TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)

SAYI : 7669-7669

BAŞVURU NO : 2018/11644

KARAR TARİHİ : 25/03/2019

RET KARARI

BAŞVURUYA KONU İDARE : Şırnak Üniversitesi Rektörlüğü

BAŞVURUNUN KONUSU : Yolluk ve yevmiye verilmesi talebi hakkındadır.

BAŞVURU TARİHİ : 01/10/2018

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran, uluslararası yayın faaliyetlerine katkıda bulunmak amacıyla Kosova’da yapılan uluslararası sempozyuma katıldığını, ancak kendisine tasarruf tedbirleri gerekçe gösterilerek yolluk ve yevmiye ödenmediğini, ayrıca Bandırma

Üniversitesinin 17-18 Eylül 2018 tarihinde düzenlediği sempozyuma da katıldığını, ancak yurtiçinde düzenlenen sempozyumlarda sadece bir sefer için ödeme yapılması nedeniyle yine kendisine yolluk ve yevmiye ödenmediğini, eğitim ve öğretim faaliyetlerinde tasarruf yapmanın mümkün olmadığını belirterek, söz konusu sempozyumlara katılım göstermesi nedeniyle tarafına yolluk ve yevmiye ödenmesini talep etmektedir.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI 2. Başvuruya konu

iddialar hakkında bilgi ve belge talebi içeren yazımıza istinaden Şırnak Üniversitesi

Rektörlüğü tarafından gönderilen 02/11/2018 tarih ve … sayılı cevabi yazıda özetle;

Üniversite Genel Sekreterliği’nin 15/01/2018 tarih ve … sayılı yazısında Üniversitenin 2018

Mali Bütçesi’nin azlığından ve tasarruf tedbirlerinden dolayı yurtdışı görevlendirmelerde akademik personellerin yolluklu ve yevmiyeli olarak görevlendirilmemesi, yuriçi görevlendirmelerde ise her akademik personelin en fazla 1 (bir) defa yolluklu ve yevmiyeli olarak görevlendirileceklerinin kararlaştırıldığı, başvuranın Dekanlık Makamına hitaben yazmış olduğu 20/03/2018 tarih ve …sayılı dilekçesiyle Kosova’nın Prizren şehrinde 10-12

Mayıs 2018 tarihleri arasında yapılacak olan sempozyuma yolluklu ve yevmiyeli olarak katılma talebinde bulunduğu, Üniversite Genel Sekreterliği’nin 15/01/2018 tarih ve … sayılı yazısı gereğince başvuranın sempozyuma yolluklu ve yevmiyeli olarak katılma talebinin kabul edilmeyerek Dekanlıkça başvuranın yolluksuz ve yevmiyesiz olarak görevlendirilmesinin kabul edildiği, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanun’un “Yurt içinde ve yurt dışında görevlendirme” alt başlığı altında düzenlenen 39 uncu maddesinin 1 inci fıkrasına göre yolluk verilmesini gerektiren veya araştırma ve incelemenin gerektirdiği masrafların Üniversite ile buna bağlı birimlerin bütçesinden veya döner sermaye gerilerinden ödenmesi icap eden durumlarda Üniversitenin ilgili yönetim kurulu kararı ve Rektörün onayı gerektiği, bütçe azlığı ve tasarruf tedbirleri kapsamında yapılan görevlendirme taleplerinin ne şekilde yapılacağının

Üniversite Genel Sekreterliği’nin 15/01/2018 tarih ve … sayılı yazısıyla kararlaştırıldığı, başvuranın yapmış olduğu harcamaların ilgili yönetim kurulu kararı ve Rektörün onayı alınarak yapılan görevlendirme olmadığından başvuranın yapmış olduğu harcamaların ödenmesinin mümkün olmadığı ifade edilmiştir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği

Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”, 4. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun

“Kurumun Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”, 5. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanun’un “Yurt içinde ve yurt dışında görevlendirme” başlıklı 39 uncu maddesinde; “Öğretim elemanlarının kurumlarından yolluk almaksızın yurt içinde ve dışında kongre, konferans, seminer ve benzeri bilimsel toplantılarla, bilim ve meslekleri ile ilgili diğer toplantılara katılmalarına, araştırma ve inceleme gezileri yapmalarına, araştırma ve incelemenin gerektirdiği yerde bulunmalarına, bir haftaya kadar dekan, enstitü ve yüksek okul müdürleri, onbeş güne kadar rektörler izin verebilirler. Bu şekilde onbeş günü aşan veya yolluk verilmesini gerektiren veya araştırma ve incelemenin gerektirdiği masrafların üniversite ile buna bağlı birimlerin bütçesinden veya döner sermaye gelirlerinden ödenmesi icabeden durumlarda, ilgili yönetim kurulunun kararı ve rektörün onayı gereklidir.” 6. 07/11/1983 tarih ve 18214 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yükseköğretim

Kurulu’nun Yurtiçinde ve Yurtdışında Görevlendirmelerde Uyulacak Esaslara İlişkin

Yönetmeliğin 3 üncü maddesinin 2 inci fıkrasında; “Kurumları adına yurtdışında görevlendirilecek öğretim üyelerine verilecek yolluklar, yol masrafları ve gündelikler, yurtdışına gönderilen Devlet memurlarına verilen gündeliklerin aynı olmak üzere, genel hükümler çerçevesinde ödenir.” 7. Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü’nün 25/01/2017 tarihli ve 922 sayılı yazısının 6 ıncı maddesinde; “Yükseköğretim kurumunun eğitim-öğretiminin kalitesine, akademik gelişimine katkısı olmayacak yurtiçi ve yurtdışı geçici görevlendirmeler yapılmayacak, yapılacak görevlendirmelerde görevlendirmenin süresi ve personel sayısı, görevin yapılmasını temin edecek makul süre ve sayıyla sınırlı tutulacaktır.” Düzenlemeleri yer almaktadır.

IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE

ÖNERİSİ

8. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebinin reddi yönündeki öneri, Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan

Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 9. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran, uluslararası yayın faaliyetlerine katkıda bulunmak amacıyla Kosova’da yapılan uluslararası sempozyuma katıldığını, ancak kendisine tasarruf tedbirleri gerekçe gösterilerek yolluk ve yevmiye ödenmediğini, ayrıca Bandırma

Üniversitesinin 17-18 Eylül 2018 tarihinde düzenlediği sempozyuma da katıldığını, ancak yurtiçinde düzenlenen sempozyumlarda sadece bir sefer için ödeme yapılması nedeniyle yine kendisine yolluk ve yevmiye ödenmediğini, eğitim ve öğretim faaliyetlerinde tasarruf yapmanın mümkün olmadığını belirterek, söz konusu sempozyumlara katılım göstermesi nedeniyle tarafına yolluk ve yevmiye ödenmesini talep etmektedir.

10. Başvuru konusu incelendiğinde, Şırnak Üniversitesi Rektörlüğü Genel Sekreterliği’nin 15/01/2018 tarih ve … sayılı yazısı gereğince Üniversitenin 2018 Mali Bütçesi’nin azlığından ve tasarruf tedbirlerinden dolayı yurtiçi görevlendirmelerde her akademik personelin en fazla

1 (bir) defa yolluklu ve yevmiyeli olarak görevlendirilebilmesi, yurtdışı görevlendirmelerde ise

akademik personelin yolluklu ve yevmiyeli olarak görevlendirilmemesi kararlaştırıldığından, başvuranın 10-12 Mayıs 2018 tarihleri arasında Kosova’nın Prizren şehrinde düzenlenecek yurt dışı konferansına ve 17-19 Eylül 2018 tarihleri arasında Balıkesir ilinde yapılacak olan yurt içi konferansına katılımına yolluksuz ve yevmiyesiz olarak izin verildiği, bu nedenle başvurana yolluk ve yevmiye ödenmemesi nedeniyle söz konusu başvurunun yapıldığı görülmektedir.

11. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanun’un “Yurt içinde ve yurt dışında görevlendirme” başlıklı 39 uncu maddesi gereğince yurt içi ve yurt dışı görevlendirmelerin süresi onbeş günü aşıyorsa, yolluk verilmesi gerekiyorsa veya araştırma ve incelemenin gerektirdiği masrafların üniversite ile buna bağlı birimlerin bütçesinden veya döner sermaye gelirlerinden ödenmesi icap ediyorsa ilgili yönetim kurulunun kararı ve rektörün onayı gerekmektedir. Bu kapsamda başvuranın görevlendirilmesinde ilgili yönetim kurulu kararı ve rektör onayı alınmamıştır. Bu nedenle 8 günlük yurt dışı görevlendirmesi ile 4 günlük yurt içi görevlendirmesinin yolluksuz ve yevmiyesiz izin şeklinde verildiği görüldüğünden ilgili mevzuat gereğince başvurana yolluk ve yevmiye ödenmesi imkânı bulunmamaktadır.

12. Yukarıda aktarılan hususlar, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; 2547 sayılı Yükseköğretim Kanun’un “Yurt içinde ve yurt dışında görevlendirme” alt başlığı altında düzenlenen 39 uncu maddesinin 1 inci fıkrasına göre yolluk verilmesini gerektiren durumlarda izin verme hususunda Üniversitenin ilgili yönetim kurulu kararı ve Rektörün onayı gerektiği, Üniversitenin yolluklu ve yevmiyeli izin verip vermeme hususunda takdir yetkisinin bulunduğu, 2018 Mali Bütçesi’nin azlığı ve tasarruf tedbirleri gerekçesiyle Üniversitenin yolluklu ve yevmiyeli görevlendirmelere yurt içinde bir defayla sınırlı olarak izin verme, yurtdışında ise hiçbir suretle izin vermeme yönünde karar aldığı ve takdir yetkisini bu karar doğrultusunda sınırlandırdığı, başvuranın 8 günlük yurt dışı görevlendirmesi ile 4 günlük yurt içi görevlendirmesi talebine de 2018 Mali Bütçesi’nin azlığı ve tasarruf tedbirleri gerekçesiyle daha önce alınan karar doğrultusunda yolluksuz ve yevmiyesiz izin verildiği, idareye tanınmış takdir yetkisinin ilgili idarece kamu yararı ve hizmet gerekleri ile sınırlı kullanılmadığını gösteren somut bilgi ve belge bulunmadığı da dikkate alındığında ilgili Üniversitenin başvuranın tarafına yolluk ve yevmiye ödenmesi talebinin reddetmesi işleminde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 13. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar

Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmede, şikâyet başvurusu kapsamında, idarenin, başvurana ilişkin işlemlerle ilgili bilgi ve belgeleri süresi içerisinde ve gerekçeli olarak kurumumuza gönderdiği, bu anlamda “kararların gerekçeli olması” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun hareket ettiği ancak, başvuru sahibine verdiği cevapta idari işleme karşı hangi sürede hangi mercie başvurabileceğini göstermediği bu nedenle de karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir. Ayrıca yükseköğretim kurumlarının eğitim-öğretiminin kalitesine, akademik gelişime katkısı sağlayacak yurtiçi ve yurtdışı geçici görevlendirmeler yapmasının öğretim elemanlarının kendilerini geliştirmeleri için teşvik edici uygulamalar olduğu, bu hususta farklı üniversitelerde akademik personel için yurtiçi ve yurtdışı görevlendirme yönergesi çıkarılarak bütçe imkânları çerçevesinde makul süre ve sayıyla sınırlı olmakla birlikte öğretim elemanlarının yurtiçinde ve yurtdışında yolluklu ve yevmiyeli olarak görevlendirilmesine imkân tanındığı, ancak başvuruya konu Şırnak Üniversitesinde yurtdışı görevlendirmelerde akademik personelin hiçbir şekilde yolluklu ve yevmiyeli olarak görevlendirilmemesi yönünde karar alınmasının öğretim elemanlarının kendilerini geliştirmeleri önünde engel olabileceği, bu nedenle bundan sonra yapılacak görevlendirmelerde öğretim elemanlarının kendilerini geliştirmelerine imkân tanınması için bütçe imkânları çerçevesinde makul süre ve sayıda personele yolluk ve yevmiye ödenmesine imkân tanınması önerilmektedir.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

14. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Mardin İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;

Kararın BAŞVURANA ve ŞIRNAK ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.

e-imzalıdır

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi