|
ÖZET: Başvuran, Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK) bünyesinde “uzman teknisyenlik” unvanına geçiş talep etmiştir. Ancak, idare bu talebi reddetmiştir. Uyuşmazlık, başvuranın unvan değişikliği talebinin hukuka uygunluğu üzerine yoğunlaşmaktadır. İdare, başvuranın “teknisyen” unvanına uygun bir görevde bulunmadığını ve mezuniyetinin de bu unvanla örtüşmediğini belirterek, “memur” unvanında kalmasını sağlamıştır.
Değerlendirmeler sonucunda, başvuranın unvan değişikliği talebine dayanak olarak gösterdiği gerekçelerin yetersiz olduğu tespit edilmiştir. İdarenin, kamu yararı ve hizmet gereklerini gözeterek, başvuranın uzman teknisyen unvanına atanma talebini reddetmesinde hukuka aykırılık bulunmamaktadır. Bu bağlamda, başvurunun reddedilmesi kararı hukuken geçerli sayılmıştır. İdare, takdir yetkisini kullanırken, kamu yararını gözetmekle yükümlüdür ve bu yükümlülüğe uygun hareket etmiştir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2022/17248-S.22.26492
BAŞVURU NO : 2022/9879
KARAR TARİHİ : 30/12/2022
RET KARARI ,TCKN:
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : TÜRKİYE BİLİMSEL VE TEKNOLOJİK ARAŞTIRMA
KURUMU BAŞKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Uzman teknisyenlik kadrosuna geçiş talebine ilişkindir.
BAŞVURU TARİHİ : 16/07/2022
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran; Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK) Türkiye Sanayi Sevk ve İdare Enstitüsünde (TÜSSİDE) 17/05/2008 tarihinde göreve başladığını, 2009 yılı Aralık ayında askerlik nedeniyle görevinden ayrıldığını, 15/06/2010 tarihinde
‘teknisyen’ unvanı ile tekrar TÜSSİDE’de görevine başladığını, TÜBİTAK Personel İşe Alma, Atama, Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına göre 2016 yılında Uzman Teknisyenlik başvurusunu yaptığını, yapılan yazılı sınavda başarılı olduğu ve diğer şartları da sağlamış olduğundan dönemin
TÜSSİDE Müdürü tarafından görevde yükselme yazısının TÜBİTAK İnsan Kaynakları Daire Başkanlığına gönderildiğini, 2016 yılından itibaren unvan değişikliği ile ilgili başvurusunun tekrarlandığının tarafına sözlü olarak ve e-posta aracılığıyla iletildiğini, 2016-2019 yılları arasında mevzuatta aranan şartlardan daha fazlasını sağlamış olmasına rağmen TÜBİMER tarafından gönderilen cevabi yazıda “Sayın mevcut derece-kademelerinin korunarak; unvanının ‘Memur’ olarak değiştirilmesi, Başkanlık Makamının oluru ile karara bağlanmıştır” ifadelerine yer verildiğini, 6764 sayılı Millî Eğitim Bakanlığının Teşkilat
Ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname İle Bazı Kanun Ve Kanun Hükmünde
Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un 50 nci maddesinde mesleki ve teknik öğrenim veren ortaöğretim kurumlarından mezun olanlar ile denkliği Milli Eğitim Bakanlığınca kabul edilen diğer mesleki ve teknik öğrenim veren ortaöğretim kurumlarından mezun olanlar ve bu okullara denk mülga okullardan mezun olanlara ‘teknisyen’ unvanı verileceğinin düzenlendiğini, Kanun maddesi gereği
‘Başteknisyen’ olması gerekirken ‘memur’ statüsüne düşürüldüğünü belirterek konu ile ilgili mağduriyetinin giderilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzun bilgi belge isteme yazısına istinaden Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma
Kurumu Başkanlığı İnsan Kaynakları Daire Başkanlığı tarafından 05/10/2022 tarihinde gönderilen sayılı cevabi yazı ve eklerinde özetle; 2.1. Başvuranın talebi ile ilgili olarak Dostane Çözüm hükmüne istinaden yapılacak bir işlem bulunmadığı, 2.2. Başvuranın işe alımının yapıldığı dönemde Kurumda görev yapan proje personelinin unvan ve ücretinin 13/03/2010 tarihinde yürürlüğe giren TÜBİTAK Personel İşe Alma, Atama, Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına kıyasen yapılan değerlendirme sonucu tespit edilerek belirli süreli iş sözleşmesi ile çalıştırıldığı, söz konusu Esasların 5 inci maddesi “III. B Hizmet Grubu Personel” başlıklı bendi kapsamında unvanlara göre aranacak asgari niteliklerin hükme bağlandığı, başvuranın bu kapsamda
Kocaeli Üniversitesi Derbent Meslek Yüksekokulu Turizm ve Otel İşletmeciliği programı mezunu olarak 16/10/2008 tarihinde proje personeli statüsünde Memur unvanı ile TÜSSİDE’de göreve başlatıldığı, 2.3. TÜSSİDE tarafından başvuranın 16/02/2009 tarihinde yazı ekinde yer alan belgede yer aldığı gibi görev tanımında konaklama hizmeti verirken otelin kazan suyunu kontrol edip eksik suyu doldurmak gibi teknik işler de yürütüyor olması gerekçesiyle Belirli Süreli İş Sözleşmesi Teknisyen unvanının yenilendiği, 2.4. 13/02/2018 tarihinde ilgili Enstitü tarafından Uzman Teknisyen unvanına yükseltilmesi talep edilen başvuranın durumu incelenerek; TÜSSİDE Konaklama Biriminde resepsiyonda görev yapması ve mezuniyet alanının Teknisyen unvanına uygun olmaması gerekçesi ile B Hizmet Grubunda Memur unvanına ataması Başkanlık Makamının Olurları ile gerçekleştirildiği, 2.5. Başvuranın güncel hizmet belgesi, son mezuniyet bilgisi ve özlük durumuna ilişkin bilgilerin yazı ekinde sunulduğu, 2.6. Başvuranın itirazına konu olan Kurum uygulamasında TÜBİTAK Personel İşe Alma, Atama, Görevde
Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarının 5 inci maddesinde ‘Teknisyen’ unvan grubunda görevlendirilecek personelin Kurumda görev alacağı çalışma konusu ile ilgili olmak kaydıyla meslek yüksekokulu mezunu olması düzenlemesine istinaden Kurumda teknik süreçlere destek hizmeti verecek alanlarda öğrenim görmüş olması gerektiği, ayrıca, 09/12/2016 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 6764 sayılı Kanun’un 50 nci maddesinde yer alan
“a) Mesleki ve teknik öğrenim veren ortaöğretim kurumlarından mezun olanlar ile denkliği Milli Eğitim
Bakanlığınca kabul edilen diğer mesleki ve teknik öğrenim veren ortaöğretim kurumlarından mezun olanlar ve bu okullara denk mülga okullardan mezun olanlara ”Teknisyen Unvanı” verilmektedir.” hükmü kapsamında başvuranın Turizm ve Otelcilik İşletmeciliği alanında meslek yüksek okulu mezuniyetine sahip olması, Turizm ve Otel İşletmeciliği Meslek Yüksek okulu mezunlarının Türkiye İş Kurumu Türk
Meslekler sözlüğünde ”Meslek Elemanı” olarak kabul edilmesi ve 3795 sayılı Bazı Lise Okul ve Fakülte
Mezunlarına Unvan Verilmesi Hakkındaki Kanun’un 3 üncü maddesinde tanımlanan Teknisyen/ Tekniker vb. teknik unvanlar arasında yer almaması sebebiyle Kurumda mezkur Esaslara kıyasen Teknisyen olarak çalıştırılmasının uygun olmadığının düşünüldüğü, 2.7. TÜSSİDE’de görev yapan aynı durumdaki isimli personel hakkında da benzer gerekçe ve uygulamalar yürütülerek Memur unvanına atamasının yapıldığı, 2.8. Söz konusu Esasların 15/10/2021 tarihinde yürürlükten kaldırıldığı ve yürürlüğe alınan ve yazı ekinde yer alan TÜBİTAK Personel İşe Alma, Atama, Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarında başvuranın durumunu değiştirecek bir düzenleme yapılmadığı, adı geçenin Türkiye İş Kurumu Türk
Meslekler sözlüğünde mezuniyetine göre Meslek Elemanı olarak sınıflandırılması ve TÜSSİDE
Konaklama Biriminin kapatılması nedeniyle TÜSSİDE bünyesinde halen yürütmekte olduğu iş süreçlerinin idari ve destek süreçler olması da dikkate alınarak mevcut unvanının değiştirilmemesi gerektiği,
2.9. Şikâyet konusu talebe ilişkin olarak şikâyet sahibi veya diğer ilgililer tarafından yargı organlarında açılmış/sonuçlanmış dava bulunmadığı, Hususları bildirilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 Sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesi; “Vatandaşlar ve karşılıklılık esası gözetilmek kaydıyla Türkiye’de ikamet eden yabancılar kendileriyle veya kamu ile ilgili dilek ve şikâyetleri hakkında, yetkili makamlara ve Türkiye Büyük Millet Meclisine yazı ile başvurma hakkına sahiptir… Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir.
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.” 4. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun, “Kurumun Görevi” başlıklı 5 inci maddesi; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” 5. 29/04/1992 tarihli ve 3795 sayılı Bazı Lise, Okul ve Fakülte Mezunlarına Unvan Verilmesi
Hakkında Kanun’un “Unvanlar” başlıklı 3 üncü maddesi; “Gördükleri mesleki teknik öğretim alanlarına göre; a) (Değişik: 2/12/2016 -6764/50 md.) Mesleki ve teknik öğretim veren ortaöğretim kurumlarından mezun olanlar ile denkliği Millî Eğitim Bakanlığınca kabul edilen diğer mesleki ve teknik öğretim veren ortaöğretim kurumlarından mezun olanlar ve bu okullara denk mülga okullardan mezun olanlara
“teknisyen”, b) Lise üstü iki yıl süreli yüksek teknik öğretim görenlere, “tekniker”, c) Lise üstü üç yıl süreli yüksek teknik öğretim görenlere, “yüksek tekniker”, d) Lise üstü dört yıl süreli yüksek teknik öğretim gören erkek teknik öğretmen okulu, erkek teknik yüksek öğretmen okulu, yüksek teknik öğretmen okulu ve teknik eğitim fakültesi mezunları ile kız teknik öğretmen okulu, kız teknik yüksek öğretmen okulunun ve mesleki eğitim fakültesinin teknik eğitim veren bölümlerinden mezun olanlara “teknik öğretmen”, e) (Değişik: 2/12/2016 -6764/50 md.) Teknik öğretmen unvanını kazananlar için Yükseköğretim Kurulunca belirlenen mühendislik fakültelerince düzenlenecek iki yarıyıl süreli mühendislik eğitimi tamamlama programını en fazla dört yarıyıl içinde bitirenlere dallarında “mühendis”, Unvanı verilir.
Bu unvanlar, eğitim görülen dalın ismi ile birlikte kullanılır.”
B
6. 10/07/2007 tarihli ve 26578 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Türkiye Bilimsel ve Teknolojik
Araştırma Kurumu İnsan Kaynakları Yönetmeliğinin “Hizmet grupları ve dereceler” başlıklı 7 nci maddesi; “Kurum faaliyetleri, Y, AG, A, B ve C hizmet gruplarına dahil personel eliyle yürütülür. Bu hizmet gruplarından; a) Y Hizmet Grubunda, en az lisans derecesine sahip yönetici personel ile danışmanlar, b) AG Hizmet Grubunda, en az lisans derecesine sahip, Kurumda temel süreçlerde yer alan araştırma ve geliştirme faaliyetlerini fiilen yürüten personel ile bilimsel ve destek programları yürüten ve/veya yönlendiren personel, c) A Hizmet Grubunda, en az lisans derecesine sahip, öğrenim durumları veya hizmette edindikleri deneyimleri ile ilgili görevlerde fiilen çalışan personel, ç) B Hizmet Grubunda, en az lise veya dengi okul mezunu destek hizmeti veren idari ve teknik personel, d) C Hizmet Grubunda, yardımcı hizmet personel, yer alır.
(2) Hizmet gruplarının kendi içinde kaç derece ve kademeye ayrılacağı, unvanların hangi derecelerde bulunacağı, derece ve kademelere karşılık gelen ücretler ile ihtiyaca göre hizmet gruplarına unvan eklenmesi ve kaldırılması hususları Bilim Kurulu tarafından belirlenir.” 7. Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu Personel İşe Alma, Atama, Görevde Yükselme
Ve Unvan Değişikliği Esaslarının; 7.1. “Tanımlar” başlıklı 3 üncü maddesi; “Bu Esaslarda geçen; …
c) B Hizmet Grubu: En az lise veya dengi okul mezunu destek hizmeti veren idari ve teknik personelin dâhil olduğu hizmet grubunu, …
g) Değerlendirme Kurulu: İnsan kaynakları planlaması, işe alma, atama, görevde yükselme, performans ve kariyer yönetimi süreçlerinde; değerlendirme, yönlendirme yapan ve bunlara ilişkin Başkana önerilerde bulunan kurulu/kurulları, ğ) Değerlendirme Merkezi: Kurumun insan kaynakları politikası ve hedefleri doğrultusunda yetkin ve yetenekli personel temini amacıyla, ilk atama öncesi başvuruların incelenmesi, değerlendirilmesi, görevde yükselmelerin değerlendirilmesi, kariyer planlaması ve kariyer yönlendirmesi, yönetici adaylarının tespiti, yetkinlik açıklarının belirlenmesi ve giderilmesine yönelik eğitim planlamasının gerçekleştirilmesi ve
kurumsal kapasite oluşturulması konularında danışmanlık yapmak, değerlendirme ve görüş vermek üzere
İnsan Kaynakları Daire Başkanlığında oluşturulan merkezi, 7.2. “B Hizmet Grubunda ilk defa işe alınacaklarda aranacak şartlar ve öğrenim durumu değişikliği” başlıklı 13 üncü maddesi; “B Hizmet Grubu, Memur/Yönetici Asistanı/Hemşire/Teknisyen/ Uzman Teknisyen/Başteknisyen/Koruma
Güvenlik Amiri vb. Hizmet Grubu ve Dereceler Tablosunda yer alan unvanlardan oluşur. Teknisyen/Uzman
Teknisyen/Başteknisyen unvanları, araştırma veya idari-destek birimlerine göre sınıflandırılır.
(2) Teknisyen/Uzman Teknisyen/Başteknisyen olarak atanabilmek için görevi ile ilgili alanda en az mesleki ve teknik öğretim veren liseden mezun olmak ve Kurumda görev alacağı çalışma konusu ile ilgili olmak kaydıyla, Ek-3 Tabloda belirlenen asgari tecrübe süresi ile öğrenim durumunu sağlamak şartları aranır.
7.3. “Görevde yükselme ve unvan değişikliği” başlıklı 13 üncü maddesi; “Yıllık performans değerlendirmesi neticesinde; tüm Hizmet Gruplarındaki personel için insan kaynakları birimlerince bu Esasların 17 nci, 18 inci, 19 uncu ve 20 nci maddelerinde yer alan şartları sağlamaları koşulu ile aylık periyotlarla görevde yükselme ve unvan değişikliği süreci başlatılır. Görevde yükselme ve unvan değişikliği olumlu sonuçlanmayan personelin görevde yükselme süreci, bir yıl sonra yeniden değerlendirilir…” 7.4. “B ve C Hizmet Grubu için görevde yükselme ve unvan değişikliği şartları” başlıklı 20 nci maddesi; “B Hizmet Grubunda yer alan Uzman Teknisyen/Başteknisyen unvanlarına yükselebilmek için görevi ile ilgili alanda en az mesleki ve teknik öğretim veren liseden mezun olmak, görev alanıyla ilgili teknik rapor hazırlamış olmak ve Ek-4 Tabloda belirlenen asgari tecrübe süresi ile öğrenim durumunu sağlamak şartları aranır.
“B Hizmet Grubunda görev yapmakta olan personelin bir üst unvana yükseleceği unvanın asgari çalışma süresinin doldurulmasından altı ay önce görevde yükselme süreci başlatılır. Personel, görev yaptığı birim ya da alan ile ilgili konuda teknik raporunu beş ay içerisinde Görevde Yükselme Komisyonuna sunar.
Komisyon, görevde yükselmesi veya unvan değişikliği teklif edilen personelin hazırlamış olduğu teknik rapor ve konusu ile ilgili çalışmalarındaki deneyim, eğitim, beceri ve yeniliklere uyum derecesini on beş gün içerisinde değerlendirir. Değerlendirme sonucu olumlu olan personelin ataması Başkan Oluru ile tamamlanır. Komisyonca yapılan değerlendirme sonucunda, görevde yükselmesi veya unvan değişikliği uygun bulunmayan personelin görevde yükselme süreci, bir yıl sonra yeniden değerlendirilir…”
Hükmünü amirdir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
8. Kamu Denetçisi tarafından, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuru konusuna ilişkin hazırlanan Ret Karar Önerisi
Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme 9. Kurumumuza başvuruda bulunan başvuran özetle; Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma
Kurumu (TÜBİTAK) Türkiye Sanayi Sevk ve İdare Enstitüsünde (TÜSSİDE) 17/05/2008 tarihinde göreve başladığını, 2009 yılı Aralık ayında askerlik nedeniyle görevinden ayrıldığını, 15/06/2010 tarihinde
‘teknisyen’ unvanı ile tekrar TÜSSİDE’de görevine başladığını, TÜBİTAK Personel İşe Alma, Atama, Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına göre 2016 yılında Uzman Teknisyenlik başvurusunu yaptığını, yapılan yazılı sınavda başarılı olduğu ve diğer şartları da sağlamış olduğundan dönemin
TÜSSİDE Müdürü tarafından görevde yükselme yazısının TÜBİTAK İnsan Kaynakları Daire Başkanlığına gönderildiğini, 2016-2019 yılları arasında mevzuatta aranan şartlardan daha fazlasını sağlamış olmasına rağmen TÜBİMER tarafından gönderilen cevabi yazıda “ mevcut derece-kademelerinin korunarak; unvanının ‘Memur’ olarak değiştirilmesi, Başkanlık Makamının oluru ile karara bağlanmıştır” ifadelerine yer verildiğini, 6764 sayılı Millî Eğitim Bakanlığının Teşkilat Ve Görevleri Hakkında Kanun
Hükmünde Kararname İle Bazı Kanun Ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair
Kanun’un 50 nci maddesinde mesleki ve teknik öğrenim veren ortaöğretim kurumlarından mezun olanlar ile denkliği Milli Eğitim Bakanlığınca kabul edilen diğer mesleki ve teknik öğrenim veren ortaöğretim kurumlarından mezun olanlar ve bu okullara denk mülga okullardan mezun olanlara ‘teknisyen’ unvanı verileceğinin düzenlendiğini, Kanun maddesi gereği ‘Başteknisyen’ olması gerekirken ‘memur’ statüsüne düşürüldüğünü belirterek konu ile ilgili mağduriyetinin giderilmesini talep etmektedir.
10. Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu Başkanlığı tarafından gönderilen cevabi yazıda ise özetle; 13/02/2018 tarihinde ilgili Enstitü tarafından Uzman Teknisyen unvanına yükseltilmesi talep edilen başvuranın durumu incelenerek; TÜSSİDE Konaklama Biriminde resepsiyonda görev yapması ve mezuniyet alanının Teknisyen unvanına uygun olmaması gerekçesi ile B Hizmet Grubunda Memur unvanına ataması Başkanlık Makamının Olurları ile gerçekleştirildiği hususları ifade edilmiştir.
11. Başvuranın iddiaları ve idarenin cevabi yazısı incelendiğinde uyuşmazlığın; idare tarafından başvuranın “uzman teknisyenlik” unvanına geçiş talebinin reddedilmesi işleminin hukuka ve hakkaniyete uygun olup olmadığı noktasında düğümlendiği görülmektedir.
12. Somut olayda başvuranın hizmet belgesi incelendiğinde; Türkiye Sanayi Sevk ve İdare Enstitüsünün 15/10/2008 tarihli ve sayılı Personel Komisyon Tutanağından başvuranın kademe derecesinden
‘Memur’ unvanında tam zamanlı olarak göreve başladığı ve başvuran ile tarihinde belirli süreli (4 ay) iş sözleşmesi imzalandığı, 16/02/2009 tarihinde ise başvuran ile yeniden belirli süreli (4 ay) iş sözleşmesi imzalandığı ve başvuranın ‘Teknisyen’ unvanı ile araştırma-geliştirme destek personeli olarak çalıştırılacağının sözleşmede düzenlendiği, hâlihazırda TÜSSİDE Müdürlüğü Proje Destek Biriminde derece kademesinde ‘memur’ unvanı ile görevini sürdürdüğü, başvuranın mezuniyet bilgisi incelendiğinde ise Kocaeli Üniversitesi Derbent Meslek Yüksekokulu Turizm ve Otel İşletmeciliği
Programından 01/07/2005 tarihinde, Anadolu Üniversitesi İşletme Fakültesi İşletme Bölümünden ise 07/09/2009 tarihinde mezun olduğu bilgisi edinilmiştir.
13. TÜSSİDE Müdürlüğünün 13/02/2018 tarihli ve sayılı yazısında başvuranın da mevcut olduğu ve yazıya ekli listede bulunan personel için görevde yükselme ve unvan değişikliğinin yapılması hususunun değerlendirilmek üzere TÜBİTAK Başkanlığına gönderildiği, mevcut unvanı ‘teknisyen’ olan başvuranın komisyon neticesinin olumlu olduğu, son üç yıl içinde ücret kesimi ve disiplin cezası almadığı ve son iki yıl sicil ve başarı değerlendirme ortalamasının uygun olduğu belirtilerek ‘uzman teknisyen’ unvanına yükseltilmesi talebinde bulunulduğu görülmektedir.
14. TÜBİTAK İnsan Kaynakları Daire Başkanlığının 13/01/2020 tarihli yazısı incelendiğinde; TÜSSİDE
Konaklama Birimi resepsiyon bölümünde proje personeli statüsünde ‘Teknisyen’ unvanında görev yapan
/
başvuranın görevde yükseltilmesinin TÜSSİDE tarafından talep edildiği, yapılan inceleme ve değerlendirmeler neticesinde başvuranın ve görevde yükseltilmesi talep edilen personellerin Turizm ve Otelcilik alanında meslek yüksekokulu mezuniyetine sahip olmaları ve 3795 sayılı Bazı Lise, Okul ve Fakülte Mezunlarına Unvan Verilmesi Hakkında Kanun’un 3 üncü maddesinde tanımlanan
Teknisyen/Tekniker vb. teknik unvanlar arasında yer almaması ve TÜSSİDE Konaklama Birimi resepsiyon bölümünde yürütülen işlerin ‘Teknisyen’ unvanının görev alanında olmadığı gerekçesiyle proje personeli statüsünde ‘Teknisyen’ unvanında görev yapmakta olan personellerin bulundukları kademedereceleri ile birlikte unvanlarının ‘Memur’ olarak değiştirildiği görülmektedir.
15. 3795 sayılı Bazı Lise, Okul ve Fakülte Mezunlarına Unvan Verilmesi Hakkında Kanunun 3 üncü maddesinde, mesleki ve teknik eğitim kurumlarından mezun olanların, gördükleri mesleki teknik öğretim alanlarına göre teknisyen, tekniker gibi birtakım unvanlara sahip oldukları ifade edilmekle birlikte, söz konusu maddede sahip olunan bu unvanların eğitim görülen dalın ismi ile birlikte kullanılacağı ifade edilmiştir. Ayrıca, kamu kurum ve kuruluşlarında çalışanlar için sahip olunan bu unvanlarda görev yapmak için atama işlemi tesis edilmesi gerekmekte olup, yapılacak atamalar ise kanunla yetki verilmesi halinde talep üzerine doğrudan veya ilgilerin görevde yükselme sınavında başarılı olmaları suretiyle yapılmaktadır.
16. Somut olayda; başvuranın ilk olarak ‘memur’ unvanında TÜBİTAK Başkanlığı TÜSSİDE
Müdürlüğünde göreve başladığı, 16/02/2009 tarihinde başvuran ile imzalanan belirli süreli iş sözleşmesinde ise başvuranın ‘teknisyen’ unvanında görevine devam ettiği, TÜBİTAK İnsan Kaynakları Daire
Başkanlığının 13/01/2020 tarihli yazısı kapsamında ise başvuranın unvanının tekrar ‘memur’ olarak değiştirildiği görülmektedir. Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu İnsan Kaynakları
Yönetmeliğinin “Hizmet grupları ve dereceler” başlıklı 7 nci maddesinde B Hizmet Grubunda, en az lise veya dengi okul mezunu destek hizmeti veren idari ve teknik personelin bulunduğu, başvuranın da bu kapsamda B Hizmet grubunda yer aldığı görülmektedir.
17. Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu personelinin işe alım, atama, performans, sicil ve başarı değerlendirmesi, görevde yükselme ve unvan değişikliklerine ilişkin asgari şartların belirlenmesi ile bu süreçlerde uygulanacak usul ve esaslar Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu Personel İşe
Alma, Atama, Görevde Yükselme Ve Unvan Değişikliği Esasları ile düzenlenmiştir. Mezkûr Esasların 13 üncü maddesinde B Hizmet Grubunun Memur, Yönetici Asistanı, Hemşire, Teknisyen, Uzman Teknisyen, Başteknisyen, Koruma Güvenlik Amiri vb. Hizmet Grubu ve Dereceler Tablosunda yer alan unvanlardan oluşacağı, Uzman Teknisyen/Başteknisyen olarak atanabilmek için görevi ile ilgili alanda en az mesleki ve teknik öğretim veren liseden mezun olmak ve Kurumda görev alacağı çalışma konusu ile ilgili olmak kaydıyla asgari tecrübe süresi ile öğrenim durumunu sağlamak şartlarının aranacağı hükme bağlanmıştır.
18. İdare tarafından Kurumumuza sunulan bilgi ve belgelerin tetkikinden; başvuranın göreve ilk başladığı TÜSSİDE Konaklama Biriminin hâlihazırda faaliyetini sürdürmediği ve kapatıldığı, bu kapsamda başvuranın görev tanımının değiştiği, başvuranın göreve ilk başladığı dönemde görev tanımında konaklama hizmeti verirken otelin kazan suyunu kontrol edip eksik suyu doldurmak gibi teknik işler de yürütüyor olması gerekçesiyle Belirli Süreli İş Sözleşmesinin Teknisyen unvanı ile yenilendiği, ancak Konaklama
Biriminin kapatılması, başvuranın mezuniyet alanının Türkiye İş Kurumu Türk Meslekler Sözlüğüne göre
Turizm ve Otel İşletmeciliği Meslek Elemanı olarak sınıflandırılması ve yürütmekte olduğu iş süreçlerinin idari ve destek süreçler olması sebebiyle görevine ‘memur’ unvanında devam ettiği görülmektedir.
19. Danıştay’ın yerleşmiş içtihatlarına göre, idarelerin boş bulunan bir kadroya kamu yararı ve hizmet gereklerini gözeterek atama yapma konusunda takdir yetkisine sahip olduklarından, bu yetkisini belirli bir kişi lehine kullanmaya yargı kararı ile dahi zorlanamamakta, takdir yetkisine dayanılarak tesis edilen işlemler üzerindeki yargı denetimi hukuka uygunluk unsuru ile sınırlı bulunmakta, idarenin takdir yetkisini ortadan kaldıracak biçimde yargı kararı verilememekte ve yerindelik denetimi
yapılamamakta, yargısal denetimde işlemin diğer unsurları yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı sürece, idarenin işlemi haklı kılacak hukuken kabul edilebilir bir neden gösteremediği gerekçesine dayanılarak iptal kararı verilememektedir. (Bakınız, Danıştay 5 inci Dairesinin 27/02/2006 tarihli ve E:2004/5066, K:2006/751 sayılı kararı)
20. Şüphesiz, idarenin takdir yetkisine sahip olması, idarenin keyfi olarak hareket edebileceği anlamına gelmemektedir. İdareye yasalarla tanınan takdir yetkisi mutlak olmayıp, kamu yararı ve hizmet gerekleri ile sınırlıdır. İdare, takdir yetkisini kullanırken kendisine verilen yetkinin amacı doğrultusunda hareket etmeli, nesnellik ve tarafsızlık içinde davranmalı, eşitlik kuralını gözetmeli, orantılılık ilkesine uymalı, kanunlar özel koşullar öngörmüşse bunlara uymalı; bu yetkiyi kamu yararı ve hizmetin gereklerine uygun bir şekilde objektif, makul ve geçerli neden ve gerekçelere dayalı olarak kullanmalıdır.
21. Bu noktada Kurumumuzca yapılan değerlendirmede; başvuranın talebine dayanak olarak gösterilebilecek herhangi bir gerekçeye ulaşılamamış olup, idarece başvuranın talebine yönelik işlem tesis edilmemesinde hukuka aykırılık sonucuna ulaşılamamakla birlikte kadro durumu uygun ve kadro kullanım izni mevcut olsa dahi, kurumların, 3795 sayılı Kanun maddesinden yararlanmak isteyen personeli atamaya zorlanamayacağı; hizmet ihtiyaçları, kadro durumu ve idari eylem ve işlemlerin yegâne amacı olan, kamu yararı doğrultusunda hareket etmesi gerektiği değerlendirilmektedir. Somut olayda da; Türkiye Bilimsel ve
Teknolojik Araştırma Kurumu Başkanlığınca başvurana yönelik olarak, başvuranın uzman teknisyen unvanına atanma talebinin yerine getirilmemesi işleminde hukuka ve mevzuata aykırı bir husus tespit edilememiştir.
22. Yukarıda anlatılan hususlar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte göz önünde bulundurularak Kurumumuzca yapılan inceleme ve değerlendirme neticesinde; başvuranın 2828 sayılı ‘uzman teknisyenlik’ unvanına geçiş talebinin reddedilmesine yönelik idari işlemde herhangi bir hukuka aykırılık tespit edilemediğinden, başvurunun reddi gerektiği sonuç ve kanaatine ulaşılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 23. İyi yönetim ilkelerine, 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmeler neticesinde; İdarenin “karara karşı başvuru yolları gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, idareden bundan böyle bu ilkelere de uygun hareket etmesi önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT
24. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa)
dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Kocaeli İdare
Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosyanın kapsamına göre BAŞVURUNUN REDDİNE, Kararın başvurana ve TÜRKİYE BİLİMSEL VE TEKNOLOJİK ARAŞTIRMA KURUMU
BAŞKANLIĞINA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi