13 Nisan 2007 tarihinde Ankara’da imzalanan ekli “Türkiye-Tacikistan Hükümetlerarası Karma Ekonomik Komisyonu Altıncı Dönem Toplantısı Protokolu”nun onaylanması; Dışişleri Bakanlığının 26/9/2007 tarihli ve HUMŞ-1319 sayılı yazısı üzerine, 31/5/1963 tarihli ve 244 sayılı Kanunun 3 üncü ve 5 inci maddelerine göre, Bakanlar Kurulu’nca 17/10/2007 tarihinde kararlaştırılmıştır.
Abdullah GÜL
CUMHURBAŞKANI
Recep Tayyip ERDOĞAN
Başbakan
C. ÇİÇEKH. YAZICIN. EKRENM. AYDIN
Devlet Bak. ve Başb. Yrd.Devlet Bak. ve Başb. Yrd.Devlet Bak. ve Başb. Yrd.Devlet Bakanı
M. BAŞESGİOĞLUK. TÜZMENN. ÇUBUKÇUM. ŞİMŞEK
Devlet BakanıDevlet Bakanı Devlet BakanıDevletBakanı
M. S. YAZICIOĞLUM. A. ŞAHİNM. V. GÖNÜLB. ATALAY
Devlet BakanıAdalet BakanıMillî Savunma Bakanıİçişleri Bakanı
A. BABACANK. UNAKITANH. ÇELİKF. N. ÖZAK
Dışişleri BakanıMaliye BakanıMillî Eğitim BakanıBayındırlık ve İskân Bakanı
R. AKDAĞB. YILDIRIMM. M. EKERF. ÇELİK
Sağlık BakanıUlaştırma BakanıTarım ve Köyişleri BakanıÇalışma ve Sos. Güv. Bakanı
M. Z. ÇAĞLAYANM. H.GÜLERE. GÜNAYV. EROĞLU
Sanayi ve Ticaret BakanıEnerji ve Tabii Kaynaklar BakanıKültür ve Turizm BakanıÇevre ve Orman Bakanı
TÜRKİYE – TACİKİSTAN
HÜKÜMETLERARASI KARMA EKONOMİK KOMİSYONU
ALTINCI DÖNEM TOPLANTISI PROTOKOLÜ
Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Tacikistan Cumhuriyeti Hükümeti arasında 8 Nisan 1993 tarihinde imzalanan Ticaret ve Ekonomik İşbirliği Anlaşması uyarınca teşkil edilenTürkiye – Tacikistan Hükümetlerarası Karma Ekonomik Komisyonu (bundan sonra “Komisyon” olarak anılacaktır) Altıncı Dönem Toplantısı12-13 Nisan 2007tarihlerinde Ankara’da gerçekleştirilmiştir.
Türk Heyetine Türkiye Cumhuriyeti Devlet Bakanı Prof. Dr. Sayın Mehmet Aydın, Tacik Heyetine ise Tacikistan Cumhuriyeti Ekonomik Kalkınma ve Ticaret Bakanı Sayın GulomjonBabaev başkanlık etmişlerdir. Her iki ülke heyet üyeleri Ek I ve Ek II’de yer almaktadır.
Tacikistan Cumhuriyeti Ekonomik Kalkınma ve Ticaret Bakanı Sayın GulomjonBabaev, ziyareti sırasında Türkiye Cumhuriyeti Devlet Bakanı Sayın Kürşad Tüzmen ve Eximbank Genel Müdürü H. Ahmet Kılıçoğlu ile görüşmeler gerçekleştirmiştir.
Komisyon toplantısı sonucunda, iki ülke arasındaki işbirliğinin geliştirilmesi amacıyla aşağıdaki hususlarda mutabakata varılmıştır;
1. KARMA EKONOMİK KOMİSYON V. DÖNEM TOPLANTISI PROTOKOLÜ KARARLARININ UYGULANMASI
Taraflar, Komisyonun Beşinci Dönem Toplantısı Protokolü’nde yer alan kararların büyük ölçüde hayata geçirildiğini memnuniyetle not etmişler, ortak çalışmaların devamını gerektiren konularda gerekli hassasiyetin gösterilmesini kararlaştırmışlardır.
2. YASAL ÇERÇEVE
2.1. Taraflar, Türkiye ile Tacikistan arasında “Ortaklık ve İşbirliği Anlaşması”ile “Uzun Vadeli Ticari, Ekonomik ve Sınai İşbirliği Programı”nın imzalanmasını memnuniyetle kaydetmişlerdir.“Uzun Vadeli Ticari, Ekonomik ve Sınai İşbirliği Programı” uygulamaya konulmasını teminen hazırlanması gereken İcra Planı’nın 2007 yılının ilk yarısı içerisinde sonuçlandırılmasını kararlaştırmışlardır.
2.2. Tacik Tarafı, ikili işbirliğinin geliştirilmesi amacıyla, 11 Ekim 2002 tarihinde Ankara’da imzalanan Türkiye Cumhuriyeti Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile Tacikistan Cumhuriyeti Çalışma ve Halkın Sosyal Güvenliği Bakanlığı Arasında Ortak İşbirliği Anlaşması’nda ilaveler ve değişiklikler yapılmasını önermiştir.
Taraflar, Tacik Tarafının değişiklik ve ilave önerilerini 2007 yılının ilk yarısında Türk Tarafına iletmesi ve Türk Tarafının bir ay içerisinde bu önerilere ilişkin görüşünü iletmesi hususunda anlaşmışlardır.
2.3. Tacik Tarafı, her iki ülke vatandaşları ve göçmen işçilerinin taraf topraklarında çalışma ve haklarını koruma altına almak amacıyla iki ülke arasında bir anlaşmanın sonuçlandırılması konusunun incelenmesini teklif etmiştir.
Türk Tarafı, anlaşma taslağının Tacik Tarafınca iletilmesini müteakip sözkonusu anlaşmaya ilişkin görüşlerini en kısa sürede Tacik Tarafına bildirecektir.
2.4. Türk Tarafı, 2007-2010 yılları için Kültürel Değişim Programına ilişkin olarak Tacik Tarafınca iletilecek taslağı inceleyerek, 2007 yılı içerisinde görüş bildirmeyi kabul etmiştir.
3. TİCARİ İLİŞKİLER
3.1. Taraflar, Türkiye ile Tacikistan arasındaki ticaret hacminin memnuniyetle arttığını memnuniyetle not etmişler ve karşılıklı ticaretin daha da artırılmasına yönelik imkanları değerlendirmişlerdir.
Bu çerçevede Taraflar,
– her iki ülkenin yürürlükteki mevzuatı çerçevesinde, ilgili kurum ve kuruluşları ile özel sektörleri arasında işbirliğinin teşvik edilmesi,
– ikili ekonomik ve ticari ilişkilerin geliştirilmesinde esas unsuru oluşturan ortak ve tamamıyla yabancı sermayeli işletmelerin kurulması ve işbirliğinin desteklenmesi ve teşvik edilmesi,
– ortak çıkarlar ve ticari sorunların çözümü için çok taraflı ve ikili düzeyde işbirliği yapılması,
– mevzuat değişiklikleri hakkında bilgi teatisi yapılması,
konularında mutabakata varmışlardır.
3.2. Taraflar, karşılıklı ticarete konu ürünlerin çeşitlendirilmesini teminen, tarife dışı engellerin kaldırılması dahil olmak üzere, ticari işlemlerin kolaylaştırılması imkanlarının incelenmesini kararlaştırmışlardır.
3.3. Taraflar, Türk-Tacik İş Konseyi 2. Dönem Toplantısı’nın 2007 yılında Türkiye’de yapılması hususunda mutabakata varmışlardır.
3.4. Taraflar her iki ülkede düzenlenen fuar ve sergi gibi tanıtım faaliyetlerine iki ülke işadamlarının etkin katılım sağlamalarının teşvik edilmesini kararlaştırmışlardır.
Bu çerçevede, Taraflar, 2007 yılı Eylül ayında Duşanbe’de düzenlenecek olan Türk İhraç Ürünleri Fuarına gerekli desteği vermeyi kararlaştırmışlardır.
3.5. Taraflar, her iki ülke firmalarının markalarının korunması ve taklit ürünlerle mücadele edilerek haksız rekabetin önlenmesi hususunda işbirliği yapılmasını kararlaştırmışlardır. Bu amaçla Taraflar, iç mevzuatları çerçevesinde konuya ilişkin firma müracaatlarının mümkün olan en kısa sürede incelenerek gerekli tüm yasal tedbirlerin alınması hususunda anlaşmışlardır.
3.6. Taraflar, Türkiye’nin serbest bölgelerin kurulması alanındaki tecrübesini dikkate alarak, bu alandaki işbirliğinin güçlendirilmesini kararlaştırmışlardır.
Bu çerçevede, Türk Tarafı Tacikistan’da serbest bölgeler kurulmasına yönelik çalışmalarda teknik destek sağlamaya ve Tacik uzmanlar için eğitim programları düzenlemeye hazır olduğunu belirtmiştir.
3.7. Türk Tarafı Tacikistan’ın Dünya Ticaret Örgütü’ne üyelik sürecinde Tacikistan’a destek sağlamaya devam edeceğini teyit etmiş ve 2007 yılı üçüncü çeyreği içerisinde Tacik Uzmanlar için kısa süreli eğitim programı düzenleneceğini ifade etmiştir.
4. KREDİ VE BANKACILIK İLİŞKİLERİ
4.1. Taraflar, Türk Eximbank ve “Tajiksodirotbank” arasındaki kredi ilişkilerini değerlendirmişler ve Tacik Tarafının kredi geri ödemelerini düzenli bir şekilde yapmasından duydukları memnuniyeti ifade etmişlerdir.
4.2. Tacik Tarafı, kredi ödemelerinin yeniden yapılandırılması talebinde bulunmuştur.Türk Tarafı, sözkonusu talebe ilişkin görüşünü iki ay içerisinde bildirecektir.
5. YATIRIMLAR ALANINDA İŞBİRLİĞİ
5.1. Taraflar, ekonomik işbirliğinin geliştirilmesini teminen, karşılıklı yatırımların artırılmasının ve en elverişli yatırım ortamının sağlanması hususunda gerekli tedbirlerin belirlenmesinin önem arz ettiğini vurgulamışlardır.
5.2. Taraflar, Türk firmalarının Tacikistan’daki yatırımlarının artırılması amacıyla bir ortak yatırım çalışma grubu kurulmasını kararlaştırmışlardır.
5.3. Taraflar, pamuk işleme, tekstil, deri sanayi, alüminyum, mermer, granit işleme sanayi, tarım ürünleri işleme ve gıda sanayi, inşaat malzemeleri, tüketim malları, ambalaj malzemeleri üretimi, turizm, turizm altyapısının geliştirilmesi ve otel işletmeciliği alanlarında işbirliğinin teşvik edilmesini kararlaştırmışlardır.
6. MÜTEAHHİTLİK HİZMETLERİ
6.1. Türk Tarafı Tacikistan’da enerji santralleri, oteller, karayolları ve diğer altyapı projelerinin inşa ve restorasyonuna katılmaya hazır olduğunu belirtmiştir. Tacik Tarafı milli mevzuatı çerçevesinde Türk firmalarına gerekli desteği sağlayacağını bildirmiştir.
6.2. Taraflar, Tacikistan’a teknik müşavirlik hizmetleri desteği sağlanması imkanlarını değerlendirmek üzere 2007 yılı içinde Tacikistan’a Türk Müteahhitlik ve Müşavirlik Hizmetleri Heyeti Programı düzenlenmesini kararlaştırmışlardır.
7. ENERJİ ALANINDA İŞBİRLİĞİ
7.1. Taraflar, Tacikistan’da hidro-elektrik santral inşa projelerinin gerçekleştirilmesinde Türk teknik müşavirlik ve müteahhitlik firmalarının katılımından memnuniyet duyacaklarını belirtmişlerdir.
7.2. Taraflar ayrıca, Tacikistan’da kömür, petrol ve doğal gaz arama ve çıkarma çalışmalarında işbirliği yapılmasını kararlaştırmışlardır.
7.3. Taraflar,
– hidroelektrik santrallerinin inşası,
– kömür rezervlerinin geliştirilmesi ve işletilmesi,
– petrol ve doğal gaz arama ve çıkarma çalışmaları yapılması,
– güneş enerjisinin termal enerjiye dönüştürülmesi,
– enerji alanında diğer işbirliği alanlarının tespit edilmesi
konularında işbirliği imkanlarının belirlenmesi amacıyla bir ortak çalışma grubu kurulmasına ve çalışma grubunun 2007 yılı içinde faaliyetlerine başlamasına karar vermişlerdir.
8. ULAŞTIRMA ALANINDA İŞBİRLİĞİ
8.1. Taraflar, ticari ve ekonomik ilişkilerin geliştirilmesinde taşımacılık sektörünün büyük bir önemi bulunduğuna işaret ederek, bu alandaki işbirliğinin artırılması için çaba gösterilmesine karar vermişlerdir.
8.2. Taraflar, iki ülke arasındaki demiryolu ile taşımacılık faaliyetlerinin artırılmasını teminen, EİT bünyesinde devam eden ve Tacikistan’ın da içinde yer aldığı Orta Asya Ülkeleri ile ortak bir demiryolu tarifesi oluşturma çalışmalarını desteklemeye ve ortak hareket etmeye karar vermişlerdir.
8.3. Türk Tarafı, demiryolu taşımacılığının maliyetlerin daha da düşürülmek suretiyle geliştirilmesi amacıyla, bölge ülkelerinden Türkiye’ye yönelik sevkiyatların organize edilerek demiryolu taşımacılığına yönlendirilmesini öngören proje hakkında bilgi vermiştir.
Tacik Tarafı, bu projede Türk Tarafı ile işbirliği yapmaya hazır olduğunu bildirmiştir.
8.4. Taraflar, ulaştırma alanındaki işbirliğinin daha da geliştirilmesi amacıyla ortak değerlendirme toplantıları yapılması, uzman değişimi ve seminerler düzenlenmesi konularında anlaşmışlardır. Bu kapsamda Taraflar, Tacik tarafınca iletilecek çalışma takvimi çerçevesinde ortak faaliyetlerde bulunulmasını kararlaştırmışlardır.
8.5. Taraflar, kara ulaştırması alanında ilişkilerin geliştirilmesi amacıyla, Kara Ulaştırması Karma Komisyon Toplantısının 15-16 Mayıs 2007 tarihlerinde Duşanbe’de gerçekleştirilmesini kararlaştırmışlardır.
8.6. Taraflar, THY ve TajikAir tarafından İstanbul-Duşanbe-İstanbul hattında halihazırda haftada iki frekans olarak gerçekleştirilen seferlerin karşılıklı olarak haftada dört frekansa kadar çıkarılması imkanının araştırılması hususunda görüş birliğine varmışlar ve konuya ilişkin yasal-idari düzenlemelerin bir ay içerisinde sonuçlandırılmasını kararlaştırmışlardır.
8.7. Taraflar, İstanbul-Almatı Demiryolu yolcu taşımacılığı hattına Tacikistan’ın da bağlanmasına yönelik imkanların EİT bünyesinde araştırılmasına karar vermişlerdir.
8.8. Taraflar, Tacikistan’ın ihtiyacı olan AB standartlarına uygun TIR araçlarının Türkiye’den leasing yöntemi ile sağlanmasını teminen Tacik tarafınca iletilecek taleplerin ilgili Türk kuruluş ve firmalarına duyurulmasını kararlaştırmışlardır.
9. TEKNİK İŞBİRLİĞİ
9.1. Taraflar, Türk İşbirliği ve Kalkınma İdaresi Başkanlığınca (TİKA) Tacikistan’da gerçekleştirilen projelerden duydukları memnuniyeti belirterek, Tacikistan’ın kalkınmasına katkı sağlayan sözkonusu ilişkilerin daha da geliştirilerek sürdürülmesini kararlaştırmışlardır.
9.2. Taraflar, uzay araştırmaları, jeotermal kaynakların ekonomiye kazandırılması ve sismik araştırmalar konularındaki işbirliği imkanlarının araştırılmasını kararlaştırmışlardır.
10. TARIM ALANINDA İŞBİRLİĞİ
10.1.Taraflar, tarım alanındaki işbirliğinin artırılması amacıyla ekolojik tarımın geliştirilmesi, çevreye duyarlı tarımsal metotlarının uygulanması ve hayvancılığın geliştirilmesi konularında bilgi ve tecrübe değişiminde bulunulmasını ve teknik işbirliği yapılmasını kararlaştırmışlardır.
10.2.Taraflar ayrıca, başta pamuk üretimi ve işlenmesi olmak üzere, Tacikistan’da iki ülke özel sektörleri arasında ortak tarımsal üretim faaliyetlerinde bulunulmasının ve tarıma dayalı sanayilerin kurulmasının desteklenmesi hususunda mutabık kalmışlardır.
11. VİZE UYGULAMALARI
11.1. Tacik Tarafı, Türkiye Cumhuriyeti’nin Tacikistan Cumhuriyeti vatandaşlarına sınır kapılarında bandrol vize verilmesi uygulaması başlattığını dikkate alarak, Tacik Tarafı Tacikistan Cumhuriyeti’nin diğer sınır kapılarında teknik altyapının yokluğu ve altyapı çalışmalarının devam etmekte olması nedeniyle aynı uygulamanın Duşanbe Uluslararası Havaalanı Sınır Kapısında Türk Cumhuriyeti vatandaşlarına sağlandığını belirtmiştir.
*
**
Taraflar, Türkiye-Tacikistan Hükümetlerarası Karma Ekonomik Komisyonunun Yedinci Dönem Toplantısının, kesin tarihleri diplomatik kanallardan belirlenmek üzere 2008 yılında Duşanbe’de yapılmasını kararlaştırmışlardır.
13 Nisan 2007 tarihinde Ankara’da Türkçe ve Rusça dillerinde, eşit derecede geçerli ikişer orijinal nüsha olarak imzalanmıştır.
TÜRKİYE CUMHURİYETİTACİKİSTAN CUMHURİYETİ
HÜKÜMETİ ADINAHÜKÜMETİ ADINA
Prof. Dr. Mehmet AYDINGulomjon BABAEV
Devlet BakanıEkonomik Kalkınma ve Ticaret Bakanı
EK-I
TÜRKİYE – TACİKİSTAN KARMA EKONOMİK KOMİSYONU
6. DÖNEM TOPLANTISI
TÜRK HEYETİ LİSTESİ
Şevket Ilgaç: Anlaşmalar Genel Müdür V.
Dış Ticaret Müsteşarlığı
Teknik Heyet Başkanı
Akif Ayhan: T.C. Duşanbe Büyükelçisi
Artemiz Sümer: Dışişleri Bakanlığı
Daire Başkanı
Ateş Yurttaş: Türk Eximbank
Daire Başkanı
Vedat Oflaz: DEİK
Türk-Tacik İş Konseyi Başkanı
EK-II
TÜRKİYE – TACİKİSTAN KEK VI. DÖNEM TOPLANTISI
TACİK HEYETİ LİSTESİ
GulomcanBoboyevEkonomi ve Ticaret Bakanı, Heyet Başkanı
Ş. SahibovMaliye Bakan Yardımcısı, Teknik Heyet Başkanı
ŞuhratSultanovTacikistan Cumhuriyeti, Ankara Büyükelçisi
Ş. RahimovYabancı Yatırımcı Komite Başkanı
SafarovBahtiyorEkonomi ve Ticaret Bakanlığı Şube Müdürü
Timur AfganovMaliye Bakanlığı Departman Müdürü
GülçehraUmaraliyevaDışişleri Bakanlığı
OdilSangovTicaret Odası Başkan Yardımcısı
Bu Andlaşmanın Rusça metni 15/11/2007 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.
