Türk Silahlı Kuvvetlerine bağlı yükseköğretim kurumlarının öğrenci affı kapsamı dışında tutulması yasama yetkisiyle nasıl ilişkilendirilir (KDK)

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)

SAYI : 5153-5153

BAŞVURU NO : 2018/10590

KARAR TARİHİ : 28/02/2019

RET KARARI

BAŞVURUYA KONU İDARE : Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı

BAŞVURUNUN KONUSU : Öğrenci affı hakkındadır.

BAŞVURU TARİHİ : 29/08/2018

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Kurumumuza yaptığı başvuruda başvuran, 2013 yılında Kara Harp Okulundan ayrıldığını,

7143 sayılı Kanun ile öğrenci affının getirildiğini ve çıkan af metninde terör suçu hariç bütün

yükseköğretim kurumlarından, her ne sebeple olursa olsun, ayrılan ve ilişiği kesilen öğrencilerin başvurabileceğinin belirtildiğini, ancak konuya ilişkin olarak Yükseköğretim

Kurulu Başkanlığına yaptığı başvurunun, Kanun metninde “Türk Silahlı Kuvvetlerine bağlı eğitim kurumları ve Polis Akademisine bağlı yükseköğretim kurumları” ibaresi içermemesi nedeniyle reddedildiğini, daha önce çıkarılan öğrenci aflarında TSK’ya bağlı eğitim öğretim kurumlarından ve Polis Akademisi’ne bağlı yükseköğretim kurumlarından ayrılan ya da atılanların aftan faydalanmalarının önü açılırken son çıkarılan öğrenci affının yer aldığı kanunda bunun yer almaması nedeniyle aftan faydalanamadığını, oysaki YÖK’ün dahi kendi sitesinde 2018 öğrenci affına dair usul ve esaslar isimli paylaşımda, 7143 sayılı Kanunla kabul edilen öğrenci affının; terör suçundan hüküm giyenler, terör örgütlerine veya Milli Güvenlik

Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatı nedeniyle ilişiği kesilenler hariç, her ne sebeple olursa olsun ilişiği kesilenler ile bir programı kazandıkları halde kayıt yaptırmayan yükseköğretim kurumlarının bütün öğrencilerini (hazırlık, intibak, önlisans, lisans tamamlama, lisans, lisansüstü, birinci ve ikinci öğretim, TUS, DUS, EUS) kapsayacağını duyurduğunu, neticede kendisini de kapsaması gereken bu düzenlemeden faydalanamadığını ifade ederek, öğrenci affından faydalandırılmayı talep etmektedir.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI 2. Kurumumuzun

20/11/2018 tarih ve … sayılı bilgi ve belge talebi yazısına cevaben, YÖK Başkanlığının 23/01/2019 tarihli ve … sayılı yazısında; 2.1. Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından çeşitli tarihlerde çıkarılan yükseköğretim öğrencilerinin ilişiklerinin kesildiği veya yerleşmiş olmalarına rağmen kayıt yaptırmadıkları yükseköğretim kurumlarına geri dönüşüne imkân tanıyan kanunların 2547 sayılı

Yükseköğretim Kanunu çerçevesindeki yükseköğretim kurumları için çıkarıldığı; ancak, söz konusu kanunlarda 2547 sayılı Kanun kapsamında olmayan Polis Akademisine bağlı yükseköğretim kurumlan ile Türk Silahlı Kuvvetlerine bağlı yükseköğretim kurumlarından ilişiği kesilen öğrencilerin 2547 sayılı Yükseköğretim Kanuna bağlı yükseköğretim kurumlarına yerleştirilme işlemlerinin Yükseköğretim Kurulu tarafından yapılacağına ilişkin hükümler yer aldığı, 2.2. 18.05.2018 tarih 30425 sayılı Resmi Gazete’ de yayımlanarak yürürlüğe giren 7143 sayılı

Vergi ve Diğer Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik

Yapılmasına ilişkin Kanun’un 15 nci maddesi ile 2547 Sayılı Yükseköğretim Kanununa Geçici

Madde 78 eklendiği ve bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirleme konusundaki 31/05/2018 tarihli Yükseköğretim Genel Kurul toplantısında incelendiği ve söz konusu Kanun’un ilgili maddelerinin uygulanmasına ilişkin olarak üniversitelerince tespit edilen terör suçundan hüküm giyenler ile terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca

Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti veya iltisaki yahut bunlarla irtibatı nedeniyle ilişiği kesilenler hariç, yükseköğretim kurumlarından 18/05/2018 tarihinden önce ilişiği kesilen öğrencilerin ilişiklerinin kesildiği yükseköğretim kurumuna bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren dört ay içinde başvuruda bulunmaları hâlinde, bu Kanunun 44 üncü maddesinde yer alan esaslara göre, 2018-2019 eğitim-öğretim yılında öğrenimlerine başlayabilmelerine karar verildiği, 2.3. 7143 sayılı Kanunda, Türk Silahlı Kuvvetlerine bağlı eğitim kurumlan ile Polis Akademisi ve bağlı yükseköğretim kurumlan ile ilişiği kesilenlere ilişkin herhangi bir hüküm bulunmadığından söz konusu Kanundan yararlandırılmalarının mümkün olmadığı, açıklamalarına yer verilmektedir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının

“Cumhuriyetin nitelikleri” başlıklı 2 nci maddesinde; “Türkiye Cumhuriyeti, toplumun huzuru, milli dayanışma ve adalet anlayışı içinde, insan haklarına saygılı, Atatürk milliyetçiliğine bağlı, başlangıçta belirtilen temel ilkelere dayanan, demokratik, laik ve sosyal bir hukuk Devletidir.”, “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”, “Yükseköğretim kurumları” başlıklı 132 nci maddesinin dokuzuncu fıkrasınd;

“Yükseköğretim kurumlarının kuruluş ve organları ile işleyişleri ve bunların seçimleri, görev, yetki ve sorumlulukları üniversiteler üzerinde Devletin gözetim ve denetim hakkını kullanma usulleri, öğretim elemanlarının görevleri, unvanları, atama, yükselme ve emeklilikleri, öğretim elemanı yetiştirme, üniversitelerin ve öğretim elemanlarının kamu kuruluşları ve diğer kurumlar ile ilişkileri, öğretim düzeyleri ve süreleri, yükseköğretime giriş, devam ve alınacak harçlar, Devletin yapacağı yardımlar ile ilgili ilkeler, disiplin ve ceza işleri, mali işler, özlük hakları, öğretim elemanlarının uyacakları koşullar, üniversitelerarası ihtiyaçlara göre öğretim elemanlarının görevlendirilmesi, öğrenimin ve öğretimin hürriyet ve teminat içinde ve çağdaş bilim ve teknoloji gereklerine göre yürütülmesi, Yükseköğretim kuruluna ve üniversitelere

Devletin sağladığı mali kaynakların kullanılması kanunla düzenlenir.”, “Yükseköğretim üst kuruluşları” başlıklı 131 nci maddesinde; “Yükseköğretim kurumlarının öğretimini planlamak, düzenlemek, yönetmek, denetlemek, yükseköğretim kurumlarındaki eğitim – öğretim ve bilimsel araştırma faaliyetlerini yönlendirmek bu kurumların kanunda belirtilen amaç ve ilkeler doğrultusunda kurulmasını, geliştirilmesini ve üniversitelere tahsis edilen kaynakların etkili bir biçimde kullanılmasını sağlamak ve öğretim elemanlarının yetiştirilmesi için planlama yapmak maksadı ile Yükseköğretim Kurulu kurulur.”, “Yükseköğretim kurumlarından özel kanuna tabi olanlar” başlıklı 132 nci maddesinde; “Türk Silahlı

Kuvvetleri ve emniyet teşkilatına bağlı yükseköğretim kurumları özel kanunlarının hükümlerine tabidir.”, 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir…”, 5. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun “Kapsam” başlıklı 2 nci maddesinin ikinci fıkrasında; “Milli Savunma Bakanlığı ve İçişleri Bakanlığına bağlı yükseköğretim kurumlarıyla ilgili özel kanun hükümleri saklıdır.”, 5806 sayılı Kanun’un 1 inci maddesiyle değişik Geçici 56 ncı maddesinin on beşinci fıkrasında; “Türk Silahlı Kuvvetlerine bağlı eğitim kurumları ile Polis Akademisi ve bağlı yükseköğretim kurumlarında ön lisans ve lisans düzeyinde öğrenim görürken 7/6/1995 tarihinden bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihe kadar her ne sebeple olursa olsun okulları ile ilişiği kesilenler ile bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren iki aylık başvuru süresi içerisinde ilişiği kesilenlerin, bu Kanunun yayımı tarihinden itibaren iki ay içerisinde başvurmaları halinde, Yükseköğretim Kurulunca öğrenim görecekleri fakülte veya yüksekokulları belirlenir. Belirlenen yükseköğretim kurumlarınca intibakları yapılan öğrenciler de bu madde kapsamından diğer öğrenciler gibi yararlanırlar.”,

6111 sayılı Kanun’un 173 üncü maddesiyle değişik Geçici 58 inci maddesinde; “….Türk

Silahlı Kuvvetlerine bağlı eğitim kurumları ile Polis Akademisi ve bağlı yükseköğretim kurumlarında tıpta uzmanlık, önlisans veya lisans düzeyinde öğrenim görürken 22/10/2008 tarihinden itibaren bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihe kadar terör suçundan hüküm giyenler hariç her ne sebeple olursa olsun kurumları ile ilişiği kesilenler, bu maddenin yayımı tarihinden itibaren yukarıda belirlenen süre içerisinde başvurmaları halinde Yükseköğretim Kurulunca uygun görülen yükseköğretim kurumlarına intibakları sağlanır.”, 7143 sayılı Kanun’un 15 nci maddesiyle değişik Geçici 78 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Yükseköğretim kurumlarında hazırlık dâhil bütün sınıflarda intibak, önlisans, lisans tamamlama, lisans, lisansüstü öğrenimi gören öğrencilerden bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihe kadar, kendi isteğiyle ilişikleri kesilenler dâhil, terör suçundan hüküm giyenler ile terör örgütlerine veya

Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatı nedeniyle ilişiği kesilenler hariç, her ne sebeple olursa olsun ilişiği kesilenler ile bir programı kazandıkları halde kayıt yaptırmayanlar bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren dört ay içinde ilişiklerinin kesildiği yükseköğretim kurumuna başvuruda bulunmaları şartıyla bu

Kanunun 44 üncü maddesinde belirtilen esaslara göre 2018-2019 eğitim-öğretim yılında öğrenimlerine başlayabilirler.”düzenlemelerine yer verilmiştir.

IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ

6. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek hazırlanan “Ret Karar Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan

Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 7. Başvuran, 2013 yılında ayrıldığı Kara Harp Okulunun bir yükseköğretim kurumu olmasında bahisle, öğrenci affı olarak nitelendirilen 2547 sayılı Kanun’a eklenen Geçici 78 inci madde kapsamında yükseköğrenimine devam etmek istemekte ve Kurumumuzdan, daha önce

Yükseköğretim Kurulu Başkanlığından talep ettiği programlardan birine 2018-2019 eğitim yılında kaydının yapılmasını talep etmektedir.

8. Anayasamızın 130 uncu ve 131 inci maddelerinde, yükseköğretim kurumlarına ve bu kurumların üst kuruluşlarına ilişkin düzenlemelerin yer aldığı, bu kapsamda hangi hususların kanunla düzenleneceğine yer verildiği; 132 nci maddesinde ise Türk Silahlı Kuvvetleri ve emniyet teşkilatına bağlı yükseköğretim kurumlarının özel kanunlarının hükümlerine, bir diğer ifadeyle bu yükseköğretim kurumlarının kendilerine mahsus düzenlemelere tabi olacağının hüküm altına alındığı görülmektedir.

9. Amacı, yükseköğretimle ilgili amaç ve ilkeleri belirlemek ve bütün yükseköğretim kurumlarının ve üst kuruluşlarının teşkilatlanma, işleyiş, görev, yetki ve sorumlulukları ile eğitim, öğretim, araştırma, yayım, öğretim elemanları, öğrenciler ve diğer personel ile ilgili esasları bir bütünlük içinde düzenlemek olan 2547 sayılı Kanunda da, Türk Silahlı Kuvetlerine bağlı yükseköğretim kurumlarının münhasır kanun hükümlerine tabi olacağı hüküm altına alınmış, böylece bu kurumlar 2547 sayılı Kanun’un kapsamı dışında bırakılmıştır.

10. Bu kapsamda, Türk Silahlı Kuvvetlerine Bağlı Yükseköğretim Kurumlarından yükseköğretimle ilgili amaç ve ilkeleri belirlemek, harp okullarının teşkilâtlanmasını, görev ve sorumluluklarını, eğitim, öğretim, araştırma, yayın, öğretim elemanları ve öğrencilerle ilgili esaslar, 4566 sayılı Kanun’da düzenlenmiştir.

11. Yükseköğretim kurumlarıyla ilişiği kesilen öğrencilerin öğrenimlerine devam edebilmeleri için 2547 sayılı Kanun’da bir takım değişiklikler yapılmış olduğu görülmektedir.

Anılan Kanun’un başvuruya konu Geçici 78 nci maddesi incelendiğinde ise, Geçici 56 ncı ve

Geçici 58 inci maddelerdeki düzenlemelerinde yapıldığı şekilde Türk Silahlı Kuvvetlerine

Bağlı Yükseköğretim Kurumlarından ilişiği kesilenlere ilişkin herhangi bir düzenlemeye yer verilmediği görülmektedir. Ayrıca, 2547 sayılı Kanun’un Geçici 78 inci maddesinin uygulama ilkelerinin belirlendiği 31/05/2018 tarihli Yükseköğretim Genel Kurulu toplantısında da, Türk

Silahlı Kuvvetlerine Bağlı Yükseköğretim Kurumlarından ilişiği kesilenlerin tabi olacağı herhangi bir uygulama belirlenmediği görülmüştür.

12. Yasa Koyucu yasama yetkisini kullanırken toplumun genel ihtiyaçlarını göz önünde bulundurarak bir irade ortaya koymaktadır. Daha önce 2547 sayılı kanunda yapılan değişikliklerde kamuoyunda öğrenci affı olarak bilinen geçici 56’ıncı ve 58’inci maddeler ile

Türk Silahlı Kuvvetlerine bağlı eğitim kurumları hususunda düzenlemeler öngörmekteyken

7143 sayılı kanun ile 2547 sayılı kanunda yapılan geçici 78’inci madde değişikliğinde ise

anılan eğitim kurumları nazarında herhangi bir husus düzenlenmemiştir. Önceki kanunlarda bu husus zikredilmesine rağmen bu kanunda yasa koyucunun iradesini ortaya koymaması bilinçli bir tercihin neticesi olduğu değerlendirilmektedir.

13. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın talebinin İdare tarafından reddedilmesi işleminin hukuka aykırı olmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 14. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar

Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup;

İdarenin “karara karşı başvuru yolunun gösterilmesi” ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, İdarenin bahse konu ilkelere uygun davranması önerilmektedir.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

15. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Ankara İdare

Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;

Kararın BAŞVURANA ve YÜKSEKÖĞRETİM KURULU BAŞKANLIĞINA tebliğ edilmesine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.

e-imzalıdır

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi