|
ÖZET: Başvuran, ücretli öğretmen atamalarında haksızlık yapıldığını iddia ederek başvuruda bulunmuştur. İlgili mevzuat çerçevesinde, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4/B maddesi gereğince 5.000 pozisyona sözleşmeli öğretmen ataması yapılması için belirli şartlar getirilmiştir. Bu şartlar arasında Kamu Personel Seçme Sınavında (KPSS) belirlenen taban puan ve sözlü sınavdan alınacak puanlar yer almaktadır. Başvuranın iddiaları, idarenin cevapları ve ilgili mevzuat incelendiğinde, atama işlemlerinin hukuka uygun olarak gerçekleştirildiği tespit edilmiştir.
Atama işlemleri, KPSS’den 50 ve üzeri puan alanların başvuruda bulunabileceği ve sözlü sınavda 60 ve üzeri puan alanların tercihleri doğrultusunda gerçekleştirileceği şekilde düzenlenmiştir. Başvurular sonucunda, 2018 yılında yapılan atamalarda hedeflenen 5.000 sözleşmeli öğretmen istihdamı sağlanmıştır. Bu nedenle, başvurunun reddine karar verilmiştir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2021/5031-S.21.8173
BAŞVURU NO : 2020/98698
KARAR TARİHİ : 29/03/2021
RET KARARI
MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI
BAŞVURUYA KONU İDARE :
BAŞVURUNUN KONUSU : Atama işlemlerine ilişkin talepler hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 18/10/2020
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuranın Kurumumuza yapmış olduğu başvurusunda özetle; ücretli öğretmenlere ilişkin
652 sayılı KHK’nın 15. maddesi ile 5000 atama fırsatı verildiğini, söz konusu atama işlemine
en az 5 yıl ek ders karşılığı çalışma prim sayısı ve 60 baraj puanı getirildiğini, ancak SGK prim sayısının ve baraj puanı uygulamasının ilden ile farklılık gösterdiğinden dolayı haksızlık oluştuğunu belirterek mağduriyetinin giderilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuz tarafından Milli Eğitim Bakanlığına gönderilen 14/11/2020 tarihli ve sayılı bilgi ve belge isteme yazısına cevaben, Milli Eğitim Bakanlığı tarafından gönderilen 03/12/2020 tarihli ve sayılı cevabi yazıda;
2.1. Resmî eğitim kurumlarında Millî Eğitim Bakanlığı Yönetici ve Öğretmenlerin Ders ve Ek
Ders Saatlerine İlişkin Kararın “Ders Ücreti Karşılığında Görevlendirme” başlıklı 9 ncu maddesi kapsamında görev yapanlardan, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4/B maddesi kapsamında 5.000 pozisyona sözleşmeli öğretmen ataması için 652 sayılı Kanun Hükmünde
Kararnameye Geçici 15’inci maddenin (Mülga olan) eklendiği,
2.2. Mülga Kanun hükmünde: “1/12/2006 tarihli ve 2006/11350 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Millî Eğitim Bakanlığı Yönetici ve Öğretmenlerinin Ders ve Ek Ders
Saatlerine İlişkin Kararın 9 uncu maddesi kapsamında 2017-2018 eğitim ve öğretim yılında ek ders ücreti karşılığında görev yapmış olanlar; başvuru tarihinin son günü itibarıyla bu görevlerinden dolayı en az 540 gün sigorta primi ödenmiş olması, 657 sayılı Devlet Memurları
Kanununun 48 inci maddesinde öngörülen genel şartlar ile öğretmenliğe atanabilmek için aranan özel şartları taşımaları, herhangi bir sosyal güvenlik kurumundan emeklilik, yaşlılık veya malullük aylığı almaya hak kazanmamış olmaları ve Kamu Personel Seçme Sınavında
Bakanlıkça belirlenen taban puan ve üzerinde puan almış olmaları kaydıyla, Bakanlıkça belirlenecek usul ve esaslar çerçevesinde bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren altı ay içerisinde yapılacak sözlü sınav sonuçlarına göre ek 4 üncü madde uyarınca öğretmen unvanlı vize edilmiş pozisyonlarda sözleşmeli personel olarak istihdam edilebilir. Bakanlıkça belirlenecek alanlarda olmak üzere bu kapsamda istihdam edilebilecek sözleşmeli öğretmen sayısı 5.000’i geçemez.” denildiği,
2.3. Mülga Kanun maddesinde bu kapsamda yapılacak atama işlemleri için Kamu Personel
Seçme Sınavında belirlenen taban puan ve üzerinde puan almış olma şartı getirildiği, atama işlemlerinin Kanun maddesinin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren altı ay içerisinde yapılacak sözlü sınav sonuçlarına göre gerçekleştirileceği,
2.4. Söz konusu atama işleminde yapılacak ön başvurular için Kamu Personeli Seçme Sınavı (KPSS) taban puanının 50 olarak belirlendiği, yapılan atama işlemleri için yayımlanan duyurularda da bu hususun belirtildiği,
2.5. Kamu Personeli Seçme Sınavının (KPSS), adayların başvurdukları alan için belirlenen kontenjan sayısının üç katı kadarına dahil olup olmadıklarına diğer bir ifadeyle sözlü sınava katılmaya hak kazanıp kazanmadıklarını belirlemede etken bir puan olduğu,
2.6. Mülga Kanun maddesi doğrultusunda yapılacak atama işleminin sözleşmeli statüde olduğu,
03.08.2016 tarihli ve 29790 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Sözleşmeli Öğretmen
İstihdamına İlişkin Yönetmeliğin “Atama ve görev yerinin belirlenmesi” başlıklı 15 inci maddesinin birinci fıkrasında: “Sözlü sınavda 60 ve üzerinde puan alanlardan sözleşmeli öğretmenliğe atanmak üzere başvuruda bulunanların atamaları, sözlü sınav puanı üstünlüğüne göre tercihleri de dikkate alınarak ilan edilen kontenjanlar dâhilinde elektronik ortamda gerçekleştirilir. Puan eşitliği hâlinde KPSS puanı üstünlüğü dikkate alınır; eşitliğin devamı hâlinde atanacak aday bilgisayar kurası ile belirlenir.” denildiği,
2.7. Bu kapsamda yapılan atama işlemlerinde Kamu Personeli Seçme Sınavından (KPSS), 50 ve üzeri puan alanların başvuruda bulunabildiği, atama işlemlerinin ise salt sözlü sınav puanı üzerinden 60 ve üzeri puan alanların tercihleri doğrultusunda gerçekleştirildiği, sözlü sınav puanlarının eşitliği halinde ise Kamu Personeli Seçme Sınavı (KPSS), yüksek olana öncelik verildiği,
2.8. 15.05.2018 tarihinde yayımlanan Resmî Eğitim Kurumlarında Ek Ders Ücreti Karşılığında
Görev Yapanların Sözleşmeli Öğretmenlik İçin Başvuru ve Atama Duyurusu kapsamında yapılan başvurular arasından adayların sözlü sınav sonuçları ve tercihleri doğrultusunda 11
Eylül 2018 tarihinde 2142 (iki bin yüz kırk iki) sözleşmeli öğretmen istihdamı gerçekleştirildiği, bu atama işleminden sonra atama işlemi gerçekleşmeyen pozisyonlara atama yapılmak üzere yeniden ilana çıkıldığı, bu kapsamda yapılan başvurular arasından adayların sözlü sınav sonuçları ve tercihleri doğrultusunda 30 Ekim 2018 tarihinde 2138 (iki bin yüz otuz sekiz) daha sözleşmeli öğretmen istihdamı gerçekleştirildiği,
2.9. 15.05.2018 tarihinde yayımlanan Bağlı Resmî Eğitim Kurumlarında Ek Ders Ücreti
Karşılığında Görev Yapanların Sözleşmeli Öğretmenlik İçin Başvuru ve Atama Duyurusu ile
18.09.2018 tarihinde yayımlanan Bakanlığımıza Bağlı Resmî Eğitim Kurumlarında Ek Ders
Ücreti Karşılığında Görev Yapanların Sözleşmeli Öğretmenlik İçin Başvuru ve Atama
Duyuruları doğrultusunda yapılan atama işleminden sonra 720 (yedi yüz yirmi) pozisyona atama işlemi gerçekleştirildiği,
2.10. Atama işleminin dayanağını oluşturan ve yukarıda açıklaması yapılan yasa hükmünde:
“Bakanlıkça belirlenecek usul ve esaslar çerçevesinde bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren altı ay içerisinde yapılacak sözlü sınav sonuçlarına göre….” denildiği, bu nedenle yeniden bir atama duyurusuna ve sözlü sınav yapılmasına olanak olmadığından atama işlemi gerçekleşmeyen 722 pozisyona 18.09.2018 tarihinde yayımlanan Bağlı Resmî Eğitim
Kurumlarında Ek Ders Ücreti Karşılığında Görev Yapanların Sözleşmeli Öğretmenlik İçin
Başvuru ve Atama Duyurusu kapsamında başvuruda bulunup sözlü sınava girmeye hak kazanan ancak atama işlemi gerçekleşmeyen adaylardan, alanlar bazında en çok ihtiyaç olarak belirlenen alanlara ve bu alanların en çok ihtiyaç duyulduğu illere atamaya esas puan (sözlü sınav puanı) üstünlüğüne göre atama işlemleri gerçekleştirildiği, 5.000 sözleşmeli pozisyona öğretmen atama işleminin tamamlandığı,
2.11. Söz konusu atama işlemlerinin Kanun hükmü ve ilgili mevzuatına uygun olarak gerçekleştirildiği,
2.12. Resmî eğitim kurumlarında ders ücreti karşılığında çalışan ücretli öğretmen, uzman ve usta öğreticilerin prim gün sayılarının hesaplanması işlemlerinin Maliye Bakanlığı Bütçe ve
Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün yazısı doğrultusunda yapıldığı belirtilmektedir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında;“Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye
Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.” hükmü,
4. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun
Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında;“Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” hükmü,
5. 652 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek Geçici 15’inci maddesinde (Mülga); “1/12/2006 tarihli ve 2006/11350 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Millî
Eğitim Bakanlığı Yönetici ve Öğretmenlerinin Ders ve Ek Ders Saatlerine İlişkin Kararın 9 uncu maddesi kapsamında 2017-2018 eğitim ve öğretim yılında ek ders ücreti karşılığında görev yapmış olanlar; başvuru tarihinin son günü itibarıyla bu görevlerinden dolayı en az 540 gün sigorta primi ödenmiş olması, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 48 inci maddesinde öngörülen genel şartlar ile öğretmenliğe atanabilmek için aranan özel şartları taşımaları, herhangi bir sosyal güvenlik kurumundan emeklilik, yaşlılık veya malullük aylığı almaya hak kazanmamış olmaları ve Kamu Personel Seçme Sınavında Bakanlıkça belirlenen taban puan ve üzerinde puan almış olmaları kaydıyla, Bakanlıkça belirlenecek usul ve esaslar çerçevesinde bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren altı ay içerisinde yapılacak sözlü sınav sonuçlarına göre ek 4 üncü madde uyarınca öğretmen unvanlı vize edilmiş pozisyonlarda sözleşmeli personel olarak istihdam edilebilir. Bakanlıkça belirlenecek alanlarda olmak üzere bu kapsamda istihdam edilebilecek sözleşmeli öğretmen sayısı 5.000’i geçemez.” hükmü,
6. Millî Eğitim Bakanlığı Yönetici ve Öğretmenlerinin Ders ve Ek Ders Saatlerine İlişkin
Kararın “Ders Ücreti Karşılığında Görevlendirme” başlıklı 9 ncu maddesinde; “Öğretmen sayısının yetersiz olması hâlinde; a) Yüksek öğrenimli olmak koşuluyla; 1) Bu Karar kapsamındaki yönetici ve öğretmenler dışındaki resmî görevliler ile sınıf öğretmenlerine ilköğretim okulu 6, 7 ve 8 inci sınıflarında, orta öğretim ve yaygın eğitim kurumlarında haftada
8 saate, 2) Resmî görevi bulunmayanlar ile emeklilere, okul öncesi, ilköğretim, orta öğretim,
özel eğitim ve yaygın eğitim kurumlarında haftada 30 saate, kadar ek ders görevi verilebilir. b)
İlgili mevzuatında belirtilen esaslara göre uzman ve usta öğretici olarak nitelendirilenlerden;
1) Resmî görevi bulunanlara haftada 10 saate, 2) Resmî görevi bulunmayanlara haftada 40
saate, kadar okul öncesi, meslekî ve teknik orta öğretim, özel eğitim ve yaygın eğitim kurumlarında ek ders görevi verilebilir.” hükmü,
7. Sözleşmeli Öğretmen İstihdamına İlişkin Yönetmeliğin “Atama ve Görev Yerinin
Belirlenmesi” başlıklı 15 inci maddesinde: “Sözlü sınavda 60 ve üzerinde puan alanlardan sözleşmeli öğretmenliğe atanmak üzere başvuruda bulunanların atamaları, sözlü sınav puanı üstünlüğüne göre tercihleri de dikkate alınarak ilan edilen kontenjanlar dâhilinde elektronik ortamda gerçekleştirilir. Puan eşitliği hâlinde KPSS puanı üstünlüğü dikkate alınır; eşitliğin devamı hâlinde atanacak aday bilgisayar kurası ile belirlenir.” hükmü yer almaktadır.
IV. KAMUDENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE
ÖNERİSİ
8. Başvuranın iddiaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; idarece tesis edilmiş olan işlemde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilemediğinden, başvurunun reddi yönünde hazırlanan “Ret Karar Önerisi” Kamu Başdenetçisine sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
9. Başvuran, ücretli öğretmen atamalarına ilişkin yapılan işlemlerde haksızlık oluştuğunu belirterek gereğinin yapılmasını talep etmektedir.
10. Başvuranın iddiaları, ilgili idarenin cevapları, ilgili mevzuat ve dosya kapsamından;
657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4/B maddesi kapsamında 5.000 pozisyona sözleşmeli
öğretmen ataması için 652 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye Geçici 15’inci maddenin eklendiği,
10.1. Yapılacak atama işlemleri için Kamu Personel Seçme Sınavında belirlenen taban puan ve üzerinde puan almış olma şartı getirildiği, atama işlemlerinin Kanun maddesinin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren altı ay içerisinde yapılacak sözlü sınav sonuçlarına göre gerçekleştirildiği,
10.2. Söz konusu atama işleminde yapılacak ön başvurular için Kamu Personeli Seçme Sınavı (KPSS) taban puanının 50 olarak belirlendiği, yapılan atama işlemleri için yayımlanan duyurularda da bu hususun belirtildiği,
10.3. Yapılan atama işlemlerinde Kamu Personeli Seçme Sınavından (KPSS), 50 ve üzeri puan alanların başvuruda bulunabildiği, atama işlemlerinin ise salt sözlü sınav puanı üzerinden 60 ve üzeri puan alanların tercihleri doğrultusunda gerçekleştirildiği, sözlü sınav puanlarının eşitliği halinde ise Kamu Personeli Seçme Sınavı (KPSS), yüksek olana öncelik verildiği,
10.4. Resmî Eğitim Kurumlarında Ek Ders Ücreti Karşılığında Görev Yapanların Sözleşmeli
Öğretmenlik İçin Başvuru ve Atama Duyurusu kapsamında yapılan başvurular arasından adayların sözlü sınav sonuçları ve tercihleri doğrultusunda 11 Eylül 2018 tarihinde 2142 (iki bin yüz kırk iki) sözleşmeli öğretmen istihdamı gerçekleştirildiği, bu atama işleminden sonra atama işlemi gerçekleşmeyen pozisyonlara atama yapılmak üzere yeniden ilana çıkıldığı, bu kapsamda yapılan başvurular arasından adayların sözlü sınav sonuçları ve tercihleri doğrultusunda 30 Ekim 2018 tarihinde 2138 (iki bin yüz otuz sekiz) daha sözleşmeli öğretmen istihdamı gerçekleştirildiği ve hedeflenen 5000 atamanın kanun kapsamında gerçekleştirildiği görülmektedir.
11. İdare tarafından “Bağlı Resmi Eğitim Kurumlarında Ek Ders Ücreti Karşılığında Görev
Yapanların Sözleşmeli Öğretmenlik İçin Başvuru ve Atama Duyurusu” yayınlandığı, söz konusu duyuruda 5.000 sözleşmeli öğretmen atamasına ilişkin genel bilgilendirmenin yapılarak sağlanması gereken asgari şartların belirlendiği,
11.1. İlgili duyuruda;“Bakanlığımıza bağlı resmî eğitim kurumlarında ek ders ücreti karşılığında (uzman ve usta öğretici dahil) Sigorta primi ödenmiş çalışma süresi, 13/06/2018 tarihi itibarıyla bu görevlerinden dolayı en az 540 gün sigorta primi ödenmiş olmak, (540 günün hesabında yalnızca resmi eğitim kurumlarında ek ders ücreti karşılığında çalışılan sürelerin toplamı esas alınacak, bunun dışındaki hiçbir durum dikkate alınmayacaktır.)” şeklinde sigorta prim ödeme şartı getirildiği,
11.2. Resmî eğitim kurumlarında ders ücreti karşılığında çalışan ücretli öğretmen, uzman ve usta öğreticilerin prim gün sayılarının hesaplanması işlemlerinin ise Maliye Bakanlığı Bütçe ve
Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün yazısı doğrultusunda yapıldığı tespit edilmiştir.
12. İdare tarafından gerçekleştirilen 5000 pozisyona sözleşmeli öğretmen ataması iş ve işlemlerinin mevzuata uygun ve atama öncesinde gerekli duyurular yapılarak gerçekleştirildiği anlaşılmaktadır.
13. Kurumumuzca yapılan inceleme ve araştırma sonucunda; idarece gerçekleştirilen eylem ve işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
14. 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği
Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; İdarelerin Kurumumuz tarafından istenen bilgi ve belgeleri süresinde gönderdiği ve “makul sürede karar verme” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun davrandığı, yine idare tarafından şikâyetçiye makul sürede cevapların verildiği ancak şikâyetçiye verilen cevaplarda işleme karşı hangi sürede hangi mercilere başvurulabileceğinin gösterilmemiş olması sebebiyle
“karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uygun davranmadığı görülmüş olup, idarenin bahse konu ilkelere de uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
15. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren ilgili idare işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Çorum İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın BAŞVURANA ve MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞINA tebliğine;
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi