|
ÖZET: Bu karar, TÜBİTAK 1512 Teknogirişim Sermayesi Desteği Programı kapsamında yapılan bir başvurunun reddine ilişkindir. Başvuran, proje süresince yapılan harcamaların beyanında sehven hatalı girişler yapıldığını ve bu hataların düzeltilmesi için revizyon talep etmiştir. Ancak, TÜBİTAK, proje süresi sona erdikten sonra sunulan giderlerin desteklenemeyeceğini, bu nedenle yapılan itirazların kabul edilmediğini belirtmiştir.
Hukuki değerlendirmede, destek kapsamı dışında kalan harcama ve giderlerin, yalnızca proje süresi içinde beyan edilmesi gerektiği vurgulanmıştır. Uygulama Esasları gereğince, proje bitiminden sonra sunulan giderlerin kabul edilmesi mümkün değildir. Dolayısıyla, başvuranın talebi hukuka aykırı bulunmuş ve başvurunun reddine karar verilmiştir. Bu durum, projelerin desteklenmesi için belirlenen kuralların titizlikle uygulanması gerektiğini ortaya koymaktadır. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2020/745-S.20.1172
BAŞVURU NO : 2019/12532
KARAR TARİHİ : 15/01/2020
RET KARARI
BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ :
BAŞVURUYA KONU İDARE : TÜRKİYE BİLİMSEL VE TEKNOLOJİK
ARAŞTIRMA KURUMU BAŞKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : 1512 Teknogirişim Sermayesi Desteği Programı çerçevesinde desteklenen numaralı projede, harcamaların beyanında sehven eksik giriş yapıldığı iddiasıyla bu hatalı girişlerin düzeltilmesi için projenin revizyona açılması talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 16/07/2019
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Kurumumuza tarihinde e-başvuru yoluyla
adına Şirket Müdürü tarafından yapılan başvuruda;
1.1) TÜBİTAK 1512
Teknogirişim Sermayesi Desteği Programı Bireysel Genç Girişim (BİGG) desteği ile ticari hayatına başladığı, numaralı projelerinin Ekim 2017 tarihinde başlayarak 30 Eylül
2018 tarihinde tamamlandığı, proje döneminde sundukları proje adımlarının tamamen
gerçekleştiği ve ekstra bir maliyet harcamasının projeye dâhil edilmediği, proje kabul edilmeden sunulmuş tüm masrafların kendileri tarafından yapıldığı, ancak halihazırda yapmış oldukları harcamaların beyanında “sehven hatalı girişler” yapıldığı ve bu hatalı girişlerin düzeltilmesi için TÜBİTAK’tan revizyon istenildiği, TÜBİTAK tarafından sonradan masraf bildirimi yapılamayacağının ve itirazların da 1 ay içerisinde yapılması gerektiğinin bildirildiği, ancak sonradan masraf bildirimi yapılmadığı, proje kabulünde kabul edilen masrafların bildiriminin yapıldığı, beyan kısmında sehven hata yapıldığından 150.000 TL’lik destek kabul edilmişken 30.134 TL alacaklarının TÜBİTAK tarafından kesildiği, tüm revizyon isteklerinin reddedildiği iddia edilmekte ve proje başında belirtilen harcamaların banka dekontlarıyla tekrardan denetlenme taleplerinin Teknoloji ve Yenilik Destek Programları (TEYDEB)
tarafından dikkate alınması ve yapılmış harcamaların beyanlarının düzenlenmesi için Yeminli
Mali Müşavir (YMM)’in denetimine açılması talep edilmektedir.
1.2) Başvuranın Kurumumuza gönderdiği 24/10/2019 tarihli e-postasında ise; banka
hesaplarına baktığında 01/12/2017 tarihinde hesabına 59.298 TL’lik ilk ücret ödemesinin yapıldığı, bu ücret ödemesi ile gerekli alet teçhizat alımı ile personel ödemelerinin yapıldığı, ancak 6 aylık personel ödemesi için ilk ödenen para eksik kaldığından personel ödemelerinin bir sonraki ödeme tarihine sarktığı, ilk dönem mali rapor bildirimlerinde personel harcamalarının beyanında acemilikle tam gün çalışma belirtildiği zannedilerek yanlışlıkla personelin yarım gün çalışıyormuş gibi gösterildiği, bu yanlışlığın rapor gönderiminin sonrasında ikinci ödeme yapılmasıyla “her şey yolunda” algısı oluştuğundan farkına varılmadığı, ikinci ödemenin 04/07/2018 tarihinde 59.998,02 TL olarak gerçekleştiği, bu dönemde önceki dönemden sarkan personel ücretlerinin ödemesiyle birlikte dönem sonunda proje kapanışı yapılırken tekrardan ikinci dönem ücretlerinin eksik kalması nedeniyle dışarıdan borçlanarak kapanış dönemi için personel ücretlerinin ödendiği, ikinci rapor dönemi sonunda
TÜBİTAK’a yaptığı 23.000 TL’lik itirazının kabul edildiği, ancak 150.000 TL’lik proje harcamasından geriye kalan ve borçlanarak ödeme yapılan 30.000 TL’lik kısmın TÜBİTAK tarafından ödenmeyeceği bilgisi üzerine araştırma yapıldığında YMM tarafından, ilk dönem raporlarında personel çalışmasının yarım gün gösterildiğinden kaynaklandığı için yaptığı harcamanın TÜBİTAK tarafından ödenmeyeceğinin bildirildiği, TÜBİTAK tarafına yapılan itirazları reddedildiği ve yaptığı harcamaların düzeltilmesi için tekrardan YMM denetimine açılması talebiyle Kurumumuza başvurduğu ifade edilmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Kurumumuzun 24/07/2019 tarihli ve sayılı bilgi-belge talep yazısına cevaben
TÜBİTAK Başkanlığı TÜBİMER Müdürlüğünün 19/08/2019 tarihli ve sayılı yazısı ekinde yer alan TÜBİTAK Teknoloji ve Yenilik Destek Programları Başkanlığının 08/08/2019 tarihli ve sayılı yazısı ekinde ilgili bilgi-belgeler klasör halinde gönderilmiş olup ekte yapılan açıklamada; “1512 kodlu TÜBİTAK Girişimcilik Aşamalı
Destek Programı Uygulama Esaslarının ‘Desteklenen gider kalemleri’ başlıklı 9 uncu maddesinde ödemesi yapılan harcama ve giderlerin kabul edileceği belirtilmektedir. Aynı
Esasların ‘Harcama ve gider belgelerinin düzenlenmesi ve kabulü’ başlıklı 23 üncü maddesinde; ‘İş planındaki desteklenen faaliyetler için kuruluşların düzenleyecekleri gider formları, form ekinde yer alacak harcama ve gider belgelerinin kabulü, düzenleme ve ödeme tarihi ile eklerinin ihtiva edeceği bilgiler ve belge düzeni ve dönemin harcama ve giderlerinin sonraki dönem AGY312’ler ile sunulma koşulları mali rapor hazırlama kılavuzunda belirtilen kurallara göre yapılmalıdır.’ hükmü yer almaktadır.
Mali Rapor Hazırlama Kılavuzunun ‘2.1.2.2 Harcama ve Gider Belgelerinin Ödeme Tarihi’ başlıklı bölümünde; ‘Mali Raporda sunulan harcama ve gider belgelerinin ödeme işleminin destek dönemi içinde yapılması esastır. Ancak Mali Raporda sunulan, ödemeleri dönem içinde yapılmayan harcama ve gider belgelerine ilişkin ödemelerin AGY500’ün düzenlendiği tarihe kadar gerçekleştirilmiş olması gerekir. Aksi durumda söz konusu harcama ve giderler, desteklemeye esas harcama tutarına dâhil edilmez.’ düzenlemesi bulunmaktadır.
İlgili programın Uygulama Esasları gereği teknogirişim sermaye desteği ile ilgili ilk ödeme proje sözleşmesinin imzalanmasının ardından, ara ödeme desteğin ilk dönemine ait İş Planı
İlerleme Raporunun (AGY 312) teknik ve mali incelenmesinin ardından ve varsa son ödeme ise desteğin son dönemine ait İş Planı İlerleme Raporunun teknik ve mali incelenmesinin ardından destek özel hesabına aktarılmaktadır.
Proje sözleşmesinde; ‘Önerilen iş planı/projelerde belirtilen tutar, kuruluşun proje maliyetlerine ilişkin önerdiği bütçe olup; sözleşmeye konu iş planı/projenin doğrudan desteklenecek bütçesi değildir. Destekleme, iş planı/projede yer alan faaliyetlere ilişkin yapılan harcama ve giderlerin belgelendirilmesi ve belgelenmiş harcama ve giderlerin programın Uygulama Esasları ve genel mevzuat çerçevesinde değerlendirilmesine dayalı yapılır. Destek kapsamı ve projenin izleme sürecinde karar verilecek destekleri içeren proje destek karar yazısı ve proje sürecinde gerçekleşen değişiklikler dikkate alınarak, iş planı/projenin dönemsel harcama ve giderlerinin teknik ve mali yönlerden yapılacak değerlendirmeleri sonucunda desteklemeye esas harcama tutarı belirlenir. Belirlenen desteklemeye esas harcama tutarı, Uygulama Esasları çerçevesinde ödenir.’ hükmü bulunmaktadır.
Yapılan hesaplamada her hangi bir hata olmadığından, firma talebi ile ilgili yapılacak bir işlem bulunmamaktadır.” şeklindeki açıklamaları görülmüştür.
3) Kurumumuzun 02/07/2019 tarihli Gönderme Kararına cevaben verilen TÜBİTAK
TEYDEB Başkanlığının başvurana verdiği 12/07/2019 tarihli ve sayılı yazısında da; “ numaralı proje kapsamında sehven bazı giderleri beyan etmeyi unuttuğunuz belirterek revizyon açılarak söz konusu giderleri yüklemek istediğiniz belirtilmektedir.
1512 kodlu TÜBİTAK Teknogirişim Sermayesi Desteği Programı Uygulama Esaslarının ‘Mali
değerlendirme’ başlıklı 28 inci maddesinin ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkralarında yer alan
hükümler aşağıdadır:
“(2) Mali değerlendirme uzmanı, desteğin son dönemi hariç rapor dispozisyonuna uygun şekilde düzenlenmeyen AGY500 ve Mali Raporlar için aşağıdaki işlemlerden birini uygular: a)
Uygun olmayan kısımlar hariç tutularak, AGY500 ve Mali Raporun değerlendirmesi sonuçlandırılır. b) Yeminli mali müşavirden ve/veya kuruluştan tanımlı bir zaman aralığında ek bilgi ve belgeler talep edilerek AGY500 ve/veya Mali Raporu düzelttirilir. c) AGY 500 ve Mali
Rapor dikkate alınmaz harcamalar kapsam dışı tutularak değerlendirme sonuçlandırılır. (3) Bu maddenin ikinci fıkrasında belirtilen durumlarda destek kapsamı dışında tutulan harcama ve giderler dönemsel desteklemeye esas harcama tutan ile birlikle kuruluşa bildirilir. Destek kapsamı dışında tutulan harcama ve giderler, rapor dispozisyonuna uygun düzenlenerek iş planının sonraki dönemlerine ait AGY500 ve Mali Raporunda beyan edildiğinde değerlendirilir. (4) İş planının son döneminde; a) Dispozisyonuna uygun şekilde düzenlenmeyen AGY500 ve/veya Mali Raporlar için yeminli mali müşavirden ve/veya kuruluştan tanımlı bir zaman aralığında ek bilgi ve açıklamalar talep edilerek AG Y500 ve/veya
Mali Rapor düzelttirilir. b) Dönemsel değerlendirmelerde TÜBİTAK tarafından kapsam dışı bırakılan harcama ve giderlere ilişkin kuruluş itirazını, dönemsel destek tutarı bildiriminin yapıldığı tarihten itibaren bir (1) ay içinde yapabilir. İtirazın haklı bulunması sonucunda, ilgili gidere ilişkin işlemler mevzuat çerçevesinde yeniden başlatılır.”
İlgi (c) yazınız kapsamında yaptığınız itirazınız Uygulama Esasları hükümlerine göre değerlendirilmiş ve 23.365 TL destek kapsamına alınarak iade etmeniz gereken tutar ilgi (b)
yazımız ile tarafınıza iletilmiştir.
1512 programı Uygulama Esaslarında TÜBİTAK tarafından kapsam dışı bırakılan giderlerin
sonraki dönemlerde nasıl sunulacağı ve kapsam dışı bırakılan gidere yapılacak itiraza ait usul ve esaslar yer almaktadır. Uygulama Esaslarında AGY500 ve Mali Raporda yer almayan bir giderin proje bittikten sonra sunulabileceği yönünde bir hüküm bulunmamaktadır.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri ve açıklamalara göre, proje ile ilgili AG Y500 ve Mali
Rapor içerisinde TÜBİTAK’a sunulmayan giderlerin proje bittikten sonra sunulması ve desteklenmesi mümkün değildir. Bu nedenle ilgi (a) yazınızdaki revizyon açılarak unutulan giderlerin beyan edilmesi yönündeki talebiniz uygun bulunmamıştır.” şeklinde cevap verildiği görülmüştür.
III. İLGİLİ MEVZUAT
4) Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine
başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı’na bağlı olarak kurulan
Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”
5) 29/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun
görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
6) 15/07/2018 tarihli ve 30479 Sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 4 Sayılı Bakanlıklara
Bağlı, İlgili İlişkili Kurum ve Kuruluşlar ile Diğer Kurum ve Kuruluşların Teşkilatı
Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin 582 nci maddesinin birinci fıkrasında; “Türkiye’nin rekabet gücünü ve refahını artırmak ve sürekli kılmak için toplumun her kesimi ve ilgili kurumlarla işbirliği içinde, ulusal öncelikler doğrultusunda bilim ve teknoloji politikaları hakkında çalışmak, bunları gerçekleştirecek altyapının ve araçların oluşturulmasına katkı sağlamak, araştırma ve geliştirme faaliyetlerini özendirmek, desteklemek, koordine etmek, yürütmek, bilim ve teknoloji kültürünün geliştirilmesinde öncülük yapmak amacıyla tüzel kişiliğe, idarî ve malî özerkliğe sahip, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığıyla ilgili ve özel bütçeli Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu kurulmuştur. Kurumun kısa adı
TÜBİTAK’tır.”
7) 28/2/2008 tarihli ve 5746 sayılı Araştırma, Geliştirme ve Tasarım Faaliyetlerinin
Desteklenmesi Hakkında Kanun’un “Uygulama ve denetim esasları” başlıklı 4 üncü maddesinin üçüncü fıkrasında; “Asgari Ar-Ge veya tasarım personeli sayısının hesabında fiilen ve tam zamanlı olarak çalışan personelin üçer aylık dönemler itibarıyla ortalaması esas alınır.”
8) Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu Teknoloji ve Yenilik Destek
Programlarına İlişkin Yönetmelik’in;
8.1) “Destek oranı, süresi ve başvuru tarihleri” başlıklı 5 inci maddesinde;
“(1) (Değişik:RG-2/2/2013-28547) Destek programlarında uygulanacak desteğin türü, destek oranı, süresi, başvuru tarihleri, kapsamı ile verilecek azami destek tutarlarına ilişkin hususlar ilgili programın uygulama esaslarında belirlenir.”
8.2) “Desteklenecek harcama ve gider kalemleri” başlıklı 6 ncı maddesinde; “(1) Destek
programları kapsamında, genel olarak aşağıdaki harcama ve gider kalemleri desteklenebilir ve bunlara ilişkin açıklamalar ilgili programın uygulama esaslarında belirtilir. a) Personel giderleri, b) Seyahat giderleri, c) Alet, teçhizat, yazılım ve yayın alım giderleri, ç) Danışmanlık hizmeti ve diğer hizmet alım giderleri, d) (Mülga:RG-2/2/2013-28547) e) Malzeme ve sarf giderleri. (2) Yukarıda belirtilenlere ek olarak, destek programına özgü farklı harcama ve giderlerin desteklendiği durumlarda, bunlara ilişkin açıklamalar ilgili programın uygulama esaslarında belirtilir. Aynı şekilde desteklenmeyen giderler ve desteklenen harcama ve giderlere uygulanacak kısıtlamalar ilgili destek programının uygulama esaslarında belirlenir.”
8.3) “Mali inceleme, denetim ve tasdik” başlıklı 16 ncı maddesinde; “(1) Harcama ve gider
belgelerinin tarihi ve düzenlenmesine, mali raporların inceleme, denetim ve tasdik edilmesine, destek öncesi ve sonrası mali denetim yetkisine ve denetimin sonuçlandırılmasına yönelik hususlar, ilgili destek programının uygulama esaslarında belirlenir. (2) Mali raporların inceleme, denetim ve tasdikinin yeminli mali müşavirler tarafından yapılacağı destek programları, TÜBİTAK tarafından belirlenir. Bu programlarda, yeminli mali müşavirlik proje harcamaları değerlendirme ve tasdik raporu TÜBİTAK tarafından uygunluğu incelendikten sonra işleme alınır.”
8.4) “Transfer ve ön ödeme” başlıklı 17 nci maddesinde; “(1) Kuruluşlara, ilgili destek
programları kapsamında desteklenen projelerini gerçekleştirebilmeleri amacıyla, uygulama esaslarında belirtilen hususlar dahilinde ve projenin tahmini ödeme planı çerçevesinde
TÜBİTAK bütçesine gider kaydedilmek suretiyle projeye ilişkin tutarların kuruluş hesaplarına transfer işlemi yapılabilir. (2) Kuruluşlara, ilgili destek programları kapsamında desteklenen projelerini gerçekleştirebilmeleri amacıyla, uygulama esaslarında belirtilen hususlar dahilinde ön ödeme yapılabilir.”
8.5) “Ödeme” başlıklı 18 inci maddesinde; “(Değişik:RG-2/2/2013-28547) (1) Destek
programları kapsamında desteklenen proje ve faaliyetlere ilişkin ödeme usulleri ilgili destek programının uygulama esaslarında belirlenir.”
8.6) “Sorumluluklar” başlıklı 21 inci maddesinde; “(1) Bu Yönetmelik kapsamında
yürütülen destek programlarında; a) Kuruluş; Desteklenen projelerin bilimsel, teknik, idari, mali ve hukuki yönden bu Yönetmelik kapsamında düzenlenen uygulama esaslarına uygun bir şekilde yürütülmesinden tüzel kişilik olarak, b) Kuruluş yetkilisi; Desteklenen projelerin bilimsel, teknik, idari, mali ve hukuki yönden bu Yönetmelik kapsamında düzenlenen uygulama esaslarına uygun bir şekilde yürütülmesinden, c) Proje yürütücüsü; Desteklenen projelerin değerlendirme ve izleme aşamalarında gerekli araç ve ortamların sağlanmasından, projelerin bilimsel ve teknik olarak yürütülmesinden, TÜBİTAK’a gerekli bilgi akışının sağlanmasından, harcama ve giderlerin proje gereklerine uygunluğundan kuruluş yetkilisi adına, ç) Proje mali sorumlusu; desteklenen projelere ilişkin mali raporların proje yürütücüsü ile birlikte destek kapsamına uygun olarak hazırlanmasından, harcamaların ve gider belgeleri ile maliyet hesaplarının doğruluğundan ve mali mevzuata uygunluğundan, d) Yeminli mali müşavir; kanunen kendisine verilen sorumluluklar çerçevesinde, programlar kapsamında desteklenen projelere ilişkin harcamaların ve gider belgelerinin mali mevzuata uygunluğundan, maliyet hesaplarının doğruluğundan, sorumludur. (2) Diğer sorumlular ve sorumluluklar, ilgili programların uygulama esaslarında belirlenir.”
9) TÜBİTAK Teknogirişim Sermayesi Desteği Programı Uygulama Esasları’nın;
9.1) “Desteklenen gider kalemleri” başlıklı 9 uncu maddesinin birinci fıkrasının ilgili
bentlerinde; “(1) Program kapsamında iş planının gerektirdiği ve ödemesi yapılan aşağıdaki harcama ve giderler kabul edilir. Bu gider kalemleri program mevzuatında mal ve hizmet alımı olarak anılır. a) Personel giderleri, 1) Program kapsamında desteklenen iş planı faaliyetlerinde görevli personelin giderleri, dönemsel AGY312 kapsamında kuruluş tarafından ortalama aylık maliyetiyle beyan edilir. Personel ortalama aylık maliyeti, ilgili dönemdeki brüt ücret, SGK işveren payları, SGK işsizlik işveren payları ve varsa ikramiye dikkate alınarak belirlenir.”
9.2) “Teknogirişim sermayesi desteğinin aktarımı” başlıklı 20 nci maddesinin ilgili
fıkralarında; “(1) Teknogirişim sermayesi desteği, destek kapsamına alınan proje faaliyetlerine karşılık gelen bütçe tutarıdır. Bu tutar, kuruluş ile TÜBİTAK arasında proje sözleşmesinin imzalamasının ardından, teknogirişim sermayesi desteği çağrısında belirtilen kapsamda aşağıdaki şekilde ödenir: a) Destek kapsamına alınan bütçeye ilişkin ilk ödeme proje sözleşmesinin imzalanmasının ardından destek özel hesabına aktarılır. b) Ara ödemeler, desteğin faaliyet dönemlerine ilişkin İş Planı İlerleme Raporlarının (AGY312) TÜBİTAK’a
PRODİS uygulaması üzerinden gönderilmesinin ardından destek özel hesabına aktarılır. c) Son ödeme ise desteğin son dönemine ait İş Planı İlerleme Raporunun (AGY312) teknik ve mali incelenmesinin ardından, bu Uygulama Esaslarının 32 nci maddesinde belirtilen proje sonu işlemleri de dikkate alınarak destek özel hesabına aktarılır. İş planına ilişkin süre uzatımının son dönemde gerçekleştiği durumlarda kalan son ödeme iş planının yeni bitiş tarihinden sonra gerçekleştirilir. d) TÜBİTAK gerekli gördüğü durumlarda, bu maddenin üçüncü fıkrasının (a), (b) ve (c) bentlerinde belirtilen aktarım planında değişiklik yapabilir. (2) Kuruluş, bu Uygulama
Esaslarının 32 nci maddesi hükümlerine göre destek sonu işlemleri yapılıncaya kadar olan destek özel hesabının işleyişi ile ilgili tüm bilgileri, talep halinde TÜBİTAK’a vermekle yükümlüdür. Destek özel hesabında proje desteği aktarımı dolayısıyla faiz gelirleri işlemiş ise bu faiz gelirleri TÜBİTAK’a ait olup TÜBİTAK’a iade edilir ya da TÜBİTAK tarafından proje desteğinden mahsup edilir…”
9.3) “İş Planı İlerleme Raporunun başvuru zamanlaması” başlıklı 21 inci maddesinde;
“(1) Sözleşmesi imzalanan iş planları için kuruluşlar iş planının tanımlanan dönem aralıklarında gerçekleşen faaliyetler ve harcamalara ilişkin İş Planı İlerleme Raporlarını (AGY312), bu
Uygulama Esaslarının 22 nci maddesine uygun hazırlayarak PRODİS üzerinden TÜBİTAK’a aşağıda belirtilen hususlara göre sunarlar. a) İş planının dönemsel gerçekleşen faaliyetlerini ve harcamalarını içeren AGY312 en geç gerçekleşme dönemini takip eden ikinci (2 nci) ayın sonuna kadar TÜBİTAK’a sunulur. b) Destek süreci içerisinde herhangi bir dönemde iş planı faaliyetlerinin yapılmaması veya dönemin harcama ve giderlerine yönelik talepte bulunulmayacağı durumunda dahi PRODİS üzerinden Dönem Raporunun (AGY320)
sunulması zorunludur. Söz konusu dönem iş planının son dönemi ise İş Planı Sonuç Raporu da (AGY352) sunulur. c) Kuruluşun destek süresinin uzatılması talebinin TÜBİTAK tarafından kabul edilmesi halinde, uzatma süresini kapsayan AGY312 en geç, yeni destek bitiş tarihini izleyen dönemin ikinci (2 nci) ayının sonuna kadar sunulur. d) Kuruluşun destek sürecine dair gerekçeli itirazlarına ilişkin TÜBİTAK kararının beklenmesi nedeniyle TÜBİTAK’a sunulması geciken AGY312 destek başvuruları en geç, TÜBİTAK kararının bildirim tarihini izleyen dönemin ikinci (2 nci) ayının sonuna kadar sunulur. e) Destek süreçlerini aksatacak durumların ortaya çıkması üzerine, TÜBİTAK AGY312 son gönderme tarihini ileriye alabilir. Bu durum
TÜBİTAK internet adresinde duyurulur.”
9.4) “İş Planı İlerleme Raporunun başvuru şekli” başlıklı 22 nci maddesinde; “(1) Kuruluş
AGY312’yi bu fıkranın aşağıdaki bentlerde belirtilen dokümanları içerecek biçimde hazırlayarak bu Uygulama Esaslarının 43 üncü maddesi hükümleri dikkate alarak TÜBİTAK’a
PRODİS üzerinden sunar. AGY312 dokümanına/web formuna PRODİS uygulaması üzerinden ulaşılır ve AGY312 aşağıdaki bentlerde belirtilen dokümanlardan oluşur: a) Yeminli mali müşavirlik proje harcamaları değerlendirme ve tasdik raporu (AGY500), b) Sadece gider formlarından oluşan Mali Rapor sureti, c) Dönem Raporu (AGY320), d) Projenin son döneminde İş Planı Sonuç Raporu (AGY352). (2) Kuruluş tarafından 3 (üç) nüsha hazırlanan
Mali raporun TÜBİTAK’a gönderilecek bir (1) suretin sadece Gider Formları, kuruluş ve
Yeminli Mali Müşavirde kalacak diğer 2 suretin ise Gider Formları ile birlikte harcama ve gider belgeleri (faturalar, ödeme belgeleri, ücret bordroları vb.) bulunur. (3) İş planına ilişkin ilgili dönemde harcama beyanı yok ise AGY500 raporu sunulmaz, o dönem için sadece dönem raporu (projenin son döneminde dönem raporu ile birlikte İş Planı Sonuç Raporu (AGY352)
sunulur.”
9.5) “Harcama ve gider belgelerinin düzenlenmesi ve kabulü” başlıklı 23 üncü
maddesinde; “(1) İş planında desteklenen proje faaliyetleri için kuruluşların düzenleyecekleri gider formları, form ekinde yer alacak harcama ve gider belgelerinin kabulü, düzenleme ve ödeme tarihi ile eklerinin ihtiva edeceği bilgiler ve belge düzeni ve dönemin harcama ve giderlerinin sonraki dönem AGY312’ler ile sunulma koşulları mali rapor hazırlama kılavuzunda belirtilir.”
9.6) “Mali inceleme ve denetim” başlıklı 24 üncü maddesinde; “(1) Mali raporun (AGY330)
mali denetim, inceleme ve tasdiki kuruluşun belirleyeceği yeminli mali müşavir tarafından kanunen kendisine verilmiş görev ve yetkiler çerçevesinde, bu Uygulama Esasları, Mali Rapor
Hazırlama Kılavuzu, ilgili mevzuat ve PRODİS üzerinde yer alan AGY500 dispozisyonuna uygun olarak yapılır. (2) Yeminli mali müşavirler tarafından değerlendirilen mali raporun
TÜBİTAK tarafından denetimi ve değerlendirmesi ile ilgili hükümler saklıdır.”
9.7) “İş Planı İlerleme Raporu ön değerlendirmesi” başlıklı 26 ncı maddesinde; “(1)
AGY312; AGY112, sözleşme, destek karar yazısı ve varsa rehber raporu doğrultusunda
TEYDEB proje teknik uzmanı tarafından ön değerlendirmeye alınır. Ön değerlendirme sonrasında mali değerlendirme yapılır.”
9.8) “Mali değerlendirme” başlıklı 28 inci maddesinde; “(1) AGY312’nin mali
değerlendirmesi kapsamında TEYDEB bünyesindeki mali değerlendirme uzmanı tarafından
AGY500 ve Mali Rapor incelenir. AGY500 ve Mali Rapor, rapor dispozisyonuna uygun bulunursa, proje teknik uzmanının ön değerlendirmesi dikkate alınarak iş planının ilgili dönemine ilişkin “Harcama ve Gider Belgeleri Kabul Formu” mali değerlendirme uzmanı tarafından düzenlenir. (2) Mali değerlendirme uzmanı, desteğin son dönemi hariç rapor dispozisyonuna uygun şekilde düzenlenmeyen AGY500 ve Mali Raporlar için aşağıdaki işlemlerden birini uygular: a) Uygun olmayan kısımlar hariç tutularak, AGY500 ve Mali
Raporun değerlendirmesi sonuçlandırılır. b) Yeminli mali müşavirden ve/veya kuruluştan tanımlı bir zaman aralığında ek bilgi ve belgeler talep edilerek AGY500 ve/veya Mali Raporu düzelttirilir. c) AGY500 ve Mali Rapor dikkate alınmaz, harcamalar kapsam dışı tutularak değerlendirme sonuçlandırılır. (3) Bu maddenin ikinci fıkrasında belirtilen durumlarda destek kapsamı dışında tutulan harcama ve giderler dönemsel desteklemeye esas harcama tutarı ile birlikte kuruluşa bildirilir. Destek kapsamı dışında tutulan harcama ve giderler, rapor dispozisyonuna uygun düzenlenerek iş planının sonraki dönemlerine ait AGY500 ve Mali
Raporunda beyan edildiğinde değerlendirilir. (4) İş planının son döneminde; a) Dispozisyonuna uygun şekilde düzenlenmeyen AGY500 ve/veya Mali Raporlar için yeminli mali müşavirden ve/veya kuruluştan tanımlı bir zaman aralığında ek bilgi ve açıklamalar talep edilerek AGY500 ve/veya Mali Rapor düzelttirilir. b) Dönemsel değerlendirmelerde TÜBİTAK tarafından kapsam dışı bırakılan harcama ve giderlere ilişkin kuruluş itirazını, dönemsel destek tutarı bildiriminin yapıldığı tarihten itibaren bir (1) ay içinde yapabilir. İtirazın haklı bulunması sonucunda, ilgili gidere ilişkin işlemler mevzuat çerçevesinde yeniden başlatılır.”
9.9) “Desteklemeye esas harcama tutarının belirlenmesi” başlıklı 31 inci maddesinde; “(1)
Mali değerlendirme sonucunda Harcama ve Gider Belgeleri Kabul Formu düzenlenmiş ve talep edilen AGY412 raporu gönderilmiş ise AGY312 üzerinde proje teknik uzmanı son değerlendirmesini yaparak desteklemeye esas harcama tutarını belirler.”
9.10) “Değişiklik taleplerinin değerlendirilmesi” başlıklı 34 üncü maddesinde; “(1) Proje
sözleşmesi TÜBİTAK ve kuruluş tarafından imzalanmış iş planına ilişkin gerçekleşmiş veya öngörülen değişiklik talepleri izleyici ve kurul görüşü alınarak TEYDEB tarafından değerlendirilir. (2) TEYDEB tarafından uygun bulunan değişiklikler ve gerçekleşmeler, iş planı destek kapsamı içerisinde kabul edilir ve sözleşmenin ayrılmaz parçası olarak değerlendirilir.
Değişiklik talebi hususundaki TÜBİTAK kararı kuruluşa bildirilir.”
9.11) “Sorumluluklar” başlıklı 47 nci maddesinde; “(1) Programın bu Uygulama Esasları
çerçevesindeki sorumluluklar aşağıda belirtilmektedir: … d) Kuruluş; desteklenen iş planının bilimsel, teknik, idari, mali ve hukuki yönden bu Uygulama Esaslarına uygun bir şekilde yürütülmesinden, değerlendirme ve izleme aşamalarında, izleyiciye, programın yürütülmesinde görevli kurumların görevlendirdiği uzmanlara gerekli araç ve ortamların sağlanmasından ve gerekli bilgi akışının sağlanmasından tüzel kişilik olarak, e) Kuruluş yetkilisi; desteklenen iş planının bilimsel, teknik, idari, mali ve hukuki yönden bu Uygulama Esaslarına uygun bir şekilde yürütülmesinden, … g) Proje mali sorumlusu; desteklenen iş planına ilişkin mali raporların proje yürütücüsü ile birlikte destek kapsamına uygun olarak hazırlanmasından, harcamaların ve gider belgeleri ile maliyet hesaplarının doğruluğundan ve mali mevzuata uygunluğundan, h) Proje yürütücüsü; desteklenen iş planının değerlendirme ve izleme aşamalarında izleyiciye, programın yürütülmesinde görevli kurumların görevlendirdiği uzmanlara gerekli araç ve ortamların sağlanmasından, projenin bilimsel ve teknik olarak yürütülmesinden, TÜBİTAK’a gerekli bilgi akışının sağlanmasından, harcama ve giderlerin iş planına uygunluğundan kuruluş yetkilisi adına, … j) Yeminli mali müşavir; kanunen kendisine verilen sorumluluklar çerçevesinde, desteklenen iş planına ilişkin harcamaların ve gider belgelerinin mali mevzuata uygunluğundan, maliyet hesaplarının doğruluğundan ve bu
Uygulama Esaslarının diğer maddelerinde belirtilen yükümlülük ve sorumlulukların gerektiği şekilde yerine getirilmesinden sorumludur. (2) TÜBİTAK yukarıda belirtilen sorumlulukları dikkate alarak bu Uygulama Esasları ve ilgili diğer mevzuat çerçevesinde gerekli önlemleri alır.”
10) Mali Rapor Hazırlama Kılavuzunda; “Projenin dönemsel gerçekleştirilen faaliyetleri
kapsamında yapılan harcamalar ve giderler Mali Raporda beyan edilir. Mali Rapor Yeminli
Mali Müşavirin denetim ve tasdikine sunulur. Kuruluş tarafından hazırlanan Mali Rapor, Yeminli Mali Müşavirce denetlendikten sonra Yeminli Mali Müşavir tarafından Yeminli Mali
Müşavirlik Proje Harcamaları Değerlendirme ve Tasdik Raporu (AGY500) düzenlenir…
2.1.2.1 Harcama ve Gider Belgelerinin Düzenleme Tarihi
…
a) Mali Raporda sunulan harcama ve gider belgelerinin düzenlenme tarihinin destek süresi içinde olması esastır…
e) Döneme ilişkin Ar-Ge Yardımı İstek Formunun, destek programın Uygulama Esaslarının ilgili madde şartlarına uygun olarak belirtilen zamanlarda sunulmaması durumunda, söz konusu döneme ilişkin harcama ve giderler sonraki dönem Ar-Ge Yardımı İstek Formu’nda sunulsa dahi desteklenmez.
f) Herhangi bir nedenle, projenin son dönemi hariç, ilgili dönemlerinde Ar-Ge Yardımı
İstek Formunda beyan edilmeyen harcama ve giderlere ilişkin belgelerin (ücret bordrosu, fatura, sözleşme, ödeme belgesi, vb.) destekleme dönemleri itibariyle mali raporda bulunması gerekir. Ancak, ilgili döneme ait Ar-Ge Yardımı İstek Formunun sunulmaması hali hariç olmak üzere, destekleme dönemlerine ait mali raporlarda herhangi bir nedenle kuruluş tarafından beyan edilmeyen harcama ve gider belgeleri (unutulma, ödemenin yapılmaması, eksik kayıt veya eksik belge, vb, ), proje destek süresi içinde kalmak kaydıyla sonraki dönemlere ait mali raporlarda beyan edildiğinde değerlendirilir. Bu durumda, ara dönemler hariç sadece son dönem için ek destek başvurusu düzenlenir…
2.1.2.2 Harcama ve Gider Belgelerinin Ödeme Tarihi
…
c) Mali Rapor, ilgili programın Uygulama Esaslarında belirtilen nedenlerden dolayı önceki dönemlerde sunulamayan harcama ve gider belgelerini de içerebilir. Bu belgelere ilişkin ödemelerin AGY500’ün düzenlendiği tarihe kadar gerçekleştirilmiş olması halinde söz konusu harcama ve giderler destek kapsamında değerlendirilir….
g) Herhangi bir nedenle Ar-Ge Yardımı İstek Formunda beyan edilmeyen harcama ve giderler ile projenin önceki dönem değerlendirmeleri sonucunda TÜBİTAK tarafından elektronik ortamda kuruluşa iletilen geri bildirimde, “eksikleri tamamlanarak izleyen dönemlerde tekrar beyan edilmesi” vb. gibi gerekçelerle kapsam dışı tutulan harcama ve giderler, en geç projenin son dönemine ait Mali Raporunda da beyan edilmediği takdirde, son döneme ait ödemenin, TÜBİTAK tarafından yapıldığı tarihten itibaren altı (6) ay içerisinde kuruluş tarafından beyan edilmesi halinde ilgili harcama ve giderlere ilişkin işlemler mevzuatı çerçevesinde yeniden başlatılır.
h) Desteklenen projenin dönemsel değerlendirmelerinde TÜBİTAK tarafından kapsam dışı bırakılan harcama ve giderlere ilişkin kuruluş itirazını yapabilir. İtirazın haklı bulunması sonucunda, ara dönemler hariç son dönemde ilgili gidere ilişkin işlemler mevzuatı çerçevesinde yeniden başlatılır. Son döneme ait ödemenin, TÜBİTAK tarafından kuruluşa yapıldığı tarihten itibaren altı (6) ayı geçen itirazlar kabul edilmez…
2.2.1.5 Personel Giderleri Formu (G011)
…
Personel Giderleri Formu (G011); G011-A, G011-B ve G011-C formları dikkate alınarak hazırlanmalı ve Yeminli Mali Müşavir tarafından denetim ve tasdiki yapılmalıdır. Personel
Giderleri Formu (G011), her iş paketi için ayrı hazırlanmalıdır. Personel maliyetleri aylık bazda değerlendirildiğinden uygun bulunan aylık maliyetler destek kapsamına alınarak desteklenir, uygun bulunmayan aylara ait aylık maliyetler desteklenmez….”;
Şeklinde düzenlemelerin olduğu görülmüştür.
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
planı/projenin doğrudan desteklenecek bütçesi değildir. Destekleme, iş planı/projede yer alan faaliyetlere ilişkin yapılan harcama ve giderlerin belgelendirilmesi ve belgelenmiş harcama ve giderlerin programın Uygulama Esasları ve genel mevzuat çerçevesinde değerlendirilmesine dayalı yapılır. Destek kapsam ve projenin izleme sürecinde karar verilecek destekleri içeren proje destek karar yazısı ve proje sürecinde gerçekleşen değişiklikler dikkate alınarak, iş planı/projenin dönemsel harcama ve giderlerinin teknik ve mali yönlerden yapılacak değerlendirmeleri sonucunda desteklemeye esas harcama tutarı belirlenir. Belirlenen desteklemeye esas harcama tutarı, Uygulama Esasları çerçevesinde ödenir… 7. Proje
Değişiklikleri” başlıklı bölümde ise “Desteklenmesi uygun bulunan iş planı/projede idari, mali ve teknik hususlarda yapılan/yapılacak değişiklikler, Uygulama Esasları çerçevesinde kuruluş tarafından TÜBİTAK’a sunulur. TÜBİTAK tarafından kabul edilip onaylanan değişiklikler, işbu sözleşmenin eki olan iş planları’nın revizyonu olarak kabul edilir. Taraflar, bu hüküm doğrultusunda, destek kapsamı, süresi ile idari ve mali hükümlerde yapılan değişikliklerin işbu sözleşme hükümlerine tabi olacağını kabul ve beyan ederler. Bu durumda, taraflar arasında yeni bir sözleşme düzenlenmez. “11. Projenin İzlenmesi” başlıklı bölümde ise “11.1. Sözleşmesi imzalanarak destek sürecine giren iş planı/projenin İş Planı İlerleme
Raporu başvurusu, bu formların düzenlenmesine ilişkin kılavuzlar ve Uygulama Esaslarına göre yapılır, izlenir ve değerlendirilir. 11.2. Kuruluşun proje dönemlerine ilişkin İş Planı
İlerleme Raporlarını zamanında ve mevzuatına uygun olarak TÜBİTAK’a sunmaması durumunda, Uygulama Esasları’nın ilgili hükümleri uygulanır.” şeklinde maddeler içerdiği;
13.4) Projenin destek başlama tarihinin 02/10/2017, bitiş tarihinin ise 30/09/2018 olduğu,
başvuranın sunduğu proje özel hesabına ilişkin belgeden, projenin ilk ödemesinin 59.996 TL olarak 01/12/2017 tarihinde proje özel hesabına yatırıldığı, bu parayla alet/teçhizat alımının yapıldığı ve çalışan iki kişinin 2017 yılı Ekim, Kasım, Aralık ve 2018 Ocak ayı ücretlerinin ödendiği, ikinci ödemenin 59.996 TL olarak 04/07/2019 tarihinde yapıldığı;
13.5) Projenin ilk altı aylık dönemine (2017/II. Dönemi) ilişkin raporlara bakıldığında;
13.5.1) İş Planı İlerleme Raporunun (2017/II. Döneme ilişkin 02/10/2017-30/03/2018
süreleri kapsayan 6 aylık) “2.1. Öngörü-Gerçekleşme Karşılaştırma Tablolarında” “Adam-Ay
Karşılaştırma Tablosunda” 1 ve 2 nolu iş paketleri için öngörülenin gerçekleştiği ve böylelikle 0,33 ve 0,50 adam/ay oranlarının sunulduğu, 3 nolu iş paketi için 3,57 adam/ay oranının öngörüldüğü, ancak bu iş paketi için 2 aylık bir sapma olduğunun belirtildiği, 1 ve 2 nolu iş paketleri için belirlenen 10 ve 15 günlük sürelerin tamamlandığının, 107 günlük süre öngörülen
3 nolu iş paketinin devam ettiğinin belirtildiği;
13.5.2) 24/04/2018 tarihli 1. Dönem Mali Raporda; “Ekim 2017-Mart 2018 arasındaki 6 ay
için Personel Aylık Maliyet Formlarının sunulduğu, ayrıca Personel Giderleri Formunda da 1 nolu iş paketi için 0,40 ay/adam, 2 nolu iş paketi için 0,60 ay/adam ve 3 nolu iş paketi için 2,93 ay/adam oranının sunulduğu; bu çerçevede 1. Dönem Personel Giderleri Formunda (G011), Toplam Maliyetin 44.035,10 olduğu, Alet/Teçhizat için ise KDV’li 20.595 TL, KDV’siz 17.453,39 TL’nin sunulduğu, proje Dönemsel Toplam Giderler Tablosuna göre de Dönem
Toplamı olarak 61.488,49 TL’nin sunulduğu;
13.5.3) sayılı Yeminli Mali Müşavirlik Proje Harcamaları
Değerlendirme ve Tasdik Raporunun (AGY 500-05) “5) Gider İncelemeleri Personel
Giderleri Formu (G011) ve Ekli Belgelerin Denetimi ve Tasdiki” başlıklı bölümünde; “Değerlendirmesi yapılan projenin ilgili döneme ait Mali Raporunda G011, G011-A, G-011B ve G011-C formları ve ekli belgeleri ile beyan edilen toplam 44.035,10 TL tutarındaki gider, Mali Rapor Hazırlama Kılavuzunda belirtilen “Personel Giderleri Formu (G011) ve Ekli
Belgelerin Düzenlenmesinde, Denetim ve Tasdikine Uyulacak Esas ve Genel Kurallar” kapsamında incelenerek denetlenmiş; 20.669,94 TL tutarında gider uygun bulunarak tasdik edilmiştir 23.365,16 TL tutarında gider aşağıda belirtilen gerekçeler nedeniyle uygun bulunmamıştır…
Proje Personelinin “Personel Ortalama Aylık Maliyet Formu (G011-B)”nda bulunan “Ortalama
Aylık Maliyet”, “İlgili Dönemde Eğitim Durumuna Göre Uygulanacak Personel Ortalama
Aylık Maliyet Formu (G011-C)” doğru aktarılmış olup, “Personel Giderleri Formu (G011)”nda “İlgili Dönemde Eğitim Durumuna Göre Uygulanacak Personel Aylık maliyet
Formu”nun “İlgili Dönemde Uygulanacak Personel Ortalama Aylık Maliyeti” sütunundaki tutarı dikkate alınmıştır.
Doğruluğunu onaylıyorum.
Uygun bulunmayan gider tutarının gerekçeleri ve varsa diğer açıklamalar:
İlgili proje de yer alan 2 personel için Şubat, Mart dönemlerindeki personel giderleri, fiili ödeme henüz gerçekleşmediği için bu rapor döneminde, tarafımızca uygun bulunmayarak kabul edilmemiştir.”
13.5.4) TÜBİTAK’ın 06/06/2018 tarihli Harcama ve Gider Belgeleri Kabul Formunda,
23.365,16 TL’nin kabul edilmeyen olarak işlendiği ve sonuç olarak, YMM raporu gereği 23.365,16 TL destek kapsamından çıkartıldığı;
13.5.5) Bu Döneme ilişkin Dönemsel İzleme Raporunda; “1. Döneme İlişkin Teknolojik
Doğrulama Faaliyetlerinin Değerlendirilmesi” başlıklı bölümde; “İş paketi 3 Teknik kodlama server alt yapı kodlaması raporda belirtildiği gibi bitmemiştir. Ziyaret sırasında yazılım uzmanı ile yapılan görüşmede önemli ölçüde tamamlandığı anlaşılmıştır. Yapılan görüşmede 2 aylık gecikmenin yazılım uzmanının bu işin yanında başka işler de yapmak zorunda olduğu, TÜBİTAK tarafından ödemelerin zamanında yapılmadığı bununda analiz faaliyetlerini etkilediği proje yürütücüsü tarafından söylenmiş, yazılım uzmanı tarafından teyit edilmiştir….
“3. İş Planındaki Gelişmenin Genel Değerlendirmesi” başlıklı bölüm altında; “… Projenin teknik içeriği, teknolojik düzeyi ve yenilikçi yönü konusundaki hedefler devam etmektedir; fakat bu hedeflerin gerçekleştirilmesinde önemli bir aksaklık olarak proje çalışanlarına yapılan ödemelerdeki aksaklıklar ve hatta ödemelerin yapılmamış olması motivasyonlarını düşüren ayrıca başka işlere öncelik vermelerini gerektirdiği için projenin ilerlemesi konusunda duyulan heyecanı olumsuz etkilemektedir…”; “4. Teknolojik Doğrulama Faaliyetlerine İlişkin Mali
Değerlendirme” başlığı altında; “… Proje harcamaları değerlendirme ve tasdik raporunda personel giderleri ile ilgili uygunsuzluk ilgili maddeye atıfta bulunularak ayrıntılandırılmıştır, dikkatinize sunarım.” şeklindeki izleyicinin değerlendirmeleri görülmüştür.
13.5.6) 10/09/2018 tarihli Desteklemeye Esas Harcama Tutar Onay Formunda, Personel
Giderleri olarak 20.669,94 TL’nin kabul edilen, 23.365,16 TL’nin de kabul edilmeyen miktar olarak işlendiği,
13.6) Projenin ikinci altı aylık dönemine (2018/I. Dönemi) ilişkin raporlara bakıldığında;
13.6.1) İş Planı İlerleme Raporunun (AGY312-01) 2018/I. Döneme ilişkin 04/04/2018-
13/09/2018 arasındaki 6 aylık süreyi kapsadığı, raporda 4 (30 gün), 5 (100 gün), 6 (24 gün)
nolu iş paketlerinin yer aldığı, iş paketlerinin gerçekleşme oranının % 100 olarak raporlandığı;
13.6.2) 27/11/2018 tarihli 2. Dönem Mali Raporunda; Nisan 2018-Eylül 2018 arasındaki 6
ay için Personel Aylık Maliyet Formlarının sunulduğu, ayrıca Personel Giderleri Formunda da
4 nolu iş paketi için 0,94 ay/adam, 5 nolu iş paketi için 3,13 ay/adam ve 6 nolu iş paketi için
0,75 ay/adam ve 7 nolu iş paketi için 0,50 ay/adam oranının sunulduğu; bu çerçevede 1. Dönem
Personel Giderleri Formunda (G011), Toplam Maliyetin 56.393,78 TL olarak sunulduğu;
13.6.3) sayılı Yeminli Mali Müşavirlik Proje Harcamaları
Değerlendirme ve Tasdik Raporunda (AGY500-05) “C) Hesap İncelemeleri” başlığı
altında; “Yukarıdaki konulara ek olarak yapılan açıklamalar:
Bir önceki proje döneminde, personel ücret ödemelerinin bir kısmının gerçekleşmediği (Şubat ayı için 11.553,20 TL; Mart ayı için 11.811,96 TL) tespit edilmiş ve bu nedenle de önceki dönem tasdik raporumuzda bu giderler kapsam dışı bırakılmıştır. Kapsam dışı bırakılan toplam 23.365,16 TL tutarındaki personel giderinin ödemesinin bu rapor döneminde gerçekleştiği tespit edilmiştir. Bu nedenle, söz konusu tutarın bu dönem raporunda tasdik edilmiş olan diğer gider ve harcamalarla birlikte destek kapsamında firmaya ödenmesi TÜBİTAK’ın takdirine arz edilmiştir.
2) Gider İncelemeleri
Personel Giderleri Formu (G011) ve Ekli Belgelerin Denetimi ve Tasdiki
Değerlendirmesi yapılan projenin ilgili döneme ait Mali Raporunda (G011, G011-A, (3011-B ve G011-C formları ve ekli belgeleri ile beyan edilen toplam 56.393,78 TL tutarındaki gider, Mali Rapor Hazırlama Kılavuzunda belirtilen “Personel Giderleri Formu (G011) ve Ekli
Belgelerin Düzenlenmesinde, Denetim ve Tasdikine Uyulacak Esas ve Genel Kurallar” kapsamında incelenerek denetlenmiş; 56.393,78 TL tutarında gider uygun bulunarak tasdik edilmiştir.
Proje Personelinin “Personel Ortalama Aylık Maliyet Formu (G011-B)”nda bulunan “Ortalama
Aylık Maliyet”, “İlgili Dönemde Eğitim Durumuna Göre Uygulanacak Personel Ortalama
Aylık Maliyet Formu (G011-C)”na doğru aktarılmış olup, “Personel Giderleri Formu (G011)”nda, “İlgili Dönemde Eğitim Durumuna Göre Uygulanacak Personel Aylık maliyet
Formu”nun “İlgili Dönemde Uygulanacak Personel Ortalama Aylık Maliyeti” sütunundaki tutarı dikkate alınmıştır.
Doğruluğunu onaylıyorum.
Uygun bulunmayan gider tutarının gerekçeleri ve varsa diğer açıklamalar:
Bir önceki proje döneminde, personel ücret ödemelerinin bir kısmının gerçekleşmediği (Şubat ayı için 11.553,20 TL; Mart ayı için 11.811,96 TL) tespit edilmiş ve bu nedenle de önceki dönem tasdik raporumuzda bu giderler kapsam dışı bırakılmıştır. Kapsam dışı bırakılan toplam 23.365,16 TL tutarındaki personel giderinin ödemesinin bu rapor döneminde gerçekleştiği tespit edilmiştir. Bu nedenle, söz konusu tutarın bu dönem raporunda tasdik edilmiş olan diğer gider ve harcamalarla birlikte destek kapsamında firmaya ödenmesi TÜBİTAK’ın takdirine arz edilmiştir.”
13.7) 30/11/2018 tarihinde Proje Sonuç Raporunun sunulduğu, proje başlangıç ve bitiş tarihleri
olarak 01/10/2017-30/09/2018 tarihleri öngörülmüşken, 01/10/2017-30/11/2018 tarihlerinin gerçekleşen tarihler olarak belirtildiği,
13.8) TÜBİTAK’ın 05/03/2019 tarihli Harcama ve Gider Belgeleri Kabul Formunda, Personel
Giderleri olarak 56.393,78 TL’nin işlendiği; 08/04/2019 tarihli Desteklemeye Esas Harcama
Tutar Onay Formunda, Personel Giderleri olarak 56.393,78 TL’nin onaylanan miktar olarak işlendiği,
13.9) Başvuranın 12/04/2019 tarihinde TEYDEB Başkanlığına sunduğu dilekçesi ile “ 30
Eylül 2018 tarihinde proje dönemimiz tamamlanmıştır. TÜBİTAK tarafından hesabımıza yatırılan 59.996 TL ücret ilk alet ve teçhizat alımında kullanılmıştır. 2017’den 3 aylık dönemde yapılan harcama TÜBİTAK’a sunulmuş ancak yatırılan ücret ilk aşamada yeterli olmadığından
2018 ilk döneminde personel maaşları ödenememiştir. İkinci olarak hesabımıza yatırılan 59.966
TL’den 2017 son döneminde eksik olan maaşlar yatırılmış ve aradaki 23.365,16 TL’lik kısmı projenin ikinci döneminde harcaması yapılmıştır. Bu durum ikinci dönem YMM raporu sayfa 3/7 de yukarıdaki konulara ek olarak yapılan açıklamalar bölümünde açıkça belirtilmiştir.
TÜBİTAK süreçlerinde yeni olmamız ve mevzuata tam hakim olmamamız nedeniyle burada şirketimiz tarafından bir eksiklik görülmüş olup YMM raporundaki belirtilen harcamaların dikkate alınıp harcamalarımı ve kalan ücretin hesabıma yatırılması projemizin sürekliliği açısından önem arz etmektedir.” şeklinde itiraz başvurusu yaptığı;
13.10) Başvuranın 14/05/2019 tarihinde de yine TEYDEB Başkanlığına sunduğu dilekçesi
ile “ . olarak 2 dönem sürmüş ve tamamlanmış olduğumuz numaralı projemize ilişkin mali raporlarımız tarafımızca hazırlanmış ve denetimden geçerek Başkanlığınıza tevdi edilmiştir.
Söz konusu mali raporlar, Yeminli Mali Müşavir tarafından mali mevzuat ve kurumunuzca belirtilen hususlar çerçevesinde denetlenmiştir. Ancak Başkanlığınıza ve denetime sunmuş olduğumuz mali raporlarımızda bazı gider kalemlerimizi sehven eksik beyan etmiş olduğumuzu fark etmiş bulunuyoruz. Bu nedenle Başkanlığınızdan söz konusu raporların revizyonu için izin talep etmekteyiz.” şeklinde başvuru yaptığı;
13.11) Başvuranın aynı taleplerle 21/05/2019 tarihinde Kurumumuza başvurduğu ve
Kurumumuzun 02/07/2019 tarihli Gönderme Kararı ile başvurunun TÜBİTAK Başkanlığına gönderildiği;
13.12) Başvuru üzerine hazırlanan “İş Planı İlerleme Raporunun sunulması hakkında bilgi
notunda yer alan “İş Planı İlerleme Raporları firma tarafından zamanında sunulmuştur.
Dispozisyon olarak uygundur. Ancak 1. Dönem “ödeme gerçekleşmediği” için kapsam dışı bırakılan giderlere ilişkin değerlendirme yapılabilmesi için bir sonraki dönem ilgili gider formaları ile birlikte sunulmalı ve YMM raporunda onaylanan tutarlara eklenmelidir. Bu eklemeler yapılmadan otomatik olarak gider destek kapsamına alınmamaktadır. Firma 1.
Dönemde gider formalarında sunduğu ancak 2. Dönem sunmadığı gidere ilişkin itirazını sunmuş itiraz kabul edilerek ek dönem açılmış ve ödeme yapılmadığı gerekçesi ile kapsam dışı bırakılan tutar destek kapsamına alınmıştır. Bunun dışında tamamlanmış bir projede yeni bir gider sunulması için raporların revizyona açılması mümkün değildir.” şeklindeki değerlendirmeler çerçevesinde 2017/2. döneminde ücret ödemelerinin yapılmaması nedeniyle kapsamı dışı tutulan personel maliyetinin 2018/1 döneminde tekrar beyan edilmesi ve YMM tarafından onaylanması nedeniyle ek dönem açılarak kabul edilmesinin uygun bulunduğu ve proje sorumlusunun AGY300 formları üzerinde yaptığı ön değerlendirme notları dikkate alınarak, kuruluşun Mali Rapor’unun mali inceleme, denetim ve tasdikine ilişkin Yeminli Mali
Müşavirlik Ar-Ge Harcamaları Değerlendirme Raporu (AGY-500) incelenerek değerlendirildiği ve 11/06/2019 tarihli Harcama ve Gider Belgeleri Kabul Formunun düzenlendiği; bu formda, Personel Giderleri olarak 23.365,16 TL’nin işlendiği; ayrıca 11/06/2019 tarihli Desteklemeye Esas Harcama Tutar Onay Formunda da, Personel Giderleri olarak 23.365,16 TL’nin onaylanan miktar olarak işlendiği;
5070
.
13.13) Başvuranın dilekçelerine cevaben TEYDEB Başkanlığının 12/07/2019 tarihli
yazısında; “… numaralı proje kapsamında sehven bazı giderleri beyan etmeyi unuttuğunuz belirterek revizyon açılarak söz konusu giderleri yüklemek istediğiniz belirtilmektedir.
1512 kodlu TÜBİTAK Teknogirişim Sermayesi Desteği Programı Uygulama Esaslarının “Mali
değerlendirme” başlıklı 28 inci maddesinin ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkralarında yer alan hükümler aşağıdadır: … yaptığınız itirazınız Uygulama Esasları hükümlerine göre değerlendirilmiş ve 23.365 TL destek kapsamına alınarak iade etmeniz gereken tutar İlgi (b)
yazımız ile tarafınıza iletilmiştir.
1512 programı Uygulama Esaslarında TÜBİTAK tarafından kapsam dışı bırakılan giderlerin
sonraki dönemlerde nasıl sunulacağı ve kapsam dışı bırakılan gidere yapılacak itiraza ait usul ve esaslar yer almaktadır. Uygulama Esaslarında AGY500 ve Mali Raporda yer almayan bir giderin proje bittikten sonra sunulabileceği yönünde bir hüküm bulunmamaktadır.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri ve açıklamalara göre, proje ile ilgili AGY500 ve Mali
Rapor içerisinde TÜBİTAK’a sunulmayan giderlerin proje bittikten sonra sunulması ve desteklenmesi mümkün değildir. Bu nedenle İlgi (a) yazınızdaki revizyon açılarak unutulan giderlerin beyan edilmesi yönündeki talebiniz uygun bulunmamıştır…” şeklinde cevap verildiği;
Tespit edilmiştir.
14) Konuyla ilgili yukarıda da yer verilen mevzuata bakıldığında, proje destek sürecinin nasıl
işleyeceğine ilişkin net bir usulün belirlendiği görülmüş olup buna göre;
14.1) Yukarıda 8 nolu paragraflarda yer verilen Yönetmeliğe göre desteklenen proje ve
faaliyetlere ilişkin ödeme usullerinin ilgili destek programının uygulama esaslarında belirleneceği ve kuruluş yetkilisine, proje yürütücüsüne ve proje mali sorumlusuna ayrı ayrı sorumluluklar yüklendiği;
14.2) Söz konusu Esaslarda; iş planının gerektirdiği ve ödemesi yapılan harcama ve giderlerin
kabul edileceği, program kapsamında desteklenen iş planı faaliyetlerinde görevli personelin giderlerinin, dönemsel AGY312 kapsamında kuruluş tarafından ortalama aylık maliyetiyle beyan edileceği, personel ortalama aylık maliyetinin, ilgili dönemdeki brüt ücret, SGK işveren payları, SGK işsizlik işveren payları ve varsa ikramiye dikkate alınarak belirleneceği; destek kapsamına alınan bütçeye ilişkin ilk ödemenin proje sözleşmesinin imzalanmasının ardından destek özel hesabına aktarılacağı, ara ödemelerin ise desteğin faaliyet dönemlerine ilişkin İş
Planı İlerleme Raporlarının (AGY312) TÜBİTAK’a PRODİS uygulaması üzerinden gönderilmesinin ardından destek özel hesabına aktarılacağı, son ödemenin ise desteğin son dönemine ait İş Planı İlerleme Raporunun (AGY312) teknik ve mali incelemesinin ardından, proje sonu işlemleri de dikkate alınarak destek özel hesabına aktarılacağı, kuruluşların iş planının tanımlanan dönem aralıklarında gerçekleşen faaliyetler ve harcamalara ilişkin İş Planı
İlerleme Raporlarını (AGY312), Uygulama Esaslarının 22 nci maddesine uygun hazırlayarak
PRODİS üzerinden TÜBİTAK’a sunacakları, söz konusu AGY312’nin Yeminli Mali
Müşavirlik Proje Harcamaları Değerlendirme ve Tasdik Raporunu (AGY500), sadece gider formlarından oluşan Mali Rapor suretini, Dönem Raporunu (AGY320) ve projenin son döneminde İş Planı Sonuç Raporunu (AGY352) da içereceği; kuruluşların düzenleyecekleri gider formlarının, form ekinde yer alacak harcama ve gider belgelerinin kabulünün, düzenleme ve ödeme tarihi ile eklerinin ihtiva edeceği bilgilerin ve belge düzeni ve dönemin harcama ve giderlerinin sonraki dönem AGY312’ler ile sunulma koşullarının mali rapor hazırlama kılavuzunda belirtileceği;
14.3) Mali raporun (AGY330) mali denetim, inceleme ve tasdikinin kuruluşun belirleyeceği
yeminli mali müşavir tarafından yapılacağı; AGY112’nin, sözleşme, destek karar yazısı ve varsa rehber raporu doğrultusunda TEYDEB proje teknik uzmanı tarafından ön değerlendirmeye alınacağı ve ön değerlendirme sonrasında mali değerlendirmenin yapılacağı, AGY312’nin mali değerlendirmesi kapsamında TEYDEB bünyesindeki mali değerlendirme uzmanı tarafından AGY500 ve Mali Raporunun inceleneceği ve rapor dispozisyonuna uygun bulunması halinde proje teknik uzmanının ön değerlendirmesi dikkate alınarak iş planının ilgili dönemine ilişkin “Harcama ve Gider Belgeleri Kabul Formu”nun mali değerlendirme uzmanı tarafından düzenleneceği, mali değerlendirme uzmanının desteğin son dönemi hariç rapor dispozisyonuna uygun şekilde düzenlenmeyen AGY500 ve Mali Raporlarının uygun olmayan kısımlarını hariç tutarak değerlendirmeyi sonuçlandıracağı, bu durumda destek kapsamı dışında tutulan harcama ve giderlerin dönemsel desteklemeye esas harcama tutarı ile birlikte kuruluşa bildirileceği, destek kapsamı dışında tutulan harcama ve giderlerin, rapor dispozisyonuna uygun düzenlenerek iş planının sonraki dönemlerine ait AGY500 ve Mali Raporunda beyan edildiğinde değerlendirileceği, dönemsel değerlendirmelerde TÜBİTAK tarafından kapsam dışı bırakılan harcama ve giderlere ilişkin kuruluş itirazının, dönemsel destek tutarı bildiriminin yapıldığı tarihten itibaren bir (1) ay içinde yapabileceği, itirazın haklı bulunması sonucunda, ilgili gidere ilişkin işlemlerin mevzuat çerçevesinde yeniden başlatılacağı; mali değerlendirme sonucunda, Harcama ve Gider Belgeleri Kabul Formu düzenlenip talep edilen AGY412 raporu gönderilmiş ise AGY312 üzerinde proje teknik uzmanının son değerlendirmesini yaparak desteklemeye esas harcama tutarının belirleneceği;
14.4) İş planında gerçekleşen veya gerçekleşmesi öngörülen tüm değişiklik ve revizyon
taleplerinin gerekçeli bir yazıyla veya AGY312’nin Dönem Raporu (AGY320) içinde
Değişiklik Bildirimi bölümünde sunulacağı, olası değişiklik taleplerinin izleyici ve kurul görüşü alınarak TEYDEB tarafından değerlendirileceği ve TEYDEB tarafından uygun bulunan değişiklikler ve gerçekleşmelerin, iş planı destek kapsamı içerisinde kabul edileceği ve sözleşmenin ayrılmaz parçası olarak değerlendirileceği ve bu husustaki TÜBİTAK kararının kuruluşa bildirileceği;
Düzenlenmiştir.
15) TÜBİTAK tarafından gönderilen emsal proje ödemelerine ilişkin uyuşmazlıklarda;
15.1) 1501-TÜBİTAK Sanayi Ar-Ge Projeleri Destekleme Programı kapsamında
desteklenmesi uygun bulunan bir proje ile ilgili olarak yapılan talebe karşılık, “Mali Rapor
Hazırlama Kılavuzunun Harcama ve Gider Belgelerinin Ödeme Tarihi başlıklı 2.1.2.2.
maddesinin birinci fıkrasının (g) bendinde yer alan “Herhangi bir nedenle Ar-Ge Yardımı İstek
Formunda beyan edilmeyen harcama ve giderler” ifadesi, projenin önceki dönem değerlendirmeleri sonucunda TÜBİTAK tarafından kapsam dışı bırakılan harcama ve giderler ile önceki dönemlerde hiç sunulmayan giderlerin sonraki dönemlerde sunulmasını kapsamakta olup, destek süresi içinde hiç sunulmayan harcama ve giderlerin destek bitiş tarihinden sonra sunulmasını kapsamamaktadır… Yukarıda yer alan açıklamalara göre, proje süresi içerisinde sunulmayan giderlerin desteklenmesi mümkün olmadığı gibi daha önce desteklenen giderlerin tekrar destek kapsamına alınması veya destek kapsamı içerisinde olmayan ya da destek kapsamı içerisinde değerlendirilmeyen giderlerin de desteklenmesi mümkün değildir.” şeklinde cevap verildiği;
15.2) 1501-TÜBİTAK Sanayi Ar-Ge Projeleri Destekleme Programı kapsamında
desteklenmesi uygun bulunan bir proje ile ilgili olarak “2016/2 ve 2017/1 döneminde beyan edilmemiş giderlerin destek kapsamına alınmasının talep edildiği anlaşılmaktadır… Uygulama
Esaslarında TÜBİTAK tarafından kapsam dışı bırakılan giderlerin sonraki dönemlerde nasıl sunulacağı ve kapsam dışı bırakılan gidere yapılacak itiraza ait usul ve esaslar yer almaktadır.
Uygulama Esaslarında proje destek süresi içerisinde hiç sunulmayan bir giderin proje bittikten sonra sunulabileceği yönünde bir hüküm yer almamaktadır. Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri ve açıklamalara göre proje süresi içerisinde TÜBİTAK’a sunulmayan giderlerin proje bittikten sonra sunulması ve destek kapsamına alınması mümkün değildir. İlgi yazınınızda belirtilen personel giderlerinin proje süresi içerisinde TÜBİTAK’a sunulmamış olmasından dolayı söz konusu giderlerin destek kapsamına alınması yönündeki talebiniz uygun bulunmamıştır.” şeklinde cevap verildiği görülmüştür.
16) Bu çerçevede başvuruya konu somut olaya bakıldığında; proje sözleşmesinin
29/09/2017 tarihinde imzalanmasının ardından 01/10/2017 tarihi itibariyle projenin başladığı, ilk ödemenin ancak 01/12/2017 tarihinde TÜBİTAK tarafından 59.963 TL olarak başvuranın açmış olduğu TÜBİTAK özel hesabına yatırıldığı ve böylelikle geciken personel ödemelerinin ancak bu tarihte yapılabildiği, yani toplu halde Ekim, Kasım, Aralık 2017 personel ödemeleri ile teçhizat alımının yapıldığı, ilk altı aya (Ekim 2017-Mart 2018) ilişkin sunulan İş Planı
İlerleme Raporu ve Mali Raporda her ne kadar faaliyetlere ilişkin 2 aylık sapma olduğu belirtilse ve personele Şubat ve Mart 2018 maaşları ödenemese de bu döneme ilişkin harcama tablosuna bu giderlerin dâhil edildiği, ancak Yeminli Mali Müşavirin söz konusu iki ayın ödenmediği tespiti ile bu iki aya ait 23.365,16 TL’lik personel giderinin 06/06/2018 tarihli
Harcama ve Gider Belgeleri Kabul Formunda kabul edilmediği ve böylelikle hariç tutularak personel gideri için 20.669,94 TL’nin, ayıca alet/teçhizat için ise 17.453,39 TL’nin, toplamda 38.123,33 TL’nin 10/09/2018 tarihli Desteklemeye Esas Harcama Tutar Onay Formunda onaylandığı; ardından TÜBİTAK tarafından ikinci ödemenin 59.963 TL olarak 04/07/2018 tarihinde yapıldığı ve bu tarihte, diğer dönemden kalan iki ay (Şubat ve Mart) ile Nisan, Mayıs, Haziran 2018 personel ödemelerinin yapıldığı, 16/08/2018 tarihinde Temmuz ayı ödemesinin yapıldığı, son olarak 8-9/11/2018 tarihlerinde Ağustos ve Eylül 2018 ödemelerinin de yapıldığı, 27/11/2018 tarihinde 2. Dönem Mali Raporunun sunulduğu, bu raporda başvuranın toplam 56.393,78 TL’lik personel gideri sunduğu, Yeminli Mali Müşavirin Tasdik Raporunda
“Kapsam dışı bırakılan toplam 23.365,16 TL tutarındaki personel giderinin ödemesinin bu rapor döneminde gerçekleştiği tespit edilmiştir. Bu nedenle, söz konusu tutarın bu dönem raporunda tasdik edilmiş olan diğer gider ve harcamalarla birlikte destek kapsamında firmaya ödenmesi TÜBİTAK’ın takdirine arz edilmiştir.” şeklinde notu olduğu, bununla birlikte bu dönem Mali Raporunda sunulan 56.393,78 TL tutarındaki personel giderinin uygun bulunarak tasdik edildiği, 30/11/2018 tarihinde ise Proje Sonuç Raporunun (AGY352) sunulduğu, bu raporda personel giderleri olarak öngörülen ve gerçekleşen maliyetlerin aynı gösterildiği ve farkın “0” olarak belirtildiği, sürecin bu şekilde tamamlanmasının ardından başvuran tarafından 12/04/2018 ve 14/05/2018 tarihli dilekçelerle “YMM raporunda belirtilen harcamaların ve kalan ücretin yatırılmasının” talep edildiği, bunun üzerine ek dönem açılarak söz konusu 23.365,16 TL’nin kabul edildiği; sonuç olarak başvuran tarafından “harcamaların beyanında sehven hatalı girişler yapıldığı ve bu hatalı girişlerin düzeltilmesi için revizyon” istendiği, TÜBİTAK tarafından ise “sonradan masraf bildirimi yapılamayacağının ve itirazların da 1 ay içerisinde yapılması gerektiğinin” bildirilmesi üzerine “sonradan masraf bildirimi yapılmadığı, proje kabulünde kabul edilen masrafların bildiriminin yapıldığı, başvuranın bu tutar ile birlikte toplam destek tutarı olarak kabul edilen 119.992 TL’nin dışında 150.000 TL’lik destek taleplerinin kabul edilmişken 30.134 TL’nin TÜBİTAK tarafından haksız bir şekilde kesildiği” iddiasıyla proje başında belirtilen harcamaların banka dekontlarıyla tekrardan denetlenme taleplerinin TEYDEB tarafından dikkate alınması ve yapılmış harcamaların beyanlarının düzenlenmesi için YMM’nin denetimine açılmasının talep edildiği anlaşılmıştır.
17) Başvuruya konu uyuşmazlığın çözümü için öncelikle proje çağrısına ve proje sözleşmesine
bakıldığında, söz konusu proje çağrısında “desteklenmesi uygun bulunan iş planları için
150.000 TL’ye kadar geri ödemesiz teknogirişim sermayesi desteğinin sağlanacağının
duyurulduğu, başvuran tarafından toplam 149.990 TL’lik proje önerisinin sunulduğu; ancak proje sözleşmesinde önerilen iş planı/projelerde belirtilen tutarın kuruluşun proje maliyetlerine ilişkin önerdiği bütçe olduğunun ve sözleşmeye konu iş planı/projenin doğrudan desteklenecek bütçesi olmadığının, desteklemenin, iş planı/projede yer alan faaliyetlere ilişkin yapılan harcama ve giderlerin belgelendirilmesi ve belgelenmiş harcama ve giderlerin programın Uygulama Esasları ve genel mevzuat çerçevesinde değerlendirilmesine dayalı yapılacağının, daha önemlisi ise destek kapsamı ve projenin izleme sürecinde karar verilecek destekleri içeren proje destek karar yazısı ve proje sürecinde gerçekleşen değişiklikler dikkate alınarak, iş planı/projenin dönemsel harcama ve giderlerinin teknik ve mali yönlerden yapılacak değerlendirmeler sonucunda desteklemeye esas harcama tutarının belirleneceğinin ve belirlenen desteklemeye esas harcama tutarının, Uygulama Esasları çerçevesinde ödeneceğinin imza altına alındığı görülmüştür.
18) Diğer yandan, bir projede değişikliklerin mümkün olduğu, yani başvuruya konuda olduğu
gibi personelin tam gün yerine yarım gün çalışmasının bildiriminin mümkün olduğu, ancak bunun için de bir usulün belirlendiği, Yönetmeliğin 12 nci maddesine göre değişiklik taleplerinin ilgili programın esaslarında belirlenen başvuru kural ve usullerine uygun olarak yapılacağı, programlar kapsamında desteklenen projelerle ile ilgili kapsam, süre, bütçe ve idari konularda gerekçeli olarak sunulan değişiklik taleplerinin TÜBİTAK tarafından değerlendirilip onaylandıktan sonra yürürlüğe gireceği, yine desteklenmesi uygun bulunan bir iş planı/projede idari, mali ve teknik hususlarda yapılacak değişikliklerin Uygulama Esasları çerçevesinde, yani
Esasların 33 üncü maddesinde yer alan “İş planında gerçekleşen veya gerçekleşmesi öngörülen tüm değişiklik ve revizyon taleplerinin gerekçeli bir yazıyla veya AGY312’nin Dönem Raporu içindeki Değişiklik Bildirimi bölümünde, kuruluş tarafından TÜBİTAK’a sunulacağı, kabul edilip onaylanan değişikliklerin iş planının revizyonu olarak kabul edileceği”; Mali Rapor
Hazırlama Kılavuzunun 2.1.2.1 nolu maddesi (f) bendinde ise “Herhangi bir nedenle, projenin son dönemi hariç, ilgili dönemlerinde Ar-Ge Yardımı İstek Formunda beyan edilmeyen harcama ve giderlere ilişkin belgelerin (ücret bordrosu, fatura, sözleşme, ödeme belgesi, vb.)
destekleme dönemleri itibariyle mali raporda bulunması gerekir. Ancak, ilgili döneme ait ArGe Yardımı İstek Formunun sunulmaması hali hariç olmak üzere, destekleme dönemlerine ait mali raporlarda herhangi bir nedenle kuruluş tarafından beyan edilmeyen harcama ve gider belgeleri (unutulma, ödemenin yapılmaması, eksik kayıt veya eksik belge, vb), proje destek süresi içinde kalmak kaydıyla sonraki dönemlere ait mali raporlarda beyan edildiğinde değerlendirilir.” şeklinde usule bağlandığı görülmüş olup proje destek süreci devam ederken başvuran tarafından böyle bir bildirim yapılıp yapılmadığını cevaplandırmak için başvuranın İş
Planı İlerleme Raporlarına bakıldığında, 1. Raporun Değişiklik Bildirimi kısmında, “Teknik problemlerden kaynaklanan 2 aylık bir değişiklik söz konusu ancak bu satılabilir ilk prototipin çıkmasına engel değildir.”, Bütçe kalemleri arası değişiklik olarak ise “herhangi bir değişiklik yoktur.” şeklinde bildirimde bulunduğu, 2. Raporda ise herhangi bir değişikliğin bildirilmediği tespit edilmiştir. Buna rağmen Yeminli Mali Müşavirin tespiti ile desteklemeye esas tutardan düşülen 23.365, TL’nin, başvuranın süreç bitiminde itirazı üzerine ek dönem açılarak kabul edildiği, bunun dışında destekleme dönemi içinde sunulmayan gider ve harcamaların sonradan sunulamayacağı, yani olası revizyonların veya başvuranın ilk dönemde sehven eksik girildiğini ifade ettiği personel giderlerinin ancak destekleme dönemi içerisinde beyan edilebileceği, başvuranın durumunda olduğu gibi dönem bittikten sonra bunun mümkün olmadığı, hatta döneme ilişkin Ar-Ge Yardımı İstek Formunun, destek programının
Uygulama Esaslarının ilgili madde şartlarına uygun olarak belirtilen zamanlarda sunulmaması durumunda, söz konusu döneme ilişkin harcama ve giderlerin sonraki dönem Ar-Ge yardımı
İstek Formunda sunulsa da desteklenmeyeceği anlaşılmıştır.
19) Diğer bir husus olarak, söz konusu projede başvuranın tek başına aynı anda kuruluş
yetkilisi, proje yürütücüsü ve proje mali sorumlusu olarak yer aldığı tespiti ile bir proje için mevzuatta tanımlanan tüm sorumlulukları, yani desteklenen projelerin bilimsel, teknik, idari, mali ve hukuki yönden yürütülmesinden sorumlu olarak, özellikle de mali raporların destek kapsamına uygun olarak, harcamaların ve gider belgeleri ile maliyet hesaplarının doğru ve mali mevzuata uygun olarak hazırlanması sorumluklarını, tek başına üzerine aldığı, bu durumda söz konusu sehven yapıldığı ifade edilen eksik bildirimin gerçekleştiği, böyle bir durumun öngörülerek giderilme usulünün Esaslarda belirlendiği, ancak söz konusu talebin belirlenen usule uygun olarak yapılmadığı anlaşılmıştır.
20) Başvuranın iddiaları, idarenin açıklamaları, emsal uyuşmazlıklar ve ilgili mevzuat
çerçevesinde yapılan inceleme neticesinde; TÜBİTAK 1512 Teknogirişim Sermayesi
Desteği Programı çerçevesinde 1 Ekim 2017 tarihinde başlayan numaralı, “Erken
Uyarı Sistemi” başlıklı projeyi gerçekleştiren nin, söz konusu projede kuruluş yetkilisi, proje yürütücüsü ve proje mali sorumlusu olan tarafından proje çerçevesinde yapılan giderleri İş Planı İlerleme Raporları ve
Mali Raporlar vasıtasıyla sunması ve bu raporların Yeminli Mali Müşavir tarafından tasdiklenmesi ile TÜBİTAK’ın bu raporlar üzerinden gerekli işlemleri yaptığı ve başvuranın proje destek sürecinde sunduğu tüm personel giderlerinin, ek dönem de açılarak, destek tutarına dâhil edildiği görülmüş olup TÜBİTAK TEYDEB Başkanlığının 12/07/2019 tarihli “proje ile ilgili AGY500 ve Mali Rapor içerisinde TÜBİTAK’a sunulmayan giderlerin proje bittikten sonra sunulması ve desteklenmesi mümkün değildir.” ifadelerini içeren ret işleminde hukuka aykırılık tespit edilememiştir.
B. İYİ YÖNETİM İLKELERİ YÖNÜNDEN DEĞERLENDİRME
21) İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede
yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmeler neticesinde; başvurunun inceleme ve araştırması kapsamında Kurumumuzca istenilen bilgi ve belgelerin İdare tarafından süresi içerisinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği, böylece “kararların gerekçeli olması ve makul sürede karar verme” ilkelerine uygun davranıldığı; ancak İdare tarafından, başvurana verilen gerekçeli cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğinin gösterilmediği, bu nedenle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uyulmadığı anlaşılmış olup; idare tarafından bahse konu ilkeye uygun davranılması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
22) 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca başvurunun Kurumumuz
tarafından reddedilmesi hâlinde, durmuş olan dava açma süresi gerekçeli ret kararının ilgiliye tebliğinden itibaren kaldığı yerden işlemeye başlayacaktır. Buna göre; ilgili idarenin işlemine karşı dava açma süresinden varsa arta kalan sürede Ankara Asliye Hukuk Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle;
BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın başvuran temsilcisi ile TÜRKİYE BİLİMSEL VE TEKNOLOJİK
ARAŞTIRMA KURUMU (TÜBİTAK) BAŞKANLIĞINA tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi