|
ÖZET: Bu karar, TÜBİTAK Araştırma ve Yayın Etiği Kurulu tarafından başvuran hakkında verilen yaptırımların hukuka uygunluğunu incelemektedir. Başvuran, projeye ilişkin başvuru formunda, TÜBİTAK BİLGEM’de haftada 3 gün çalıştığını beyan etmemekle etik kural ihlali yaptığı gerekçesiyle 1 yıl süreyle yaptırıma tabi tutulmuştur. TÜBİTAK, başvuranın kabul ve taahhüt beyanlarına uymadığını ve bu durumun etik ihlal oluşturduğunu belirterek, başvuranın itirazını reddetmiştir.
Yapılan incelemeler sonucunda, başvuranın beyan ettiği bilgilerin eksik olduğu ve bu nedenle bütçe taleplerinin yanlış yapıldığı tespit edilmiştir. Ayrıca, başvuranın savunmasının alındığına dair belgeler de mevcuttur. Sonuç olarak, başvuranın talebi reddedilmiş ve verilen yaptırımların mevzuata uygun olduğu sonucuna varılmıştır. Bu durum, etik kurallara uyumun önemini vurgulamakta ve idarenin kararlarının hukuka uygunluğunu ortaya koymaktadır. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2023/14243-S.23.22527
BAŞVURU NO : 2023/8955
KARAR TARİHİ : 07/11/2023
RET KARARI ,TCKN:
BAŞVURUYA KONU İDARE : TÜRKİYE BİLİMSEL VE TEKNOLOJİK ARAŞTIRMA
KURUMU BAŞKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın, TÜBİTAK Araştırma ve Yayın Etiği Kurulu tarafından verilen kararın kaldırılması ve tarafına yönelik yaptırımların iptal edilmesi talebi hk.
BAŞVURU TARİHİ : 21/06/2023
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza yaptığı tarihli başvurusunda özetle; yürütmekte olduğu nolu Proje ile ilgili olarak hakkındaki etik kural ihlal iddiasının TÜBİTAK Araştırma ve Yayın
Etiği Kurulu tarafından değerlendirilmesi üzerine kendisine tebliğ edilen 13/04/2023 tarihli ve sayılı yazıda “… sayılı AYEK toplantısı neticesinde; tarafınızın ilgili proje önerisinin başvuru formunda TÜBİTAK BİLGEM’de haftada 3 gün çalıştığını beyan etmemiş olmasından dolayı TÜBİTAK
Araştırma ve Yayın Etiği Kurulu Yönetmeliğinin 9.1.h. maddesinde belirtilen “Kabul ve taahhüt beyanlarına uymama: Kuruma sunulan araştırma, yayın ve diğer faaliyetlerde öngörülen kabul ve taahhüt beyanlarına uymamak, doğru olmayan, yanıltıcı veya eksik beyanda bulunmak” şeklindeki etik kural ihlalinin oluştuğuna, tarafınıza aynı yönetmeliğin 10.3.b. maddesi gereğince 1 yıl süreyle yaptırım uygulanmasına, yine aynı yönetmeliğin 10.4. maddesi gereği Kuruma önerilen, Kurumca desteklenme kararı verilen veya yürütülmekte olan her türlü proje, burs ve etkinlikteki görevlerinizin sonlandırılmasına, Kuruma yapacağınız yeni başvurularının kabul edilmemesine, Kurum yayın organlarında yayın ve Kurum destekli toplantılarda sunum yapmamanıza, Kurum tarafından verilen ödüllere aday gösterilmemenize karar verilmiştir.” denilmekte olduğunu, bu karara 24/04/2023 tarihli dilekçesi ile itiraz ettiğini, TÜBİTAK’ın 08/06/2023 tarihli ve sayılı yazısı ile daha önce verilmiş olan kararın değişmesini gerektirecek yeni bir durum bulunmadığı gerekçesi ile itirazının reddedildiğini; ancak, yarı zamanlı olarak
