| ÖZET: Kamu İhale Kurulu, tünel delme makinesi ile ilgili aşırı düşük teklif açıklamalarını değerlendirirken, bu makinenin rayiç bedelinin açıklanmasının yeterli olduğunu belirlemiştir. Ancak, analizde amortisman maliyeti katsayısının gösterilmediği ve davacı şirketin bu maliyeti indirim konusu yapmadığı tespit edilmiştir. İhale aşamasında, tünel delme makinesinin sözleşme sürecinde kullanılması zorunlu olmadığından, sadece rayiç bedelin açıklanması yeterli görülmüştür. Bununla birlikte, tünel delme makinesinin kazı çapı açısından kullanılabilir nitelikte olmadığına dair inceleme yapılmadığı için, Kurulun kararında hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Bu durum, ihale şartlarının belirlenmesinde hukuki belirlilik ve öngörülebilirlik ilkelerinin ihlaline yol açmıştır. Sonuç olarak, mahkeme kararının bozulmasına ve davanın iptaline hükmedilmiştir. |
| Karar no | 2022/MK-166 |
|---|---|
| Karar tarihi | 11.05.2022 |
| Toplantı No | 2022/027 |
| Gündem No | 56 |
| Gündem Konusu | 2020/571125 İhale Kayıt Numaralı “Adıyaman-Kahta Büyükçay Barajı” İhalesi |
Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü Barajlar ve HES Dairesi Başkanlığı tarafından yapılan 2020/571125 ihale kayıt numaralı “Adıyaman-Kahta Büyükçay Barajı” ihalesine ilişkin olarak Egecan Akaryakıt Temizlik Nakliyat İnş. Tur. San. Tic. A.Ş. – Everest Madencilik İnş. Nak. San. ve Tic. A.Ş. – ICC Grup İnş. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı itirazen şikâyet başvurusunda bulunmuş ve Kurulca alınan 06.10.2021 tarihli ve 2021/UY.I-1848 sayılı karar ile “4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmiştir.
Davacı Maksima Elektrik İnşaat Ticaret Anonim Şirketi tarafından anılan Kurul kararının iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle açılan davada, Ankara 4. İdare Mahkemesinin 20.12.2021 tarihli ve E:2021/1987, K:2021/2335 sayılı kararı ile “davanın reddine” karar verilmesi üzerine yapılan temyiz incelemesi sonucunda Danıştay Onüçüncü Dairesinin 15.02.2022 tarihli ve E:2022/30, K:2022/454 sayılı kararında “…Tünel delme makinesi kullanılarak tünel açılması ve kaplama yapılması işine ait olan ABB-45 poz numaralı analizin ölçü biriminin metre, analiz girdilerinden birisinin de uyuşmazlık konusu olan makine bedeli (TDM lokomotif ve vagonlar dahil) olduğu ve birim maliyetin (metre başına makine maliyetinin) makine bedeli ile analizde belirtilen katsayının (0,00009345) çarpımı suretiyle hesaplanmasının öngörüldüğü, buna göre aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında analizde belirtilen nitelikte bir makinenin rayiç bedelini açıklamasının gerektiği, bu bedeli açıklama yöntemlerinden birisinin de isteklinin kendi malı olan makinenin satın alma bedeli olduğu, analizde amortisman maliyeti katsayısının ayrıca gösterilmediği ve açıklamada bulunan davacı şirketin dahil olduğu iş ortaklığının da amortisman maliyetini indirim konusu yapmadığı, ihale aşamasında aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında rayiç bedeli tevsik edilen tünel delme makinesinin sözleşmenin uygulanması sürecinde kullanılması zorunluluğu bulunmadığından, tünel delme makinesine ilişkin rayiç bedelinin açıklanmasının yeterli olduğu, isteklilere gönderilen aşırı düşük teklif açıklama talep yazısında tünel delme makinesinin kazı çapına dair bir belirleme yapılmadığı dikkate alındığında, tünel delme makinesinin kazı çapı yönünden inceleme yapılarak “ihale konusu işte kullanılabilir nitelikte olmadığı anlaşılan söz konusu tünel delme makinesi ile açıklama yapılmasının idarece tanımlanan yapım şartlarına ve Teknik Şartname’ye uygun olmadığı” gerekçesiyle davacı şirketin de dahil olduğu iş ortaklığının aşırı düşük teklif açıklamalarının reddedilerek düzeltici işlem belirlenmesine ilişkin Kurul kararında hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Ayrıca, burada esas olan söz konusu analiz girdisine ilişkin olarak verilen fiyat ile işin yapılabilirliğinin ortaya konulması olup, isteklilerin aşırı düşük teklif açıklama talebi yazısı ve eklerinde belirtilen bilgiler haricinde kriterlere tâbi tutulmasının hukukî belirlilik, öngörülebilirlik ve hukukî güvenlik ilkelerinin ihlâline sebep olacağı açıktır…” gerekçesiyle Mahkeme kararının bozulmasına, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Anayasa’nın 138’inci maddesinin dördüncü fıkrasında, yasama ve yürütme organları ile idarenin mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır.
Ayrıca, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 28’inci maddesinin birinci fıkrasında, mahkemelerin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.
Anılan kararın icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
1- Kamu İhale Kurulunun 06.10.2021 tarihli ve 2021/UY.I-1848 sayılı 2 (a) iddiasının iptaline,
2- Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,
Oybirliği ile karar verildi.