahlı Kuvvetleri Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil
Güvenlik Komutanlığı Personelinin Sağlık Muayene Yönergesinde yer alan usul ve esaslara göre düzenlenir.
(2) Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı personeli, öğrencileri ve bunların adayları ile askerlik yükümlülerinin görevlerine uyarlık bakımından sağlık yeteneklerini tespit etmek amacıyla yapılacak muayene ve düzenlenecek sağlık raporları Bakanlıkça yayımlanan Türk Silahlı Kuvvetleri Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı Sağlık Kurulu Raporu Vermeye Yetkili Sağlık Kuruluşları
Listesi’nde yer alan sağlık hizmet sunucuları tarafından düzenlenir.”, 12.2. “Sağlık kurulu raporlarına itiraz işlemleri” başlıklı 35’inci maddesi: “Raporlara; raporu alan kişi, raporu alan kişinin velisi veya vasisi, raporu isteyen kurum tarafından itiraz edilebilir. İlgililer itiraz dilekçesi ve sağlık raporunun tasdikli bir örneği ile birlikte, itiraza konu sağlık kurulu raporunu tanzim eden sağlık hizmet sunucusunun bulunduğu ya da adına rapor düzenlenecek kişinin ikametgâhının bulunduğu ilin il sağlık müdürlüğüne başvurur. İl sağlık müdürlüğü gerektiğinde il dışı hakem hastane görevlendirmesi yapabilir. Bu durumda görevlendirme yapılan hakem hastanenin bağlı bulunduğu il sağlık müdürlüğüne bilgi verilir.
(2) İl sağlık müdürlüğünce, sağlık raporu alacak kişi Yönerge eki Ek- 12 Hakem Hastane
Listesinde yer alan aynı veya üst roldeki en yakın sağlık hizmet sunucusuna gönderilir İtiraz edilen sağlık raporu ile itiraz üzerine verilen sağlık raporundaki kararlar aynı yönde ise sağlık raporu kesinleşir.
(3) İlk sağlık kurulu raporu ile itiraz sonrasında tayin edilen hakem hastanece düzenlenen ikinci sağlık raporu arasında çelişki olması halinde, kişi ilk rapor için itirazda bulunulan ilin il sağlık müdürlüğü tarafından Ek-13 Bölge Hakem Hastaneler Listesi’nde yer alan ilgili branş/branşların bulunduğu en yakın hastanelerden birine sevk edilir. Bölge hakem hastanenin sağlık kurulunca verilen karar kesindir. İl sağlık müdürlüğü tarafından Bölge
Hakem Hastaneler Listesi’nden hakem hastane belirlenirken ikinci raporu düzenleyen hastaneye göre itiraza konu kararın verildiği branş/branşların var ise eğitim kliniği düzeyinde olması tercih sebebidir…”, 13. 2018/2 Engelli Kamu Personel Yerleştirme Tercih Kılavuzunun “Başvuru Özel
Şartları” başlıklı maddesi: “….Adayların tercihlerini yaparken aşağıdaki hususlara dikkat etmeleri gerekmektedir: … 14) “7363 (Bakınız Başvurma Özel Şartları Bölümü: Türk Silahlı
Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı)” nitelik kodunun istenildiği kadroları tercih edecek adayların; “Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel
Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı Sağlık Yeteneği Yönetmeliği”nin 76’ncı maddesinin 3’üncü fıkrasında yer verilen; “Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel
Komutanlığı veya Sahil Güvenlik Komutanlığına alınacak engelli sivil personelde, engelli raporu verilmesine esas teşkil eden hastalıklar, ruh sağlığı ve hastalıkları hariç, rapor kararlarında dikkate alınmaz. Bunların dışındaki hastalıklar hakkında birinci ve ikinci fıkra hükümleri uygulanır.” hükmü gereğince, bu kadrolara yerleştirilmeleri durumunda; “TSK’da Engelli Memur Olur” raporunu almaları gerekmektedir. Bu doğrultuda, “7363 (Bakınız Başvurma Özel Şartları Bölümü: Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel
Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı)” nitelik kodunun istenildiği kadroları tercih edecek adaylardan; ruhsal ve duygusal engel grubu içerisinde yer almayan veya ruhsal hastalığı bulunmayanlar, “TSK’da Engelli Memur Olur” raporunu alabilmekte ve bu kadrolar için istenilen diğer koşulları da taşımaları durumunda atanabilmektedirler. Ancak; ruhsal ve duygusal engel grubu içerisinde yer alan veya ruhsal hastalığı bulunan adaylar, “TSK’da Engelli Memur Olur” raporunu alamamakta ve “7363 (Bakınız Başvurma Özel
Şartları Bölümü: Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik
Komutanlığı)” nitelik kodunun istenildiği kadrolara atanamamakta olup, ruhsal ve duygusal engel grubu içerisinde yer alan veya ruhsal hastalığı bulunan adayların tercih yaparken bu hususu göz önünde bulundurmaları gerekmektedir.”, şeklinde düzenlenmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ YAHYA AKMAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ
14. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde hazırlanan Tavsiye
Karar Önerisi Kamu Başdenetçisine sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme 15. Bir numaralı paragrafta yer verildiği üzere başvuran; 2016 yılında İzmir Tepecik Eğitim ve
Araştırma Hastanesinden aldığı sağlık raporu ile 2018 yılı EKPSS’ye girdiğini, almış olduğu puan ile 24/12/2018 tarihinde engelli kadrosundan Hava Kuvvetleri Komutanlığına Veri
Hazırlama ve Kontrol İşletmeni olarak yerleştirildiğini, PERTEM mail üzerinden hastane seçtirilip sevk evrakı imzalatıldığını, Tepecik E.A. Hastanesini seçtiğini, burada yapılan muayenede hiçbir şeyinin olmadığı söylendiğini ancak “TSK’da Engelli Devlet Memuru
Olamaz” şeklinde sağlık raporu verildiğini, söz konusu raporla ilgili olarak İl Sağlık
Müdürlüğüne yaptığı itiraz üzerine bu kez de İzmir Bozyaka Eğitim ve Araştırma
Hastanesine sevk edildiğini, burada yapılan muayenede ise “TSK’da Engelli Memur Olur” şeklinde sağlık raporu düzenlendiğini, daha sonra hakem hastane olarak İzmir Katip Çelebi
Üniversitesi Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesine sevk edildiğini, burada yapılan muayenede ise “TSK’da Engelli Devlet Memuru Olamaz” şeklinde sağlık raporu verildiğini, hastalığının doğuştan olduğunu, yeniden tercihte bulunmak istediğinde ise sistemde atanmış gözüktüğü için herhangi bir tercih işlemi gerçekleştiremediğini, iki yıllık emeğinin boşa gittiğini belirterek, mağduriyetinin giderilmesini talep etmektedir.
16. Ayrıca başvuranın Kurumumuza sunduğu sağlık kurulu raporları incelendiğinde:
16.1. İzmir Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesinin 24/11/2016 tarihli engelli sağlık kurulu raporunda; teşhisin, “OPERE TORAKS DEFORMİTESİ+MİNİMUM TRİCUSPİD
YETMEZLİĞİ+ZAYIF RESTRİKSİYON” şeklinde konulduğu, engelin sürekli olduğu, engel oranının ise %40 olduğu, ayrıca ağır ve yorucu işlerde çalıştırılamayacağının belirtildiği, 16.2. İzmir Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesinin 14/02/2019 tarihli sağlık kurulu raporunda; tanının, “MİYOP-ASTİGMATİZM” şeklinde belirtildiği, raporun karar kısmında ise “MADDE 7/A 1 – MADDE 7/A /2 TSK’DA ENGELLİ DEVLET MEMURU OLAMAZ.
HASTANIN ENGEL ORANINA NEDEN OLAN SOLUNUM FONKSİYON KAYBI,
İLGİLİ UZMANLIK BRANŞLARI TARAFINDAN DEĞERLENDİRİLMİŞ VE ENGEL
ORANI OLUŞTURACAK PATOLOJİ SAPTANMAMIŞTIR. BU KOŞULLARDA KİŞİNİN
ENGELLİ RAPORUNUN YENİLENEREK TEKRAR ENGELLİ MEMUR ADAYLIĞININ
DEĞERLENDİRİLMESİ UYGUNDUR”,
16.3. İzmir Bozyaka Eğitim ve Araştırma Hastanesinin 28/02/2019 tarihli sağlık kurulu raporunda; tanının, “MİNİMAL MİTRAL YETERSİZLİĞI+PECTUS EXCAVATUM” şeklinde belirtildiği, raporun karar kısmında ise “MADDE 42 A7+ MADDE 51A1 TÜRK
SİLAHLI KUVVETLERİNDE ENGELLİ DEVLET MEMURU OLUR”,
16.4. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesinin 27/03/2019 tarihli sağlık kurulu raporunda; tanının, “MİNİMAL MİTRAL YETERSİZLİĞİ,
TORAKOLOMBER SKOLYOZ, GEÇİRİLMİS PEKTUS EKSKAVATUM OPERASYONU
(ORTA DERECEDE SOLUNUM FONKSİYON BOZUKLUĞU) şeklinde belirtildiği, raporun karar kısmında ise “ B/51 F/2, A/42 F-7, B/63 F-1 TSK’DE ENGELLİ DEVLET MEMURU
OLAMAZ” şeklinde olduğu tespit edilmiştir.
17. Başvuru dosyası; Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik
Komutanlığı Sağlık Yeteneği Yönetmeliği uyarınca başvuranla ilgili düzenlenen sağlık kurulu raporları ile genel olarak anılan yönetmeliğin engelliler yönünden ihtiva ettiği hükümler çerçevesinde iki başlık altında incelenmesine karar verilmiştir.
18. Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı
Sağlık Yeteneği Yönetmeliği kapsamında başvurana yönelik gerçekleştirilen işlemler
yönünden inceleme:
18.1. Somut olayda başvuranın, engelli kadrosundan 2018 yılı EKPSS ile Hava Kuvvetleri
Komutanlığına Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni olarak yerleştirildiği anlaşılmaktadır. Söz konusu yerleştirme için başvuran tarafından, % 40 engelli olduğunu gösterir İzmir Tepecik
Eğitim ve Araştırma Hastanesinden alınmış, 24/11/2016 tarihli engelli sağlık kurulu raporu sunulmuştur.
18.2. Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı
Sağlık Yeteneği Yönetmeliği incelendiğinde, asker veya sivil personel ile bunların adaylarının sağlık yeteneklerinin aynı yönetmelik kapsamında değerlendirmeye tabi tutulduğu, ayrıca TSK bünyesine alınacak sivil engelli personelin sağlık yeteneklerinin de yine bahse konu yönetmelik çerçevesinde değerlendirmeye tabi tutulduğu görülmüştür. Anılan yönetmeliğin 76’ncı maddesinin birinci fıkrası uyarınca, açıktan veya naklen atanacak sivil personelde; hepatit B, hepatit C, HIV, yaygın sekelle iyileşmiş veya aktif tüberküloz ile kronikleşebilecek ya da zamanla artabilecek nitelikte herhangi bir hastalık bulunmaması, bunların ruh sağlığı ve hastalıkları açısından tam sağlam olması aranmıştır. İkinci fıkrasında, sivil personelin rapor kararları; personel fikir ağırlıklı işlerde görev yapacaksa Kara Kuvvetleri Komutanlığı (2)
Numaralı Sınıflandırma Çizelgesinde Personel sınıfının “TĞM./YZB.” sütununa göre, beden ağırlıklı işlerde görev yapacaksa aynı Çizelgenin Bakım sınıfının Teknisyen branşının
“ASB.ÇVŞ/ÜÇVŞ.” sütununa göre değerlendirileceği düzenlenmiştir. Buna göre de sağlam olanlar ile hastalığının karşılığı (A) ve (B) dilimlerinde (+) işareti olanların göreve alınacağı, (B) diliminde (-) ve (x) işareti olanlar ile (D) dilimine girenlerin ise göreve alınmayacağı düzenlemiştir. Aynı maddenin 3’üncü fıkrasında engelli sivil personel adaylarının sağlık yeteneklerine ilişkin ise engelli raporu verilmesine esas teşkil eden hastalıkların, ruh sağlığı ve hastalıkları hariç, rapor kararlarında dikkate alınmayacağı, bunların dışındaki hastalıklar hakkında birinci ve ikinci fıkra hükümlerinin uygulanacağı hükmü kurulmuştur.
18.3. TSK’ya alınacak personellerin sağlık yeteneklerinin değerlendirilmesi, Türk Silahlı
Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı Sağlık Yeteneği
Yönetmeliğine göre yapılmakla birlikte, raporlarla ilgili usul ve esaslar; Yataklı Tedavi
Kurumları İşletme Yönetmeliği ile Sağlık Raporları Usul ve Esasları Hakkında Yönerge hükümleri çerçevesinde yürütülmektedir. Alınacak raporlara itiraz durumunda, Hakem Hastane
Listesi veya Bölge Hakem Hastaneler Listesindeki bir sağlık kuruluşunda sevk yapılmakta, raporlar arasında çelişki olması ve itiraz edilmesi halinde Hakem Hastanenin verdiği kararlar kesin kabul edilmektedir.
18.4. Bu itibarla başvuranın ilk olarak, Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı Sağlık Yeteneği Yönetmeliğinin 76’ncı maddesi kapsamında
“TSK’da Engelli Memur Olup/Olamayacağının” tespiti amacıyla talebi doğrultusunda İzmir
Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesine sevk edildiği anlaşılmıştır. Söz konusu hastane, aynı zamanda başvurana %40 oranında engelli olduğuna ilişkin 24/11/2016 tarihli engelli sağlık kurulu raporu düzenleyen hastanedir. Buradaki sağlık kurulu tarafından yapılan değerlendirmede, başvuranın rahatsızlığına ilişkin engel oranı oluşturacak bir patoloji saptanmadığı kanaatiyle “TSK’da Engelli Memur Olamaz” şeklinde 14/02/2019 tarihli sağlık kurulu raporu düzenlenmiştir. Raporda “MİYOP-ASTİGMATİZM” şeklinde yazılan tanıya, TSK Sağlık Yeteneği Yönetmeliğinde karşılık gelen madde, dilim ve fıkra olarak “Madde 7/A-
1 ve 7/A-2” yazıldığı, bunun dışında başka madde yazılmadığı tespit edilmiştir. Söz konusu
maddede yer alan sağlık değerlendirmesine bakıldığında ise yönetmeliğin EK-C’sinde yer alan hastalıklar listesindeki göz hastalıkları arasında sayıldığı görülmüştür. Ayrıca yönetmeliğe ekli
Kara Kuvvetleri Komutanlığı (2) Numaralı Sınıflandırma Çizelgesinde, bu madde kapsamına girenlere ilişkin açıklama yer almadığı tespit edilmiştir.
18.5. Bu çerçevede söz konusu 14/02/2019 tarihli sağlık kurulu raporunda, 24/11/2016 tarihli engelli sağlık kurulu raporunda yer alan sağlık teşhisinin, TSK Sağlık Yeteneği Yönetmeliğinin hangi maddesi gereğince “TSK’da Engelli Memur” olmaya engel oluşturduğuna ilişkin bir değerlendirmenin (madde, dilim ve fıkra numarasının) ortaya konulmadığı anlaşılmıştır.
Nitekim (18.5) numaralı paragrafta belirtildiği üzere, TSK Sağlık Yeteneği Yönetmeliği
Sınıflandırma Çizelgesine göre bir değerlendirme yapılabilmesi için hastalığın karşılığına gelecek dilimin raporlarda yazılması gereklidir. Ancak bu hususun idare tarafından yerine getirilmediği anlaşılmıştır.
18.6. Diğer taraftan başvuranın itirazı üzerine sevk edildiği İzmir Bozyaka Eğitim ve Araştırma
Hastanesince “TSK’da Engelli Devlet Memuru Olur” şeklinde 28/02/2019 tarihli sağlık kurulu raporu düzenlendiği görülmüştür. Söz konusu raporun karar kısmında TSK Sağlık Yeteneği
Yönetmeliği kapsamında madde numarası olarak “Madde 42/A-7 ve 51/A-1” yazıldığı tespit edilmiştir. Bahse konu maddelerin iç hastalıkları ve göğüs cerrahisine ilişkin değerlendirmeleri içerdiği, ayrıca yönetmeliğe ekli Kara Kuvvetleri Komutanlığı (2) Numaralı Sınıflandırma
Çizelgesi kapsamında sağlık yeteneğinin olumsuz değerlendirilmesini gerektirecek sağlık rahatsızlıklarından olmadığı anlaşılmıştır.
18.7. Ancak ilk raporla ikinci rapor arasında çelişki olduğundan, başvuran bu kez de hakem hastane olarak İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesine sevk edilmiştir. Burada düzenlenen 27/03/2019 tarihli sağlık kurulu raporunun karar kısmında
“Madde B/51-2, A/42-7 ve B/63-1” maddeleri yazıldığı tesit edilmiştir. Bahse konu maddelerin; göğüs cerrahisi, iç hastalıkları ile kas ve iskelet sistemi hastalıklarına ilişkin değerlendirmeleri içerdiği, ancak yönetmeliğe ekli Kara Kuvvetleri Komutanlığı (2) Numaralı
Sınıflandırma Çizelgesi kapsamında sadece “B/63-1” maddesine giren sağlık rahatsızlığının çalışmaya engel teşkil ettiği görülmüştür. İdare bu konuda (2.1.3) numaralı paragrafta da yer verildiği üzere, başvuranda “Torakolomber skolyoz ve minimal mitral yetersizliği” tanıları olduğu için TSK Sağlık Yeteneği Yönetmeliğine göre “TSK’da Engelli Memur Olamaz” şeklinde karar verildiğini savunmuştur. İdare ayrıca bahse konu yönetmeliğin 76’ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince, başvuranla ilgili konulan “geçirilmiş pektus ekskavatum operasyonu (orta derecede solunum fonksiyon bozukluğu 51/B F-2” tanısının dikkate alınmadığını belirtmiştir.
18.8. TSK Sağlık Yeteneği Yönetmeliğinin 76’ncı maddesinin üçüncü fıkrasına tekrar dönülecek olunursa, engelli raporu verilmesine esas teşkil eden hastalıkların rapor kararlarında dikkate alınmayacağının düzenlendiği görülmektedir. Bunun dışındaki hastalıklarda ise engelli memur adayı, sivil memur adayı gibi sağlık değerlendirmesine tutularak hepatit B, hepatit C, HIV, yaygın sekelle iyileşmiş veya aktif tüberküloz ile kronikleşebilecek ya da zamanla artabilecek nitelikte herhangi bir hastalığının bulunmaması, ruh sağlığı ve hastalıkları açısından tam sağlam olunması aranmaktadır.
18.9. Bu çerçevede başvuranla ilgili düzenlenmiş sağlık kurulu raporları birlikte değerlendirildiğinde; raporları değerlendiren sağlık kurullarının TSK Sağlık Yeteneği
Yönetmeliğinin 76’ncı maddesini yorumlamada farklı uygulamalara giriştiği, bu noktada raporlarda bir tutarlılık bulunmadığı, bunun da yönetmeliğin engellilerin sağlık yeteneklerinin değerlendirilmesine ilişkin hükmünün değerlendirmeyi yapacak sağlık kurularınca yeterince anlaşılmamasından kaynaklandığı kanaati oluşmuştur. Şöyle ki; 18.9.1. Başvuranın, yerleştirme sonrasında sevk edildiği ilk hastane olan İzmir Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi, başvurana daha önce engelli sağlık kurulu raporu düzenleyen hastanedir. Söz konusu 24/11/2016 tarihli engelli sağlık kurulu raporunda, engel durumu sürekli olarak belirtilmiştir. Ayrıca engelli istihdamının da mümkün olduğu raporda açıkça yazılmıştır.
Buna karşın daha önce aynı rahatsızlığa ilişkin sürekli olacak şekilde 24/11/2016 tarihinde engelli sağlık kurulu raporu düzenleyen hastane, 14/02/2019 tarihli sağlık kurulu raporunda başvuranda engele konu olacak önemli sağlık rahatsızlığı bulunmadığı şeklinde karar vererek büyük bir çelişki oluşturmuştur. Bunun yanında bahse konu 14/02/2019 tarihli sağlık kurulu raporundaki değerlendirmenin, başvuranda engel oluşturacak önemli sağlık rahatsızlığı bulunup bulunmadığı yönünden yapılması da ayrıca anılan yönetmeliğin 76’ncı maddesinin aradığı şekilde de olmadığı anlaşılmıştır.
Nitekim yönetmeliğin 76’ncı maddesinde, engelli raporu verilmesine esas teşkil eden hastalıkların rapor kararlarında dikkate alınmayacağı açıkça düzenlenmiştir. Bunun dışında
TSK’da engelli memur olunmasına engel olacak farklı bir sağlık rahatsızlığı bulunması halinde kanaatin olumsuz olarak belirtilmesi gereklidir. Bu yönüyle hastanenin değerlendirmesinin mevzuata uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.
18.9.2. İlk rapora itiraz sonrasında, İzmir Bozyaka Eğitim ve Araştırma Hastanesinin 28/02/2019 tarihli sağlık kurulu raporuna bakıldığında ise “Madde B42/A-7 ve 51/A-1” tanılarıyla, başvuranın sağlık yeteneğinin olumsuz değerlendirilmesini gerektirecek sağlık rahatsızlığı bulunmadığı şeklinde karara varıldığı görülmüştür. Ancak iki rapor arasında farklılık olduğu için Yataklı Tedavi Kurumları İşletme Yönetmeliği ile Sağlık Raporları Usul ve Esasları Hakkında Yönerge hükümleri çerçevesinde nihai karar hakem hastane tarafından verilmektedir.
18.9.3. Somut olayda hakem hastane olarak belirlenen İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Atatürk
Eğitim ve Araştırma Hastanesinin 27/03/2019 tarihli sağlık kurulu raporunun karar kısmında
“Madde B/51-2, A/42-7 ve B/63-1” tanılara yer verilmiştir. “Madde B/51-2, A/42-7” tanıları ikinci hastanenin tanılarıyla benzerlik göstermekte ve mezkur yönetmelik hükümleri gereğince başvuran açısından sağlık yeteneğinin olumsuz değerlendirilmesini gerektirecek bir husus değildir. Ancak hakem hastanenin sağlık kurulu tarafından, daha önceki hastanelerin değerlendirmelerinden farklı olarak “B/63-1” maddesi gerekçe gösterilerek olaya farklı bir boyut kazandırılmıştır. Yani daha önce verilmiş iki sağlık kurulu raporlarındaki kararları değerlendirerek bir karar vermek yerine onların dışında farklı konuda değerlendirmede bulunarak, itiraz müessesenin amacı dışına çıkmıştır. Nitekim rapor kararlarına itirazın amacının; iki rapor arasındaki çelişkinin giderilmesi olduğunu Sağlık Raporları Usul ve Esasları
Hakkında Yönergenin sağlık kurulu raporlarına itiraz işlemlerini düzenleyen 35’inci maddesinde yer alan “İlk sağlık kurulu raporu ile itiraz sonrasında tayin edilen hakem hastanece düzenlenen ikinci sağlık raporu arasında çelişki olması halinde, …Ek-13 Bölge
Hakem Hastaneler Listesi’nde yer alan ilgili branş/branşların bulunduğu en yakın hastanelerden birine sevk edilir.” hükmünden anlayabiliyoruz. Anılan düzenlemede bunun aksi yönünde yani hakem hastanenin çelişki oluşturan hususlar dışında değerlendirme yapmasını engelleyecek açık bir kural bulunmamakla birlikte bu durumun geniş bir şekilde yorumlanmasının hakkaniyetli olmayacağı kanaati oluşmuştur. Şöyle ki hakem hastanenin sağlık kurulunca verilen kararlar kesin olduğu için kişilerin, ortaya çıkan yeni değerlendirmeler karşısında bir itiraz hakkı bulunmaması sonucu çıkmaktadır ki bu da kişilerin hak arama özgürlüklerini kısıtlayan bir durumdur.
18.10.Tüm bu açıklamalar çerçevesinde; askeri hastanelerin Sağlık Bakanlığına devri sonrasında TSK, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı bünyesine alınacak veya mevcut personelin sağlık durumlarının değerlendirildiği sağlık yeteneği yönetmeliği kapsamında alınması gereken sağlık kurulu raporlarını düzenlemek üzere oluşturulan sağlık kurullarının, özellikle engelli memur adayları için sağlık yeteneği yönetmeliğinin nasıl değerlendirmeye alınacağı konusunda farklı uygulamalarda bulunulduğu, bahse konu yönetmeliğin askeri personel düşünülerek çok ayrıntılı düzenlemeler içerdiği, bundan dolayı da sivil personel veya engelli sivil personelin aynı yönetmelik kapsamında değerlendirilmesinin uygulama farklılıkları oluşturduğu, bunun da kişiler açısından hak kayıplarına neden olduğu, bu olumsuz durumun önüne geçilmesi adına bahse konu idareleri ilgilendiren konularda sağlık raporu düzenleyen sağlık kurullarının bilgilendirilmesine yönelik çalışmalar yapılmasının faydalı olacağının kıymetlendirildiği; ayrıca hakem hastane sıfatıyla sağlık kurulu raporları incelenirken, hangi hususların inceleneceğinin daha net bir şekilde mevzuatta belirtilmesinin olası hak kayıplarının önlenmesi bağlamında yerinde olacağı, bu noktada bir sınırlama getirilmemesi halinde çelişki oluşturmayan bir hususun değerlendirilmeye alınabileceği, hakem hastane kararlarına karşı itiraz yolu kapalı olduğu için de bu durumun hukuk devletinin temel ilkelerinden hukuki güvenlik ilkesini zedeleyeceği kanaat ve sonucuna varılmıştır.
19. Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı
Sağlık Yeteneği Yönetmeliğinin sivil personelin sağlık işlemlerini düzenleyen 76’ncı
maddesinin engelli hakları çerçevesinde incelenmesi:
19.1. Tarafı olduğumuz Birleşmiş Milletler Engellilerin Haklarına İlişkin Sözleşme kapsamında sözleşmeye taraf olan devletler; engellilerin topluma tam ve etkin katılımlarının sağlanması amacıyla engellilere yönelik hakların uygulanması için gerekli tüm yasal, idari ve diğer tedbirleri almakla; yürürlükteki mevcut, engelliler aleyhinde ayrımcılık teşkil eden yasalar, düzenlemeler, gelenekler ve uygulamaları değiştirmek veya ortadan kaldırmak için gerekli olan, yasama faaliyetleri dahil uygun tüm tedbirleri almakla yükümlü tutulmuştur. Bu noktada engellilerin çalışma ve istihdamıyla ilgili olarak Sözleşmenin 27’nci maddesinde, engellilerin diğer bireylerle eşit koşullar altında çalışma hakkına sahip oldukları, işe alım ve istihdam edilme koşullarında ayrımcılığın yasak olduğu düzenlenmiş olup yine
Sözleşmenin 3’üncü maddesi uyarınca, engellilerin fiili eşitliğini hızlandırmak için alınacak özel tedbirlerin ayrımcılık olarak nitelendirilemeyeceği açıkça vurgulanmıştır.
19.2. Anayasamızda da sosyal hukuk devletinin bir gereği olarak toplumdaki dezavantajlı gruplar lehine müdahalede bulunulması ve bu gruplara dahil bireylere yönelik fırsat eşitliğini sağlayacak şekilde eşitsizlikleri giderici önlemler alınması kural olarak kabul edilmiştir. Bu doğrultuda Anayasada, dezavantajlı gruplar içinde engellilere de yer verilerek engelliler için alınacak tedbirlerin eşitlik ilkesine aykırı sayılmayacağı belirtilmek suretiyle engelliler lehindeki düzenlemeler anayasal güvence altına alınmıştır.
19.3. 5378 sayılı Engelliler Hakkında Kanunda ise engelli bireylerin diğer bireylerle eşit koşullarda, hak ve özgürlüklerden tam ve eşit olarak yararlanması, toplumsal hayata tam ve etkin katılımlarının sağlanması amacıyla Devletin gerekli tedbirleri alacağı hüküm altına alınmıştır.
19.4. Engellilerin kamuda istihdamına yönelik en net düzenleme 657 sayılı Devlet Memurları
Kanununda bulunmaktadır. 657 sayılı Kanunun 53’üncü maddesi uyarınca, kurum ve kuruluşlar bu Kanuna göre çalıştırdıkları personele ait kadrolarda % 3 oranında engelli çalıştırmakla zorunlu tutulmuştur. Buna ilişkin usul ve esaslar ise yine anılan maddeye dayanılarak hazırlanan Engelli Kamu Personel Seçme Sınavı ve Engellilerin Devlet
Memurluğuna Alınmaları Hakkında Yönetmelik ile düzenlenmiştir. Anılan yönetmeliğe göre yüzde kırk veya üzerinde ve çalışabilir durumda sağlık kurulu raporu ile belgeleyenlere, kamuda engelli kadrosunda çalışma imkanı tanınmıştır. Yine yönetmeliğin 13’üncü maddesinde, yerleştirme işleminin uygulanmasında, 657 sayılı Kanunun 48’inci maddesinde yer alan genel ve özel şartlarla birlikte atanılacak kadro için Tercih Kılavuzunda ilan edilen diğer şartların aranacağı açıkça düzenlenmiştir. Ayrıca yerleştirme ve atama yapılmayacak durumlarla ilgili olarak yönetmeliğin 14’üncü maddesinde, EKPSS sonucuna göre yerleştirildiği halde atama için aranılan koşulları taşımayan adayların atamalarının yapılmayacağı belirtilmiştir.
19.5. 657 sayılı Kanunun 48’inci maddesine bakıldığında genel şartlar arasında yer alan sağlık durumuna ilişkin olarak “(…)görevini devamlı yapmasına engel olabilecek akıl hastalığı bulunmamak.” şeklinde hüküm kurulduğu görülmüştür. Aynı maddenin devamında
“kurumların özel kanun veya diğer mevzuatında aranan şartları taşımak.” özel şart olarak belirtilmiştir. 657 sayılı Kanunun 48’inci maddesinin geneli dikkate alındığında, memur adayının sağlık yönünden değerlendirilmesinin “akıl hastalığı” ile sınırlandırıldığı görülmektedir. Yani görevin devamına engel olabilecek akıl hastalığı bulunmadığı sürece, kişinin sağlık açısından kamuda istihdamında herhangi bir engel bulunmadığı kabul edilmektedir. Bununla birlikte kurumların özel kanun ve diğer mevzuatla özel şartlar koyması mümkündür. Buradaki “diğer mevzuattan” kastın yönetmelik ve benzeri bir düzenleme olacağı açıktır. Ancak personel alımıyla ilgili olarak kurumların mevzuatına koydukları özel şartların, somut olayımız açısından hiçbir şekilde engellilere yönelik pozitif ayrımcılığı daraltıcı nitelikte olmaması gerekmektedir. Bu itibarla Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı Sağlık Yeteneği Yönetmeliğinin 76’ncı maddesindeki engelli personel adayının sağlık yeterliliğinin belirlenmesine yönelik düzenlemenin bu haliyle; engellilerin istihdamını sınırlayıcı nitelikte olduğu, onların toplumsal hayata katılımının kolaylaştırılması amacını yansıtmadığı, ayrıca Anayasa, kanunlar ve uluslararası sözleşmelerin engellilere ilişkin ilkeleriyle uyuşmadığı değerlendirilmiştir.
19.6. Diğer taraftan 6114 sayılı Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Hizmetleri Hakkında
Kanunda ‘kılavuz’; ölçme, seçme ve yerleştirme işlemlerine ilişkin uyulması gereken kurallar, duyumlar veya yol gösterici açıklamalardan oluşan, adaylar ile diğer ilgilileri bağlayıcı olan basılı veya elektronik ortamdaki bilgi paketi olarak tanımlanmıştır. Tercih kılavuzuyla ilgili olarak Engelli Kamu Personel Seçme Sınavı ve Engellilerin Devlet Memurluğuna Alınmaları
Hakkında Yönetmelik’in 12’inci maddesinde “ (…) Yerleştirmenin Başkanlık adına Merkezce yapılması halinde ise bu Kılavuz Başkanlık ve Merkezce müştereken hazırlanır. (2)
Yerleştirmeye ilişkin bilgiler, Tercih Kılavuzunda yer alır.”; 13’üncü maddesinde ise “ (…)
Adaylarda, yerleştirme işlemine son başvuru tarihi itibarıyla 657 sayılı Kanunun 48 inci maddesinde yer alan genel ve özel şartlarla birlikte atanacakları kadro için Tercih Kılavuzunda ilan edilen diğer şartlar aranır. ” düzenlemeleri yer almaktadır.
19.7. Bu çerçevede 2018/2 Engelli Kamu Personel Yerleştirme Tercih Kılavuzu kapsamında, başvuranın yerleştirildiği yere karşılık gelen 7363 nitelik koduna bakıldığında, bu kod kapsamına giren bir yeri tercih edecek adaylardan Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel
Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı Sağlık Yeteneği Yönetmeliğinin 76’ncı maddesinin 3’üncü fıkrası uyarınca, bu kadrolara yerleştirilmeleri durumunda; “TSK’da
Engelli Memur Olur” raporunu almaları gerektiği şeklinde bir açıklamaya yer verildiği görülmüştür. Ayrıca kimlerin olumlu rapor alabileceği konusunda “(…) nitelik kodunun istenildiği kadroları tercih edecek adaylardan; ruhsal ve duygusal engel grubu içerisinde yer almayan veya ruhsal hastalığı bulunmayanlar, “TSK’da Engelli Memur Olur” raporunu alabilmekte ve bu kadrolar için istenilen diğer koşulları da taşımaları durumunda atanabilmektedirler.” şeklinde denilerek, ruhsal ve duygusal engel grubu içerisinde yer alan veya ruhsal hastalığı bulunan adayların tercih yaparken bu hususu göz önünde bulundurmaları konusunda uyarı yapılmıştır.
19.8. Somut olayda, başvuranın bahse konu engelli kadrosuna yerleştirilebilmesi için 657 sayılı
Kanunun 48’inci maddesindeki genel ve özel şartlar yanında Tercih Kılavuzundaki şartları da sağlaması gerektiği açıktır. 2018/2 Engelli Kamu Personel Yerleştirme Tercih Kılavuzuna bakıldığında ise Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik
Komutanlığı Sağlık Yeteneği Yönetmeliğinin 76’ncı maddesinin 3’üncü fıkrasına atıfla, yerleştirmesi yapılan adayların sağlık yeterliliği konusunda, 657 sayılı Kanunun 48’inci maddesindeki genel şartlarla benzer şekilde “akıl sağlığı” yönünden değerlendirme yapılacağı denilerek bir sınırlandırma yapılmıştır. Bu bağlamda bahse konu Tercih Kılavuzundaki 7363 nitelik koduyla getirilen hususu dikkate alarak tercihte bulunan başvuranın sağlık yeteneğinin, Tercih Kılavuzundaki sınırlamaya bağlı olarak değerlendirilmeye tabi tutulmaması hukuki belirlilik ve öngörülebilirlik ilkelerine aykırılık teşkil etmektedir.
19.9. Diğer taraftan Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik
Komutanlığı Sağlık Yeteneği Yönetmeliğinin amacına bakıldığında “Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı mensubu olan personel, öğrenciler ve bunların adaylarının Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve
Sahil Güvenlik Komutanlığındaki görevlere uyarlık bakımından sağlık yeteneklerini tespit etmek ve barışta ve savaşta yapılacak sağlık işlemlerini düzenlemektir.” olarak belirlendiği anlaşılmıştır. Bu çerçevede asker veya sivil personel ile bunların adaylarının sağlık yetenekleri aynı yönetmelik kapsamında değerlendirmeye tabi tutulmaktadır. Ayrıca TSK bünyesine alınacak engelli sivil personelin sağlık yetenekleri de yine bahse konu yönetmelik çerçevesinde değerlendirmeye tabi tutulmaktadır.
19.10. Bu itibarla yönetmeliğin 76’ncı maddesi incelendiğinde; engelli sivil memur adayından öncelikle, engel durumuna neden olan rahatsızlığı dışında başka bir sağlık rahatsızlığı olup olmadığının arandığı, buna ilişkin değerlendirme yapılırken de “asker unvanlı” kişilerin değerlendirme kriterleri gözetilerek bir karar verildiği açıkça görülmektedir. Bahse konu bu durumun 657 sayılı Kanunun 48’inci maddesinin genel şartları kapsamında yapılacak sağlık değerlendirmesinin sınırları gözetildiğinde, engellilere yönelik ciddi anlamda olumsuzluk teşkil ettiği ortadadır. Ayrıca bu durum engelli haklarına ilişkin mevcut ulusal mevzuatımız ile tarafı olduğumuz uluslararası sözleşmelerin sözü ve ruhu dikkate alındığında, pozitif ayrımcılığa da aykırı bir durum olduğu açıktır.
19.11. Nitekim engelli kadrosuna yerleştirilebilmesi için bu kişilerden, yüzde kırk veya üzerinde ve çalışabilir durumda olduğuna ilişkin sağlık kurulu raporu istenilmektedir.
Dolayısıyla yerleştirme sonrasında yapılacak sağlık değerlendirmesinde, 657 sayılı Kanunun 48’inci maddesi uyarınca görevin devamlı yapmasına engel olabilecek akıl hastalığı bulunup bulunmadığı tespiti yapılmalıdır. Bunun dışında bir değerlendirme engellilere yönelik pozitif ayrımcılık içeren düzenlemelerle bağdaşmayacaktır. Her ne kadar engelli personelin kamuya yerleştirilmelerinde, 48’inci maddedeki genel şartlar yanında “kurumların özel kanun veya diğer mevzuatında aranan şartları taşımak.” şeklindeki özel şartların da sağlanması gerektiğinin düzenlendiği görülmekle birlikte, bu hükmün engellilerin kamudaki istihdamını zorlaştırıcı şekilde sınırsız kurallar konulması olarak algılamamak gerekir. Bunda görev yapılacak yerin sunduğu kamu hizmetinin farklı niteliklere sahip olması, söz konusu kişilerin dezavantajlı olduğu ve özel olarak korunması gerektiği gerçeği karşısında bir anlamı da olmayacaktır.
19.12. Tüm bu açıklamalar çerçevesinde; engellilerin genel olarak kamudaki istihdamıyla benzer şekilde uygulama geliştirilmesi adına, Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel
Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı Sağlık Yeteneği Yönetmeliğinin sivil personelin sağlık işlemlerini düzenleyen 76’ncı maddesinin, Anayasamızda yer alan engellilere yönelik pozitif ayrımcılık ilkesini gözetecek şekilde değiştirilmesinin; ayrıca yukarıda ayrıntısına yer verildiği üzere somut olayda, başvuranın sağlık yeteneğinin yasanın ve kılavuzun çizdiği sınırlar dışına çıkarılarak değerlendirmeye tabi tutulduğu anlaşıldığından, bu durumun düzeltilmesine yönelik işlem tesis edilmesinin hukuka ve hakkaniyete uygun olacağı kanaat ve sonucuna varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 20. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiş olup söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; başvuru kapsamında ilgili idareden istenilen bilgi ve belgelerin süresi içinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği; ancak idarenin, başvuranla ilgili işlemlerinde iyi yönetim ilkelerinden “makul sürede karar verme”, “hesap verilebilirlik”, “şeffaflık” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uymadığı anlaşılmış olup, idareden bundan böyle bu ilkelere uyması beklenmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
21. 6328 sayılı Kanunun 21’inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup, Ankara
İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN KABULUNE, 1- Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı Sağlık
Yeteneği Yönetmeliğinin sivil personelin sağlık işlemlerini düzenleyen 76’ncı maddesinin, engellilere yönelik pozitif ayrımcılık kuralını gözetecek şekilde değiştirilmesi yönünde işlem başlatması için; 2- Ayrıca başvuranın sağlık yeteneğinin, yasanın ve kılavuzun çizdiği sınırlar çerçevesinde yeniden değerlendirilmesine yönelik işlem tesis etmesi için MİLLİ SAVUNMA
BAKANLIĞINA TAVSİYEDE bulunulmasına, 3- Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı Sağlık
Yeteneği Yönetmeliği kapsamında değerlendirme yapacak sağlık kurullarında görev alan sağlık personelinin, karar verirken yönetmelik hükümlerinin nasıl dikkate alınacağı noktasında bilgilendirilmesi amacıyla çalışma başlatması, gerekiyorsa bu konuda eğitimler düzenlemesi için; 4- Ayrıca Yataklı Tedavi Kurumları İşletme Yönetmeliği ile Sağlık Raporları Usul ve Esasları
Hakkında Yönerge hükümleri çerçevesindeki hakem hastane uygulamasında, hakem hastanenin inceleme sınırlarının belirlenmesine yönelik mevzuatta düzenleme yapması için
SAĞLIK BAKANLIĞINA TAVSİYEDE bulunulmasına, Kararın BAŞVURANA, MİLLİ SAVUNMA BAKANLIĞINA ve SAĞLIK
BAKANLIĞINA tebliğine,
6328 sayılı Kanunun 20’nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, MİLLİ SAVUNMA
BAKANLIĞI ile SAĞLIK BAKANLIĞINCA bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi