TÜBİTAK projelerinde özgünlük kriterinin yetersizliği diğer değerlendirme kriterlerini nasıl etkiler (KDK)

  • Kamu Kurumları ve Şirketleri | Mevzuat ve Hukuk

ÖZET: Başvuran, TÜBİTAK’a sunduğu projenin ilk değerlendirmesinde özgünlükten geçmesine rağmen, ikinci değerlendirmede özgünlükten kalması üzerine itirazda bulunmuştur. İtirazında, projenin revize edilmesi sırasında literatürde yeni bir çalışma yapılmadığını ve yalnızca yöntem kısmının değerlendirilmesi gerektiğini savunmuştur. Ancak TÜBİTAK, projenin özgünlük kriterinden 2 puan alması nedeniyle diğer kriterlerin değerlendirilmediğini belirtmiştir. Başvuran, bu durumun gerçek özgünlük taşıyan projelerin desteklenmesini engelleyeceğini ifade ederek, revize projenin birinci paneldeki hakemler tarafından yalnızca yöntem bölümünün değerlendirilmesini talep etmiştir.

TÜBİTAK, başvuranın itirazını değerlendirirken, projelerin her seferinde tüm kriterlerden değerlendirilmesi gerektiğini ve sadece özgünlük kriterinin yetersiz bulunmasının diğer kriterlerin değerlendirilmesini engellediğini vurgulamıştır. Sonuç olarak, başvuranın itirazı, ret gerekçelerini bertaraf edecek nitelikte bulunmadığı için reddedilmiştir. Bu karar, projelerin değerlendirilmesinde uygulanan kriterlerin ve süreçlerin tutarlılığını sağlamaktadır.

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2019/8809-S.13526

BAŞVURU NO : 2019/7586

KARAR TARİHİ : 20/09/2019

RET KARARI

BAŞVURUYA KONU İDARE : TÜRKİYE BİLİMSEL VE TEKNOLOJİK ARAŞTIRMA

KURUMU BAŞKANLIĞI

BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın yürütücüsü olduğu TÜBİTAK ARDEB 1001

Projesinin revize halinin özgün değer kriterinden geçememesine itirazı hakkında.

BAŞVURU TARİHİ : 05/04/2019

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Başvuran … … Kurumumuza tarihinde yapmış olduğu başvuruda özetle;

2017 Yılı Ekim ayı döneminde TÜBİTAK … projesine başvuruda bulunduğunu ve projenin ilk

basamakta özgünlükten geçtiği ancak yöntem kısmında bazı eksiklikler bulunduğunu, 2018

Ekim döneminde belirtilen eksiklerin tamamlandığını ve projenin tekrar gönderildiğini, fakat daha önce özgünlükten geçen projenin, bu süre zarfında literatürde hiçbir yeni çalışma yapılmamasına ve revize projede sadece yöntem kısmının değerlendirilmesi gerekmesine rağmen, özgünlükten değerlendirilerek ilk değerlendirmede özgünlükten geçen projenin ikinci panel değerlendirilmesinde özgünlükten bırakıldığını, ikinci değerlendirmede proje özgünlükten kaldığı için, revize edilen projenin yöntem kısmının hiç değerlendirilmediğini, ikinci değerlendirmede projenin özgünlükten elenmesindeki ana gerekçede belirtilen konu ile doğrudan ilişkili olan ve projenin ön çalışmasından çıkan bir çalışmanın alanında uzman uluslararası hakemler tarafından değerlendirilen SCI indeksli bir makale tarafından kabul edilip yayınlandığını, hazırlamış olduğu 24 sayfalık rapor ile ikinci panelde belirtilen tüm eleştirilere, hem projeye atıfta bulunarak hem de alanında saygın dünyaca tanınmış akademik kurumlar tarafından yapılan benzer çalışmalara atıfta bulunarak TÜBİMER’e itiraz ettiğini ancak

TÜBİMER’in sadece ‘Başvurunun itiraz şartlarını karşılamadığını’ ifade ederek başvurusunu reddettiğini, özgünlükten geçip yöntem kısmında eksiklikleri bulunan projelerin her seferinde farklı hakemler tarafından farklı bakış açıları ile baştan değerlendirilecek olmasının gerçek özgünlük taşıyan projelerin desteklenmesini imkânsız hale getireceğini ve böylece ülkemizin kalkınmasına çok önemli katkılarda bulunabilecek projelerin heba olacağını ifade ederek revize edilmiş projenin birinci panelde yer alan hakemler tarafından sadece yöntem bölümünün değerlendirilmesini talep etmektedir.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Başvuruya konu uyuşmazlığa ilişkin Kurumumuzca istenen 16/05/2019 tarihli ve …

sayılı bilgi ve belge talep yazımıza istinaden Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma

Kurumu Başkanlığı (TÜBİTAK) İletişim Merkezi Müdürlüğünce 20/06/2019 tarihli ve …

sayılı evrak ile verilen cevabi yazıda; 2.1. … numaralı projenin, 13/12/2018 tarihinde ROBOTİK-1 isimli panelde değerlendirildiğini, panelistlerin, Araştırma Destek Gruplarının Kurul üyeliklerini yürüten akademisyenler tarafından belirlendiğini, bu hocaların katılım sağladığı Kurul toplantılarında aynı panelde değerlendirilebilecek, birbirine yakın araştırma konularını içeren, araştırma projesi olma niteliğine sahip ve TÜBİTAK tarafından aranan diğer kriterleri sağlayan proje önerilerin, aynı panelde 3, 4 ya da en fazla 5 adet proje önerisi değerlendirilecek şekilde ayrıştırıldığını, …

numaralı proje önerisinin değerlendirilmiş olduğu ROBOTİK-1 isimli panelde de 4 adet proje önerisi değerlendirildiğini, bu proje önerilerinin en iyi şekilde değerlendirebilecek panelist isimlerinin sırayla davet edilmek üzere belirlendiğini, panelist belirleme işleminde, panelistin akademik başarı kriterleri, arka arkaya 3 dönem bilimsel panele katılmaması hususu, panelin yapılacağı tarihte Üniversitesinde kadrolu çalışıp çalışmaması durumu, panelde yer alan tüm proje önerilerini gerçekleştiren yürütücü ve araştırmacıların çalıştıkları kurum/kuruluşlarda çalışmıyor olma koşulu, proje önerilerini sunan kişilerle çıkar çatışması/çakışması olmaması hususu, daha önce katılım sağladığı panellerde TÜBİTAK tarafından elde etmiş olduğu puanlar, gerçekleştirdiği TÜBİTAK projeleri gibi durumların göz önüne alındığını, tüm bu kriterlerin ardından panel davetlerinin panelist adaylarına gönderildiğini, ROBOTİK-1 isimli panelde, …

numaralı projenin değerlendirilmesinde yukarıda sıralanan şartları sağlayan, alanında uzman 4 panelistin yer aldığını, panel değerlendirmelerini gerçekleştiren panelist isimlerinin, proje önerisi sunan kişilere TÜBİTAK tarafından aktarılmadığını, 2.2. … numaralı projenin bir önceki değerlendirmesinde özgün değer kriterinden 3.2 puan aldığını, ARDEB 5’lik puanlama sistemine göre puanların karşılıklarına verilen isimler ve puan seviye karşılıklarının aşağıdaki şekilde olduğunu, – Puan Değeri: 5 ise Seviye Adı: Çok İyi, Seviye Açıklaması: Proje önerisi ilgili kriteri tüm boyutlarıyla karşılamaktadır. Eksiklik yok denecek kadar azdır. Kabul edilebilir seviyede küçük kusurlar bulunabilir.

– Puan Değeri: 4 ise Seviye Adı: İyi, Seviye Açıklaması: Proje önerisi ilgili kriteri iyi derecede karşılamaktadır. Bununla birlikte, önerinin halen iyileştirilme potansiyeli olan bazı noktaları bulunmaktadır.

– Puan Değeri: 3 ise Seviye Adı: Orta, Seviye Açıklaması: Proje önerisi, ilgili kriteri orta derecede karşılamaktadır. Öneride iyileştirmelere gerek bulunmaktadır.

– Puan Değeri: 2 ise Seviye Adı: İyi Değil, Seviye Açıklaması: Proje önerisi ilgili kriteri yeterli derecede karşılamamaktadır. Öneride önemli eksiklikler bulunmaktadır.

– Puan Değeri: 1 ise Seviye Adı: Yetersiz Seviye Açıklaması: Proje önerisi ilgili kriteri karşılamamaktadır. Proje önerisinde ciddi eksiklikler/zayıflıklar söz konusudur.

Orta kriterinin karşılığı olarak; “Proje önerisi ilgili kriteri orta derecede karşılamaktadır.

Öneride iyileştirmelere gerek bulunmaktadır.” ifadesinin yer aldığını, proje önerisinin ilk halinin aldığı puan tamsayı olarak kriterlerden “orta” (3) kriterine en yakın olduğunu, bu da proje önerisinin özgünlükten geçtiğini değil, tüm kriterlerin değerlendirmesinin rapora yansıtılması için gerekli ön şart olan özgün değer kriterinden 2’den büyük bir puan alma kriterini karşıladığını ve bu sebepten tüm kriterler için yapılan değerlendirmelerin rapora yansıtıldığı anlamına geldiğini, proje özelinde yaşanan durumun aradan geçen 1 yıllık sürenin ardından revizyon başvuru yoluyla TÜBİTAK tarafından değerlendirilmek üzere yeniden sunulan … numaralı projenin değerlendirilmesinde özgün değer kriterinden 2 puan aldığını, …

numaralı projenin değerlendirildiği esnada TÜBİTAK ARDEB panel puanlaması sisteminin değiştiğini ve 5’lik sistemden 6’lık sisteme geçildiğini, proje önerisinin, revize olduğu ilk hali ve yürütücü Doç. Dr. …’a iletilen ilk panel ortak raporundaki değerlendirmeler de göz önüne alınarak tüm değerlendirme kriterleri kapsamında incelendiğini ve özgün değer kriterinden 6 üzerinden ortalama 2 puan aldığını, 2.2.1. ARDEB 6’lık puanlama sistemine göre puanların karşılıklarına verilen isimler aşağıdaki gibi olduğunu, – Puan Değeri: 6 ise Kriteri Karşılama Düzeyi: İyi, Tanım: Proje önerisi ilgili kriteri tüm boyutlarıyla karşılamaktadır. Eksiklik yok denecek kadar azdır.

– Puan Değeri: 5 ise Kriteri Karşılama Düzeyi: İyi, Tanım: Proje önerisi ilgili kriteri iyi derecede karşılamaktadır. Önerinin kabul edilebilir seviyede eksiklikleri bulunmaktadır.

– Puan Değeri: 4 ise Kriteri Karşılama Düzeyi: Geliştirilebilir, Tanım: Proje önerisi ilgili kriteri genel hatlarıyla karşılamakla birlikte, önerinin iyileştirme ve geliştirmeye açık noktaları bulunmaktadır.

– Puan Değeri: 3 ise Kriteri Karşılama Düzeyi: Geliştirilebilir, Tanım: Proje önerisi, ilgili kriteri orta derecede karşılamaktadır. Öneride iyileştirilmesi ve geliştirilmesi gereken önemli hususlar bulunmaktadır.

– Puan Değeri: 2 ise Kriteri Karşılama Düzeyi: Yetersiz, Tanım: Proje önerisi ilgili kriteri yeterli derecede karşılamamaktadır. Öneride önemli eksiklikler bulunmaktadır.

– Puan Değeri: 1 ise Kriteri Karşılama Düzeyi: Yetersiz, Tanım: Proje önerisi ilgili kriteri karşılamamaktadır. Proje önerisinde ciddi eksiklikler/zayıflıklar söz konusudur.

2.3. İlk raporda özgün değer kriteri için yapılan yorumların tamamının aşağıdaki şekilde

olduğunu:

2.3.1. “Bu proje kapsamında bir insansı robot, kamerasını kullanarak etkileşimde olduğu kişiye ait yüz görüntülerinden karakter ve duygu analizi yapılması ve elde edilen sonuçlar kullanılarak, robotun o kişi ile diyaloğa geçmek üzere kişiye en yakın sandalye veya koltuğu seçmesi ya da kişinin bulunduğu ortamdan uzakta bir yere oturmayı tercih etmesi amaçlanmaktadır. Özgün değer kısmında belirtilen duygu durumdan karakter belirlemeye geçiş ve analiz sonrası etkileşime geçme adımları akademik olarak yüksek özgün katkı içermekle beraber bu katkının sınırını belirleyecek yöntemlerin ilgili bölümde net bir şekilde ortaya konmamış olması bir eksiklik olarak değerIendirilmiştir.” 2.3.2. Rapordan görüldüğü üzere proje önerisinin özgün değerini öven veya iddia edildiği gibi bu kriterden geçtiğini ifade eden bir yoruma rastlanılmadığını, tüm panelistlerin aynı yorumu yapsalar dahi farklı puanlandırmalarda bulunabileceğini ve TÜBİTAK’ın panelistlerin verdiği puanlar üzerinde kesinlikle değişiklik yapmadığını, yine rapordan anlaşılabileceği üzere panel değerlendirmelerinde, makale değerlendirmelerindeki gibi tavsiye mekanizmasından ziyade eksiklik tespit etme mekanizmasının kullanıldığını, bu eksikliklerin revizyon başvuruda, iletilen ortak raporda tespit edildiği doğrultuda düzeltilmesi durumunda proje önerisi için desteklenme garantisi verme gibi bir sürecin mevcut olmadığını, en önemlisi de başvuranın iddia ettiği gibi özgün değer ve/veya diğer kriterler arasından, sadece tek bir kriterden geçme ve diğer kriterlerden kalma sürecinin TÜBİTAK’da uygulanan bir süreç olmadığını, 2.3.3. Bilimsel değerlendirmelerde projede yapılan değişiklikler, aradan geçen sürede yapılabilecek diğer çalışmalar veya panelistlerin değişmesi sonucunda puanların artması ve revize projelerin desteklenmesinin normal bir durum olmasının yanında proje özgün değer puanının aşağı yönlü değişmesinin de normal ve rastlanılan bir durum olduğunu, 2.4. Projelerin değerlendirme kriterlerine ve kabul için gerekli olan şartlara ilişkin bilginin ve söz konusu projenin reddedilmesine ilişkin gerekçeler, özellikle başvuranın itiraz başvurusunda yer alan hususlar hakkında değerlendirmeler konusunda; 2.4.1. … numaralı proje önerisinin revize bir proje olduğunu ve TÜBİTAK’a ilk olarak 08/09/2017 tarihinde sunulduğunu, proje önerisinin ilk halinin 21/11/2017 tarihinde 2017-2 döneminde ROBOTİK-1 isimli panelde değerlendirildiğini, 2.4.2. Proje önerisinin ilk hali için geçerli değerlendirme kriterleri ve ilgili kriterlerden proje önerisinin aşağıda şekilde sıralandığını, (puanlar 5 üzerinden verilmiştir.)

1- ÖZGÜN DEĞER- 3.2 / 5

2- YÖNTEM – 2.4 / 5

3- PROJE YÖNETİMİ, EKİP VE ARAŞTIRMA OLANAKLARI – 3.4 / 5

4-YAYGIN ETKİ-4 / 5

TOPLAM PUAN: 13/20

GYK Puanı=O 2.4.3. 2017-2. Döneminde 1001 projelerinin geçmesi için gereken alt kriterlerin aşağıdaki gibi olduğunu, Panelde değerlendirilen projeler için Panel Toplam Puanı ≥13,80

Özgün Değer Puanı >3,00

Yöntem Puanı ≥3,00

Proje Yönetimi, Ekip ve Araştırma Olanakları Puanı> 2,50

Yaygın Etki Puanı >2,50 (Özgün değerin ≥4,00 olması halinde Proje Yönetimi, Ekip ve

Araştırma Olanakları Puanı ≥2,50 Yaygın Etki Puanı ≥2,50)

GYK Puanı ≠ 0 2.4.4. Yukarıda da görüldüğü üzere toplam puan şartını ve bunun yanı sıra Yöntem puanı şartını sağlayamayan proje önerisinin ayrıca 5 kişilik uzman bir ekipten oluşan Grup Yürütme Kurulu (GYK) puanı olarak da “0” (Başkanlık makamına reddedilmesi tavsiyesi verilen puan) puan aldığını ve nihayetinde Başkanlık makamının 30/01/2018 tarihli Olurlarıyla projenin reddedilmesine karar verildiğini, 2.4.5. … numaralı proje önerisinin TÜBİTAK’a 21/09/2018 tarihinde revizyon olarak sunulduğunu ve 13/12/2018 tarihi 2018-2 Döneminde ROBOTİK- I isimli panelde değerlendirildiğini, değerlendirme kriterleri ve ilgili kriterlerden … numaralı proje önerisinin aşağıda sıralandığı şekilde olduğunu, (puanlar 6 üzerinden verilmiştir.)

1- ÖZGÜN DEĞER – 2/6

2- YÖNTEM – 2.5 / 6

3- PROJE YÖNETİMİ – 2.25 / 6

4-YAYGIN ETKİ-2.25 / 6

TOPLAM PUAN: 9/24

2.4.6. 2018-2. Döneminde 1001 projelerinin geçmesi için gereken alt kriterlerin aşağıdaki şekilde olduğunu, Panelde değerlendirilen projeler için Toplam Puan ≥17,0

Özgün Değer ≥4,0

Yöntem Puanı ≥4,0

GYK Puanı = 1,0 2.5. Projenin, toplam puan şartını ve “Özgün Değer” ve “Yöntem” puanı şartını da sağlayamadığını ayrıca 5 kişilik uzman bir ekipten oluşan Grup Yürütme Kurulu (GYK) puanı olarak da “0” (Başkanlık makamına reddedilmesi tavsiyesi verilen puan) puan aldığını ve nihayetinde Başkanlık makamının 04/01/2019 tarihli Olurlarıyla projenin reddedilmesine karar verildiğini, panel değerlendirmesinde tek tek her kriter için değerlendirme yapıldığını ve her kriterin tüm değerlendirmelerin sonunda tek seferde, tüm panelistler tarafından aynı anda oylandığını, proje önerisinin iki başvurusunda da yeterli alt puan şartını sağlayamadığını, ikinci başvurusunda da ilk başvuruda olduğu gibi tüm kriterlerin değerlendirildiğini, “Özgün Değer” kriterinden 2 puan aldığından dolayı kural gereği diğer kriterlerin rapora yansıtılmadığını, bu durumun panel ortak raporunda “Proje önerisinin özgün değerinin yetersiz bulunması sebebiyle, bu kriterle ilgili değerlendirme rapora yansıtılmamıştır.” şeklinde belirtildiğini, yani kriterle ilgili değerlendirme yapıldığını ancak kural gereği rapora yansıtılmadığını, 2.6. Başvuranın iddia ettiği gibi sadece bir kriterden (Özgün Değerden) geçme ya da kalma gibi bir sürecin olmadığını, bu kriterlerden sadece “Özgün Değer” kriterine has bir durum olarak 2 puanı geçemeyen önerilerin diğer kriterleri için panelistler tarafından getirilen yorumların panel raporuna yansıtılmadığını, proje revize edilip ikinci kere sunulduğunda sadece alt kriterini sağlayamadığı kriterlerden değil yine tüm kriterlerinden değerlendirmeye tabi tutulduğunu, sadece yöntem kriterinin değerlendirilmesi mümkün olmadığı gibi birebir aynı hakemler tarafından değerlendirilmenin de mümkün olmadığını, yürütücünün TÜBİMER’e yapmış olduğu itiraz geçerli bulunmuş olsaydı ve proje bir kere daha değerlendirmeye alınsaydı dahi tüm panelistlerin öncekilerden farklı şekilde seçilerek değerlendirmeye tabi tutulacağını, 2.6.1. 2018/2 dönemiyle birlikte uygulanmaya başlayan yeni bir kural olan “Geliştirilebilir” puan almış proje önerilerinin bire bir aynı panelistlere sunulmasının dışında bu şekilde bir uygulama bulunmamakla birlikte, bahsi geçen uygulamada dahi tüm kriterlerin baştan değerIendirildiğini ve puanlandığını ancak … numaralı projenin ilk sunulduğu halinde bu şekilde bir uygulama bulunmadığını ve … numaralı proje önerisinin de geliştirilebilir kriterini sağlayan bir puan almadığını, 2018/2. Döneminde bir sonraki dönemi beklemeden başvuru yapılabilme kriterlerinin aşağıdaki gibi olduğunu, Özgün Değer >3,0

Yöntem Puanı >3,0

Toplam Puan >14,0

GYK Puanı=1,0

… numaralı proje önerisinin ilgili şartı sağlayacak puanı toplayamadığını, 2.7. Başvuranın, “revize projede sadece yöntem kısmının değerlendirilmesi gerekmesine rağmen” ifadesine karşı, projelerin ilgili 1001 dönemi alt puan sınırını geçen ve tüm kriterlerin şartlarını sağlayan bir puan almış olsalar dahi, Grup Yürütme Kurulundan ve/veya Başkanlık

Makamı tarafından desteklenmesi uygun bulunmamışsa sunulan revize başvurunun tüm kriterleriyle yeniden ele alındığını, değerlendirildiğini ve puanlandığını, 2.8. Özgün değer kriteri ile ilgili … numara için panel raporunda yapılan yorumların aşağıdaki şekilde olduğunu, “Proje kapsamında insansı robotların etkileşime girdikleri kişilerin karakter ve duygu analizlerini yapabilmesi ve yapılan analiz sonucunda kendi davranışlarını belirlemesi hedeflenmektedir. Proje kapsamında; * İnsansı robotlar için karakter analizinin ilk defa çalışılması ve duygu ile karakter analizlerinin birlikte değerlendirilmesine bağlı olarak insansı robotun daha gerçekçi kararlar verebilmesi, * Değişik oturma araçlarının yüksek doğrulukla tanınabilmesine imkan sunan nesne tanıma algoritmalarının geliştirilmesi, * İnsansı robotların dinamik çevrede herhangi bir ön bilgiye gereksinim duymadan gelişmiş insan davranışlarını doğru ve hızlı bir şekilde öğrenmesine imkan sunan algoritmaların geliştirilmesi, * İnsansı robotun karakter ve duygu analiz sonuçlarına bağlı olarak bireylerle sosyal bir diyalog kurması özgün nitelikler olarak sunulduğunu, Ancak yüz ifadelerinden duygu tanıma ile ilgili literatürde birçok yöntem bulunduğunu, bir önceki panel raporunda da belirtildiği gibi, bu konuda uyarlama haricinde nasıl bir özgünlük öngörüldüğünün hala net olarak belirtilmediğini, bunun dışında yüz yapısından karakter tanıma, yabancı adıyla physiognomy, bilimselliğinin oldukça tartışmalı bir kavram olduğunu, projenin önemli bir kısmının dayandırıldığı karakter özelliklerinin kişinin yüz yapısından tanınabileceği hipotezinin geçerliliğiyle ilgili somut bir dayanak bulunmadığına, sonuç olarak projenin önemli bir kısmını oluşturan karakter tanımanın geçersiz dayanaklar üzerine kurulduğunu, duygu tanıma konusunda ise literatürden bilimsel özgünlüğe sahip nasıl bir fark sunulacağının ortaya konamadığını, duygu tanıma için özgünlük ve yenilik olarak sunulan argümanlar yalnızca “daha iyi performanslı yöntemler geliştirilecektir” iddiasının ötesine geçemediğini, 2.8.1. Projenin, 1) karakter ve duygu analizi, 2) oturma araçlarının (sandalye) tanımlanması, 3)

NAO robotun oturma ve kalkması için öğrenme temelli kontrol algoritması tasarlanması ve 4)

robotun karşısında oturan kişi ile sosyal diyaloğa geçmesi olmak üzere 4 iş paketinden oluştuğunu, proje kurgusunun, ana hedeften uzak ve odaksız göründüğünü, bu dağınık yapının özgün değerin ortaya çıkmasını zorlaştırdığını, bahsi geçen her bir iş paketinin bağımsız ve kendi başına bir araştırma konusu olabilecek kadar geniş olduğunu ancak proje dokümanında her bir parçanın literatüre yaptığı katkının net olmadığını, ayrıca bu haliyle iş paketleri arasındaki bağlantının da oldukça zayıf olduğunu, örneğin projede belirtilen ana hedefe ulaşmak için 2. ve 3. iş paketlerine (sandalyenin tanınması ve robotun bu sandalyeye oturup kalkabilmesi için makine öğrenmesi tabanlı algoritma geliştirilmesi) neden “özellikle” ihtiyaç olduğunun net olmadığını, ayrıca sandalye tanıma ve konum belirlemesi konusu da oldukça uzun süredir incelenmekte olan 3D registration benzeri yöntemlerin bir uzantısı olduğunu, kısa bir araştırmada sandalye tanıma ve konumlandırma ile ilgili olarak çıkan makalelerden olan

“Mathieu Aubry, Daniel Maturana, Alexei A. Efros, Bryan C. Russell, Josef Sivic, Seeing 3D

Chairs: Exemplar Part-based 2D-3D Alignment using a Large Dataset of CAD Models, 2014″ referanslar arasına dahil edilmediğini, bu da proje ekibinin bu konudaki özgün değer öngörülerinin geçerliliğinin sorgulanmasını gerektirdiğini, bu konuda ekibin yapmış olduğu kongre yayını bulunamadığını ve özünde literatürden farklı bir yöntem önerildiği de görülemediğini, bahsedilen bazı yöntemlerin (örneğin bag of words), sandalyenin tanınarak konumlandırılmasına nasıl katkıda bulunacağının anlaşılamadığını, bu sebeplerden dolayı projenin özgün değerinin yetersiz bulunduğunu, rapordan da görülebileceği üzere, … numaralı proje incelenirken bir önceki panel raporu ve projenin ilk hali de incelendiğini ve değerlendirme esnasında bu durumlar göz önünde bulundurulduğunu ve ortaya çıkan puanlamanın bu şekilde ortaya çıktığını, ( 13/12/2018 tarihli Panel yorumu: Bir önceki panel raporunda da belirtildiği gibi, bu konuda uyarlama haricinde nasıl bir özgünlük öngörüldüğü hala net olarak belirtilmemiştir.).

2.9. Panel ortak raporunun Doç. Dr. … …’a iletilmesinin ardından kişinin yasal süre içinde itirazda bulunduğunu, … numaralı proje başvurusunun 20 sayfadan oluştuğunu, Doç. Dr. …

…’un panel raporuna itiraz olarak gerçekleştirdiği dilekçenin ise 28/01/2019 tarihinde

TÜBİMER üzerinden gerçekleştirildiğini ve 21 sayfadan oluştuğunu, bu itiraz dilekçesinde proje önerisinde bulunmayan bilgi genişletmesinin yer aldığını, TÜBİMER’in proje önerilerini belli bir sayfa sınırı çerçevesinde ve sunulduğu şekliyle değerlendirdiğini, kişinin 21 sayfalık dilekçesinin incelendiğini, itiraz başvurusu hakkında görüşlerin Grup tarafından oluşturulduğunu ve TÜBİMER’e aşağıda da yer verilen değerlendirmelerin iletildiğini, 2.9.1. TÜBİMER ‘e iletilen itiraz yanıtı:Yürütücünün panel raporunda yer alan özgün değer bölümündeki eleştirileri 10 maddede yanıtladığını, 2.9.2. Panel eleştirisi 1: “Yüz ifadelerinden duygu tanıma ile ilgili literatürde birçok yöntem bulunmaktadır. Bir önceki panel raporunda da belirtildiği gibi, bu konuda uyarlama haricinde nasıl bir özgünlük görüldüğü hala net olarak belirtilmemiştir.”

Yürütücünün “hem ilk sunulan projede hem de revize edilip sunulan son projenin hiçbir bölümünde projenin Duygu Analizi ile ilgili Özgünlük içerdiği ifade edilmemiştir.” cümlesiyle başlayan ve projede özgün değer ve İP bölümünde mevcut yazdığı metni içeren bir yanıt kaleme aldığını, cevabının son cümlesini ise “Her ne kadar bu çalışmalar literatürde var olan duygu analizi ile ilgili sorunları çözmeyi hedeflenmesinden dolayı özgünlük içerse de, biz projemizde bunları dahi duygu Analizi ile ilgili özgünlük olarak sunmamışızdır.” şeklinde tamamladığını, duygu analizinin projenin önemli bir bölümünü oluşturduğunu ve duygu analizi ile karakter analizinin birlikte değerlendirilip, insansı robotun daha gerçekçi kararlar vermesi bu projenin getireceği özgünlüklerden biri olacağının proje metninde belirtildiğini, panelin duygu analizini bu açıdan değerlendirdiğini, yürütücünün yanıtının son cümlesinde belirttiği gibi bir özgünlük mevcut olacaksa bile uyarlama haricinde nasıl bir özgünlük mevcut olduğunun net olmadığını değerlendirdiğini, yürütücünün yanıtındaki ilk ve son cümlelerdeki çelişkide bu kısmın net açıklamadığını, 2.9.3. Panel Eleştirisi 2: “Bunun dışında yüz yapısından karakter tanıma, yabancı adı ile physiognomy, bilimselliği oldukça tartışmalı bir kavramdır. Projenin önemli bir kısmının dayandırıldığı, karakter özelliklerinin kişinin yüz yapısından tanınabileceği hipotezinin geçerliliği ilgili somut bir dayanak bulunmamıştır. Sonuç olarak projenin önemli bir kısmını oluşturan karakter tanıma geçersiz dayanaklar üzerine kurulmuş, duygu tanıma konusunda ise literatürden bilimsel özgünlüğe sahip nasıl bir fark sunulacağı ortaya konmamıştır.”

Yürütücünün açıklama 2 bölümünde detaylı bir yanıt kaleme aldığını ancak bu konuda verilen yanıtların proje metnindeki açıklamaların ötesine geçmediğini, ROBOTICA 1.177 impact factore sahip bir bilimsel dergi olup burada kabul edilen bir makalenin özgünlük derecesi ile araştırma projesi özgünlük derecesini kıyaslamanın mümkün olmadığını, yürütücü tarafından linki verilen 1EEE’de yayınlanan çalışmanın duygu analizi temelli bir kontrol çalışması olduğunu ve karakter tanıma üstüne bir dayanak yaratmadığını, 2.9.4. Panel Eleştirisi 3: Duygu tanıma için özgünlük ve yenilik olarak sunulan argümanların yalnızca “daha iyi performanslı yöntemler geliştirilecektir” iddiasının ötesine geçmediğini, yürütücünün daha iyi ifadesinin akademik bir ifade olmadığını, yanıtının panelin özgün değer eleştirisiyle bir ilişkisi olmadığını, performans artışının ötesini hedeflediğine dair bir cevap içermediğini, 2.9.5. Panel Eleştirisi 4: Proje, l) Karakter ve duygu analizi, 2) Oturma araçlarının (sandalye)

tanımlanması, 3) NAO robotun oturma ve kalkması için öğrenme temelli kontrol algoritması tasarlanması ve 4) Robotun karşısına oturan kişi ile sosyal diyaloğa geçmesi olmak üzere 4 iş paketinden oluşmaktadır. Proje kurgusu, ana hedeften uzak ve odaksız görünmektedir. Bu dağınıkyapı özgün değerin ortaya çıkmasını zorlaştırmaktadır.

Yürütücünün bu bölümde iş paketlerinin kurgusuna yanıt verdiğini fakat bunun özgün değeri netleştirmedeki etkisiyle ilgili bir cevap kaleme almadığını, 2.9.6. Panel Eleştirisi 5: Bahsi geçen her bir iş paketi bağımsız ve kendi başına bir araştırma konusu olabilecek kadar geniştir.

Yürütücünün de böyle olduğunu kabul ettiğini ve geniş bir ekiple başarılabileceğini belirttiğini, 2.9.7. Panel Eleştirisi 6-7: Ancak proje dökümanında her bir parçanın literatüre yaptığı katkı net olarak belli değildir. Ayrıca, bu haliyle iş paketleri arasındaki bağlantı da oldukça zayıftır.

Örneğin, projede belirtilen ana hedefe ulaşmak için 2. ve 3. iş paketlerinde (sandalyenin tanınması ve robotun sandalyeye oturup kalkabilmesi için) makine öğrenmesi tabanlı algoritma geliştirilmesi neden ‘ ‘özellikle ‘ ‘ ihtiyaç olduğu net değildir.

Yürütücünün koyacağı katkıları metinde belirttiğini ancak bağlantıların arasındaki zayıflıktan dolayı bu katkıların ne ölçüde gerçekleştirilebileceği ve özgünlüğünün panelistler tarafından tartışıldığını, ayrıca proje metninde bazı işlemlere neden ihtiyaç duyulduğunun daha güçlü anlatılmasının beklendiğini, 2.9.8. Panel Eleştirisi 8: Ayrıca sandalye tanıma ve konum belirleme konusu oldukça uzun süredir incelenmekle olan 3D registration benzeri yöntemlerin bir uzantısıdır. Kısa bir araştırmada sandalye tanıma ve konumlandırma ile ilgili olarak çıkan makalelerden olan

“Mathieu Aııbry, Daniel Maturana, Alexei A. Efros, Bryan C. Russell, JosefSivic, Seeing 3D

Chairs: Examplar Part-based 2D-3D Alignment using a Large Dataset of CAD Models, 2014” referanslar arasına dâhil edilmemiştir. Bu da proje ekibinin bu konudaki özgün değer öngörülerinin geçerliliğinin sorgulanmasını gerektirmektedir.

Yürütücünün yayını inceleyerek detaylı bir karşılaştırma kaleme aldığını, proje metnindeki referanslar arasında bu yayının da böyle bir karşılaştırmanın da mevcut olmadığını, 2.9.9. Panel Eleştirisi 9: Bu konuda ekibin yapmış olduğu kongre yayını bulunamamıştır ve özünde literatürden farklı bir yöntem önerildiği de görülmemiştir.

Yürütücünün verdiği linklerin kişisel üyelik isteyen linkler olmadığını, birlikte yayının bulunamamasının majör bir özgün değer eleştirisi olmadığını, 2.9.10. Panel Eleştirisi 10: Bahsedilen bazı yöntemlerin (örneğin bag of words), sandalyenin tanınarak konumlandırılmasına nasıl katkıda bulunacağı anlaşılmamıştır.

Yürütücünün sayfa kısıtlamasından dolayı bu yöntemin detayını açıklamadığını, 2.10. Ek açıklamada ile projenin bir önceki panelde de özgün değerden ortalama bir puan (3.2)

aldığını, bilimsel değerlendirmelerde projede yapılan değişiklikler veya panelistlerin bir kısmının değişmesi sonucunda puanların artması ve revize projelerin desteklenmesi ne kadar normal bir durumsa proje özgün değer puanının aşağı yönlü değişmesinin de normal bir durum olduğunu, yürütücünün itirazının ve verdiği dayanakların yetersiz bulunduğunu, 2.11. Söz konusu projenin ilk değerlendirmesinde ve ikinci değerlendirmesinde farklı hakemlerin görev aldığını, … numaralı projenin, panelde veya dış danışman değerlendirmesi yoluyla tek proje olarak değerlendirilmiş olsa dahi birebir aynı hakemlere gitme ihtimalinin bulunmadığını, Nitekim projenin ilk hali toplam 5 proje ile aynı panelde, … numaralı proje önerisiyse 4 proje ile aynı panelde aynı ekip tarafından değerIendirildiğini, bu sebepten diğer projelerin konuları ana başlık olarak değişmese de derinlik anlamında değiştiğinden, proje önerilerini sunan kişilerle çıkar çatışması/çakışması olmaması hususu, Üniversitesinde kadrolu çalışıp çalışmaması durumu, o tarihte ilgili panelistin uygun olamaması, arka arkaya 3 dönem bilimsel panele katılamaması, hususu gibi kriterlerden dolayı ve bu doğrultuda bir zaruret olmadığından, Doç. Dr. … …’un talep ettiği gibi birebir aynı hakemlerle değerIendirilmediğini, 2.11.1. Farklı panelistlerin revize projeyi değerlendirebilmesi hususunun, proje için bir avantaj/dezavantaj oluşturmadığını, rapordan da görülebileceği üzere, … numaralı proje incelenirken bir önceki panel raporu ve proje önerisinin ilk halinin de incelendiğini, değerlendirme esnasında bu durumların göz önünde bulundurulduğu ve ortaya çıkan puanlamanın bu şekilde ortaya çıktığını, (Panel yorumu: Bir önceki panel raporunda da belirtildiği gibi, bu konuda uyarlama haricinde nasıl bir özgünlük öngörüldüğü hala net olarak belirtilmemiştir) nitekim yürütücünün TÜBİMER’e yapmış olduğu itirazın geçerli bulunmuş olsaydı ve proje bir kere daha değerlendirmeye alınsaydı dahi, mevzuat gereği tüm panelistleri önceki panelistlerinden farklı isimler olmak koşuluyla seçilerek değerlendirmeye tabi tutulacağını, 2.12. Araştırmacıların sunmuş oldukları proje önerilerinin özgün değer kriterinden iki defa üst üste 2 ve altında puan almadığı durumda, aynı proje ile istenildiği kadar başvuru yapılabilmesinin mümkün olduğunu, birçok defa revize gördükten sonra desteklenmesine karar verilen proje önerileri olduğu gibi, ilk sunulmasının ardından birçok defa sunulan ve aradan geçen yılların özgünlüğü azaltması vb. diğer etkenlerin etkisiyle iki defa üst üste özgün değer kriterinden 2 ve altında puan alarak reddedilen ve bir daha TÜBİMER’e sunulamayacak proje önerilerinin de bulunduğunu,

2.13. Doç. Dr. … …’un TÜBİTAK ARDEB’le Proje Açısından ilişkisi:

Yürütücü olarak TÜBİMER’e sunmuş olduğu projelerin 5 defa reddedilmiş ve 1 proje önerisinin ise desteklenmeye hak kazandığını, ayrıca araştırmacı olarak proje ekibinde yer aldığı 2 proje önerisinin de reddedildiğini, kişinin … numaralı 3001- Başlangıç Ar-Ge türü projesinin 01/11/2015 tarihinde başladığını ve bitiş tarihinin 01/11/2017 olduğunu, … numaralı proje için TÜBİMER’e yapılan itiraz başvurusundan sonra 2019/1 – 1001 dönemi başvurularının açıldığını ancak yürütücü Doç. Dr. … …’un proje önerisini revize ederek, yeniden başvuru hakkı olmasına rağmen, bu dönemde yeni bir başvuruda bulunmadığını, belirttiği görülmüştür.

III. İLGİLİ MEVZUAT

3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye

Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.” hükmü yer almaktadır.

4. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun

Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” hükmü yer almaktadır.

5. 15707/2018 tarihli ve 30479 Sayılı Resmi Gazete’de Yayımlanan 4 Sayılı Bakanlıklara

Bağlı, İlgili İlişkili Kurum ve Kuruluşlar İle Diğer Kurum ve Kuruluşların Teşkilatı

Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 582 nci maddesinin birinci fıkrasında; “Türkiye’nin rekabet gücünü ve refahını artırmak ve sürekli kılmak için toplumun her kesimi ve ilgili kurumlarla işbirliği içinde, ulusal öncelikler doğrultusunda bilim ve teknoloji politikaları hakkında çalışmak, bunları gerçekleştirecek altyapının ve araçların oluşturulmasına katkı sağlamak, araştırma ve geliştirme faaliyetlerini özendirmek, desteklemek, koordine etmek, yürütmek, bilim ve teknoloji kültürünün geliştirilmesinde öncülük yapmak amacıyla tüzel kişiliğe, idarî ve malî özerkliğe sahip, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığıyla ilgili ve özel bütçeli Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu kurulmuştur. Kurumun kısa adı TÜBİTAK’tır.” hükmü yer almaktadır.

6. Tübitak Tarafından Yürütülen Programların Başvuru Değerlendirme Süreçlerine

Yapılacak İtirazlara İlişkin Yönetmeliğin; 6.1.“Kapsam” kenar başlıklı 2 nci maddesinde; “Bu Yönetmelik, TÜBİTAK tarafından yürütülen programlar kapsamında başvuru değerlendirme süreci sonuçlanan proje destek ve teşvik faaliyetlerine ilişkin yapılan itirazların başvuru, inceleme ve değerlendirme süreçlerini kapsar. (2) Aşağıda yer alan itiraz konuları, bu Yönetmeliğe dayalı olarak yapılacak başvuruların kapsamını oluşturmaktadır: a) TÜBİTAK tarafından yürütülen programların başvuru değerlendirme süreçlerinde gerçekleştirilen faaliyetlere ve işlemlere ilişkin itirazlar.

b) TÜBİTAK tarafından yürütülen programların başvuru değerlendirme ve karar verme süreçlerinde yer alan hakem, danışman, uzman, editör, panelist, moderatör, raportör, komite veya kurul üyesi ve benzeri görevlilerin, etik kural ihlalleri hariç olmak üzere, bu görevleriyle ilgili itirazlar. c) Başkanlık tarafından uygun görülen diğer itirazlar. (3) Aşağıda yer alan süreç ve faaliyetlere ilişkin itiraz başvuruları, bu yönetmeliğin kapsamı dışındadır: a) Başvuru değerlendirme süreçleri TÜBİTAK tarafından gerçekleştirilmeyen proje destek ve teşvik faaliyetlerine ilişkin başvurular. b) Başvuru değerlendirme süreci sonuçlanmamış proje destek ve teşvik faaliyetlerine ilişkin başvurular. c) Başvuru değerlendirme süreci olumlu sonuçlanmış proje destek ve teşvik faaliyetlerine ilişkin başvurular. ç) Kamunun ihtiyaçları doğrultusunda yürütülen proje destek ve teşvik faaliyetlerine ilişkin başvurular. d) AYEK ve ENDEK tarafından verilen kararlara ilişkin başvurular” hükmüne yer verilmiştir.

6.2. “Kurulun görevleri” kenar başlıklı onuncu maddesinde; “(1) Kurulun görevi, Komisyon tarafından iletilen itiraz konusunu değerlendirerek proje destek veya teşvik başvurusunun yeniden değerlendirilip değerlendirilmeyeceği kararını almaktır. (2) Kurulun değerlendirmesi sonucunda, itiraz başvurusu reddedilir veya kabul edilerek yeniden değerlendirilmek üzere ilgili Birime iletilir. (3) Kurul, proje destek ve teşvik başvurusunu değerlendirmez. “ 6.3. “Başvuru süresi ve başvurunun şekil unsurları, Başvuru süresi ve ücreti” kenar başlıklı on birinci maddesinde; “(1) İtiraza ilişkin başvuru süresi, itiraza konu işlemin ilgiliye tebliğinden (yazılı veya elektronik olarak gerçekleştirilen bildirimden) itibaren 15 gündür.

Sürenin son gününün tatil günü olması halinde, süre tatil gününü izleyen ilk iş gününün bitimine kadar uzar. (2) Bu süre içerisinde gerçekleştirilmeyen başvurular bu Yönetmelik kapsamında değerlendirilmez. Ancak mücbir sebeplerden dolayı bu süre içerisinde başvuruda bulunulamadığında; mücbir sebeplere ilişkin gerekli kanıtlayıcı belgelerin Komisyona sunulması ve Komisyon tarafından kabul edilmesi şartıyla mücbir sebebin ortadan kalktığı günden itibaren 15 gün içinde başvuruda bulunulabilir. (3) İtiraz başvurusu için ücret alınıp alınmayacağına, alınacaksa ücretin miktarına ilişkin karar Başkan tarafından alınır. Ücret belirlenmesi halinde, her bir itiraz başvurusu için ücret ödenir.” 6.4. “Başvurunun şekil unsurları” kenar başlıklı on ikinci maddesinde; “(1) İtiraz başvuruları, Başvuru Sahibi tarafından İtiraz Başvuru Sistemine; a) İtiraz başvurusu yapılacak program ve projeye ilişkin bilgilerin, b) Proje reddine ilişkin karar (sonuç) yazısının, c) İtiraz gerekçelerinin, ç) İtiraz başvurusuna ilişkin ücretin ödendiğine dair belgenin girilmesi suretiyle yapılır. (2) Başvuru Sisteminde istenecek diğer bilgi ve belgeleri belirlemeye Kurul yetkilidir.

5 (3) İtiraz Başvuru Formuna, başvuru süresinin uygunluğuna ilişkin belgenin eklenmesi

zorunludur. (4) İtiraz yolu kullanılarak eksik bilgi veya belge tamamlanması suretiyle ilgili proje destek ve teşvik başvurusu genişletilemez veya uygun hale getirilemez. (5) Sürece ilişkin tüm başvurular ve başvurulara ilişkin bilgilendirmeler TÜBİMER aracılığıyla yapılır. (6) Her itiraz, bir dosya numarası verilmek suretiyle TÜBİMER tarafından arşivlenir. Kararlar dahil olmak üzere her türlü belge bu dosyada saklanır.” 6.5. “Komisyon incelemesi” kenar başlıklı on üçüncü maddesinde; “(1) Başvuru Sahibince yapılan itiraz, TÜBİMER tarafından Komisyona iletilir. (2) Komisyon, itiraz başvurusuna konu faaliyetin proje destek ve teşvik başvurusu anındaki durumunu dikkate alarak gerekli incelemeleri yapar. (3) İnceleme sonucunda Komisyon, itiraz başvurusunun Komisyona ulaştığı tarihten itibaren en geç 15 gün içerisinde itiraz başvurusunun kabulüne ya da reddine karar verir. a) Başvurunun reddi durumunda karar, gerekçesi belirtilmek suretiyle Başvuru

Sahibine yazılı veya elektronik olarak bildirilir. b) Başvurunun kabulü durumunda itiraz, ayrıntılı değerlendirme yapılmak üzere Kurula iletilir. Bu karar ayrıca Başvuru Sahibine yazılı veya elektronik olarak bildirilir. (4) Komisyonun inceleme sürecinde TÜBİTAK içi birimler ve konu ile ilgili tüm kişi ve kurumlar ile yapılacak yazışmalar Komisyon Başkanı aracılığıyla yapılır.” 6.6. “Kurul değerlendirmesi” kenar başlıklı on dördüncü maddesinde; “(1) Komisyon tarafından uygun bulunan itiraz başvurusu Kurula iletilir. (2) Kurul Başkanı tarafından itiraz başvurusunu incelemek üzere, Kurul üyeleri veya Kurul sekretaryası çalışanları arasından bir raportör belirlenir. (3) Raportör bilgi, belge ve delilleri değerlendirerek nihai inceleme raporunu Kurula sunar. Gerek görülmesi halinde, ilgili birimden itiraz başvurusuna ilişkin elektronik veya yazılı bilgi, belge ve açıklama talep edilir. (4) Kurul, değerlendirme kapsamında yalnızca itiraz başvurusunda belirtilen hususları dikkate alır. (5) Kurul kararını, itiraz başvurusuna konu faaliyetin proje destek ve teşvik başvurusu anındaki durumunu esas alarak ve aşağıdaki ölçütler çerçevesinde verir: a) İtiraz gerekçelerinin proje başvuru dokümanına atıfta bulunularak oluşturulması. b) İtiraz gerekçelerinin, ret gerekçeleri ile uyumlu ve tutarlı olması. c) İtiraz gerekçelerinin somut ve ölçülebilir hususlar içermesi. (6)

Kurul, itirazın Kurula ulaştığı tarihten itibaren en geç 45 gün içerisinde, itirazın kabulüne ya da reddine karar verir. a) İtirazın reddi durumunda karar, gerekçesi belirtilmek suretiyle

Başvuru Sahibine yazılı veya elektronik olarak bildirilir. b) İtirazın kabulü durumunda itiraza konu başvuru, yeniden değerlendirme yapılmak üzere gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili

Birime iletilir. Bu durum ayrıca Başvuru Sahibine yazılı veya elektronik olarak bildirilir. c)

İlgili Birim, Kurulun karara ilişkin gerekçelerini dikkate alarak yeniden değerlendirme sürecini yürütür. ç) İlgili Birim, değerlendirme sürecini, karar kendisine ulaştığı tarihten itibaren 30 gün içerisinde başlatır. d) İlgili Birimin yeniden değerlendirmesi sonucunda oluşan kararına ilişkin yeni bir itiraz başvurusunda bulunulamaz. (7) Kurulun inceleme sürecinde TÜBİTAK içi birimler ve konu ile ilgili tüm kişi ve kurumlar ile yapılacak yazışmalar Kurul Başkanı aracılığıyla yapılır”.

6.7. “Bilginin ve belgelerin gizliliği” kenar başlıklı on beşinci maddesinde; “ (1) Komisyon ve Kurul kararları ile işlem dosyalarının içeriğindeki belgeler, genel düzenlemeler dışında, gizli olduklarından buna göre muhafaza edilmesinden ve işlem yapılmasından ilgililer sorumludur. Komisyon ve Kurul üyeleri TÜBİTAK tarafından hazırlanan gizlilik sözleşmesini imzaladıktan sonra göreve başlar. (2) Komisyon veya Kurul kararlarına dayanak oluşturan inceleme ve soruşturma belgeleri ile raportör, Birim isimleri ve raporları gizlidir. Söz konusu bilgi ve belgeler, 09/10/2003 tarihli ve 4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu çerçevesinde talep edilmesi halinde sadece başvuru yapan kişiye; raportör ve uzman isimleri belirtilmemek suretiyle verilebilir.”

7) Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu Araştırma Destek Programları

Başkanlığı Tarafından Yürütülen Programlara İlişkin Yönetmeliğin; 7.1. 1 nci maddesinin birinci fıkrasında, “Bu Yönetmeliğin amacı, Türkiye Bilimsel ve

Teknolojik Araştırma Kurumu tarafından bilim ve teknoloji alanlarında desteklenecek projelerin; başvuru, teşvik, değerlendirme, kabul, izleme, sonuçlandırma ve sonuçların izlenerek değerlendirilmesine ilişkin usul ve esasları belirlemektir.” hükmü yer almaktadır.

7.2. “Değerlendirme” başlıklı 6 nci maddesinin birinci fıkrasında, “Proje önerileri, TÜBİTAK tarafından belirlenen değerlendirme sürecinden geçirilir. Değerlendirme sonucunda destek kararı Başkanlık tarafından verilir.” hükmüne yer verilmiştir.

7.3. “Destek Kararı ve Sözleşme” başlıklı 7 nci maddesinde, “Projelere verilecek destekler, ilgili grubun değerlendirmesi ve Başkanlığın onayı ile kesinleşir. Desteklenmesi kabul edilen projelere ilişkin sözleşmeler; proje yürütücüsü, projeyi öneren kurum/kuruluşun üst düzey yetkilisi ve bölüm/anabilim dalı gibi proje yürütücüsünün görevli olduğu birimlerin yetkilisi ile

TÜBİTAK arasında imzalanır.” hükmüne yer verilmiştir.

8. Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu Araştırma Destek Programları

Başkanlığı Çalışma Usul ve Esasları’nın; 8.1. “Amaç ve kapsam” kenar başlıklı birinci maddesinde; “(1) Bu Usul ve Esasların amacı;

Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu Başkanlığına bağlı olarak faaliyette bulunan

Araştırma Destek Programları Başkanlığı’nın (ARDEB), çalışma usul ve esaslarını düzenlemektir. (2) Bu Usul ve Esaslar, ARDEB’in teşkilat yapısı ile bu yapıdaki birim ve organların kuruluşu, görevleri ile sorumluluklarının belirlenmesini kapsar.” 8.2. “Dayanak” kenar başlıklı ikinci maddesinde; “(1) Bu Usul ve Esaslar; 17/7/1963 tarihli ve 278 sayılı Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu Kurulması Hakkında Kanun’un

3 üncü ve 4 üncü maddelerine ve TÜBİTAK Destek Programları Başkanlıkları Kuruluş,

Çalışma Usul ve Esaslarına İlişkin Yönetmelik hükümlerine dayanılarak hazırlanmıştır.” 9.TÜBİTAK Başkanlığının resmi web sayfası üzerinden açılan

“http://www.tubitak.gov.tr/tr/destekler/akademik/ulusal-destek-programlari/icerik1001-bilimsel-ve-teknolojik-arastirma-projelerini-destekleme-pr” adresli sayfada; Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Projelerini Destekleme Programının amacı, yeni bilgiler üretilmesi, bilimsel yorumların yapılması veya teknolojik problemlerin çözümlenmesi için bilimsel esaslara uygun olan projeler desteklemektir.

Proje önerileri aşağıda belirtilen dört boyut altında değerlendirilir:

•Özgün Değer

•Yöntem

•Proje Yönetimi

•Yaygın Etki 9.1. A. Proje Yürütücüsü, Araştırmacı (yurt dışı araştırmacı hariç) ve Danışman

Proje yürütücülerinin; •Doktora/sanatta yeterlik/tıpta uzmanlık derecesine sahip olmaları gerekmektedir. (Bu koşul eğitim ve araştırma hastanelerinde çalışanları da kapsamaktadır.)

Proje ekibinde yer alacak araştırmacı veya danışmanların; •Üniversite personeli olmaları durumunda, doktora/sanatta yeterlik/tıpta uzmanlık derecesine sahip olmaları gerekmektedir. (Bu koşul eğitim ve araştırma hastanelerinde çalışanları da kapsamaktadır.)

•Kamu kuruluşları veya özel kuruluşlarda çalışmaları durumunda, en az dört yıllık üniversite lisans eğitimi almış olmaları yeterlidir.

Kamu veya yükseköğretim kurumlarında yürütülecek projelerde, yürütücünün (emekliler hariç)

söz konusu kurum/kuruluşun kadrolu personeli olması gerekir.

Proje yürütücüsü ve araştırmacıların (yurt dışı araştırmacılar hariç) Türkiye Cumhuriyeti sınırları içerisinde ikamet etmeleri gerekir. (Yabancı uyruklu bir kişi Türkiye sınırlarındaki bir kurum/kuruluşta görev yapmak koşulu ile projede yürütücü/araştırmacı olarak görev alabilir.)

Projedeki katkı oranı %10’un altında olan kişiler araştırmacı olarak görev alamazlar, ancak danışman olabilirler. Bir projede danışman (*) yer alabilmesi için projenin özel uzmanlık gerektiren konu ya da konularının olması ve bu hususun proje önerisinde gerekçeli olarak belirtilmesi gerekir. Bir projede görev alacak danışman sayısı o projedeki özel uzmanlık gerektiren konu sayısı ile sınırlıdır.

Herhangi bir kuruluşta çalışmayan emekliler, PTİ almamak şartıyla proje ekibinde yürütücü, araştırmacı veya danışman olarak görev alabilirler.(Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma

Kurumu Kurulması Hakkında Kanun’un 16. maddesinin 2. fıkrasında PTİ ödemelerine ilişkin olarak yer alan ifade gereğince, sadece kamu kurum veya kuruluşlarının kadro ve pozisyonlarında bulunanlara PTİ ödemesi yapılabilmektedir). Emeklilerin proje yürütücüsü olabilmesi için, projenin yürütüleceği kurum/kuruluş üst düzey yetkilisi tarafından projede görev alabileceklerine dair onay verilmesi gerekmektedir.

9.2. Danışman: Projenin özel uzmanlık gerektiren tali konularından birinde bilgisinden yararlanılan araştırmacı veya uzman.

IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ

10. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvurunun reddi gerektiği hususunda hazırlanan öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 11. Başvuran, 2017 yılı Ekim ayı döneminde TÜBİTAK … projesine başvuruda bulunduğunu ve projenin ilk basamakta özgünlükten geçerken yöntem kısmında bazı eksiklikler bulunduğunu, 2018 Ekim döneminde belirtilen eksiklerin tamamlandığını ve projenin tekrar gönderildiğini, fakat daha önce özgünlükten geçen projenin, bu süre zarfında literatürde hiçbir yeni çalışma yapılmamasına ve revize projede sadece yöntem kısmının değerlendirilmesi gerekmesine rağmen, özgünlükten değerlendirilerek projenin ikinci panel değerlendirilmesinde özgünlükten bırakıldığını, ikinci değerlendirmede proje özgünlükten kaldığı için, revize edilen projenin yöntem kısmının hiç değerlendirilmediğini, hazırlamış olduğu 24 sayfalık rapor ile ikinci panelde belirtilen tüm eleştirilere, hem projeye atıfta bulunarak hem de alanında saygın dünyaca tanınmış akademik kurumlar tarafından yapılan benzer çalışmalara atıfta bulunarak ikinci panel kararı için TÜBİMER’e itiraz ettiğini ancak TÜBİMER’in sadece ‘Başvurunun itiraz şartlarını karşılamadığını’ ifade ederek başvurusunu reddettiğini, özgünlükten geçip yöntem kısmında eksiklikleri bulunan projelerin her seferinde farklı hakemler tarafından farklı bakış açıları ile baştan değerlendirilecek olmasının gerçek özgünlük taşıyan projelerin desteklenmesini imkânsız hale getireceğini ifade ederek revize edilmiş projenin birinci panelde yer alan hakemler tarafından sadece yöntem bölümünün değerlendirilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.

12. Halen Adana Bilim ve Teknoloji Üniversitesinde öğretim üyesi olan başvuranın, Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Projelerini Destekleme Programı kapsamında TÜBİTAK’a önerdiği

“Karakter ve Duygu Analizi Temelli Robot-İnsan Diyaloğunun Geliştirilmesi ve Otonom

Davranışların Öğrenme Temelli Kontrol Yaklaşımı ile Başarımı” proje başlıklı, … proje numaralı projenin bilimsel değerlendirmeye alındığı, ilk değerlendirmede özgün değer kriterinden 3.2 puan aldığı, ARDEB 5’lik puanlama sistemine göre puanların karşılıklarına verilen isimler ve puan seviye karşılıkları bakımından 3.2 puanın seviye adı olarak “orta” (3)

seviyeye en yakın olduğu, orta seviyenin açıklamasının ise “Proje önerisi, ilgili kriteri orta derecede karşılamaktadır. Öneride iyileştirmelere gerek bulunmaktadır.” şeklinde olduğu, bu da proje önerisinin özgünlükten geçtiğini değil, tüm kriterlerin değerlendirmesinin rapora yansıtılması için gerekli ön şart olan özgün değer kriterinden 2’den büyük bir puan alma kriterini karşıladığını ve bu sebepten tüm kriterler için yapılan değerlendirmelerin rapora yansıtıldığı anlamına geldiği, proje özelinde yaşanan durumun aradan geçen 1 yıllık sürenin ardından revizyon başvuru yoluyla TÜBİTAK tarafından değerlendirilmek üzere yeniden sunulan … numaralı projenin değerlendirilmesinde özgün değer kriterinden 2 puan aldığı, …

numaralı projenin değerlendirildiği esnada TÜBİTAK ARDEB panel puanlaması sisteminin değiştiği ve 5’lik sistemden 6’lık sisteme geçildiği, proje önerisinin, revize olduğu ilk hali ve yürütücü Doç. Dr. …’a iletilen ilk panel ortak raporundaki değerlendirmeler de göz önüne alınarak tüm değerlendirme kriterleri kapsamında incelendiği ve özgün değer kriterinden 6 üzerinden ortalama 2 puan aldığı, puan değeri: 2 ise kriteri karşılama düzeyinin: “Yetersiz, Tanım: Proje önerisi ilgili kriteri yeterli derecede karşılamamaktadır. Öneride önemli eksiklikler bulunmaktadır.” şeklinde olduğu anlaşılmıştır.

13. … numaralı proje önerisinin revize bir proje olduğu ve TÜBİTAK’a ilk olarak 08/09/2017 tarihinde sunulduğu, proje önerisinin ilk halinin 21/11/2017 tarihinde 2017-2 döneminde

ROBOTİK-1 isimli panelde değerlendirildiği, proje önerisinin ilk hali için geçerli değerlendirme kriterleri ve ilgili kriterlerden proje önerisinin şu şekilde sıralandığı, (puanların

5 üzerinden verildiği) “1- Özgün Değer- 3.2 / 5, 2- Yöntem – 2.4 / 5, 3- Proje Yönetimi, Ekip

ve Araştırma Olanakları – 3.4 / 5, 4-Yaygın Etki-4 / 5 olmak üzere Toplam Puanın: 13/20, GYK

Puanı=O” olduğu, 2017-2. Döneminde 1001 projelerinin geçmesi için gereken alt kriterlerin şu şekilde olduğu, “Panelde değerlendirilen projeler için Panel Toplam Puanı ≥13,80, Özgün

Değer Puanı >3,00, Yöntem Puanı ≥3,00, Proje Yönetimi, Ekip ve Araştırma Olanakları Puanı> 2,50, Yaygın Etki Puanı >2,50 (Özgün değerin ≥4,00 olması halinde Proje Yönetimi, Ekip ve

Araştırma Olanakları Puanı ≥2,50 Yaygın Etki Puanı ≥2,50 ve GYK Puanı ≠ 0”. Projenin toplam puan şartını sağlamamasının yanı sıra Yöntem puanı şartını sağlayamayan proje önerisinin ayrıca 5 kişilik uzman bir ekipten oluşan Grup Yürütme Kurulu (GYK) puanı olarak da “0” (Başkanlık makamına reddedilmesi tavsiyesi verilen puan) puan aldığı ve nihayetinde

Başkanlık makamının 30/01/2018 tarihli Olurlarıyla projenin reddedilmesine karar verildiği anlaşılmıştır.

14. … numaralı proje önerisinin TÜBİTAK’a 21/09/2018 tarihinde revizyon olarak sunulduğu ve 13/12/2018 tarihi 2018-2 Döneminde ROBOTİK- I isimli panelde değerlendirildiği, değerlendirme kriterleri ve ilgili kriterlerden … numaralı proje önerisinin şu şekilde puanlandırıldığı, (puanlar 6 üzerinden verilmiştir.) 1- Özgün Değer 2/6, 2- Yöntem – 2.5 / 6 , 3- Proje Yönetimi – 2.25 / 6, 4-Yaygın Etki-2.25 / 6, Toplam Puan: 9/24. 2018-2. Döneminde

1001 projelerinin geçmesi için gereken alt kriterlerin ise şu şekilde olması gerektiği, “Panelde

değerlendirilen projeler için Toplam Puan ≥17,0, Özgün Değer ≥4,0, Yöntem Puanı ≥4,0, GYK

Puanı = 1,0” anlaşılmıştır.

15. İdare tarafından yapılan açıklamalarda; ilk raporda özgün değer kriteri için yapılan yorumların tamamının “Bu proje kapsamında bir insansı robot, kamerasını kullanarak etkileşimde olduğu kişiye ait yüz görüntülerinden karakter ve duygu analizi yapılması ve elde edilen sonuçlar kullanılarak, robotun o kişi ile diyaloğa geçmek üzere kişiye en yakın sandalye veya koltuğu seçmesi ya da kişinin bulunduğu ortamdan uzakta bir yere oturmayı tercih etmesi amaçlanmaktadır. Özgün değer kısmında belirtilen duygu durumdan karakter belirlemeye geçiş ve analiz sonrası etkileşime geçme adımları akademik olarak yüksek özgün katkı içermekle beraber bu katkının sınırını belirleyecek yöntemlerin ilgili bölümde net bir şekilde ortaya konmamış olması bir eksiklik olarak değerlendirilmiştir.” şeklinde olduğu, rapordan anlaşılacağı üzere proje önerisinin özgün değer kriterinden iddia edildiği gibi geçtiğini ifade eden bir yoruma rastlanılmadığı, tüm panelistlerin aynı yorumu yapsalar dahi farklı puanlandırmalarda bulunabileceği, yine rapordan anlaşılabileceği üzere panel değerlendirmelerinde, makale değerlendirmelerindeki gibi tavsiye mekanizmasından ziyade eksiklik tespit etme mekanizmasının kullanıldığı, bu eksikliklerin revizyon başvuruda, iletilen ortak raporda tespit edildiği doğrultuda düzeltilmesi durumunda proje önerisi için desteklenme garantisi verme gibi bir sürecin mevcut olmadığı, en önemlisi de başvuranın iddia ettiği gibi özgün değer ve/veya diğer kriterler arasından, sadece tek bir kriterden geçme ve diğer kriterlerden kalma sürecinin TÜBİTAK’da uygulanan bir süreç olmadığı, bilimsel değerlendirmelerde projede yapılan değişiklikler, aradan geçen sürede yapılabilecek diğer çalışmalar veya panelistlerin değişmesi sonucunda puanların artması ve revize projelerin desteklenmesinin normal bir durum olmasının yanında proje özgün değer puanının aşağı yönlü değişmesinin de normal ve rastlanılan bir durum olduğu hususlarının belirtildiği görülmüştür.

15.1. Özgün değer kriteri ile ilgili … numara için panel raporunda yapılan yorumların; “Proje kapsamında insansı robotların etkileşime girdikleri kişilerin karakter ve duygu analizlerini yapabilmesi ve yapılan analiz sonucunda kendi davranışlarını belirlemesinin hedeflendiği, ancak yüz ifadelerinden duygu tanıma ile ilgili literatürde birçok yöntem bulunduğu, bir önceki panel raporunda da belirtildiği gibi, bu konuda uyarlama haricinde nasıl bir özgünlük öngörüldüğünün ikinci panelde de net olarak belirtilmediği, bunun dışında yüz yapısından karakter tanıma (physiognomy), bilimselliğinin oldukça tartışmalı bir kavram olduğu, projenin önemli bir kısmının dayandırıldığı karakter özelliklerinin kişinin yüz yapısından tanınabileceği hipotezinin geçerliliğiyle ilgili somut bir dayanak bulunmadığı, sonuç olarak projenin önemli bir kısmını oluşturan karakter tanımanın geçersiz dayanaklar üzerine kurulduğu, duygu tanıma konusunda ise literatürden bilimsel özgünlüğe sahip nasıl bir fark sunulacağının ortaya konamadığı, duygu tanıma için özgünlük ve yenilik olarak sunulan argümanlar yalnızca “daha iyi performanslı yöntemler geliştirilecektir” iddiasının ötesine geçemediği, 15.2. Projenin, 1) karakter ve duygu analizi, 2) oturma araçlarının (sandalye) tanımlanması,

3) NAO robotun oturma ve kalkması için öğrenme temelli kontrol algoritması tasarlanması ve

4) robotun karşısında oturan kişi ile sosyal diyaloğa geçmesi olmak üzere 4 iş paketinden

oluştuğu, proje kurgusunun, ana hedeften uzak ve odaksız göründüğü, bu dağınık yapının özgün değerin ortaya çıkmasını zorlaştırdığı, bahsi geçen her bir iş paketinin bağımsız ve kendi başına bir araştırma konusu olabilecek kadar geniş olduğu ancak proje dokümanında her bir parçanın literatüre yaptığı katkının net olmadığı, ayrıca bu haliyle iş paketleri arasındaki bağlantının da oldukça zayıf olduğu, örneğin projede belirtilen ana hedefe ulaşmak için 2. ve 3. iş paketlerine (sandalyenin tanınması ve robotun bu sandalyeye oturup kalkabilmesi için makine öğrenmesi tabanlı algoritma geliştirilmesi) neden “özellikle” ihtiyaç olduğunun net olmadığı, ayrıca sandalye tanıma ve konum belirlemesi konusu da oldukça uzun süredir incelenmekte olan 3D registration benzeri yöntemlerin bir uzantısı olduğu, kısa bir araştırmada sandalye tanıma ve konumlandırma ile ilgili olarak çıkan makalelerden olan “Mathieu Aubry, Daniel Maturana, Alexei A. Efros, Bryan C. Russell, Josef Sivic, Seeing 3D Chairs: Exemplar

Part-based 2D-3D Alignment using a Large Dataset of CAD Models, 2014″ referanslar arasına dahil edilmediği, bu da proje ekibinin bu konudaki özgün değer öngörülerinin geçerliliğinin sorgulanmasını gerektirdiği, bu konuda ekibin yapmış olduğu kongre yayını bulunamadığı ve özünde literatürden farklı bir yöntem önerildiği de görülemediği, bahsedilen bazı yöntemlerin (örneğin bag of words), sandalyenin tanınarak konumlandırılmasına nasıl katkıda bulunacağının anlaşılamadığı, bu sebeplerden dolayı projenin özgün değerinin yetersiz bulunduğu, rapordan da görülebileceği üzere, … numaralı proje incelenirken bir önceki panel raporu ve projenin ilk hali de incelendiğini ve değerlendirme esnasında bu durumlar göz önünde bulundurulduğunu ve ortaya çıkan puanlamanın bu şekilde ortaya çıktığını, ( 13/12/2018 tarihli Panel yorumu: Bir önceki panel raporunda da belirtildiği gibi, bu konuda uyarlama haricinde nasıl bir özgünlük öngörüldüğü hala net olarak belirtilmemiştir.).” şeklinde bilimsel ve objektif gerekçelerden oluştuğu değerlendirilmiştir.

16. Panel ortak raporunun başvurana iletilmesinin ardından başvuranın yasal süre içinde itirazda bulunduğu, … numaralı proje başvurusunun 20 sayfadan oluştuğu, başvuranın panel raporuna itiraz olarak gerçekleştirdiği dilekçenin ise 28/01/2019 tarihinde TÜBİMER üzerinden gönderildiği ve 21 sayfadan oluştuğu, bu itiraz dilekçesinde proje önerisinde bulunmayan bilgi genişletmesinin yer aldığı, TÜBİMER’in proje önerilerini belli bir sayfa sınırı çerçevesinde ve sunulduğu şekliyle değerlendirdiği, kişinin 21 sayfalık dilekçesinin incelendiği, itiraz başvurusu hakkında görüşlerin Grup tarafından oluşturulduğu ve

TÜBİMER’e aşağıda da yer verilen değerlendirmelerin iletildiği görülmüştür.

17. Başvuranın söz konusu projenin ilk değerlendirmesinde ve ikinci değerlendirmesinde farklı hakemlerin görev aldığı ve projenin ilk panelde yer alan hakemlerce sadece yöntem kısmının değerlendirilmesi gerektiği iddialarına yönelik yapılan incelemede; … numaralı projenin, panelde veya dış danışman değerlendirmesi yoluyla tek proje olarak değerlendirilmiş olsa dahi birebir aynı hakemlere gitme ihtimalinin bulunmadığı, nitekim projenin ilk halinin toplam 5 proje ile aynı panelde, … numaralı proje önerisinin 4 proje ile aynı panelde aynı ekip tarafından değerlendirildiği, bu sebepten diğer projelerin konuları ana başlık olarak değişmese de derinlik anlamında değiştiğinden, proje önerilerini sunan kişilerle çıkar çatışması/çakışması olmaması hususu, Üniversitesinde kadrolu çalışıp çalışmaması durumu, o tarihte ilgili panelistin uygun olamaması, arka arkaya 3 dönem bilimsel panele katılamaması, hususu gibi kriterlerden dolayı ve bu doğrultuda bir zaruret olmadığından, revize projenin birebir aynı hakemlerle değerlendirilmesinin mümkün olmadığı, kaldı ki farklı panelistlerin revize projeyi değerlendirebilmesi hususunun, proje için bir avantaj/dezavantaj oluşturmadığı, rapordan da görülebileceği üzere, … numaralı proje incelenirken bir önceki panel raporu ve proje önerisinin ilk halinin de incelendiği, değerlendirme esnasında bu durumların göz önünde bulundurulduğu ve mevcut puanlamanın bu şekilde ortaya çıktığı, başvuranın TÜBİMER’e yapmış olduğu itirazı geçerli bulunmuş olsaydı ve proje bir kere daha değerlendirmeye alınsaydı dahi, mevzuat gereği tüm panelistlerin önceki panelistlerden farklı isimler olmak koşuluyla seçilerek değerlendirmeye tabi tutulacağı, 17.1. Araştırmacıların sunmuş oldukları proje önerilerinin özgün değer kriterinden iki defa üst üste 2 ve altında puan almadığı durumda, aynı proje ile istenildiği kadar başvuru yapılabilmesinin mümkün olduğu, birçok defa revize gördükten sonra desteklenmesine karar verilen proje önerileri olduğu gibi, ilk sunulmasının ardından birçok defa sunulan ve aradan geçen yılların özgünlüğü azaltması vb. diğer etkenlerin etkisiyle iki defa üst üste özgün değer kriterinden 2 ve altında puan alarak reddedilen ve bir daha TÜBİMER’e sunulamayacak proje önerilerinin de bulunduğu, … numaralı proje için TÜBİMER’e yapılan itiraz başvurusundan sonra 2019/1 – 1001 dönemi başvurularının açıldığını ancak başvuranın proje önerisini revize ederek, yeniden başvuru hakkı olmasına rağmen, bu dönemde yeni bir başvuruda bulunmadığı tespit edilmiştir.

18. Dosya üzerinde yapılan inceleme neticesinde, başvuranın yürütücüsü olduğu “Karakter ve Duygu Analizi Temelli Robot-İnsan Diyaloğunun Geliştirilmesi ve Otonom

Davranışların Öğrenme Temelli Kontrol Yaklaşımı ile Başarımı” proje başlıklı, …

numaralı projenin, ilk değerlendirmede başarısız olup, 1 yıllık sürenin ardından revizyon başvuru yoluyla TÜBİTAK tarafından değerlendirilmek üzere yeniden sunulması üzerine yapılan ikinci değerlendirilmesinde özgün değer kriterinden yetersiz karşılığı olan bir puan alarak reddedilmesine karşı başvuranın Panel ortak raporunun kendisine iletilmesinin ardından yasal süre içinde TÜBİMER üzerinden itirazda bulunduğu, TÜBİMER Başvuru No : 2019/7586…/… olan itiraz başvurusunun kabul edilerek, TÜBİTAK İtiraz Değerlendirme Kurulu’na sevk edildiği, itirazın “TÜBİTAK Tarafından Yürütülen Programların Başvuru Değerlendirme

Süreçlerine Yapılacak İtirazlara İlişkin Yönetmeliğin” 10 uncu ve 14 üncü maddesi uyarınca değerlendirildiği, söz konusu Yönetmeliğin 14 üncü maddesinin beşinci fıkrasının (a,) (b) ve (c) bentlerinde; “Kurul kararını, itiraz başvurusuna konu faaliyetin proje destek ve teşvik başvurusu anındaki durumunu esas alarak ve aşağıdaki ölçütler çerçevesinde verir: a) İtiraz gerekçelerinin proje başvuru dokümanına atıfta bulunularak oluşturulması. b) İtiraz gerekçelerinin, ret gerekçeleri ile uyumlu ve tutarlı olması. c) İtiraz gerekçelerinin somut ve ölçülebilir hususlar içermesi.” yer alan ölçütler çerçevesinde, Yönetmeliğin 41 üncü maddesinin ikinci fıkrası uyarınca atanan raportör tarafından hazırlanan “Nihai İnceleme

Raporu”nun “İtiraz açıklamasında, ret gerekçeleri ile tüm itiraz açıklamalarının eşleştirildiği, ancak tüm ret gerekçelerine ilişkin somut itiraz açıklamalarının verilmediği görülmüştür…Bununla birlikte, proje özgün değerinin ilk panel değerlendirmesinde yeterli bulunmasına karşın revize projenin özgün değerinin ikinci panel değerlendirmesinde yetersiz olarak değerlendirilmesi dikkat çekici bulunmuştur…bu doğrultuda itiraz başvurusunun kabulü ya da reddi yönünde bir görüş oluşturulamamıştır.” görüşüyle Kurul’un değerlendirmesine arz edildiği, 25/03/2019 tarihli, 32 sayılı Kurul kararı ile itiraz başvurusunda ileri sürülen hususların, proje karar yazısında yer alan ret gerekçelerini bertaraf eder nitelikte olmadığı için, itiraz başvurusunun oy birliği ile reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

19. Her ne kadar başvuran tarafından yürütülen projenin ilk panel değerlendirmesinde özgünlükten geçerken revize projenin ikinci panel değerlendirmesinde özgünlükten yeterli bulunmamasının mümkün olamayacağı yönünde iddia ve itirazlar ileri sürülmüş ise de; ilk panelde tespit edilen eksikliklerin revizyon başvuruda, iletilen ortak raporda tespit edildiği doğrultuda düzeltilmesi durumunda proje önerisi için desteklenme garantisi verme gibi bir sürecin mevcut olmadığı, en önemlisi de başvuranın iddia ettiği gibi özgün değer ve/veya diğer kriterler arasından, sadece tek bir kriterden geçme ve diğer kriterlerden kalma sürecinin

TÜBİTAK’da uygulanan bir süreç olmadığı tespit edilmiş, bilimsel değerlendirmelerde projede yapılan değişiklikler, aradan geçen sürede yapılabilecek diğer çalışmalar veya panelistlerin değişmesi sonucunda puanların artması ve revize projelerin desteklenmesinin normal bir durum olmasının yanında proje özgün değer puanının aşağı yönlü değişmesinin de normal ve rastlanılan bir durum olduğu anlaşılmıştır. Projenin, toplam puan şartını ve “Özgün Değer” ve “Yöntem” puanı şartını da sağlayamadığı, ayrıca 5 kişilik uzman bir ekipten oluşan Grup Yürütme Kurulu (GYK) puanı olarak da “0” (Başkanlık makamına reddedilmesi tavsiyesi verilen puan) puan aldığı ve nihayetinde Başkanlık makamının 04/01/2019 tarihli Olurlarıyla projenin reddedilmesine karar verildiği, panel değerlendirmesinde tek tek her kriter için değerlendirme yapıldığı ve her kriterin tüm değerlendirmelerin sonunda tek seferde, tüm panelistler tarafından aynı anda oylandığı, proje önerisinin iki başvurusunda da yeterli alt puan şartını sağlayamadığı, ikinci başvurusunda da ilk başvuruda olduğu gibi tüm kriterlerin değerlendirildiği, “Özgün Değer” kriterinden 2 puan aldığından dolayı kural gereği diğer kriterlerin rapora yansıtılmadığı, bu durumun panel ortak raporunda “Proje önerisinin özgün değerinin yetersiz bulunması sebebiyle, bu kriterle ilgili değerlendirme rapora yansıtılmamıştır.” şeklinde belirtildiğini, yani kriterle ilgili değerlendirme yapıldığı ancak kural gereği rapora yansıtılmadığı görülmüştür.

Başvuranın iddia ettiği gibi sadece bir kriterden (Özgün Değer) geçme ya da kalma gibi bir sürecin olmadığı, bu kriterlerden sadece “Özgün Değer” kriterine has bir durum olarak 2 puanı geçemeyen önerilerin diğer kriterleri için panelistler tarafından getirilen yorumların panel raporuna yansıtılmadığı, proje revize edilip ikinci kere sunulduğunda sadece alt kriterini sağlayamadığı kriterlerden değil yine tüm kriterlerinden değerlendirmeye tabi tutulduğu, sadece yöntem kriterinin değerlendirilmesi mümkün olmadığı gibi birebir aynı hakemler tarafından değerlendirilmenin de mümkün olmadığı, başvuranın TÜBİMER’e yapmış olduğu itiraz geçerli bulunmuş olsaydı ve proje bir kere daha değerlendirmeye alınsaydı dahi tüm panelistlerin öncekilerden farklı şekilde seçilerek değerlendirmeye tabi tutulacağı anlaşılmıştır.

20. TÜBİTAK Başkanlığı tarafından Kurumumuza gönderilen bilgi ve belgelerden, 2018/2 dönemiyle birlikte uygulanmaya başlayan yeni bir kural olan “Geliştirilebilir” puan almış proje önerilerinin bire bir aynı panelistlere sunulmasının dışında bu şekilde bir uygulama bulunmamakla birlikte, bahsi geçen uygulamada dahi tüm kriterlerin baştan değerlendirildiği ve puanlandığı, ancak … numaralı projenin ilk sunulduğu halinde bu şekilde bir uygulama bulunmadığı ve … numaralı proje önerisinin de geliştirilebilir kriterini sağlayan bir puan almadığı, 2018/2. Döneminde bir sonraki dönemi beklemeden başvuru yapılabilme kriterlerinin şu şekilde olduğu,”Özgün Değer >3,0, Yöntem Puanı >3,0, Toplam Puan >14,0, GYK

Puanı=1,0”, başvuranın yürütücüsü olduğu … numaralı proje önerisinin ise ilgili şartı sağlayacak puanı toplayamadığı tespit edilmiştir. Ayrıca başvuranın “revize projede sadece yöntem kısmının değerlendirilmesi gerektiği” iddiasına karşın, projelerin ilgili 1001 dönemi alt puan sınırını geçen ve tüm kriterlerin şartlarını sağlayan bir puan almış olsalar dahi, Grup Yürütme Kurulundan ve/veya Başkanlık Makamı tarafından desteklenmesi uygun bulunmamışsa sunulan revize başvurunun tüm kriterleriyle yeniden ele alındığı, değerlendirildiği ve puanlandığı açıklamalarının yapıldığı görülmüştür.

21. Kurumumuzca yapılan incelemede; yukarıda açıklanan gerekçeler, somut olaya tatbik edilecek mevzuat hükümleri, başvuranın sunduğu bilgi ve belgeler ile TÜBİTAK Başkanlığınca sunulan tüm bilgi ve belgeler üzerinde yapılan değerlendirme neticesinde; söz konusu projenin revize edilip ikinci Panel değerlendirmesine alındığında sadece alt kriterini sağlayamadığı kriterlerden değil yine tüm kriterlerinden değerlendirmeye tabi tutulduğu, sadece yöntem kriterinin değerlendirilmesinin mümkün olmadığı gibi birebir aynı hakemler tarafından değerlendirmenin de mümkün olmadığı, başvuranın TÜBİMER’e yapmış olduğu itiraz geçerli bulunmuş olsaydı ve proje bir kere daha değerlendirmeye alınsaydı dahi tüm panelistlerin öncekilerden farklı şekilde seçilerek değerlendirmeye tabi tutulacağı, revizyon projeyi inceleyen hakemlerin hepsine 1. panel ortak panel değerlendirme raporunun ve dosyanın gönderildiği, bunların panelistlerce incelendiği ve puanlandırmada dikkate alındığının açıklandığı, ayrıca bilimsel değerlendirmelerde projede yapılan değişiklikler, aradan geçen sürede yapılabilecek diğer çalışmalar veya panelistlerin değişmesi sonucunda puanların artması ve revize projelerin desteklenmesinin normal bir durum olmasının yanında proje özgün değer puanının aşağı yönlü değişmesinin de normal ve rastlanılan bir olduğu, projenin toplam puan şartını ve “Özgün Değer” ve “Yöntem” puanı şartını da sağlayamadığı, ayrıca 5 kişilik uzman bir ekipten oluşan Grup Yürütme Kurulu (GYK) puanı olarak da “0” (Başkanlık makamına reddedilmesi tavsiyesi verilen puan) aldığı bu haliyle proje önerisine destek verilebilmesinin ilgili düzenlemeler gereği mümkün olmadığı, araştırmacıların sunmuş oldukları proje önerilerinin özgün değer kriterinden iki defa üst üste 2 ve altında puan almadığı durumda, aynı proje ile istenildiği kadar başvuru yapılabilmesinin mümkün olduğu anlaşılmış ve TÜBİTAK Tarafından Yürütülen Programların Başvuru Değerlendirme Süreçlerine

Yapılacak İtirazlara İlişkin Yönetmeliği 14 üncü maddesinin beşinci fıkrasının (a) (b) ve (c)

bentleri doğrultusunda incelenerek 25/03/2019 tarihli, 32 sayılı Kurul kararı ile itiraz başvurusunda ileri sürülen hususların, proje karar yazısında yer alan ret gerekçelerini bertaraf eder nitelikte olmadığı gerekçesiyle itiraz başvurusunun oy birliği ile reddine karar verilen işlemde hukuka ve hakkaniyet ölçütlerine aykırılık tespit edilememiştir.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 22. İyi yönetim ilkelerine, 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar

Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiştir. Söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmeler neticesinde; başvurunun inceleme ve araştırması kapsamında Kurumumuzca istenilen bilgi ve belgelerin idare tarafından süresi içerisinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği, böylece “kararların gerekçeli olması ve makul sürede karar verme” ilkelerine uygun davranıldığı; idarenin, başvurucuya verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini de göstermediği, bu nedenle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup; idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

23. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21’inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup, Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN REDDİNE, Kararın Başvurana ve Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumuna tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.

e-imzalıdır

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi