Türkiye Kalkınma ve Yatırım Bankası çalışanlarının diğer kamu kurumlarına atanma talebinde bildirim süresi ve hukuki sonuçları (KDK)

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2021/7623-S.21.12199

BAŞVURU NO : 2020/101680

KARAR TARİHİ : 18/05/2021

RET KARARI

BAŞVURUYA KONU İDARE : TÜRKİYE KALKINMA VE YATIRIM BANKASI ANONİM

ŞİRKETİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

Kamu kurumlarına nakledilmek üzere isimlerinin Aile, Çalışma ve

BAŞVURUNUN KONUSU :

Sosyal Hizmetler Bakanlığına bildirilmesi talebi hakkındadır.

BAŞVURU TARİHİ : 28/11/2020

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1.Türkiye Kalkınma ve Yatırım Bankası A.Ş.’de görevli 5 personel tarafından yapılan başvurularda, başvuranlar 7147 sayılı Türkiye Kalkınma ve Yatırım Bankası Anonim Şirketi Hakkında Kanun’un geçici

1 inci maddesinin ikinci fıkrası kapsamında bir kamu kurumuna “kariyer uzmanı” olarak atamalarının

yapılabilmesi için Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’na bildirim yapılması gerektiğini, ancak

Bankanın mezkûr düzenlemede yer alan “Bankanın yeniden yapılanma sürecinde, 4857 sayılı Kanuna tabi çalışmak istemeyen personel bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren yapılacak ilk Genel Kurul tarihini takip eden doksan gün içinde Bankaya bildirimde bulunur. (…) Bu personel, Banka Yönetim Kurulu kararlarına istinaden 30/9/2020 tarihine kadar Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığına bildirilir.” hükmü nedeniyle bir kamu kurumuna atanmak için başvuruda bulunma süresinin 13/03/2019 tarihinde son bulduğu gerekçesiyle Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığına bildirimde bulunmadığını, söz konusu sürenin hak düşürücü süre olarak kabul edilemeyeceğini, söz konusu düzenlemede kamuda kalma seçeneğinin tercih edilmesi durumunda Bankada “kariyer uzmanı” olarak görev yapan personelin yine kariyer uzmanlığına atanıp atanmayacağı, dolayısıyla da mevcut unvan ve gelirin korunup korunmayacağı hususunda belirsizlik olması nedeniyle kamuda kalma seçeneğini tercih edemediğini, 12/07/2019 tarihinde ise Bankadan ayrılmayı tercih eden ve Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığına bildirilen ilk gruptaki personelin “kariyer uzmanı” kadrosuna atanacağının açıklandığını, düzenlemedeki belirsizlik nedeniyle kamuda kalmayı tercih etmeyen personelin mağdur olduğunu belirterek, kamuya geçişin sağlanabilmesi için 30/09/2020 tarihinden önce verdikleri dilekçelere istinaden isimlerinin Aile, Çalışma ve Sosyal

Hizmetler Bakanlığına bildirilmesini talep etmektedir.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Kurumumuzun bilgi/belge isteme yazısına istinaden Türkiye Kalkınma ve Yatırım Bankası

Anonim Şirketi Genel Müdürlüğünün 06/01/2021 tarih ve sayılı yazısında özetle; 2.1. 7147 sayılı Yasa çerçevesinde Bankada çalışmak istemeyip başka bir kamu kurumunda çalışmak isteyenlere en geç yasanın yürürlüğe girdiği tarihten sonraki ilk Genel Kurulu takip eden doksan gün içerisinde Bankaya bildirimde bulunma hakkı tanındığı, aynı şekilde ilgili yasa hükmüne göre bu yönde tercihte bulunan personelin Banka tarafından 30/09/2020 tarihine kadar Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler

Bakanlığı’na bildirmesi yükümlülüğü getirildiği, bu kapsamda, 7147 sayılı Yasanın yürürlüğe girdikten sonraki ilk genel kurulunun 13/12/2018 tarihinde gerçekleştiği ve bu tarihten sonraki doksan günlük sürenin ise 13/03/2019 tarihinde son bulduğu, dolayısı ile başvuranların bu yöndeki tercihlerini kullanma sürelerinin 13/03/2019 tarihinde son bulduğu, bu tarihten sonra tercih yapılamayacağının yasa ile hüküm altına alındığı, 2.2. Kamu kurumuna atanma tercihinde bulunan personelin listesinin 11/04/2019 tarih ve 5218 sayılı yazıyla Devlet Personel Başkanlığına bildirildiği, bir başka kamu kurumuna atanma talebinde bulunmayan ve sayılı kanuna tabi olarak çalışmak üzere sözleşme imzalayan personelin taleplerinin ise 7147 sayılı

Yasada yer alan tercih yapma süresinin bitmiş olması ve Devlet Personel Başkanlığınca belirtilen bildirim tarihinin geçmesi nedeniyle yerine getirilemediği, 3. Kurumumuzun bilgi/belge isteme yazısına istinaden aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı

Çalışma Genel Müdürlüğünün 28/12/2020 tarih ve sayılı yazısında özetle; 3.1. Türkiye Kalkınma ve Yatırım ve Kalkınma Bankası A.Ş. tarafından Bakanlığa bildirilen personelden hizmet cetvellerinin tetkiki sonucu yalnızca mesleğe özel yarışma sınavıyla ve uzman yardımcısı olarak girdiği ve belirli bir yetişme döneminden sonra uzmanlığa atandığı tespit edilmiş olanların atama tekliflerinin kariyer mesleklere yapıldığı, 3.2. Banka personelinden Bankada işçi olarak çalışmak istemeyenlerin başvuracakları son tarih olan 13/03/2019 tarihi ile Bankanın yine bu personelle sınırlı olarak bildirimde bulunacağı tarih olan 30/09/2020 tarihinin yasal tarihler olduğundan bu tarihlere aykırı işlem tesis edilemeyeceği, 3.3. Yasal düzenleme yapılmaksızın Bankada işçi statüsünde çalışmayı tercih eden personelin diğer kamu kurum ve kuruluşlarına atama teklifi yapılmak üzere Bakanlığa bildirilmesinin mümkün bulunmadığı, İfade edilmiştir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

4. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü fıkrasında, “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir.” 5. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında, “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” 6. 7147 sayılı Türkiye Kalkınma ve Yatırım Bankası Anonim Şirketi Hakkında Kanun’un geçici 1 inci maddesinde, “(1) Bankada, 1/1/2021 tarihinden itibaren 4857 sayılı Kanun hükümlerine tabi olmayan personel çalıştırılmaz. (2) Bankanın yeniden yapılanma sürecinde, 4857 sayılı Kanuna tabi çalışmak istemeyen personel bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren yapılacak ilk Genel Kurul tarihini takip eden doksan gün içinde Bankaya bildirimde bulunur. Bu personel, Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler

Bakanlığınca bir kamu kurumunda göreve başlatılıncaya kadar Bankanın ihtiyaç duyduğu uygun işlerde

görevlendirilir. Bu personel, Banka Yönetim Kurulu kararlarına istinaden 30/9/2020 tarihine kadar Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığına bildirilir. (…)” 7. 4046 sayılı Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanunun “Kuruluşlardaki Personelin Nakli” başlıklı 22 inci maddesinin ikinci fıkrasında; “Nakle tâbi personelin, 657 sayılı Devlet Memurları

Kanununa göre kazanılmış hak aylık derecesinden aşağı olmamak kaydıyla, 190 sayılı Kanun Hükmünde

Kararname kapsamında bulunan kamu kurum ve kuruluşlarının boş kadrolarından Devlet Personel

Başkanlığınca tespit edilen kadroya, anılan Başkanlık tarafından kırkbeş gün içerisinde ataması teklif edilir. 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamı dışındaki kamu kurum ve kuruluşlarının (özelleştirme kapsamındaki kuruluşlar hariç) mevcut boş kadro veya pozisyonlarına da ihtiyaçlar doğrultusunda atama teklifi yapılabilir. (…)”

Hükümleri yer almaktadır.

IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ

8. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; idarenin uzun süren uygulamaları neticesinde bildirimde bulunmaları durumunda kariyer uzmanlıklarına atanamayacakları hususunda haklı bir beklenti içerisine giren başvuranların hakkaniyet gereği mağdur edilmemesi gerektiği, ilgili yasa hükmüne göre tercihte bulunan personelin Banka tarafından 30/09/2020 tarihine kadar Aile, Çalışma ve

Sosyal Hizmetler Bakanlığı’na bildirilmesi gerektiği, başvuranların da 30/09/2020 tarihinden önce başka bir kamu kurumunda çalışmak üzere isimlerinin Bakanlığa bildirilmesi için başvuru yaptığı anlaşıldığından, başvuranların diğer kamu kurum ve kuruluşlarına atama teklifi yapılmak üzere isimlerinin Bankaca Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığına tavsiyede bulunulması yönündeki öneri, Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 9. Başvuranlar bir numaralı paragrafta belirtildiği üzere 7147 sayılı Türkiye Kalkınma ve Yatırım Bankası

A.Ş. Hakkında Kanun’un geçici 1 inci maddesi kapsamında diğer kamu kurum ve kuruluşlarına atama teklifi yapılmak üzere isimlerinin Bankaca Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığına bildirilmesini talep etmektedir.

10. 7147 sayılı Yasanın yürürlüğe girdikten sonraki ilk genel kurulun 13/12/2018 tarihinde gerçekleştirildiği, bu tarihten sonraki doksan günlük sürenin ise 13/03/2019 tarihinde son bulduğu, ilgili yasa hükmüne göre başka bir kamu kurumunda çalışmak üzere tercihte bulunan personelin Banka tarafından 30/09/2020 tarihine kadar Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’na bildirildiği, başvuranların ise 13/03/2019 tarihine kadar başka bir kamu kurumunda çalışmak üzere bildirimde bulunmaması nedeniyle isimlerinin Bankaca Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığına bildirilmediği, Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının görüş yazısından da anlaşılacağı üzere Banka personelinden Bankada işçi olarak çalışmak istemeyenlerin başvuracakları son tarih olan 13/03/2019 tarihi ile Bankanın yine bu personelle sınırlı olarak bildirimde bulunacağı tarih olan 30/09/2020 tarihinin yasal tarihler olduğundan bu tarihlere aykırı işlem tesis edilemeyeceği, bu nedenle Bankaca 13/03/2019 tarihine kadar bildirimde bulunmayan başvuranların diğer kamu kurum ve kuruluşlarına atama teklifi yapılmak üzere isimlerinin Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığına bildirilmesi imkanının olmadığı düşünülmektedir.

11. Şöyle ki, başvuruda iddia edilen 7147 sayılı Yasanın Geçici 1. maddesi kapsamında başka bir kamu kurum veya kuruluşunda kadroda istihdam edilmek isteyen personelin hangi kadroda istihdam edilmek isteyeceğinin düzenlenmediği, personelin çalışacağı kadro konusunda tereddüt oluştuğu hususuna ilişkin idareye bilgi edinme amaçlı başvuruda bulunulabileceği ancak öngörülen süre zarfından bu konuda başvuruda bulunduğuna ilişkin bir bulguya rastlanılmadığı, diğer taraftan 4046 sayılı Özelleştirme

Uygulamaları Hakkında Kanunun “Kuruluşlardaki Personelin Nakli” başlıklı 22. maddesinin ikinci fıkrası

Nakle tabi personelin, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa göre kazanılmış hak aylık derecesinden aşağı olmamak kaydıyla, 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamında bulunan kamu kurum ve kuruluşlarının boş kadrolarından Devlet Personel Başkanlığınca tespit edilen kadroya, anılan Başkanlık tarafından kırkbeş gün içerisinde ataması teklif edilir. 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamı dışındaki kamu kurum ve kuruluşlarının (özelleştirme kapsamındaki kuruluşlar hariç) mevcut boş kadro veya pozisyonlarına da ihtiyaçlar doğrultusunda atama teklifi yapılabilir. Bu personelden 22/1/1990 tarihli ve 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin eki (1) sayılı Cetveldeki kadrolarda istihdam edilmekte olanlar ile burada sayılan unvanlarla çalışan diğer statülerdeki personelin atama teklifleri, Araştırmacı unvanlı kadrolara veya istekleri halinde 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin eki (1) sayılı Cetvelde yer alan unvanlar hariç olmak üzere öğrenim durumları itibarıyla ihraz etmiş oldukları unvanlara ilişkin kadrolara, daha önce bu unvanlara ilişkin kadro veya pozisyonlarda bulunmuş olması ve atama yapılacak kadro unvanının 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin eki cetvellerde yer alması kaydıyla yapılır.

Ancak (1) sayılı cetvelde yer alan, mesleğe özel yarışma sınavı ile giren ve belirli süreli meslek içi eğitimden sonra özel bir yeterlik sınavı sonucunda göreve alınanların atama teklifleri, söz konusu görev unvanına uygun kadrolara yapılır. Devlet Personel Başkanlığı tarafından gönderilen atama teklif yazısının atamayı yapacak kamu kurum ve kuruluşuna intikalinden itibaren otuz gün içerisinde bu kurum ve kuruluş tarafından atama işlemlerinin yapılması zorunludur. Naklen atanan personel hakkında geçici 9 uncu madde hükümleri dikkate alınır.” hükmüne amirdir. Görüldüğü üzere mesleğe özel yarışma sınavı ile giren ve belirli süreli meslek içi eğitimden sonra özel bir yeterlik sınavı sonucunda göreve alınanların atama teklifleri, söz konusu görev unvanına uygun kadrolara yapılması kanuni güvence altına alınmıştır.

12. Diğer taraftan Anayasa Mahkemesinde 7147 sayılı Yasanın Geçici 1. Maddesinin iptali için yapılan yargılama neticesinde; “… Bankanın yeniden yapılanmasının zorunlu bir sonucu olarak 4857 sayılı

Kanun’a tabi olarak çalışmak istemeyen statü hukukuna tabi personelin görev yapacakları kadrolara atanıncaya kadar mevcut statülerine ve unvanlarına ilişkin sosyal ve özlük hakları saklı kalmak suretiyle

Bankanın ihtiyaç duyduğu uygun işlerde görevlendirilmesi konusunda Banka Yönetim Kuruluna yetki vermiştir. Bu yetki 1/1/2021 tarihe kadar geçerli olan, süresi belirli ve sınırlı bir yetkidir. Bu süre boyunca

Banka personeli Banka ile hukuki ve idari bağlarını korumaya ve mali ve sosyal haklarından istifade etmeye devam etmektedir. Bu itibarla kanun koyucunun temel çerçevesini çizdiği yetkinin sınırsız ve belirsiz olduğu, geniş bir alanı yürütmenin düzenlemesine bıraktığı söylenemez. Kuralda yer alan “…uygun işler…” ibaresi de görevlendirme sırasında personelin mevcut statü ve unvanlarının dikkate alınması gerektiğini ortaya koymaktadır. Kaldı ki kuralın uygulanmasından doğacak uyuşmazlıklara karşı yargı yolu da açıktır.” şeklinde hüküm tesis ettiği görülmektedir. Buradan yola çıkarak, 7147 sayılı Yasanın Geçici 1. maddesi kapsamında atama talebinde bulunulması durumunda sahip olunan kadro ve özlük haklarından daha düşük hukuki statüye düşülmeyeceğine dair bir güvence verilmeyerek hukuki güvenirliğin zedelediği iddiası

Özelleştirme Kanunu 22. madde kapsamında dayanaktan yoksun kalmaktadır.

13. Son olarak belirtmek gerekir ki başvuruda iddia edilen 7147 sayılı Kanunun Geçici 1. maddesi kapsamında başvuru yapmamasının sebebinin hangi kadro ve pozisyona atanacağının belirtilmemesinden dolayı oluşan kaygıya dayandığı, bunun sebebinin ise Devlet Personel Başkanlığı tarafından yapılan sözlü bilgilendirmeler olduğu iddiası ise mücerret kalmaktadır.

14. Yukarıdan bu yana yapılan açıklamalar, anılan mevzuat hükümleri, İdarenin cevabi yazıları ve tüm dosya birlikte değerlendirildiğinde, 7147 sayılı Kanunun geçici 1 inci maddesi kapsamında Bankada

/

çalışmak istemeyip başka bir kamu kurumunda çalışmak isteyen personele en geç yasanın yürürlüğe girdiği tarihten sonraki ilk Genel Kurul tarihini takip eden doksan gün içerisinde Bankaya bildirimde bulunma hakkı tanındığı, bu kapsamda, 7147 sayılı Yasanın yürürlüğe girdikten sonraki ilk genel kurulun 13/12/2018 tarihinde gerçekleştirildiği, bu tarihten sonraki doksan günlük sürenin ise 13/03/2019 tarihinde son bulduğu, ilgili yasa hükmüne göre başka bir kamu kurumunda çalışmak üzere tercihte bulunan personelin Banka tarafından 30/09/2020 tarihine kadar Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’na bildirildiği, başvuranların ise 13/03/2019 tarihine kadar başka bir kamu kurumunda çalışmak üzere bildirimde bulunmaması nedeniyle isimlerinin Bankaca Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığına bildirilmediği, yukarda yer verilen Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının görüş yazısından da anlaşılacağı üzere

Banka personelinden Bankada işçi olarak çalışmak istemeyenlerin başvuracakları son tarih olan 13/03/2019 tarihi ile Bankanın yine bu personelle sınırlı olarak bildirimde bulunacağı tarih olan 30/09/2020 tarihinin yasal tarihler olduğundan bu tarihlere aykırı işlem tesis edilemeyeceği, bu nedenle Bankaca 13/03/2019 tarihine kadar bildirimde bulunmayan başvuranların diğer kamu kurum ve kuruluşlarına atama teklifi yapılmak üzere isimlerinin Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığına bildirilmesi imkanının olmadığı anlaşıldığından, başvuru konusu talebinin reddedilmesi işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı kanaat ve sonucuna varılmıştır.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 15. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu

Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; şikâyet başvurusu kapsamında idarenin başvuranla ilgili işlemleriyle ilgili bilgi ve belgelerin, süresi içinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği, bu anlamda “kararların gerekçeli olması”, “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ve “makul sürede karar verme” ilkelerine uygun hareket edildiği, ancak İdarenin şikâyetçiye verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği bu nedenle ‘karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi’ ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, İdarenin bahse konu ilkelere uygun davranması önerilmektedir.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

15. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa)

dava açma süresinden kalan süre, kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup İstanbul İdare

Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİ; Kararın BAŞVURANA ve TÜRKİYE KALKINMA VE YATIRIM BANKASI ANONİM ŞİRKETİ

GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.

.

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi