ÖZET: Belediye başkanının tutuklanması durumunda, yerine seçilen başkan vekiline ödenecek ücretle ilgili açıklamalar yapılmıştır. 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun ilgili maddeleri uyarınca, başkan vekili, belediye başkanının yetkilerine sahip olup, görev süresince başkana ödenen brüt maaşın gün hesabı üzerinden kendisine ödenmesi gerekmektedir. Bu durum, başkan vekilinin görevini yürüttüğü süre boyunca adaletli bir uygulama olarak değerlendirilmektedir.

Ayrıca, belediye başkanının tutuklanmasının ardından, başkanlığın kesin olarak boşalması veya kamu hizmetinden yasaklanma cezası gibi durumların olup olmadığına dair bir bilgi bulunmamaktadır. Bu nedenle, başkan vekilinin görev yapabilmesi için belediye meclisinin toplanması gerekmektedir. Meclis üyelerinin toplanabilmesi için ise, başkan vekilinin meclisi toplantıya çağırması şarttır. Aksi takdirde, belediyenin işleyişi olumsuz etkilenebilir.

Sonuç olarak, başkan vekiline ödenecek ücretin belirlenmesi ve uygulanması, mevcut yasal çerçeveye uygun bir şekilde gerçekleştirilmelidir. Bu bağlamda, ilgili yasal düzenlemeler doğrultusunda hareket edilmesi önem arz etmektedir.

NOT: Tutuklanan belediye başkanı yerine seçilen başkan vekiline verilecek ücret hakkında

T.C.

ÇEVRE, ŞEHİRCİLİK VE İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ BAKANLIĞI
Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğü

Sayı: E-53773008-622.02-11544568 04/02/2025

Konu: Görüş (Tutuklanan Belediye Başkanı Yerine

Seçilen Başkan Vekiline Verilecek Ücret)

BELEDİYE BAŞKANLIĞINA

İlgi: tarihli ve sayılı yazı.

Belediye başkanının tutuklanması sebebiyle yerine meclis üyeleri arasından seçilen belediye başkan vekiline verilecek ücrete ilişkin ilgi yazı incelenmiştir.

Bilindiği üzere, 5393 sayılı Belediye Kanununun;

40 ıncı maddesinde, “Belediye başkanı izin, hastalık veya başka bir sebeple görev başında bulunmadığı hâllerde, bu süre içinde kendisine vekâlet etmek üzere, belediye meclisi üyeleri arasından birini başkan vekili olarak görevlendirir.

Başkan vekili, başkanın yetkilerine sahiptir.

Başkan vekiline, görev süresince başkana ödenen aylık brüt ödeneğin gün hesabı üzerinden ödenek verilir.” hükmü,

45 inci maddesinde, “Belediye başkanlığının herhangi bir nedenle boşalması durumunda, vali tarafından belediye meclisinin on gün içinde toplanması sağlanır. Meclis, birinci başkan vekilinin, onun bulunmaması durumunda ikinci başkan vekilinin, onun da bulunmaması durumunda en yaşlı üyenin başkanlığında toplanarak;

a) Belediye başkanlığının boşalması veya seçim dönemini aşacak biçimde kamu hizmetinden yasaklanma cezasının verilmiş olması durumunda bir başkan,

b) Başkanın görevden uzaklaştırılması, tutuklanması veya seçim dönemini aşmayacak biçimde kamu hizmetinden yasaklama cezası alması durumunda bir başkan vekili,

Seçer.

Belediye başkanı veya başkan vekili belediye meclis üyeleri arasından ve gizli oyla seçilir. İlk iki oylamada üye tam sayısının üçte iki ve üçüncü oylamada üye tam sayısının salt çoğunluğu aranır. Üçüncü oylamada salt çoğunluk sağlanamazsa, bu oylamada en çok oy alan iki aday için dördüncü oylama yapılır. Dördüncü oylamada en fazla oy alan üye, belediye başkanı veya başkan vekili seçilmiş olur. Oyların eşitliği durumunda kur’a çekilir.

Birinci fıkranın (b) bendi uyarınca başkan vekili seçildikten sonra belediye başkanlığının (a) bendinde belirtilen nedenlerle boşalması durumunda bu maddeye göre belediye başkanı seçilir.

Yeni seçilen belediye başkanının görev süresi, yerine seçildiği başkanın görev süresi ile sınırlıdır. Başkan vekili, yeni başkan seçilinceye veya görevden uzaklaştırılmış ya da tutuklanmış olan başkan göreve dönünceye kadar görev yapar.

…” hükmü,

47 nci maddesinde, “Görevleriyle ilgili bir suç nedeniyle haklarında soruşturma veya kovuşturma açılan belediye organları veya bu organların üyeleri, kesin hükme kadar İçişleri Bakanı tarafından görevden uzaklaştırılabilir.

Görevden uzaklaştırma kararı iki ayda bir gözden geçirilir. Devamında kamu yararı bulunmayan görevden uzaklaştırma kararı kaldırılır.

Görevden uzaklaştırılanlar hakkında; kovuşturma açılmaması, kamu davasının düşmesi veya beraat kararı verilmesi, davanın genel af ile ortadan kaldırılması veya görevden düşürülmeyi gerektirmeyen bir suçla mahkûm olunması durumunda görevden uzaklaştırma kararı kaldırılır.” hükmü yer almaktadır.

İlgi yazıda belediye başkanının tutuklandığı gerekçesi ile bir başkan vekili seçildiğinden bahsedilmekle birlikte, tutukluluk neticesinde belediye başkanlığının kesin olarak boşaldığına veya seçim dönemini aşacak biçimde kamu hizmetinden yasaklanma cezasının verildiğine ilişkin bir bilgi bulunmamaktadır.

Belediye başkanının tutuklanması sebebiyle başkan vekili seçilen veya İçişleri Bakanlığınca belediye başkanı/başkan vekili görevlendirilen belediyelerde, görevli belediye başkanı veya başkan vekilinin belediye meclisini toplantıya çağırmadığı sürece meclis üyelerinin fiilen toplanamayacağından belediye çalışamaz hale gelecektir. Bu minvalde belediye başkanının yetkilerine haiz başkan vekiline bu görevi yürüttüğü sürece belediye başkanına ödenen aylık brüt ödeneğin (375 sayılı KHK’nın ek 41 inci maddesindeki ek ödeme dahil) gün hesabı üzerinden ödenek verilmesi hakkaniyet ilkesine uygun düşecektir.

Bu itibarla, belediye başkanının tutuklanması sebebiyle yerine meclis üyeleri arasından seçilen başkan vekiline ilişkin yukarıda yer verilen açıklamalar çerçevesinde işlem tesis edilmesinin uygun olacağı mütalaa edilmektedir.

Bilgilerini rica ederim.

Bakan a.

Yerel Yönetimler Genel Müdürü