|
ÖZET: 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 77. maddesi, kamu personelinin uluslararası kuruluşlarda veya yabancı ülkelerde görev alabilmesi için aylıksız izin talep etmesine olanak tanımaktadır. Bu izin, ilgili Bakanın onayı ile verilir ve her üç yılda bir yenilenmesi gerekmektedir. İzin alan memurların kadro ilişkileri devam ederken, uluslararası kuruluşlarda geçen süreler emeklilik hakları açısından saklı tutulur. Ayrıca, bu süre zarfında görevlerine dönmek isteyen memurların, uluslararası deneyimlerini değerlendirmek üzere kademe ve derece ilerlemeleri sağlanabilir.
Kanunun 78. maddesi ise, memurların mesleki gelişimlerini artırmak amacıyla yurt dışında eğitim veya staj yapmalarına dair düzenlemeleri içermektedir. Bu kapsamda, kurumlar tarafından düzenlenen sınavlarda başarılı olan memurlara iki yıla kadar yurt dışında kalma izni verilebilir; bu süre gerektiğinde bir kat daha uzatılabilir. Uluslararası kuruluşlar, devletler arası ilişkiler çerçevesinde oluşturulmuş ve bağımsız bir iradeye sahip olan yapılar olarak tanımlanırken, hükümetler dışı kuruluşlar ise farklı uyruklardan oluşan ve devletlerarası anlaşma gerektirmeyen örgütlerdir. Bu bağlamda, ilgili yazıda belirtilen dernekte görev alacak kamu personeline aylıksız izin verilmesi mümkün görünmemektedir. |
NOT: Uluslararası alanda faaliyet gösteren kamu yararına çalışan derneklerde kamu personelinin geçici görevlendirilmesi hakkında
T.C.
ÇEVRE, ŞEHİRCİLİK VE İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ BAKANLIĞI
Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğü
Sayı: E-53773008-622.02-4280544 15/08/2022
Konu: Aylıksız İzin Talebi
BELEDİYE BAŞKANLIĞINA
İlgi: 28.07.2022 tarihli ve 24717017-900-118047 sayılı yazınız.
Belediyeniz personelinin Derneğine görevlendirilme durumundan bahisle,
657 sayılı Kanunun 77 nci maddesi kapsamında aylıksız izin talep eden ilgi yazınız incelenmiştir.
Bilindiği üzere, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun “Yabancı Bir Memleket veya Uluslararası Kuruluşta Hizmet Alma” başlıklı 77 nci maddesinde, “Yabancı memleketlerin resmî kurumları veya uluslararası kuruluşlarda kurumlarının muvafakati ile görev alacak memurlara, ilgili Bakanın onayı ile (her üç yılda bir Bakan onayı yenilenmek kaydıyla) memuriyeti süresince yabancı memleketlerin resmî kurumlarında on yıla, uluslararası kuruluşlarda yirmibir yıla kadar aylıksız izin verilebilir.
Yukarıdaki fıkraya göre izin alan memurların kadro ile ilişkileri devam eder ve yabancı memleketlerde veya uluslararası kuruluşlarda görevde geçen süreler için emeklilik hakları 5434 sayılı Kanunun 31 inci maddesi hükümlerine uyulmak kaydı ile saklı kalır.
Bu kimselerin görevlerine dönmek istemeleri halinde; bu Kanunun sınav veya seçme ile ilgili hükümleri dikkate alınmak suretiyle, yabancı memleketlerde veya uluslararası kuruluşlarda geçirdikleri hizmet sürelerinin her yılı bir kademe ilerlemesine ve her 3 yılı bir derece yükselmesine esas olacak şekilde ve boş kadro bulunduğu takdirde değerlendirilir.” hükmü yer almaktadır.
Bu kapsamda, 657 sayılı Kanunun “Bilgilerini artırmak üzere dış memleketlere gönderilme” başlıklı 78 inci maddesinde, “Mesleklerine ait öğrenimini bitirerek Devlet memurluğuna alınmış ve asli memur olarak atanmış olanlardan mesleklerine ait hizmetlerde yetiştirilmek, eğitilmek, bilgilerini artırmak veya staj yapmak üzere dış memleketlere:
a) Kurumlarınca açılacak seçme veya yarışma sınavlarında başarı gösterenlere,
b) Dış burslara dayanılarak gönderilenlere,
İki yıla kadar ayrılma müsaadesi verilebilir.
Gerekirse bu süre en çok bir kat uzatılabilir.” hükmü yer almaktadır.
Mezkûr Kanunun bahsi geçen 77 nci maddesindeki hüküm ile Devlet memurlarına yabancı memleketlerde ve uluslararası kuruluşlarda çalışmaları için aylıksız izin verilmesi hususu düzenlenmiştir. Her bir uluslararası örgüt, amaçları, örgütlenme biçimi, yetkileri, üyeleri vb. muhtelif nedenlere bağlı olarak kendine mahsus bir hukuksal yapı arz etmektedir. Ancak statü ve ilişkilerini düzenleyen hukuk düzeninin belirlenmesi söz konusu olduğu andan itibaren uluslararası hukukun konusunu oluşturan “hükümetler arası uluslararası örgütler” ile çeşitli ulusal hukuk düzenlerine bağlı olan “hükümetler dışı uluslararası örgütler” arasında bir ayrıma gidilmektedir.
“Hükümetler arası uluslararası örgütler” devletler arasında oluşturulan fakat kendilerini oluşturan devletlerden ayrı ve sürekli iradeye sahip ve devlet niteliği taşımayan birleşmelerdir. Uluslararası hukukta kısaca uluslararası örgüt denildiği ve herhangi başka bir sıfat eklenmediği takdirde yalnızca “hükümetler arası uluslararası örgütler” kastedilmektedir.
“Hükümetler dışı uluslararası örgütler” ise değişik uyruktan özel ya da kamu tüzel kişilerinin birleşimi sonucu oluşan, hiçbir devletlerarası anlaşma konusunu oluşturmayan ve uluslararası düzeyde faaliyet gösteren örgütlenmeleri belirtmektedir. Daha çok belli bir ülkenin sınırlarını aşan dernekler olarak faaliyet gösteren söz konusu örgütlenmelerin söz konusu olacakları hukuksal rejim kuruldukları ülkenin ulusal yasalarıyla belirlenmektedir.
Bu itibarla, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunun 77 nci maddesinde geçen “yabancı memleketler” ibaresinden yabancı bir ülkenin kamu tüzel kişiliğini haiz kuruluşlarının; “uluslararası kuruluşlar” ibaresinden ise birden fazla devletin katılımı ile kurulmuş olup alanında bütün katılımcı ülkelere hizmet veren kuruluşların anlaşılması gerektiği, diğer bir ifade ile mezkûr hükümde yer alan “uluslararası kuruluş” ibaresinden devletler arasında oluşturulan fakat kendilerini oluşturan devletlerden ayrı ve sürekli iradeye sahip, devlet niteliği taşımayan ve uluslararası hukuk düzenine bağlı olan kuruluşun anlaşılması gerektiği değerlendirilmekte olup Derneğinde görev alacak bahsi geçen memura mezkûr hüküm çerçevesinde
aylıksız izin verilmesinin mümkün bulunmadığı değerlendirilmektedir.
Bilgilerini ve gereğini rica ederim.
Bakan a.
Yerel Yönetimler Genel Müdürü