Türkiye Cumhuriyeti ile Çek Cumhuriyeti Arasındaki Karma Ekonomik Komisyonun Üçüncü Dönem Toplantısı Protokolü’nün Onaylanması Hakkında Karar – 09.08.2007
8 Nisan 2004 tarihinde Prag’da imzalanan ekli “Türkiye Cumhuriyeti ile Çek Cumhuriyeti Arasındaki Karma Ekonomik Komisyonun Üçüncü Dönem Toplantısı Protokolü”nün onaylanması; Dışişleri Bakanlığının 19/6/2007 tarihli ve HUMŞ-900 sayılı yazısı üzerine, 31/5/1963 tarihli ve 244 sayılı Kanunun 3 üncü ve 5 inci maddelerine göre, Bakanlar Kurulu’nca 26/6/2007 tarihinde kararlaştırılmıştır.
Ahmet Necdet SEZER
CUMHURBAŞKANI
Recep Tayyip ERDOĞAN
Başbakan
A. GÜLA. ŞENERM. A. ŞAHİNB. ATALAY
Dışişleri Bak. ve Başb. Yrd.Devlet Bak. ve Başb. Yrd.Devlet Bak. ve Başb. Yrd.Devlet Bakanı
A. BABACANM.AYDINN. ÇUBUKÇUK. TÜZMEN
Devlet BakanıDevlet Bakanı Devlet BakanıDevletBakanı
F. KASIRGAM. V.GÖNÜLO. GÜNEŞK. UNAKITAN
Adalet BakanıMilli Savunma Bakanıİçişleri BakanıMaliye Bakanı
H. ÇELİKF. N. ÖZAKR.AKDAĞİ. YILMAZ
Milli Eğitim BakanıBayındırlık ve İskan Bakanı Sağlık BakanıUlaştırma Bakanı
M. M. EKERM. BAŞESGİOĞLUA. COŞKUN
Tarım ve Köyişleri BakanıÇalışma ve Sos. Güv. BakanıSanayi ve Ticaret Bakanı
M.H.GÜLERA. KOÇO. PEPE
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Kültür ve Turizm BakanıÇevre ve Orman Bakanı
TÜRKİYE CUMHURİYETİ İLE ÇEK CUMHURİYETİ ARASINDAKİ KARMA
EKONOMİK KOMİSYONUN ÜÇÜNCÜ DÖNEM TOPLANTISI
PROTOKOLÜ
Türk-Çek Karma Ekonomik Komisyonu Üçüncü Dönem Toplantısı 6-8 Nisan 2004 tarihleri arasında Prag’da düzenlenmiştir.
Türk heyetine Türkiye Cumhuriyeti Devlet Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Sayın Doç. Dr. Abdüllatif Şener, Çek heyetine ise Çek Cumhuriyeti Sanayi ve Ticaret Bakanı Sayın Milan Urban başkanlık etmişlerdir.
Her iki heyetin üyeleri sırasıyla Ek I ve Ek II’de yer almaktadır.
Türkiye Cumhuriyeti Devlet Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Sayın Doç. Dr. Abdüllatif Şener, Çek Cumhuriyetinde bulunduğu süre içinde, Çek Cumhuriyeti Başbakanı Sayın VladimirSˇpidla tarafından kabul edilmiş ve Çek Cumhuriyeti Ulaştırma Bakanı Sayın MilanSimonovsky ile görüşmüştür.
Karma Ekonomik Komisyonun Üçüncü Dönem Toplantısı, iki ülke arasındaki dostane ilişkiler ile ikili ticari ve ekonomik ilişkilerin daha da geliştirilmesini teminen pratik, uygulanabilir ve etkin yolların bulunması ve ekonomilerinin değişik sektörlerindeki mevcut yakın ilişkilerin karşılıklı yarar esasına göre çeşitlendirilmesi yönünde istek ve kararlılıklarını yansıtan karşılıklı anlayış ortamında gerçekleştirilmiştir.
Açılış Oturumunda, her iki heyetin Başkanları, ülkelerinin ekonomik durumları hakkında açıklamalar yapmışlar ve Karma Komisyonun 22-23 Mayıs 2001 tarihlerinde Ankara’da yapılan son toplantısından bu yana, ikili ilişkilerde kaydedilen gelişmeleri gözden geçirmişlerdir. Bu çerçevede, Çek Cumhuriyeti Başbakanı Sayın VladimirSˇpidla’nın 1-3 Ekim 2003 tarihleri arasında Türkiye Cumhuriyeti’ne gerçekleştirdiği ziyaret sırasında, ülkelerinin Başbakanları arasında gerçekleştirilen görüşmeler ve diğer toplantıların önemine işaret etmişlerdir.
Heyet Başkanları, Türkiye Cumhuriyeti ile Çek Cumhuriyeti arasında, daha güçlü ticari ve ekonomik bağlar geliştirilmesi ile yatırım ve ticaret ilişkilerinin artırılmasının, her iki Hükümetin ortak hedefleri olduğunu da belirtmişlerdir.
Karma Ekonomik Komisyon görüşmelerinin sonuçları aşağıda özetlenmiştir:
I. TİCARET ANLAŞMASI VE SERBEST TİCARET ANLAŞMASI
Çek Tarafı, Çek Cumhuriyeti’nin diğer katılımcı ülkeler ve Avrupa Birliği üyesi ülkeler ile birlikte, 16 Nisan 2003 tarihinde Atina’da Avrupa Birliğine Katılım Anlaşmasını imzaladığını ve sözkonusu Anlaşmanın 1 Mayıs 2004 tarihinde yürürlüğe girmesinin öngörüldüğünü belirtmiştir.
Taraflar, bu çerçevede, Türkiye Cumhuriyeti ve eski Çekoslovak Sosyalist Cumhuriyeti arasında 29 Ağustos 1975 tarihinde imzalanan Ticaret Anlaşması ile Türkiye Cumhuriyeti ve Çek Cumhuriyeti arasında 3 Ekim 1997 tarihinde imzalanan Serbest Ticaret Anlaşmasının her iki taraf için 30 Nisan 2004 tarihinde yerel saatle 24:00’da feshedileceğini belirtmiştir.
Taraflar, Türk-Çek Karma Ekonomik Komisyonunun,iki ülke arasında 29 Ağustos 1975 tarihinde imzalanan Ticaret Anlaşması ve 6Ocak 1976 tarihinde imzalanan Uzun Vadeli Ekonomik, Teknik, Sınai ve Bilimsel İşbirliği Anlaşmasının hükümlerine uygun olarak kurulduğu gerçeğini hatırlatmıştır.
Taraflar, Karma Ekonomik Komisyonun ileriye dönük faaliyetlerinin iş, teknik, sanayi, yatırım ve diğer ekonomik işbirliğinin teşvikinde önemli bir araç olduğu hususunda anlaşmışlar ve Türk-Çek Karma Ekonomik Komisyon mekanizmasının gelecekte sürdürülmesine karar vermişlerdir. Ülkelerinde son otuz yılda meydana gelen tarihsel değişimleri dikkate alarak, Taraflar, iki ülkenin Hükümetleri arasında 6 Ocak 1976 tarihinde imzalanan Uzun Vadeli Ekonomik, Teknik, Sınai ve Bilimsel İşbirliği Anlaşmasının güncellenmesi amacıyla tedbirlerin değerlendirilmesi hususunda anlaşmışlardır.
Taraflar, Çek Cumhuriyetinin AB’ye üyeliğinin Türkiye Cumhuriyeti ve Çek Cumhuriyeti arasındaki ticari ilişkilere muhtemelen olumlu etkileri olacağını belirtmişlerdir.
II. TİCARİ İLİŞKİLER
1. Mevcut Durum ve Geleceğe Yönelik Beklentiler
Taraflar, 2001 yılı Mayıs ayında gerçekleşen Karma Ekonomik Komisyonunun 2. Dönem Toplantısından bu yana, ikili ticaretlerindeki gelişmeleri gözden geçirmişler ve iki ülke arasındaki ticaret hacminin sürekli olarak artmasından duydukları memnuniyeti not etmişlerdir.
Taraflar, iki ülke arasında ticari işbirliğinin kayda değer dinamiklerinin bir yansıması olarak 2003 yılında 600 milyon doları aşan ikili ticaretin performansından duydukları memnuniyeti belirtmişlerdir.
Taraflar, ikili ticaretin 2003 yılında zirveye ulaştığı gerçeğini dikkate alarak, ikili ticaretlerinde gözlenen büyüme eğiliminin devam etmesini sağlamak amacıyla her türlü çabayı göstermeye karar vermişlerdir. Taraflar, ekonomilerinin tamamlayıcı yapısı ve potansiyelinin bu eğilimin gelecekte sürdürülmesi için iyi bir temel oluşturduğunu not etmişlerdir.
Taraflar, ikili ticarete ilişkin milli istatistikler arasında mevcut kayda değer farklılıkların olduğunu ve bu durumun analiz edileceğini belirtmişlerdir.
Taraflar, ikili ticaretin daha geniş bir yelpazede ürünü içerecek şekilde genişletilebileceğini ve bu çerçevede, karşılıklı yarar esasına göre, ticarete konu yeni ürünlerin belirlenmesinin yanısıra ikili ticaretin kompozisyonunun daha da çeşitlendirilmesi için adımlar atılmasının gerekli olduğu gerçeğini vurgulamışlardır.
Taraflar, bu çerçevede, ekonomilerinin artan potansiyeline uyumlu bir şekilde ikili ticareti karşılıklı yarar ve denge esasına göre en yüksek seviyeye artırmak ve çeşitlendirmek için mümkün olan her türlü çabayı göstermek ve gerekli tedbirleri almak hususunda anlaşmışlardır.
2. Ticareti Teşvik Edici Faaliyetler
Taraflar, ikili ticareti artırmak ve çeşitlendirmek görüşüyle, en üst Hükümet düzeyinde diyalogun devamının yanısıra iş çevreleri arasında temasları artırmak, ticari ve ekonomik heyetler düzenlemek ve ülkelerinde düzenlenen uluslararası fuarlar, sergiler, sempozyumlar, seminerler ve konferanslara katılmak hususunda anlaşmışlardır.
Taraflar, iş çevreleri arasındaki doğrudan temasların ikili ticari ve ekonomik ilişkilerin geliştirilmesindeki öneminin altını çizerek, iş çevreleri arasında iki ülke ekonomileri hakkında bilinirliği artırmak için gerekli önlemleri almaya karar vermişlerdir.
Taraflar, fuar ve sergilerin, iki ülke iş çevreleri arasında doğrudan temasların geliştirilmesinde ve ticarete konu yeni mal ve eşyaları tanıtarak ikili ticari ilişkilere ivme kazandırmakta önemli bir rol oynadığı görüşünü paylaşarak, iki ülkede organize edilecek bu gibi faaliyetlere daha etkin ve sık olarak katılım sağlamaya karar vermişlerdir.
Taraflar, bu çerçevede, Çek Cumhuriyeti’nde organize edilen fuarlara Türkiye Cumhuriyeti’nin düzenli katılımından duyulan memnuniyeti not etmişlerdir. Türk Tarafı, Türkiye Cumhuriyeti’nin 2003 yılında Çek Cumhuriyetinde düzenlenen “21. Merkezi Avrupa Ayakkabı ve Deri Fuarı”, “Tüketim Ürünleri Domo–Mobitex-Uluslararası Fuarı”, “IBF’ 2003 Uluslararası Yapı Fuarı” ve “22. Merkezi Avrupa Ayakkabı ve Deri Fuarı”na milli düzeyde katılım sağladığı hususunda Çek Tarafını bilgilendirmiştir.
Türk Tarafı, aynı zamanda, Türkiye Cumhuriyeti’nin 17-19 Şubat 2004 tarihleri arasında düzenlenen “23. Uluslararası Moda Fuarı”na milli düzeyde katılım sağladığını belirtmiştir.
Türk Tarafı, Çek Cumhuriyeti’nin “İzmir Uluslararası Fuarı”na düzenli olarak resmi katılımının yakın zamandaki eksikliğini bildirmiş ve Çek Tarafını İzmir Uluslararası Fuarının yanısıra Türkiye Cumhuriyeti’nde düzenlenen diğer sergiler ve fuarlara milli düzeyde katılmaya davet etmiştir.
Türk Tarafı, Çek firmalarının IDEF Ankara 2003’e katılımını takdirle karşılamış ve Çek Tarafı, Türk firmalarının 2003 yılında Brno’da Uluslararası Mühendislik Fuarına ve 2004 yılında Brno’da SALIMA Fuarına katılımını memnuniyetle karşılamıştır. Taraflar, Türkiye Cumhuriyeti ve Çek Cumhuriyeti’ndeki önemli fuar ve sergilere karşılıklı olarak resmi katılım imkanlarının değerlendirilmesi hususunda anlaşmışlardır.
Taraflar, son beş yılda düzenlenen Türk ve Çek ticaret heyetlerine atıfta bulunarak, bu organizasyonların ikili ticaret hacmine olumlu yansımalarından duydukları memnuniyeti ifade etmişlerdir.
Taraflar, ülkelerinin Ticareti Geliştirme Ajanslarının (Türkiye Cumhuriyeti İhracatı Geliştirme Merkezi (IGEME) ve Çek Cumhuriyeti Çek Ticareti Geliştirme Ajansı (CzechTrade)) iki ülke pazarları hakkındaki çalışmalarından duydukları memnuniyeti yinelemişlerdir. Taraflar, iki ülkede iş yapma hakkında know–how’larını geliştirmek için daha yoğun işbirliğine yönelik olarak Ajanslarını desteklemek hususunda mutabık kalmışlardır.
Taraflar, IGEME ile CzechTrade ve Çek Cumhuriyeti Ekonomi Odası arasında devam eden işbirliğinden duydukları memnuniyeti belirtmişlerdir.
3. İş Konseyi
Taraflar, iki ülke özel sektörleri arasında bilgi sağlamak ve doğrudan temasları teşvik etmek yoluyla potansiyel ortakları bir araya getirmekte önemli bir rol oynayan Türk-Çek İş Konseyi’nin düzenli toplantılarından duydukları memnuniyeti ifade etmişlerdir.
Taraflar, aynı zamanda, Türk-Çek İş Konseyi Toplantısının, Türk-Çek Karma Ekonomik Komisyonun 3. Dönem Toplantısı ile eş zamanlı olarak 7-8 Nisan 2004 tarihinde Prag’da gerçekleştirilmesinden duydukları memnuniyeti not etmişlerdir.
Taraflar, iki ülkenin yanısıra üçüncü ülkelerde bir çok sektörde işbirliğinin daha da geliştirilmesi amacıyla, Türk-Çek İş Konseyi faaliyetlerini desteklemek yönündeki kararlılıklarını belirtmişlerdir.
4. Özelleştirme ve Doğrudan Yabancı Yatırımlar
Türk Tarafı, devam eden özelleştirme süreci ve Türkiye’deki cazip yatırım ortamı hakkında Çek Tarafını bilgilendirmiş ve Çek iş çevrelerini, Türkiye’deki yatırımlarını artırmaya ve müstakbel özelleştirme projelerine katılmaya davet etmiştir.
Türk Tarafı, Çek Tarafına, Avrupa Birliği’ne katılım süreci kapsamında kazanılan özelleştirme deneyimine ve özellikle kamu şirketleri ile varlıklarının özelleştirilmesine ilişkin teşvik politikaları, doğrudan yabancı yatırımlar için ilave teşvikler, rekabet yasasının uyum süreci, doğal tekellerin özelleştirilmesi konularına ilişkin bilgi sağlamasını önermiştir.
Çek Tarafı, 2003 yılında Çek Cumhuriyeti’nde Türk yatırımları akışındaki artıştan duyulan memnuniyeti ifade etmiştir. Çek Tarafı, geniş bir alanda yatırım teşvikleri önermek yoluyla doğrudan yabancı yatırımları teşvik eden Çek Cumhuriyeti’nin politikası hakkında Türk Tarafını bilgilendirmiş ve Çek hükümeti tarafından yatırımcılara verilen en cazip teşvik paketinin üretim tesislerine uygulandığını belirtmiştir. Çek Tarafı, uygun şartları taşıyan imalatçı yatırımcıların, yatırım değerinin % 50’sine kadar teşvik alabileceklerini belirtmiştir.
Çek Tarafı, Çek Yabancı Yatırımlar Ajansının-CzechInvest aşağıda belirtilen alanlarda vasıflı yardım önerdiğini belirtmiştir:
– Çek Cumhuriyeti’ndekiiş ortamı ve yatırımimkanlarıhakkındabilgi sağlanması;
– uygun arazi veya sanayi nesnelerinin gözden geçirilmesi dahil olmak üzere yatırımların tahsisi,
– ortak yatırımlar için uygun Çek ortaklar bulunması,
– kamu ve bölgesel otoriteler ile temaslar kurulmasına aracılık edilmesi,
– yatırım teşviklerinin garantisi için önerilerin değerlendirilmesi.
Ayrıca, Çek Tarafı imalat sanayi, stratejik hizmetler ve teknoloji merkezleri için özel yatırım imkanlarının var olduğuna işaret etmiştir. Çek Tarafı, alt tedarikçilerin desteklenmesi programının yanı sıra sanayi bölgelerinin geliştirilmesi programı hakkında özet bir taslak sunmuştur.
Çek Tarafı, Türk iş çevrelerini AB’ye girdikten sonra Çek Cumhuriyetinde geçerli olmaya devam edecek olan uygun yatırım imkanları hakkında bilgi edinmeye davet etmiştir.
5. Serbest Bölgeler
Türk Tarafı, Türk Serbest Bölgelerince özellikle iç piyasaya ve komşu ülkelere ulaşımda sunulan teşvik ve avantajlar hakkında Çek Tarafını bilgilendirmiş ve Çek işadamlarını bu imkanlardan faydalanmaya davet etmiştir.
Türk Tarafı, iki ülke serbest bölgelerinden karşılıklı olarak yararlanılmasının artırılması görüşüyle, serbest bölgeler heyetleri tarafından karşılıklı ziyaretler yoluyla bilgi değişimi yapılmasını önermiştir.
6. Diğer Ticari Konular
Taraflar, iki ülke vatandaşlarınca karşılaşılan vize problemleri hakkında birbirlerini bilgilendirmişler ve bu sorunların mümkün olan en kısa zamanda ilgili konsolosluk otoritelerinin temasları yoluyla çözümleneceğini belirtmişlerdir.
Türk Tarafı, Türk ihracatçıları tarafından Çek vizesi alınmasında karşılaşılan sorunlar hakkında Çek Tarafını bilgilendirmiş ve Çek Tarafına vizelerin kısa bir süre içinde, daha uzun geçerlilik süreleri ile verilmesi yoluyla vize işlemlerini kolaylaştırmasını önermiştir.
Çek Tarafı, Türkiye Cumhuriyeti’ndeki müteahhitlik projeleri ile ilgisi olan Çek mühendisleri için çalışma izinleri verilmesindeki sorunlara ilişkin endişesini belirtmiştir. Türk Tarafı, bu konuyu ilgili otoritelerin dikkatine sunmayı taahhüt etmiştir.
Taraflar, birbirlerini ilgili işadamları tarafından gümrük işlemlerine ilişkin karşılaşılan sorunlar hakkında bilgilendirmiş ve bu çerçevede, ticari mübadelelerin düzgün işleyişini sağlamak amacıyla detaylı bilgi sunmaya karar vermiştir.
Taraflar, iki ülke gümrük idareleri arasındaki işbirliği ve karşılıklı yardımın ikili ticari akışının kolaylaştırılmasındaki önemli rolünün altını çizerek, 2 Şubat 2001 tarihinde yürürlüğe giren “Gümrük Konularında İşbirliği ve Karşılıklı Yardımlaşma Anlaşması”nın düzgün uygulamasından duydukları memnuniyeti dile getirmişlerdir.
III- EKONOMİK İŞBİRLİĞİ
1. Tarım
Türk Tarafı, Tarım ve Köyişleri Bakanlığı’nın Çek muhatapları ile aşağıdaki alanlarda işbirliği başlatma isteğini iletmiştir:
– Meyve, sebze ve tarla ürünlerinde teknik işbirliği,
– Hayvancılık, su ürünleri, hayvan sağlığı araştırmaları ile ilgili bilimsel ve teknik işbirliği,
– Türk organik tarım ürünleri için Çek Cumhuriyeti’nde pazar imkanlarının araştırılması,
– “Yağlı Tohumlu Bitkiler ve Tahıl Tarımı Teknolojileri” hakkında ortak bir proje hazırlanması,
– Toprak ve su kaynaklarının korunması, kullanılması ve geliştirilmesinin yanı sıra küçük ölçekli sulama, toprak muhafaza, arazi toplulaştırma ve tarla içi geliştirme hizmetleri hakkında araştırma çalışmalarında bilgi ve doküman değişimi.
Çek Tarafı, Türk Tarafının önerilerine cevap olarak, tarımda sözkonusu alanlarda işbirliği için uygun olan ilgili Çek kuruluşlarının bir listesini Türk Tarafına tevdi edecektir ve Türk Tarafı, bu listeyi ilgili makamlara iletmeyi kabul etmiştir.
2. Enerji
Taraflar, enerji sektöründe ticari ve sınai işbirliğinin, teamüller ve yeni bakış açısı imkanları nedeniyle, Türkiye Cumhuriyeti ve Çek Cumhuriyeti arasında gelecekte ticari ve ekonomik ilişkilerin geliştirilmesinde en önemli alanı teşkil ettiğini not etmişlerdir.
Taraflar, nükleer enerjinin barışçı amaçlarla kullanımı çerçevesinde, nükleer teknoloji alanında araştırma, geliştirme, uygulama ve bilgi değişimi hakkında işbirliği yapmak yönündeki isteklerini ifade etmişlerdir.
Türk Tarafı, Türkiye’nin Avrupa’ya doğal gaz taşıma stratejisi çerçevesinde geliştirilen Türkiye-Bulgaristan-Romanya-Macaristan-Avusturya (Nabucco) Projesi’ne Çek Cumhuriyeti’nin ilgili firmalarının katılımını görmekten ve planlanan hatta en yakın ülke olarak Çek Cumhuriyeti’nin gaz ihtiyacının karşılanmasından memnuniyet duyacağını belirtmiştir. Türk Tarafı, bu çerçevede, Avrupa’ya yeni ve önemli arz kaynakları yaratacak bu projenin gerçekleşmesinde Çek Cumhuriyeti’nin desteğini talep etmiştir.
Çek Tarafı, Türkiye üzerinden Avrupa’ya taşınacak Doğu kaynaklı doğal gazın, arz çeşitlendirilmesi amacıyla kullanımına ve gazın diğer Avrupa ülkelerine taşınmasını desteklemeye olan ilgisini ifade etmiştir.
Türk Tarafı, Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı’nın (TPAO) aşağıdaki alanlarda işbirliği başlatmaya olan ilgisini ifade etmiştir:
– Petrol üretim kapasitesini artıracak gelişmiş metodların uygulanması,
– Derin deniz alanlarında hidrokarbon aranması ve üretimi,
– Deniz alanlarında sismik teknoloji kullanımı,
– Deniz alanlarında sondaj teknolojileri ve üretim imkanları.
Türk Tarafı, 2004-2006 yılları arasında yapılması öngörülen Dim, Kığı, Süreyyabey, Kirazlıköprü, Köprübaşı, Atasu ve Uluabat-Çınarcık Hidroelektrik Santrallarının (HES) elektro-mekanik teçhizatı için açılacak uluslararası ihalelere, yeterlilik almaları kaydıyla Çek Cumhuriyeti firmalarını katılmaya davet etmiştir.
Taraflar, enerji üretiminde biomass ve biodizel kullanımı alanında bilgi teatisi yapmayı kararlaştırmışlardır.
Taraflar, yenilenebilir enerji kaynakları ile enerji verimliliği alanlarında işbirliği yapmak hususunda anlaşmışlardır.
Taraflar, Çek Cumhuriyeti Başbakanı VladimirSˇpidla’nın Türkiye Cumhuriyeti’ne 2003 yılı Ekim ayında gerçekleştirdiği ziyaret sırasında, bu Karma Ekonomik Komisyonun koşulları çerçevesinde, enerji alanında bir danışma organı olarak Enerji Çalışma Komitesi kurulmasının kararlaştırıldığını belirtmişlerdir. Taraflar, kendi koordinatörlerini aday göstermişlerdir.
Taraflar, Enerji Komitesi’nin, işbirliği alanlarını kendi bünyesinde belirlemesi konusunda anlaşmışlar ve ilk toplantının diplomatik kanallardan belirlenecek en yakın tarihte gerçekleştirilmesi için ilgili kuruluşlarını teşvik etmeyi kararlaştırmışlardır.
Çek Tarafı, enerji santralleri alanındaki geleneksel işbirliğine atıfta bulunmuş ve Türkiye Cumhuriyeti’nde enerji hammaddelerinin çıkarılması ve taşınması projelerinin yanısıra gerçekleştirilecek enerji projelerine katılmaya hazır ve istekli olduğunu belirtmiştir.
3. Sanayi
Taraflar, ekonomik ilişkilerinin gelişiminde, sanayi işbirliğinin stratejik ve gelecek vaadeden bir alan olduğunu belirtmişlerdir.
Türk Tarafı, aşağıdaki alanları sınai işbirliğindeki potansiyel alanlar olarak belirlemiştir:
– Tarım ve gıda sanayii,
– El sanatları sanayii,
– Demiryolu ekipmanları imalatı,
– Gemi inşa sanayi.
Türk Tarafı, pancar tarımı ve şeker üretim teknolojileri alanlarında bilgi değişimine hazır olduğunu belirtmiştir.
Taraflar, her iki ülkenin KOBİ’leri arasındaki temasların geliştirilmesi ve girişimlerin desteklenmesi için her türlü çabayı göstermeye karar vermişlerdir.
Türk Tarafı, bu çerçevede, Türkiye Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeler (KOBİ’ler) Kurumunun, Çek muhatabı ile aşağıdaki alanlarda işbirliği başlatma isteğini iletmiştir:
– İki ülke özel sektör temsilcileri arasında doğrudan temasları kolaylaştıracak etkinlikler düzenlenmesi,
– KOBİ’lere ilişkin mevcut veritabanlarının karşılıklı kullanımı,
– İki ülkede düzenlenecek fuar ve sergiler hakkında bilgi değişimi yapılması veKOBİ’lerin bu fuarlara katılımlarının karşılıklı olarak desteklenmesi,
– Her iki ülkenin KOBİ destek mekanizmaları ve KOBİ politikaları hakkında bilgi değişimi.
Türk Tarafı, Türk Akreditasyon Kurumu’nun (TÜRKAK), akreditasyon denetimleri ve denetçilerin eğitimi alanlarında Çek Akreditasyon Enstitüsü (CAI) ile işbirliğini geliştirme arzusunu ifade etmiştir.
Çek Tarafı, bu önerileri not etmiş ve incelenmek üzere ilgili kuruluşlara iletmeyi taahhüt etmiştir.
Çek Tarafı, aşağıdaki alanlarda işbirliğini geliştirmeye olan ilgisini ifade etmiştir:
– Elektrik mühendisliği,
– Ağır sanayi mühendisliği,
– Metal işleme ve metal şekillendirme makineleri,
– Petrokimyasal ve kimyasal sanayi (rafineriler, gaz sanayi),
– Çevre mühendisliği (su işleme, arıtma ve yakma fabrikaları),
– Ulaştırma altyapısı ve teçhizatının yapımı ve modernizasyonu (demiryolu koridorları, demiryolu araçları ve tramvayların onarımı ve modernizasyonu),
– Toplu taşıma sistemleri projeleri (yeraltı bağlantı teçhizatı),
– Tarım ve gıda endüstrisi teçhizatı (traktörler, şeker fabrikaları, bira fabrikaları),
– Çimento, beton ve tuğla fabrikalarının teçhizatı,
– Çek Cumhuriyeti’nden sağlanan ve/veya Türk imalatı parçaların geri alınması ve pazar paylaşımı seçeneği ile mevcut lisans altında Türkiye Cumhuriyeti’nde imal edilen hafif silahlar ve tabancalar.
4. Standardizasyon
Taraflar, ticari ilişkilerin geliştirilmesinde standardizasyon alanındaki işbirliğinin hızlandırıcı etkisini dikkate alarak, Türk Standardları Enstitüsü (TSE) ile Çek Cumhuriyeti Standartlar Enstitüsü (CSNI) arasında 20 Eylül 2002 tarihinde İşbirliği Anlaşmasının imzalanmasından duydukları memnuniyeti ifade etmişlerdir.
Taraflar, TSE ve CSNI’nin, Uluslararası Standardizasyon Teşkilatı (ISO) ve Uluslararası Elektroteknik Komisyonu (IEC) gibi uluslararası platformlar ile Avrupa Standardizasyon Komitesi (CEN) ve Avrupa Elektroteknik Standardizasyon Komitesi (CENELEC) gibi bölgesel platformlarda işbirliği yapacaklarını belirtmişlerdir.
5. Bankacılık
Taraflar, iki ülke arasındaki ticari mübadelenin kolaylaştırılmasında bankacılık sisteminin etkin çalışmasının öneminin altını çizmişlerdir.
Taraflar, bu çerçevede, şubeler açmak, ortak bankalar kurmak ve muhabirlik hizmetleri de dahil olmak üzere, mümkün olan her şekilde, ticari bankaları arasında daha yakın temaslar kurulmasını teşvik etmeyi kararlaştırmışlardır.
Türk Tarafı, Türk Eximbank’ın, Çek Cumhuriyeti’nde Türk firmalarınca gerçekleştirilecek Türk Eximbank kriterlerine uygun projeleri değerlendirmeye hazır olduğunu belirtmiştir. Taraflar, Türk Eximbank ile Çek Cumhuriyeti İhracat Garanti ve Sigorta Kurumu (EGAP) arasındaki yakın ilişkiden duydukları memnuniyeti ifade etmişlerdir.
Çek Tarafı, özel bankalar ve kuruluşların yanı sıra, EGAP ve Çek İhracat Bankası’nın (CEB), Türkiye Cumhuriyeti’ndeki bankacılık kuruluşları ile işbirliği imkanlarını da içeren, somut projelere katılmayı değerlendirmekle ilgilendiklerini bildirmiştir.
6. Müteahhitlik ve Müşavirlik Hizmetleri
Taraflar, müteahhitlik ve müşavirlik hizmetlerinde işbirliğini teşvik etmenin önemini vurgulamışlar ve ortak iş imkanlarını araştırmak üzere, ilgili iş çevrelerini daha yakın temaslar kurmaları yönünde daha fazla teşvik etmeye karar vermişlerdir.
Türk Tarafı, uluslararası pazarlarda faaliyet gösteren Türk müteahhitlik, mühendislik ve müşavirlik firmalarının kapasiteleri konusunda Çek tarafına bilgi vermiştir.
Türk Tarafı, Türk müteahhitlik ve müşavirlik firmalarının, Çek Cumhuriyeti’nde gerçekleştirilecek altyapı, otoyol, havaalanı, nehir taşıma sistemleri ve demiryolu projelerinde, Çek muhatapları ile ortak girişimler veya konsorsiyumlar yoluyla işbirliği yapmaya hazır ve istekli olduklarını belirtmiştir.
7. Turizm
Taraflar, iki ülke arasında 30 Haziran 1981 tarihinde Prag’da imzalanan Turizm Alanında İşbirliği Anlaşması çerçevesinde, Türkiye Cumhuriyeti ile Çek Cumhuriyeti arasındaki turizm ilişkilerini geliştirme yönündeki kararlılıklarını yinelemişlerdir.
Taraflar, yukarıda belirtilen Anlaşma çerçevesinde kurulan Türk-Çek Karma Turizm Komisyonunun Üçüncü Dönem Toplantısını, iki ülkenin ilgili makamları arasında belirlenecek bir tarihte gerçekleştirmek isteğini ifade etmişlerdir.
8. Çevre
Türk Tarafı, Çek Tarafının AB’ye adaylık sürecinde ekoloji alanında edindiği tecrübelerin öneminin ve Çek Tarafının bunları Türkiye Cumhuriyeti ile paylaşma yönündeki niyetinin altını çizerek, Çevre ve Orman Bakanlığı’nın Çek muhatabı ile su arıtma konusunda aşağıdaki alanlarda işbirliği başlatma isteğini ifade etmiştir:
– Şehirlerde ve sanayi sektörlerinde atık su arıtma teknolojileri,
– Su ve atık su arıtmaya ilişkin AB Direktifleri ile yakınlaştırma süreci,
– Su depolarının izlenmesi, denetimi ve kontrolü,
– Mevcut en iyi arıtma teknolojileri.
Türk Tarafı su arıtma alanında aşağıdaki belirtilen şekillerde işbirliği yapma arzusunu belirtmiştir:
– Politika oluşturulması ve bilimsel-teknik araştırmalara yönelik ortak projeler geliştirilmesi,
– Toplantılar ve eğitim programları hazırlanması,
– Heyet değişimi.
Çek Tarafı, bu önerileri, değerlendirilmek üzere ilgili Çek Cumhuriyeti kuruluşlarına iletmeyi taahhüt etmiştir.
9. Diğer Konular
Taraflar, iki ülke arasında “Çifte Vergilendirmeyi Önleme ve Gelir Üzerinden Alınan Vergilere İlişkin Vergi Kaçakçılığına Engel Olma Anlaşması”nın 12 Kasım 1999 tarihinde imzalanmasından ve Anlaşmanın hükümlerinin 1 Ocak 2004 tarihinden itibaren uygulanmaya başlamasından duydukları memnuniyeti belirtmişlerdir.
Taraflar, Karma Ekonomik Komisyonun Dördüncü Dönem Toplantısını, diplomatik kanallar yoluyla belirlenecek bir tarihte Ankara’da yapmak hususunda mutabık kalmışlardır.
8 Nisan 2004’te Prag’da, her ikisi de aynı derecede geçerli İngilizce iki nüsha olarak hazırlanmış ve imzalanmıştır.
TÜRKİYE CUMHURİYETİÇEK CUMHURİYETİ
HÜKÜMETİ ADINAHÜKÜMETİ ADINA
Doç. Dr. Abdüllatif ŞENERMilan URBAN
Devlet Bakanı ve BaşbakanÇek Cumhuriyeti
YardımcısıSanayi ve Ticaret Bakanı
EK I
TÜRK HEYETİ LİSTESİ
Doç. Dr. Abdüllatif Şener:Heyet Başkanı,
Devlet Bakanı ve Başbakan Yardımcısı
Mustafa Öztürk:Milletvekili
M. Yaşar Öztürk:Milletvekili
Ülker Güzel:Teknik Heyet Başkanı,
Müsteşar Yardımcısı,
Dış Ticaret Müsteşarlığı
Osman Y. Bekaroğlu:Anlaşmalar Genel Müdür Yardımcısı,
Dış Ticaret Müsteşarlığı
Yücel Güçlü: Daire Başkanı,
Genel ve İkili Ekonomik İşler Genel Müdür Yardımcılığı,
Dışişleri Bakanlığı
Ayşegül Barkçin:Daire Başkanı,
Anlaşmalar Genel Müdürlüğü,
Dış Ticaret Müsteşarlığı
Sibel Akçaharman:Daire Başkanı,
Dış Ticarette Standardizasyon Genel Müdürlüğü,
Dış Ticaret Müsteşarlığı
Füsun Zehra Özkan:Kalite ve Sistem Belgelendirme Daire Başkanı,
Türk Standardları Enstitüsü
Kenan Işık:Başbakanlıkta Geçici Personel
EK II
ÇEK HEYETİ LİSTESİ
Milan Urban:Sanayi ve Ticaret Bakanı
JosefBraun: Çek Cumhuriyeti Büyükelçisi
Martin Pecina: Bakan Yardımcısı, Sanayi ve Ticaret Bakanlığı
VlastimilLorenz: Genel Müdür, Sanayi ve Ticaret Bakanlığı
MiroslavOkrouhly: Müdür, Asya Pasifik Bölümü,
Sanayi ve Ticaret Bakanlığı
LadislavPazdera: Bakan Yardımcısı Danışmanı,
Sanayi ve Ticaret Bakanlığı
StanislavMatocha: Türkiye Masası Başkanı, Sanayi ve Ticaret Bakanlığı
Jaromir Dudak: Memur, Sanayi ve Ticaret Bakanlığı
MagdealenaSachova: Memur, Kamu ve Uluslararası Hukuk Bölümü,
