|
ÖZET: Atatürk Üniversitesi öğrencisi olan başvuran, yaz okulunda üst dönemden ders alma talebinde bulunmuş, ancak bu talep üniversitenin Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliği gereği reddedilmiştir. Yönetmelikte, öğrencilerin bir yarıyılda en fazla 10 ders alabileceği ve üst dönemden ders alınamayacağı belirtilmektedir. Başvuranın talebi, bu düzenlemeye aykırı olduğu için kabul edilmemiştir.
Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın talebinin reddedilmesinin hukuka ve hakkaniyete uygun olduğunu değerlendirmiştir. Ayrıca, başvuranın üst dönemden ders alma talebinin, üniversitenin belirlediği kurallar çerçevesinde yerleşik bir uygulama olduğu vurgulanmıştır. Bu bağlamda, başvurunun reddi yönünde alınan karar, ilgili mevzuat ve yönetmelik hükümleri doğrultusunda hukuken geçerli bulunmuştur. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2021/13824-S.21.22175
BAŞVURU NO : 2021/7476
KARAR TARİHİ : 27/09/2021
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : ATATÜRK ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın üst dönemden ders alma talebi hakkında.
BAŞVURU TARİHİ : 08/04/2021
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Kurumumuza e-başvuru yoluyla yapılan başvuruda, başvuran, Atatürk Üniversitesi öğrencisi
olduğunu, yaz okulunda mümkün iken dönem içinde üst dönemden ders alamadığını belirterek, 30 kredi veya 10 ders alabilmeyi yahut kendisinden 1 ders ücreti alınmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Kurumumuzun bilgi ve belge isteme yazısına cevaben, Atatürk Üniversitesi Rektörlüğü tarafından
gönderilen 21/5/2021 tarih ve sayılı yazı ve eklerinde özetle;
2.1) Başvuranın Sağlık Yönetimi Lisans Programı öğrencisi olduğu ve ilgili programa 27/08/2018 tarihinde
kesin kaydını yaptırmış aktif öğrenci olduğu,
2.2) Bu uygulamanın yasal dayanağı Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi Eğitim-Öğretim ve Sınav
Yönetmeliği olup, bu yönetmeliğin 12. maddesinin 3. fıkrasında yer alan “Öğrenciler, bir yarıyılda 30 krediyi geçmeyecek şekilde en fazla 10 ders alırlar. Bu şekilde alınacak dersler öğrencilerin bulundukları yarıyıl ve/veya alt yarıyıllardaki derslerden olabilir, üst yarıyıllardan ders alınamaz.” hükmü gereğince üst sınıflardan ders alınamadığı,
2.3) Öğrencilerin ders alma sayısında herhangi bir sınırlama getirilmediği taktirde sınav oturumlarının
sayısının arttığı, buna bağlı olarak sınav görevli sayısının, nakliye, baskı ve diğer sınav giderlerinin artarak kamu zararı oluştuğu gibi kimi zaman da sınav programlarının oluşturulabilmesinin mümkün olamadığı ve öğrenci başarısının düşebilmesine sebep olduğu, /
2.4) Pandemi şartlarından dolayı sınavların uzaktan (online) yapılması ve eğitim-öğretim sezonunun ve
sınavların zamanında herhangi bir aksaklık olmadan yapılması sonucu yaz okulunun ilk kez 2019-2020 eğitim-öğretim döneminde uygulandığı, yaz okulunda ders seçimi yapılırken öncelikle öğrencinin alt dönemde kalmış olduğu dersleri almış olmaları gerektiği, alt yarıyıllarda alması gereken tüm dersler alındıktan sonra üst dönemden ders alınabildiği, yaz okulu döneminin zorunlu olmayıp ihtiyari olduğu, öğrencinin yarıyıl içinde alacağı dersleri yaz döneminde almak suretiyle daha az dersten sorumlu olmuş olacağı,
2.5) Yaz okulunda sadece beş ders alınabildiğinden sınav programlarına bu durumun etkisi olmadığı, yaz
okulunun tüm üniversitelerde olduğu gibi normal dönemlerden tamamen farklı sistem ve kurallarla yapıldığı, yaz okulunun amacının başarısız öğrencilerin başarısızlığını telafi edebilmesi başarılı öğrencilerin ise kurallar dahilinde üst yarıyıllardan ders alabilmesinin sağlanması olması bakımından diğer dönemlerden farklı olduğu,
2.6) Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliğinin 9. maddesinin 3.
fıkrasında yer alan “Açıköğretim/uzaktan öğretim materyal ücreti, programların özellikleri dikkate alınarak ilgili mevzuat hükümlerine uygun olarak Fakülte Yönetim Kurulunun teklifi üzerine Üniversite Yönetim
Kurulu tarafından belirlenir.” hükmü gereğince ücretin belirlediği ve materyal ücretinin ders/kredi başına değil yarıyıl olarak alındığı, bu uygulamanın üniversite geneli uygulandığı ve örgün programlarda da aynı uygulamanın bulunduğu, tüm eğitim-öğretim süreçlerinin öğrencilerin ders sayısından bağımsız olarak her öğrenci için aynı şekilde planlandığı ve aynı harcamaların yapıldığı,
2.7) Fakülte programlarının müfredatında her yarıyıl için ortalama altı dersin bulunduğu, az ders alandan
az ücret fazla ders alandan fazladan ücret talep edilmediği, açıklamalarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3) Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı”
başlıklı 74’üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan
Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”,
4) 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun Görevi” başlıklı 5’inci maddesinin
birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5) 03/11/2011 tarih ve 28104 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Atatürk
Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliğinin;
5.1) “Katkı payı ve öğretim giderleri” başlıklı 9. maddesinin 3. fıkrasında; “Açıköğretim/uzaktan
öğretim materyal ücreti, programların özellikleri dikkate alınarak ilgili mevzuat hükümlerine uygun olarak
Fakülte Yönetim Kurulunun teklifi üzerine Üniversite Yönetim Kurulu tarafından belirlenir.”
5.2) “Derslerin düzenlenmesi” başlıklı 10. maddesinin 4. fıkrasında; “Öğrenci katkı payı ve öğrenim
ücretlerinin ilk taksiti birinci yarıyıl/yılbaşında kayıt olma ya da ders kaydı sırasında, ikinci taksiti ise ikinci yarıyıl başında ders kaydı esnasında, yıl sistemi uygulanan eğitim programlarında ise Şubat ayında ödenir.
/
Süresi içinde katkı payı veya öğrenim ücretini ödemeyenler ve mazeretleri ilgili birim yönetim kurulunca kabul edilmeyenler, o dönem için ders kaydı yaptıramaz ve öğrencilik haklarından yararlanamazlar.”
5.3) “Ders kaydı” başlıklı 12. maddesinin 3. fıkrasında; “Öğrenciler, bir yarıyılda 30 krediyi geçmeyecek
şekilde en fazla 10 ders alırlar. Bu şekilde alınacak dersler öğrencilerin bulundukları yarıyıl ve/veya alt yarıyıllardaki derslerden olabilir, üst yarıyıllardan ders alınamaz.” hükümleri bulunmaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
6) Başvuranın iddia ve talepleri, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı
birlikte değerlendirildiğinde; başvurunun reddi yönünde hazırlanan “Ret Kararı Önerisi” Kamu
Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
7) Kurumumuza tarihinde yapılan başvuruda, başvuran, Atatürk Üniversitesi öğrencisi olduğunu, yaz
okulunda mümkün iken dönem içinde üst dönemden ders alamadığını belirterek, 30 kredi veya 10 ders alabilmeyi yahut kendisinden 1 ders ücreti alınmasını talep etmektedir.
8) Başvuranın öğrencisi bulunduğu Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesinin öğrenci işlem ve
uygulamalarını Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliği kapsamında yerine getirdiği görülmektedir. Söz konusu Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi EğitimÖğretim ve Sınav Yönetmeliğinin “Ders kaydı” başlıklı 12. maddesinin 3. fıkrasında; “Öğrenciler, bir yarıyılda 30 krediyi geçmeyecek şekilde en fazla 10 ders alırlar. Bu şekilde alınacak dersler öğrencilerin bulundukları yarıyıl ve/veya alt yarıyıllardaki derslerden olabilir, üst yarıyıllardan ders alınamaz.” hükümleri bulunduğu, bahsi geçen hüküm kapsamında ise Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesinde üstten ders alma uygulamasının bulunmadığı anlaşılmaktadır.
9) Söz konusu uygulamanın Fakültenin kuruluşu olan 2011 yılından itibaren uygulanan, tüm öğrencilerin
kayıt yaparken öngörebileceği bir uygulama olduğu anlaşılmaktadır. Ayrıca duruma ilişkin Fakültenin Web sitesindeki Sıkça Sorulan Sorular (SSS) kısmında – Kayıt Yenileme Üst dönemden ya da alt dönemden ders alabilir miyim? sorusuna – “Alttan kalan dersler otomatik olarak sisteme atanacaktır. Geriye kalan dersler öğrencilerin kendisi tarafından seçilmelidir. Öğrenciler üst dönemden ders alamazlar.” şeklinde cevap verildiği, Web sitesindeki Öğrenci Bilgi Klavuzunun 2 nci sayfasında “…Fakültemizde üstten ders alma uygulaması bulunmamaktadır.” şeklinde bilgilendirme yapıldığı görülmektedir.
10) Yönetmeliğin “Katkı payı ve öğretim giderleri” başlıklı 9. maddesinin 3. fıkrasında;
“Açıköğretim/uzaktan öğretim materyal ücreti, programların özellikleri dikkate alınarak ilgili mevzuat hükümlerine uygun olarak Fakülte Yönetim Kurulunun teklifi üzerine Üniversite Yönetim Kurulu tarafından belirlenir.” hükmünün bulunduğu, bu kapsamda, katkı payı ve öğrenim ücretlerinin belirlenmesinin
Üniversite Yönetim Kurulunun takdirinde olduğu görülmektedir. Öğrencilerin ders kaydı yaparken belirlenen ücreti ödemeleri durumunda ders kaydı yapma hakkı edindikleri, asgari ve azami ders alma kurallarının belirli olduğu ve alınan ders sayısına veya kredi tutarına göre değişiklik göstermediği ve bu durumun yerleşik bir uygulama olduğu görülmektedir.
/
11) Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; üst dönemden ders alma ve alınan ders sayısına
göre ücret ödenmesi talebinin reddedilmesi işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
12) 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu
Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı
6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; idare tarafından şikâyetçiye makul sürede cevapların verildiği
ancak şikâyetçiye verilen cevaplarda işleme karşı hangi mercilere başvurulabileceğinin gösterilmemiş olması sebebiyle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uygun davranmadığı görülmüş olup, idarenin bahse konu ilkelere de uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
13) 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ
tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı dava açma süresinden kalan süre(varsa) kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Erzurum İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın BAŞVURANA ve ATATÜRK ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE tebliğine;
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
/