farklı bir kuruluşta görev yapmakta olduğunu TÜBİTAK’a dilekçe ile bildirdiğini, yer aldığı faaliyetler incelendiğinde TÜBİTAK BİLGEM personeli olduğunu saklayabilmesinin imkansız olduğunu, TÜBİTAK’ın bir işveren olarak kendine bağlı çalışan personelini bilmemesinin söz konusu olamayacağını, söz konusu karar verilirken savunmasının alınmadığını, ayrıca hakkında düzenlenen İç Denetim Raporunun kendisi açısından olumlu sonuçlanmasına rağmen dikkate alınmayarak hakkında olumsuz karar alındığını belirterek ilgili AYEK kararının kaldırılmasını ve tarafına yönelik yaptırımların iptalini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuru konusuyla ilgili olarak Türkiye Bilimsel Ve Teknolojik Araştırma Kurumu
Başkanlığından (TÜBİTAK) Kurumumuzca detaylı bilgi ve belge talebinde bulunulmuş olup; alınan 23/08/2023 tarihli ve E- – – sayılı yazı ve eklerinde; 2.1. imzaladığı Kabul ve Taahhüt Beyanları formunda, bilimsel varsayım ve düşünceler dışındaki bütün bilgilerinin doğru ve eksiksiz olduğunu beyan ettiği, uymayı kabul ve taahhüt ettiği kurallara uymadığının ve/veya verdiği bilgilerde gerçeğe aykırı beyanda bulunduğunun TÜBİTAK tarafından saptanması halinde, TÜBİTAK tarafından alınacak karar ve uygulanacak yaptırımlara uyacağını kabul ve taahhüt ettiği,
2.2. Ancak numaralı projeyi TÜBİTAK’a sunarken imzaladığı TÜBİTAK Proje
Önerisi Başvuru Formunda, . Şti.’nde çalışmakta olduğunu belirtmiş olmasına rağmen
TÜBİTAK Bilişim ve Bilgi Güvenliği İleri Teknolojiler Araştırma Merkezi Başkanlığında (BİLGEM)
kısmi zamanlı olarak çalıştığı bilgisine yer vermediği,
2.3. Bu sebeple Araştırma ve Yayın Etiği Yönetmeliğinin 9.1.h maddesinde yer alan “Kabul ve taahhüt beyanlarına uymama: Kuruma sunulan araştırma, yayın ve diğer faaliyetlerde öngörülen kabul ve taahhüt beyanlarına uymamak, doğru olmayan, yanıltıcı veya eksik beyanda bulunmak” hükmü gereğince 1 yıl süreli yaptırım uygulandığı,
2.4. Başvuran hakkında düzenlenen İç Denetim Raporunun AYEK tarafından incelendiği, ancak verilen yaptırım kararına dayanak teşkil eden hususun Kabul ve Taahhüt Beyanlarına aykırı davranışta bulunmasından kaynaklanmakta olduğu,
2.5. AYEK incelemesi kapsamında gerek ARDEB’ten (Araştırma Destek Programları Başkanlığı) alınan görüş yazısında gerekse de İç Denetim Raporunda başvuru sahibi beyan etmedikçe çalıştığı yerlerle ilgili kontrol ya da doğrulama yapılabilen bir mekanizmanın olmadığının belirtildiği, dolayısıyla, numaralı projesinin başvuru formunda BİLGEM personeli olduğunu beyan etmemiş olması nedeniyle TÜBİTAK ARDEB’in söz konusu durumu tespit etmesinin mümkün olmadığı, 2.6. AYEK kararının verilmesi sürecinde savunmasının alınmadığı ile ilgili iddiasının gerçeği yansıtmadığı, kendisine AYEK tarafından iletilen savunma talep yazısı ve talep yazısına cevap olarak Kurula sunduğu savunmanın bulunduğu, 2.7. 214 sayılı AYEK toplantısı neticesinde; TÜBİTAK Araştırma ve Yayın Etiği Kurulu Yönetmeliğinin 9.1.h. maddesinde belirtilen “Kabul ve taahhüt beyanlarına uymama: Kuruma sunulan araştırma, yayın ve
/
diğer faaliyetlerde öngörülen kabul ve taahhüt beyanlarına uymamak, doğru olmayan, yanıltıcı veya eksik beyanda bulunmak” şeklindeki etik kural ihlalinin oluştuğuna karar verildiği; 2.8. Başvurana aynı yönetmeliğin 10.3.b. maddesi gereğince 1 yıl süreyle yaptırım uygulanmasına, 10.4.
maddesi gereği Kuruma önerilen, Kurumca desteklenme kararı verilen veya yürütülmekte olan her türlü proje, burs ve etkinlikteki görevlerinin sonlandırılmasına, Kuruma yapacağı yeni başvurularının kabul edilmemesine, Kurum yayın organlarında yayın ve Kurum destekli toplantılarda sunum yapmamasına, Kurum tarafından verilen ödüllere aday gösterilmemesine karar verildiği hususlarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 8/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasası’nın; 3.1. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74’üncü maddesinde, “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…
”, 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5’inci maddesinde, “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir…”, 5. TÜBİTAK Araştırma Ve Yayın Etiği Kurulu Yönetmeliğinin; 5.1. “Amaç” başlıklı 1 inci maddesinde, “Bu Yönetmeliğin amacı, Türkiye Bilimsel ve Teknolojik
Araştırma Kurumu Araştırma ve Yayın Etiği Kurulunun görev, yetki ve sorumlulukları ile çalışma usul ve esaslarını belirlemektir.” 5.2. “Kapsam” başlıklı 2 nci maddesinde, “Bu Yönetmelik; a) Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma
Kurumuna önerilen, Kurum tarafından desteklenen, sonuçlanan akademik projeler ve destekler, teşvik-ödül faaliyetleri ile Kurum tarafından yayımlanmış veya Kuruma yayımlanmak üzere gönderilmiş bulunan her türlü yayınla ilgili, b) Kurumun değerlendirme, izleme ve karar verme süreçlerinde yer alan hakem, danışman, uzman, editör, panelist, moderatör, izleyici, raportör, komite veya kurul üyesi ve benzeri görevlilerin bu görevleriyle ilgili, etik kural ihlallerine ilişkin konuları kapsar.”, 5.3. “Kurulun görevleri” başlıklı 6 ncı maddesinde, “Kurulun görevleri aşağıda belirtilmiştir: a)
Araştırma ve yayın etiğine ilişkin çalışmalar yaparak etik ve bilimsel ölçütler konusunda farkındalık oluşturmak ve etik kurallara aykırı davranışları önlemektir. b) Bu Yönetmeliğin kapsamına giren etik konularını incelemek, gerektiğinde alanında uzmanlık sahibi olanlardan veya Kurum birimlerinden görüş almak, ilgili kişilerle yazışma yapmak, bilgi, açıklama ya da savunma istemek, inceleme sonuçlarını ve varsa yaptırım önerilerini Başkan’a sunmak…”, 5.4. “Etik kurallara aykırı davranışlar” başlıklı 9 uncu maddesinde, “Etiğe aykırı başlıca davranışlar şunlardır: … h) Kabul ve taahhüt beyanlarına uymama: Kuruma sunulan araştırma, yayın ve diğer
/
faaliyetlerde öngörülen kabul ve taahhüt beyanlarına uymamak, doğru olmayan, yanıltıcı veya eksik beyanda bulunmak, …”, 5.5. “Uyarı ve Yaptırımlar” başlıklı 10 uncu maddesinde, “… (3) Kasıt ya da ağır ihmalle gerçekleştirilen fiiller aşağıda belirtilmiştir: a) “Destekleyen kuruluşu belirtmeme” veya “Yayımlanmış veya yayına sunulmuş kendi çalışmasından usulüne uygun olarak kaynak göstermeden alıntı yapmak” hallerinde altı aydan bir yıla kadar, b) “Kabul ve taahhüt beyanlarına uymama” hallerinde bir yıldan üç yıla kadar, c)“Tekrar yayım” veya “Dilimleme” hallerinde bir yıldan iki yıla kadar, ç)“Uydurma”, “Çarpıtma”, “Aşırma”, “Haksız Yazarlık”, “Kurumca sağlanan kaynakları amacına veya usulüne aykırı biçimde kullanmak” veya “Görevi ihmal veya kötüye kullanma” hallerinde bir yıldan beş yıla kadar, d) Asılsız ihbarda bulunan kişi veya kişilere ihbarının asılsız çıktığı bildirilir ve bir daha ihbar bildiriminin kabul edilmeyeceği duyurulur. Bu kişi veya kişilerin bir yıl süre ile proje süreçlerinin sürdürülmemesine ve proje/projeleri yürürlükte ise proje/projelerinin teşvik ikramiyesinin ödenmemesine dair, yaptırım uygulanmasının Başkana önerilmesine Kurul tarafından karar verilir.
(4) Hakkında yaptırım kararı alınan kişinin, Kuruma önerilen, Kurumca desteklenme kararı verilen veya yürütülmekte olan her türlü proje, burs ve etkinlikteki görevinin devam edip etmemesi, Kuruma yapacağı yeni başvurularının kabul edilip edilmemesi, Kurum yayın organlarında yayın ve Kurum destekli toplantılarda sunum yapıp yapmaması hakkında kusurun ve yaptırım sonuçlarının ağırlığı da dikkate alınarak, Kurulun önerisi ile Başkan tarafından karar verilir. Bu durum, hakkında yaptırım kararı alınan kişiye yazılı olarak bildirilir. Kurum tarafından verilen ödüllere aday gösterilemezler…” hükümlerine yer verildiği görülmüştür.
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ
6. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvurunun reddi gerektiği hususundaki öneri Kamu Başdenetçisine sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 7. Başvuran, TÜBİTAK Araştırma ve Yayın Etiği Kurulu tarafından kendisi hakkında yapılan incelenme neticesinde verilen AYEK kararının kaldırılmasını ve tarafına yönelik yaptırımların iptalini talep etmektedir.
8. TÜBİTAK konu hakkında yapılan işlemlerin mevzuata uygun olduğunu, verilmiş olan kararın değiştirilmesini gerektirecek bir durumun bulunmadığını ifade etmektedir.
9. TÜBİTAK Araştırma Ve Yayın Etiği Kurulu Yönetmeliğinin 9 uncu maddesinin h bendinde, Kuruma sunulan araştırma, yayın ve diğer faaliyetlerde öngörülen kabul ve taahhüt beyanlarına uymamak, doğru olmayan, yanıltıcı veya eksik beyanda bulunmak fiillerinin etiğe aykırı başlıca davranışlardan olduğu hüküm altına alınmış ve 10 uncu maddesinde de bu davranışların söz konusu olması durumunda uygulanacak uyarı ve yaptırımların neler olacağı belirlenmiştir.
10. Dosya kapsamında yapılan incelemede;
10.1. TÜBİTAK tarafından desteklenen numaralı projede yer alan Doç. Dr. ve proje yürütücüsü kuruluşun (
Şti.) TÜBİTAK Araştırma ve Yayın Etiği Kurulu Yönetmeliğinde belirtilen etik kurallara aykırı davranışta bulunduğu şüphesi ile Kurula sevk edildiği,
10.2. AYEK’e sevkin özünü, başvuranın haftada 3 tam gün BİLGEM’de görev yapmakta olmasına rağmen nolu projenin başvuru aşamasında projeye ayıracağı ortalama zamanı 1 adam-ay (0-1 arasında olabilir) şeklinde belirtmiş olduğu ve bu oran üzerinden personel gideri beyan etmesi nedeniyle de kendisine bu kapsamda fazla ödeme yapıldığının tespit edilmesi olduğu,
10.3. Bilgem Başkanlığının başvuranın görevine ilişkin 23/08/2023 tarihli yazısında, “İlgide kayıtlı yazınızda personelimiz Doç Dr. yasal mevzuatın izin verdiği sınırlamaların üzerinde personel gideri ödemesi yapılmaması için Merkezimizdeki çalışma günleri bilgisi talep edilmektedir.
Doç. Dr. 15.04.2015 tarihinden itibaren haftada 3 tam gün olmak üzere Merkezimizde çalışmaktadır.” ifadelerine yer verildiği,
10.4. Konuyla ilgili olarak TÜBİTAK Başkanlık Makamının 05/01/2022 tarihli oluruyla verilen inceleme görevi neticesinde İç Denetçi . tarafından Danışmanlık Raporu düzenlendiği; Raporda, -“… nolu projenin desteklendiği ECSEL çağrısı kapsamında, geçici işçi ücretlerinin 1007 programı esaslarına göre desteklenmesi yönünde alınan Başkanlık Oluru alındığından 1007-Kamu
Kurumları Araştırma ve Geliştirme Projelerini Destekleme Programı Usul ve Esaslarının 28 inci maddesi incelendiğinde, bu maddeye göre geçici işç ücretlerinin hesabında, kişilerin projede görev alacağı toplam süre (A) ve projeye ayıracağı ortalama zaman yüzdesi (B) kavramlarının öncelikle hesaplandığı, toplam iş gücünün (Adam/ay) (C), AxB olacak şekilde proje yürütücüsü tarafından hesaplandığı ve Grup tarafından panelde alınan kararlar da dikkate alınarak onaylanıp ARDEB MADES Müdürlüğüne iletildiği, MADES tarafından da ilgili adam/ay miktarlarının toplam ödeneğin hesaplanmasında dikkate alındığı, Doç. Dr.
tarafından BİLGEM Başkanlığındaki görevi ve çalışma süresinin beyan edilmemesi sebebiyle
ARDEB UPAG’a sunulan nolu projenin geçici işçi ücretlerinin hesaplanmasına ilişkin tablolarda, proje yürütücüsünün projede görev alacağı toplam süreyi (A) 30 ay ve projeye ayıracağı ortalama zaman yüzdesini (B) %100 olarak beyan ettiği, …”, -“… Kısmi süreli iş sözleşmesi ile haftada 3 gün çalışan Doç. Dr. BİLGEM Başkanlığı
TÜTEL Laboratuvarı görevi kapsamında Rastgele Sayı Üreteçleri ve SSB Çakıl projelerini üstlendiği, aynı zamanda ARDEB UPAG Grubunda devam eden nolu projenin yürütücülüğünü yaptığı, ilave olarak TEYDEB Başkanlığı bünyesinde yürütmekte olduğu nolu projenin bulunduğu, henüz karar sürecinde bulunan projenin de değerlendirmesinin devam ettiği, aynı zamanda projelerin yürütüldüğü
Şti.’de müdürlük görevini deruhte ettiği, firmanın merkezinin Isparta’da yer aldığı ve yurtdışı şubelerinin de bulunduğu göz önüne alınarak ARDEB-TEYDEB Başkanlığı bünyesinde yürütülen projelerdeki görev aldığı toplam süreler ile ismi zikredilen firmadaki yönetsel görevi (müdürlük) yerine getirmek amacıyla
/
ayırdığı zaman dikkate alınarak TÜTEL Laboratuvarı görevinden/çalışmasından istenen seviyede ve makul ölçüde verimin alınıp alınamadığı, performansının düşüp düşmediği, çalışma düzeninin olumsuz etkilenip etkilenmediğine yönelik değerlendirmenin BİLGEM Başkanlığınca yapıldıktan sonra ilgilinin kısmi süreli sözleşmesinin devam etmesinin yerinde olup olmadığına yönelik karar verilmesinin uygun olacağı kanaatine varılmıştır.” denildiği, 10.5. ARDEB’in 08/03/2023 tarihli yazısında, “İlgili projede yürütücü kuruluş
Şti. olup Doç. Dr. bu kuruluş üzerinden başvuru yapmasında mevzuaten bir engel bulunmamaktadır. Ancak, projenin başvuru aşamasında sunulan ve TÜBİTAK’tan talep edilen proje bütçesinin detaylarının sunulduğu Bütçe ve
Gerekçesi Formunda kendisi için personel gideri belirtilirken 1 adam-ay oranının bildirilmiş olmasından, ilgili kişinin tam zamanını projeye ayıracağı anlaşılmaktadır. Personel giderine yönelik bütçe talep edilirken BİLGEM’de haftada 3 tam gün görev alınıyor olması göz önünde bulundurularak bütçe talebi yapılması gerekmektedir. Mevcut durumun proje yürürlüğe girdikten sonra belirlenmesi üzerine, projenin personel giderleri bütçesinde Doç. Dr. için belirlenen tutarlar üzerinden hesaplama yapılarak iade alınacak tutar belirlenerek ekli yazıda belirtildiği şekilde kendisine tebliğ edilmiştir.” ifadelerinin yer aldığı,
10.6. Söz konusu projeye ait 1071- Uluslararası Araştırma Fonlarından Yararlanma Kapasitesinin ve
Uluslararası Ar-Ge İşbirliklerine Katılımın Arttırılmasına Yönelik Destek Programı Proje
Destekleme Sözleşmesinin;
-10 uncu maddesinde, “10.1. Proje yürütücüsü kuruluş(lar), işbu sözleşme ve eklerinde yer alan hususlar çerçevesinde projenin; etkin, sözleşmeye uygun yürütülmesinden ve TÜBİTAK’a gerekli bilgi akışının sağlanmasından; giderlerin kanıtlayıcı belgelere dayanılarak doğru şekilde muhasebeleştirilmesi, belgelerin denetime sunulmak üzere saklanması ve raporlanmasından sorumludur.
10.3. Proje yürütücüsü kuruluş, proje personelinin çalışma takviminde belirlenmiş olan zamanını projeye ayırabilmesini sağlamakla yükümlüdür.”,
-11 inci maddesinde, “11.1. Proje yürütücüsü; b) Proje personelinin çalışma takviminde belirlenmiş olan zamanı projeye ayırmasını sağlayacak ve katkılarını takip edecektir. f) Projenin, bilimsel, teknik, idari, hukuki ve mali bakımlardan, bu sözleşme ve TÜBİTAK mevzuatına uygun bir şekilde yürütülmesi ve bu işlemler sırasındaki her türlü kusur ve ihmalden sorumludur. j) Proje yürütücüsü, proje ile ilgili olarak
TÜBİTAK’a vereceği tüm belgelerde gerçeğe uygun bilgi vereceğini kabul ve taahhüt eder. o) Proje yürütücüsü; TÜBİTAK tarafından verilen kaynağı; Esaslar, İlgili Mevzuat, TÜBİTAK Mevzuatı ve genel hükümlere uygun olarak kullanmak; proje yürütücüsü kuruluş ise anılan hususlara uygun kullanılmasını sağlamak ve bunu takip etmekten sorumludur. Aksi hususun tespitinde, işbu sözleşme Esaslar, İlgili
Mevzuat ve genel hükümler uygulanacak ve fazla/haksız ödeme varsa, oluşan zarardan proje yürütücüsü ve proje yürütücüsü kuruluş/kuruluş ortakları müştereken ve müteselsilen sorumlu olacaklardır.” hükümlerinin yer aldığı,
10.7. Başvuran tarafından imzalanan TÜBİTAK Proje Destekleme Sözleşmesi Kabul ve Beyan
Taahhütnamesinde; “İşbu taahhütnamede geçen “Sözleşme”, nolu projenin “Proje Destekleme
Sözleşmesini” ifade eder.” açıklamasının yer aldığı ve başvuranın, sözleşme ve ekli mevzuatın içeriğini okuyarak anladığını ve kabul ettiğini taahhüt ettiği,
10.8. Başvuranın, idareye verdiği TÜBİTAK PROJE ÖNERİSİ BAŞVURU FORMU’nda haftada 3 tam gün BİLGEM’de görev yapmakta olduğuna dair herhangi bir bilginin yer almadığı; ayrıca bu formun
KABUL VE TAAHHÜT BEYANLARI bölümünde, “Yukarıda uymayı kabul ve taahhüt ettiğim/ettiğimiz kurallara uymadığımızın ve/veya verdiğim/verdiğimiz bilgilerde gerçeğe aykırı beyanda bulunduğumuzun
TÜBİTAK’ça saptanması halinde TÜBİTAK tarafından alınacak karar ve uygulanacak yaptırımlara uyacağımızı kabul ve taahhüt ederim/ederiz.” ifadelerinin yer aldığı,
görülmüştür.
11. BİLGEM Başkanlığında kısmi zamanlı çalıştığı bilgisini nolu projenin
TÜBİTAK’a sunulması esnasında imzaladığı TÜBİTAK PROJE ÖNERİSİ BAŞVURU FORMU’nda beyan etmediği ve nolu projenin geçici işçi ücretlerinin hesaplanmasına ilişkin tablolarda, proje yürütücüsünün projede görev alacağı toplam süreyi (A) 30 ay ve projeye ayıracağı ortalama zaman süresini (B) %100 olarak beyan ettiği; projenin başvuru aşamasında sunulan ve TÜBİTAK’tan talep edilen proje bütçesinin detaylarının sunulduğu BÜTÇE VE GEREKÇESİ FORMU’nda kendisi için personel gideri belirtilirken 1 adam-ay oranının bildirilmiş olmasının tam zamanını projeye ayırmasını gerektirdiği; ancak, adı geçenin BİLGEM Başkanlığındaki görevi nedeniyle bu durumun gerçekleşmediği dolayısıyla bütçe talebinin doğru yapılmamış olduğu anlaşılmıştır.
12. Başvuranın etik ihlal incelemesi yapılırken savunmasının alınmadığı yönündeki iddiasına bakıldığında, yapılan incelemeyle ilgili olarak 28/11/2022 tarihli yazı ile ilgili Yönetmeliğin 7.4 üncü maddesi gereğince savunmasının alınmasına karar verildiğinin bildirildiği ve buna istinaden başvuranın savunmasını 28/12/2023 tarihli ve sayılı evrak kaydı ile AYEK’e vermiş olduğu görüldüğünden başvuranın söz konusu iddiasının kabul edilmesinin mümkün olmadığı sonucuna varılmıştır.
13. Başvuranın, yarı zamanlı olarak farklı bir kuruluşta görev yapmakta olduğunu TÜBİTAK’a dilekçe ile bildirdiğine ve yer aldığı faaliyetler incelendiğinde TÜBİTAK BİLGEM personeli olduğunu saklayabilmesinin imkansız olduğuna dair iddiasına bakıldığında, başvuranın TÜBİTAK
PROJE ÖNERİSİ BAŞVURU FORMU’nda
Şti.’nde çalışmakta olduğunu belirtmiş olmasına rağmen TÜBİTAK Bilişim ve Bilgi Güvenliği İleri Teknolojiler Araştırma Merkezi Başkanlığında (BİLGEM) kısmi zamanlı olarak çalıştığına dair herhangi bir bilginin yer almadığı; öte yandan, söz konusu iddia ile ilgili olarak İdarenin
“AYEK incelemesi kapsamında gerek ARDEB’ten alınan görüş yazısında gerekse de İç Denetim
Raporunda başvuru sahibi beyan etmedikçe çalıştığı yerlerle ilgili kontrol ya da doğrulama yapılabilen bir mekanizmanın olmadığının” belirtildiği görülmüştür. Kaldı ki başvuranın çalıştığı yerlerle ilgili kontrol ya da doğrulama yapılabilen bir mekanizma işletilseydi bile, verilen yaptırım kararına dayanak teşkil eden
husus Kabul ve Taahhüt Beyanlarına aykırı davranışta bulunmasından kaynaklandığından, söz konusu iddianın yerinde olmadığı değerlendirilmiştir.
14. Başvuranın, hakkında düzenlenen İç Denetim Raporunun kendisi açısından olumlu sonuçlanmasına rağmen dikkate alınmayarak hakkında olumsuz karar alındığı yönündeki iddiasına bakıldığında, İç Denetim Raporunun AYEK tarafından incelenmiş olmakla birlikte; verilen yaptırım kararına dayanak teşkil eden hususun, Kabul ve Taahhüt Beyanlarına aykırı davranışta bulunmasından kaynaklandığı, imzaladığı Kabul ve Taahhüt Beyanları formunda bilimsel varsayım ve düşünceler dışındaki bütün bilgilerinin doğru ve eksiksiz olduğunu beyan ettiği, uymayı kabul ve taahhüt ettiği kurallara uymadığının ve/veya verdiği bilgilerde gerçeğe aykırı beyanda bulunduğunun
TÜBİTAK’ça saptanması halinde, TÜBİTAK tarafından alınacak karar ve uygulanacak yaptırımlara uyacağını kabul ve taahhüt ettiği, ancak numaralı projeyi TÜBİTAK’a sunarken imzaladığı
TÜBİTAK Proje Önerisi Başvuru Formunda eksik bilgi beyan ettiği, bu sebeple AYEK Yönetmeliğinin ilgili maddesi gereğince 1 yıl süreli yaptırım uygulandığı, diğer taraftan söz konusu durumun, İç Denetim
Raporunda başvuran hakkındaki “…değerlendirmenin BİLGEM Başkanlığınca yapıldıktan sonra ilgilinin kısmi süreli sözleşmesinin devam etmesinin yerinde olup olmadığına yönelik karar verilmesinin uygun olacağı kanaatine varılmıştır.” ifadelerinin Raporun kendisi açısından olumlu sonuçlandığı anlamına gelmediği değerlendirilmiş, ayrıca AYEK karaına dayanak teşkil eden hususun Raporda yer alan “Doç. Dr.
tarafından BİLGEM Başkanlığındaki görevi ve çalışma süresinin beyan edilmemesi sebebiyle
ARDEB UPAG’a sunulan nolu projenin geçici işçi ücretlerinin hesaplanmasına ilişkin tablolarda, proje yürütücüsünün projede görev alacağı toplam süreyi (A) 30 ay ve projeye ayıracağı ortalama zaman yüzdesini (B) %100 olarak beyan ettiği,” ifadeleriyle de ortaya konulduğu görülmüştür.
15. Bu çerçevede, TÜBİTAK Araştırma Ve Yayın Etiği Kurulu tarafından söz konusu durumun, ilgili
Yönetmeliğinin 9 uncu maddesinin h bendinde yer alan, “Kuruma sunulan araştırma, yayın ve diğer faaliyetlerde öngörülen kabul ve taahhüt beyanlarına uymamak, doğru olmayan, yanıltıcı veya eksik beyanda bulunmak” hükmü kapsamında etik kural ihlali oluşturduğuna karar verildiği görülmüş olup; olayın incelenmesi ve değerlendirilmesine ilişkin sürecin ilgili mevzuata uygun olarak gerçekleştirildiği, iddialara ilişin somut bilgi ve belgelere dayanılarak tespitlerin yapıldığı ve bunların neticesinde AYEK karar ve kanaatlerinin oluştuğu; bu doğrultuda başvuran hakkında tesis edilen işlemlerin mevzuata uygun olduğu değerlendirilmiştir.
16. Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri, idarenin cevabi yazısı ve tüm dosyanın Kurumumuzca değerlendirilmesi neticesinde, başvuranın talebinin reddedilmesi yönündeki idari işlemin hukuka ve hakkaniyete uygun olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 17. İyi yönetim ilkelerine, 28.03.2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmeler neticesinde; başvurunun inceleme ve araştırması kapsamında Kurumumuzca istenilen bilgi ve belgelerin, süresinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği; ancak başvurana verilen
/
cevaplarda “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uyulmadığı tespit edildiğinden, idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT
18. 6328 sayılı Kanun’un 21’inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren ilgili idare işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE, Bu Ret Kararının, BAŞVURANA ve TÜRKİYE BİLİMSEL VE TEKNOLOJİK ARAŞTIRMA
KURUMU BAŞKANLIĞINA tebliğ edilmesine
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi