|
ÖZET: Başvuran, Türk Akreditasyon Kurumu’nda çalıştığını belirterek, 4457 sayılı Kanun’un 20. maddesi uyarınca gelir vergisi muafiyeti talep etmiştir. Başvuran, kendisine yapılan ödemelerin, en yüksek devlet memuruna yapılan ödemelerle aynı muafiyet kapsamına girmesi gerektiğini savunmuştur. Ancak, Gelir İdaresi Başkanlığı’nın açıklamaları ve ilgili mevzuat incelendiğinde, başvuranın talep ettiği “öğrenim tutarı”, “denetim tutarı”, “görev unvanı/sorumluluk tutarı” ve “ikramiye tutarı” gibi kalemlerin gelir vergisinden muaf tutulmadığı anlaşılmıştır.
Sonuç olarak, başvuranın talebinin reddedilmesi işleminin hukuka uygun olduğu belirlenmiştir. İlgili mevzuatta bu ödemelere yönelik herhangi bir istisna hükmü bulunmadığı için, başvuranın gelir vergisi kesintilerine itirazı kabul edilmemiştir. Bu durum, başvuranın iddialarının hukuki dayanaktan yoksun olduğunu ortaya koymaktadır. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2022/6869-S.22.10549
BAŞVURU NO : 2022/1138
KARAR TARİHİ : 31/05/2022
RET KARARI
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : TÜRK AKREDİTASYON KURUMU GENEL SEKRETERLİĞİ
BAŞVURUNUN KONUSU : Gelir vergisi muafiyeti hk.
BAŞVURU TARİHİ : 21/01/2022
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza yaptığı başvuruda başvuran, Türk Akreditasyon Kurumunda 4457 sayılı Kanun’a tabi olarak çalıştığını belirtmektedir. Anılan Kanun’un 20 nci maddesinin dördüncü fıkrasına (mülga) göre en yüksek devlet memurunun her türlü ödemelerine dahil ücretinin iki katını geçmemek üzere, bu ödemelerden gelir vergisine tabi olmayanların kendisi için de geçerli olması ve ücretini oluşturan kalemlerden “öğrenim tutarı”, “denetim tutarı”, “görev unvanı/sorumluluk tutarı” ve “yabancı dil” tutarının en yüksek devlet memuru için yapılan ödemelerde de gelir vergisinden muaf tutulduğundan kendisi için de bu kalemlerin gelir vergisine dahil edilmemesi gerektiğini, yargı içtihatları gereği mevzuatın da kendi lehine değerlendirilmesi gerektiğini açıklamaktadırlar. Bu çerçevede başvuran Kurumumuzdan gelir vergisi gerekçesiyle yapılan kesintilerin geri alınmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Gelir İdaresi Başkanlığının 16/02/2022 tarihli ve sayılı sayılı yazısında; 2.1. 15/01/2012 tarihinden önce yürürlükte bulunan mevuta hükümlerine göre en yüksek devlet memuru olarak Başbakanlık Müsteşarına, sözleşme ücreti, anılan kadro için öngörülen makam tazminatının yarısı, kadrosuna bağlı olarak belirlenen tutarda özel hizmet tazminatı, 1 inci dereceli kadro için öngörülen tutarda fazla çalışma ücreti ve belirli aylarda sözleşme ücreti üzerinden ikramiye ile devlet memurlarının yararlandığı aile, doğum ve ölüm yardımlarına ilişkin ödeneklerin ödendiği, 2.2. Anılan unsurların vergilendirilmesinde herhangi bir istisna öngörülmeyen sözleşme ücreti ve ikramiye ödemesinin gelir ve damga vergisine; makam tazminatı, özel hizmet tazminatı, fazla çalışma ücreti ve yabancı dil tazminatının ise sadece damga vergisine tabi tutulduğu, /
2.3. 15/1/2012 tarihinde kurum kadrolarında bulunan personel hakkında uygulaması öngörülen Türk
Akreditasyon Kurumu Personel Yönetmeliği (mülga) hükümleriyle ilgili personele 4457 sayılı Kanun’un
6337 sayılı Kanun’la değişiklik yapılmadan önceki 20 nci maddesinde toplamda en yüksek devlet
memurunun her türlü ödemeler dahil ücretinin iki katını geçmemek kaydıyla, “öğrenim durumu”, “deneyim”, “görev unvanı/sorumluluk” ve “yabancı dil” faktörleri esas alınarak hesaplanacak tutarda “aylık brüt ücret” ile belirlenen şartlar ve usul çerçevesinde bir aylık brüt ücret tutarını geçmemek üzere
“ikramiye” ödenmesine ilişkin düzenleme yapıldığı, 2.4. Türk Akreditasyon Kurumunda 15/1/2012 tarihinden önce göreve başlayan personel ile bu tarihten sonra göreve başlayan personele yapılan ücret ödemelerinin farklılık arz ettiği belirtilerek ücret ödemesinin vergilendirilmesi hususunda Gelir İdaresi Başkanlığından görüş sorulduğu, Hazine ve Maliye Bakanlığı ile
Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığının görüşleri doğrultusunda bu husususun netleştirileceği, 3. Türk Akreditasyon Kurumunun 25/02/2022 tarihli ve 9740 sayılı yazısında; 3.1. Vergilendirmenin Muhasebat Genel Müdürlüğünün Kamu Personel Harcamaları Yönetim Sisteminde değişikliğe gitmesi sonucu yapıldığı, bu konuda Kurumun bir bilgisi veya talebi olmadığı gibi anılan sistemde kendiliğinden bir değişiklik yapma yetkisinin de olmadığı, 4. Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığının 15/03/2022 tarihli ve 11888 sayılı yazısında; 4.1. Cumhurbaşkanlığı İdari İşler Başkanlığının 21/04/2021 tarihli ve 17114 sayılı yazısı gereği, kamu kurum ve kuruluşlarının memur ve diğer kamu görevlilerine ilişkin mevzuatın uygulanmasında ortaya çıkan tereddütleri gidermeye yönelik görüş taleplerinin Cumhurbaşkanlığı İşler Başkanlığınca değerlendirileceği, 5. Gelir İdaresi Başkanlığının 29/04/2022 tarihli ve 58789 sayılı yazısında; 5.1. Cumhurbaşkanlığı İdari İşler Başkanlığı, Türk Akreditasyon Kurumu ve Hazine ve Maliye Bakanlığı yetkilerinin katılımı ile bir toplantı yapılarak konunun değerlendirildiği ve yapılan toplantıda, Türkak’ın 15/1/2012 tarihinden önce göreve başlayan ve ücretleri 4457 sayılı Kanun’un mülga 20 nci maddesine istinaden belirlenen personele yapılan ücret ödemelerinin mevcut mevzuat kapsamında gelir vergisinden istisna edilmesine imkan bulunmadığı, dolayısıyla söz konusu ücret ödemelerinin vergilendirilmesi gerektiği sonucuna ulaşıldığı, açıklamalarına yer verilmektedir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
6. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”, 7. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir…”, /
8. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “Zam ve tazminatlar” başlıklı 152 nci maddesinin “IITazminatlar” bölümünde; “Bu maddenin ikinci bölümünde yer alan tazminatlar damga vergisi hariç herhangi bir vergiye tabi değildir.”, ek 26 ncı maddesinde; “Makam tazminatı damga vergisi hariç herhangi bir vergiye tabi tutulmaz ve ödemelerde aylıklara ilişkin hükümler uygulanır.”, 9. 3056 sayılı Başbakanlık Teşkilatı Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek
Kabulü Hakkında Kanun (mülga) “Fazla Çalışma Ücreti ve Ek Ödeme” başlıklı 31 inci maddesinde; “Başbakanlıkça tespit edilecek usul ve esaslar çerçevesinde her ay aylıkla birlikte, gelir vergisine tabi olmaksızın, peşin olarak fazla çalışma ücreti ödenir.”, 10. 4457 sayılı Türk Akreditasyon Kurumu Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun’un “Personel ve nitelikleri” başlıklı 20 nci maddesinin dördüncü fıkrasında (mülga); “Hizmet akdi ile sürekli istihdam edilen personele verilecek aylık ücret, en yüksek Devlet memurunun her türlü ödemeler dahil ücretinin iki katını geçmemek üzere, Yönetim Kurulunca belirlenir. En yüksek Devlet memuruna ödenenlerden, gelir vergisine tabi olmayanlar, bu Kanuna göre de gelir vergisine tabi tutulmaz… 15/1/2012 tarihinde Kurum kadrolarında görev yapan personel hakkında, anılan tarihten önce yürürlükte bulunan mevzuat hükümlerinin 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin geçici 10 uncu maddesi hükümleri de dikkate alınmak suretiyle uygulanmasına devam olunur. Uygulanmasına devam olunan hükümlere göre ikramiyelerin bir aya isabet eden tutarı da dahil olmak üzere hesaplanan toplam ödemenin bu Kanun hükümlerine göre hesaplanan toplam ödemeden düşük olduğu durumda ilgililerin ödemeleri bu Kanun hükümlerine göre yapılır.”, 11. 375 sayılı 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel
Kanunu, 2802 Sayılı Hakimler Ve Savcılar Kanunu, 2914 Sayılı Yükseköğretim Personel Kanunu,
5434 sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanunu ile Diğer Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde
Değişiklik Yapılması, Devlet Memurları ve Diğer Kamu Görevlilerine Memuriyet Taban Aylığı ve
Kıdem Aylığı İle Ek Tazminat Ödenmesi Hakkında Kanun Hükmünde Kararname’nin 2 nci maddesinde; “Yabancı dil tazminatına hak kazanmada ve ödemelerde aylıklara ilişkin hükümler uygulanır ve damga vergisi hariç herhangi bir vergi ve kesintiye tabi tutulmaz.”, 12. Türk Akreditasyon Kurumu İnsan Kaynakları Yönetmeliği’nin “Geçiş Hükmü” başlıklı Geçici
1 inci maddesinin üçüncü fıkrasında; “Kanunun 15/1/2012 tarihinde Kurumda görev yapan personel
hakkında uygulanmasını öngördüğü 17/1/2001 tarihli ve 24290 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmış Türk
Akreditasyon Kurumu Personel Yönetmeliğinin ilgili hükümlerinin uygulanmasına devam olunur.”, 13. Türk Akreditasyon Kurumu Personel Yönetmeliği’nin (mülga) “Aylık Brüt Ücretin
Hesaplanması” başlıklı 22 nci maddesinin ilk dört fıkrasında; “Personele ödenecek aylıklar, ücretler ve bunlarda günün şartlarına göre yapılacak artışlar, Yönetim Kurulu tarafından tespit edilir. Aylık brüt ücret, personelin niteliklerine karşılık gelen, İş Değerlemesi Cetvelindeki (Ek:1) faktörler esas alınarak yapılan puanlama sonucu bulunan toplam puanın, Yönetim Kurulunca tespit edilen ve Kadro Katsayıları
Cetvelindeki görev unvanına karşılık gelen kadro katsayısı ile çarpılması suretiyle hesaplanır. Bu çarpım sonucunda bulunan rakam artırma faktörü ile çarpılarak personelin alacağı brüt ücret bulunur. Artırma faktörünün değeri en az “10” olup, ücretlerin günün şartlarına uyarlanması gerektiğinde Yönetim
Kurulunca değiştirilebilir. Yıllık sicil değerlendirmesi sonucunda toplam sicil puanının %90 ve üstünü alan personele, Genel Sekreter’in teklifi ve Yönetim Kurulunun onayı ile bir maaş tutarında bir ikramiye
tahakkuk ettirilir ve ödenir. Kadro Katsayıları Cetvelinde yer alan katsayılar, Yönetim Kurulunca tespit edilir ve gereken hallerde yeniden belirlenir. Bu katsayıların ve “artırma faktörü”nün yeniden tespiti sırasında, sözleşme ile istihdam edilen personele verilecek net aylığın Kanunun 20 nci maddesi uyarınca, en yüksek Devlet memurunun her türlü ödemeler dahil ücretinin iki katını geçmeyecek şekilde olması esas alınır.”, “Taltif” başlıklı 26 ncı maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde; ; “Görevinde emsallerinden üstün iş yapan, olağanüstü çalışma hareketleriyle Kuruma önemli yarar sağlayan ve Kurum zararını önleyen personele … d) Sıralı sicil amirlerinin talebi, Genel Sekreterin teklifi ve Yönetim Kurulunun kararı ile bir aylık brüt ücret tutarının geçmemek üzere özel ikramiye verilebilir.”, 14. 30/11/1984 tarihli ve 84/8813 sayılı Bakanlar Kurul Kararı’nın 8 inci maddesinde; “Sözleşmeli personelin aylık ücretleri, ilgililerin sözleşmede öngörülen görev unvanları dikkate alınarak, aşağıdaki sınırlar içerisinde Başbakanlık Müsteşarı tarafından tespit edilir. … Söz konusu personele, Devlet memurlarına ödenen aile, doğum, ölüm yardımları ödenekleri, fazla çalışma ücreti ile Kanunlarla öngörülen diğer mali haklar verilir. Sözleşmeli olarak çalışanlara, çalıştıkları günlerle orantılı olarak (hastalık ve izin süreleri dahil) Ocak, Nisan, Temmuz ve Ekim aylarında ödenmek üzere mali yıl içinde dört aylık ücret ikramiye olarak verilir. Ayrıca, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 125 inci maddesinde sayılan disiplin suçlarından herhangi birisinden o mali yıl içerisinde ceza almamış ve son sicil notu olumlu olanlara Haziran ve Aralık aylarında birer aylık ücret teşvik ikramiyesi olarak verilir. Müsteşara, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’na ekli (IV) sayılı cetvel uyarınca belirlenen makam tazminatının yarısı ayrıca ödenir. Aylık ücretler peşin olarak her aybaşında ödenir. Ay sonundan önce ayrılmalarda, emekliliğe ayrılma, ölüm ve kuruma iade hali hariç, kalan günlere ait ikramiye ve ücret tutarı re’sen geri alınır.”, 15. 97/9021 sayılı Bakanlar Kurul Kararı’nın 1 inci maddesinde; “Ekli (2) sayılı listede adları yazılı kuruluşlarda kadro karşılığı sözleşmeli olarak çalıştırılanlara, “Özel Hizmet Tazminatı” ödenmeyeceğine ilişkin 9/1/1996 tarihli ve 96/7822 sayılı Kararname ile diğer kararnamelerde yayımlanan hükümlerin uygulanmayarak, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 1327 sayılı Kanunun 71 inci maddesi ile eklenen
“Zam ve Tazminatlar” başlıklı ek maddesinde yer alan “Özel Hizmet Tazminatı”nın söz konusu personele atandıkları kadrolar göz önüne alınmak suretiyle, adı geçen Kararname ile belirlenen oranlar ile aynı konuda daha sonra çıkarılacak kararnamelerde belirlenecek oranların 1/1’inin başka bir işleme gerek kalmaksızın ayrıca ödenmesi, …kararlaştırılmıştır” düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
16. Kamu Denetçisi tarafından, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuru konusuna ilişkin hazırlanan Ret Karar Önerisi
Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 17. Başvuran, 4457 sayılı Kanun’un 20 nci maddesinin dördüncü fıkrasına (mülga) göre en yüksek devlet memurunun her türlü ödemelerine dahil ücretinin iki katını geçmemek üzere, bu ödemelerden gelir vergisine tabi olmayanların kendisi için de geçerli olması ve ücretlerini oluşturan kalemlerden “öğrenim
/
tutarı”, “denetim tutarı”, “görev unvanı/sorumluluk tutarı” ve “yabancı dil” tutarının en yüksek devlet memuru için yapılan ödemelerde de gelir vergisinden muaf tutulduğundan kendisi için de bu kalemlerin gelir vergisine dahil edilmemesi gerektiğini, yargı içtihatları gereği mevzuatın da kendi lehine değerlendirilmesi gerektiğini açıklamaktadırlar. Bu çerçevede başvuran Kurumumuzdan gelir vergisi gerekçesiyle yapılan kesintilerin geri alınmasını talep etmektedir.
18. İlgili mevzuatın incelenmesinden 15/1/2012 tarihinden önce en yüksek devlet memuru olan başbakanlık müsteşarına, sözleşme ücreti, anılan kadro için öngörülen makam tazminatının yarısı, kadrosuna bağlı olarak belirlenen tutarda özel hizmet tazminatı, 1 inci dereceli kadro için öngörülen tutarda fazla çalışma ücreti ve belirli aylarda (Ocak, Nisan, Temmuz ve Ekim aylarında ikramiye, Haziran ve Aralık aylarında ise teşvik ikramiyesi) sözleşme ücreti üzerinden ikramiye ödenmesi ile devlet memurlarının yararlandığı aile, doğum ve ölüm yardımlarına ilişkin ödeneklerin verilmesi öngörülmüştür. Anılan unsurların vergilendirilmesinde; herhangi bir istisna öngörülmeyen sözleşme ücreti ve ikramiye ödemesinin gelir ve damga vergisine; makam tazminatı, özel hizmet tazminatı, fazla çalışma ücreti ve yabanca dil tazminatının ise sadece damga vergisidir.
19. Bilindiği üzere, 15/1/2012 tarihinde Kurumunuz kadrolarında görev yapan personel hakkında uygulanması öngörülen 4457 sayılı Türk Akreditasyon Kurumu Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanunun
6337 sayılı Kanunla değişiklik yapılmadan önceki 20 nci maddesinde; “Kurumda çalıştırılacak personelin
kadro unvanları ile kadro sayıları bu Kanuna ekli kadro cetvelinde verilmiştir. Hizmet akdi ile sürekli istihdam edilen personele verilecek aylık ücret, en yüksek Devlet memurunun her türlü ödemeler dahil ücretinin iki katını geçmemek üzere, Yönetim Kurulunca belirlenir. En yüksek Devlet memuruna ödenenlerden, gelir vergisine tabi olmayanlar, bu Kanuna göre de gelir vergisine tabi tutulmaz.” hükmüne yer verilerek, Kurumda hizmet akdi ile sürekli istihdam edilen personele verilecek aylık ücretin, en yüksek
Devlet memurunun her türlü ödemeler dahil ücretinin iki katını geçmemek üzere Yönetim Kurulunca belirlenmesi ve en yüksek Devlet memuruna ödenenlerden gelir vergisine tabi olmayanların, bu Kanuna göre de gelir vergisine tabi tutulmaması öngörülmüştür.
20. Türk Akreditasyon Kurumu İnsan Kaynakları Yönetmeliğinin geçici 1 inci maddesi uyarınca 15/1/2012 tarihinde Kurumda görev yapan personel hakkında uygulanması öngörülen (mülga) Türk
Akreditasyon Kurumu Personel Yönetmeliğinin; 22 nci maddesinde; “Personele ödenecek aylıklar, ücretler ve bunlarda günün şartlarına göre yapılacak artışlar, Yönetim Kurulu tarafından tespit edilir.” hükmüne, 26 ncı maddesinde; “Görevinde emsallerinden üstün iş yapan, olağanüstü çalışma hareketleriyle Kuruma önemli yarar sağlayan ve Kurum zararını önleyen personele … d) Sıralı sicil amirlerinin talebi, Genel Sekreterin teklifi ve Yönetim Kurulunun kararı ile bir aylık brüt ücret tutarının geçmemek üzere özel ikramiye verilebilir.” hükümlerine yer verilmiş ve aynı Yönetmeliğe ekli İş
Değerlemesi Cetvelinde (Ek:1); anılan 22 nci madde uyarınca aylık brüt ücrete esas toplam puanın tespitinde esas alınacak faktörler, hesaplanma usul ve esasları ile puan karşılıkları belirtilmek suretiyle
“öğrenim durumu”, “deneyim”, “görev unvanı/sorumluluk” ve “yabancı dil” olmak üzere dört başlık altında düzenlendiği anlaşılmaktadır.
21. Dolayısıyla, 15/1/2012 tarihinde anılan Kurumun kadrolarında bulunan personel hakkında uygulanması öngörülen (mülga) Türk Akreditasyon Kurumu Personel Yönetmeliği hükümleri uyarınca ilgili personele; 4457 sayılı Kanunun 6337 sayılı Kanunla değişiklik yapılmadan önceki 20 nci maddesi
/
uyarınca, toplamda en yüksek Devlet memurunun her türlü ödemeler dahil ücretinin iki katını geçmemek kaydıyla, “öğrenim durumu”, “deneyim”, “görev unvanı/sorumluluk” ve “yabancı dil” faktörleri esas alınarak hesaplanacak tutarda “aylık brüt ücret” ile belirli şartlar ve usul çerçevesinde bir aylık brüt ücret tutarını geçmemek üzere “ikramiye” ödenmesine ilişkin düzenleme yapıldığı anlaşılmaktadır.
21.1. 15/1/2012 tarihinden önce yürürlükte bulunan mevzuat hükümlerine göre en yüksek Devlet memuru olarak Başbakanlık Müsteşarına; sözleşme ücreti, anılan kadro için öngörülen makam tazminatının yarısı, kadrosuna bağlı olarak belirlenen tutarda özel hizmet tazminatı, 1 inci dereceli kadro için öngörülen tutarda fazla çalışma ücreti ve belirli aylarda (Ocak, Nisan, Temmuz ve Ekim aylarında ikramiye, Haziran ve Aralık aylarında ise teşvik ikramiyesi) sözleşme ücreti üzerinden ikramiye ödenmesi ile Devlet memurlarının yararlandığı aile, doğum ve ölüm yardımlarına ilişkin ödeneklerin verilmesi öngörülmüştür. Bu ödemelerden, makam tazminatı, özel hizmet tazminatı, fazla çalışma ücreti, aile, doğum ve ölüm yardımları gelir vergisinden istisna olup diğer ödemeler gelir vergisine tabi bulunduğu anlaşılmaktadır.
22. Bu itibarla, 4457 sayılı Kanunun kaldırılmadan önceki 20 nci maddesi hükmü gereği, 15.01.2012 tarihinden önce anılan Kurumda göreve başlayan personele, en yüksek devlet memuruna ilgili mevzuatına göre ödenen makam tazminatı, özel hizmet tazminatı, fazla çalışma ücreti ve yabanca dil tazminatı ödemesi yapılması halinde, bu ödemelerin, en yüksek devlet memuruna ödenen tutarlarla sınırlı olmak üzere gelir vergisinden istisna edilmesi mümkün bulunmakta iken, söz konusu personele “öğrenim tutarı,” “deneyim tutarı,” “görev unvanı/sorumluluk tutarı” ve “ikramiye tutarı” adı altında yapılan ödemelere yönelik ise ilgili mevzuatta her hangi bir istisna hükmüne yer verilmediğinden, söz konusu ödemelerin Gelir Vergisi Kanununun 61, 94, 103 ve 104 üncü maddeleri uyarınca gelir vergisi tevkifatına tabi tutulması gerektiği anlaşılmaktadır 23. 15/1/2012 tarihinde Türkak kadrolarında bulunan personel hakkında uygulanması öngörülen Türk
Akreditasyon Kurumu Personel Yönetmeliği (mülga) hükümleri uyarınca ilgili personele; 4457 sayılı
Kanun’un 6337 sayılı Kanunla değişiklik yapılmadan önceki 20 nci maddesinde, toplamda en yüksek
Devlet memurunun her türlü ödemeler dahil ücretinin iki katını geçmemek kaydıyla, “öğrenim durumu”, “deneyim”, “görev unvanı/sorumluluk” ve “yabancı dil” faktörleri esas alınarak hesaplanacak tutarda “aylık brüt ücret” ile belirli şartlar ve usul çerçevesinde bir aylık brüt ücret tutarını geçmemek üzere “ikramiye” ödenmesi düzenlenmiştir.
24. Bu kapsamda, 4457 sayılı Kanun’un kaldırılmadan önceki 20 nci maddesi hükmü gereği, 15/1/2012 tarihinden önce göreve başlayan personele, en yüksek devlet memuruna ilgili mevzuatına göre ödenen makam tazminatı, özel hizmet tazminatı, fazla çalışma ücreti ve yabanca dil tazminatı ödemesi yapılması halinde, bu ödemelerin, en yüksek devlet memuruna ödenen tutarlarla sınırlı olmak üzere gelir vergisinden istisna edilmesi mümkündür. Ancak, “öğrenim tutarı,” “deneyim tutarı,” “görev unvanı/sorumluluk tutarı” ve “ikramiye tutarı” adı altında yapılan ödemelere yönelik ise ilgili mevzuatta her hangi bir istisna hükmüne yer verilmediği görülmektedir.
25. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın talebinin İdare tarafından reddedilmesi işleminin hukuka ve hakkaniyete aykırı olmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 26. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi
/
yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; İdarenin ‘karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, İdarenin bahse konu ilkelere uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
27. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE; Kararın başvurana ve TÜRK AKREDİTASYON KURUMUNA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
/