|
ÖZET: Bu Danıştay kararında, başvuranın Anadolu Üniversitesi’nde anasanat dalı başkanlığına atanma talebinin reddedilmesi üzerine yapılan inceleme sonucunda, atamaların Üniversitelerde Akademik Teşkilat Yönetmeliği’ne uygun olarak gerçekleştirilmediği tespit edilmiştir. Başvuran, atama sürecinin keyfi olduğunu ve kendisinin atanmasının gerekçesinin verilmediğini iddia etmiştir. İlgili mevzuat, bölüm başkanlarının atanmasında belirli kriterler öngörmekte ve bu kriterlere uyulmadığı durumlarda atamaların hukuka aykırı olabileceğini ortaya koymaktadır.
Yapılan değerlendirmelerde, başvuranın bölüm başkanlığına atanma koşullarını sağladığı ancak Rektörlük tarafından bu atamanın uygun görülmediği belirtilmiştir. Ayrıca, mevcut atamaların mevzuata uygun olduğu ifade edilse de, başvuranın bulunduğu bölümde profesör unvanına sahip öğretim üyeleri varken doçent unvanındaki bir öğretim üyesinin atanması, hukuka aykırılık teşkil etmektedir. Sonuç olarak, başvuranın talebi reddedilmiş, ancak idarenin atama süreçlerinde “kanunlara uygunluk” ilkesine dikkat etmesi yönünde tavsiyede bulunulmuştur. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2022/5081-S.22.7757
BAŞVURU NO : 2021/20366
KARAR TARİHİ : 13/04/2022
KISMEN TAVSİYE KISMEN RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : ANADOLU ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ
Bölüm/ anasanat dalı başkanlıklarına hukuka aykırı yönetici atamaları
BAŞVURUNUN KONUSU :
hakkında.
BAŞVURU TARİHİ : 15/11/2021
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran, Üniversitelerde Akademik Teşkilat Yönetmeliğine aykırı bir şekilde anasanat dalı başkanı ataması yapıldığı, müdürlük tarafından kendisinin bölüm başkanı olarak atanmasının talep edildiğini ancak
Rektörlükçe uygun bulunmadığını, Yönetmeliğe aykırı şekilde atamasının yapılmadığını, bunun gerekçesini istediğinde Rektörlükçe cevap verilmediğini, alınan kararların keyfi olduğunu belirterek; bölüm başkanlığına ve anasanat dalı başkanlığına Yönetmeliğe uygun şekilde atamanın yapılmasını, usulsüz atama hakkında yasal işlem yapılmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuru konusuna ilişkin bilgi ve belge talebimize istinaden, Anadolu Üniversitesi Rektörlüğünün 29/12/2021 tarih ve sayılı cevabi yazıları ve eklerinde özetle; 2.1. Başvuranın, Devlet Konservatuvarı öğretim üyesi olduğu, Üniversitelerde Akademik Teşkilat
Yönetmeliğinin 16 ncı maddesi uyarınca Devlet Konservatuvarlarında Anabilim Dalı veya Anasanat Dalı
Başkanı Müdür tarafından, Bölüm Başkanı ise 14 üncü maddesi uyarınca Müdürün önerisi üzerine Rektör tarafından atandığı, 2.2. Başvuruya konu Bölüm Başkanlığına, o tarihte Devlet Konservatuvarı ve adı geçen
Bölümde öğretim üyesi olan . .nin, 24.08.2021 tarihi itibarıyla vekaleten atandığı, Anasanat Dalı
Başkalığına ise Devlet Konservatuvarı Müdürlüğünün 28.12.2021 tarihli ve sayılı yazısı ile Prof.
. .nin atandığı, yapılan atamaların mevzuata uygun olduğu ve ilgilinin atama koşularını sağladığı, 2.3. Ancak, Üniversitelerde Akademik Teşkilat Yönetmeliğinin 14 ve 16 ncı maddeleri hükmü gereği başvurandan başka bahse konu olan Sahne Sanatları Bölüm Başkanlığında 3 ve Tiyatro Anasanat Dalı
Başkanlığı kadrosunda bulunan diğer 2 Profesörün de atama koşullarını sağladığı,
2.4. Sahne Sanatları Bölüm Başkanlığına 28.01.2020, Tiyatro Anasanat Dalı Başkanlığına da 20.02.2020 tarihinde . .nın atandığı, başvuranın ise 11.03.2020 tarihinde Profesör olarak atandığı, . .nın
09.08.2021 tarihinde Anasanat Dalı ve Bölüm Başkanlığı görevinden istifa ettiği, Bölüm Başkanlığını ise
24.08.2021 tarihinden itibaren o bölümün öğretim üyesi aynı zamanda olan .İ.
vekaleten yürüttüğü, Anasanat Dalı Başkanlığına da 28.12.2021 tarihi itibariyle . .nin atandığı, 2.5. Başvuranın Sahne Sanatları Bölüm Başkanlığına atanmasının 09.08.2021 tarihinde Devlet
Konservatuvarı Müdürlüğünce teklif edildiği, ancak Rektörlükçe uygun görülmediği, 2547 sayılı Kanunun
21 inci maddesi ve Üniversitelerde Akademik Teşkilat Yönetmeliğinin 14 ve 16 ncı madde hükümleri
gereğince anılan kadrolara atamanın yapıldığı ve yapılan atamaların mevzuata uygun olduğu, 2.6. Rektörlüğe 25.06.2020 tarihinde atandığı, Devlet Konservatuvarında yeniden yapılandırmaya gidilerek, Konservatuvar Müdürlüğünü vekaleten yürüten Prof. E.İ.nin yerine 16.12.2021 tarihinde . . . .nin Konservatuvar Müdürü olarak asaleten atamasının yapıldığı, Bölüm
Başkanlıklarına ve Anasanat, Anabilim Dalı Başkanlıklarına yapılan atama ve tekliflerin yürürlükteki mevzuata uygun şekilde yapılması gerektiği, açıklamalarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.” 4. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı
5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü
eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” 5. 4/11/1981 tarihli ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 5.1. 3 üncü maddesinde; Üniversite, “Bilimsel özerkliğe ve kamu tüzelkişiliğine sahip yüksek düzeyde eğitim – öğretim, bilimsel araştırma, yayın ve danışmanlık yapan; fakülte, enstitü, yüksekokul ve benzeri kuruluş ve birimlerden oluşan bir yükseköğretim kurumudur.” olarak tanımlanmıştır.
5.2. 21 inci maddesinde; “Bir fakülte ya da yüksekokulda, aynı veya benzer nitelikte eğitim – öğretim yapan birden fazla bölüm bulunamaz.
Bölüm, bölüm başkanı tarafından yönetilir.
Bölüm başkanı; bölümün aylıklı profesörleri, bulunmadığı takdirde doçentleri, doçent de bulunmadığı takdirde doktor öğretim üyeleri arasından fakültelerde dekanca, fakülteye bağlı yüksekokullarda müdürün önerisi üzerine dekanca, rektörlüğe bağlı yüksekokullarda müdürün önerisi üzerine rektörce üç yıl için atanır. Süresi biten başkan tekrar atanabilir.
Bölüm başkanı, görevi başında bulunamayacağı süreler için öğretim üyelerinden birini vekil olarak bırakır.
Herhangi bir nedenle altı aydan fazla ayrılmalarda, kalan süreyi tamamlamak üzere aynı yöntemle yeni bir bölüm başkanı atanır.
Bölüm başkanı, bölümün her düzeyde eğitim – öğretim ve araştırmalarından ve bölüme ait her türlü faaliyetin düzenli ve verimli bir şekilde yürütülmesinden sorumludur.” 6. Üniversitelerde Akademik Teşkilat Yönetmeliğinin; 6.1. 14 üncü maddesinde; /
“Birden fazla ana bilim dalı bulunan bölümlerde bölüm başkanı, o bölümün aylıklı profesörleri, bulunmadığı taktirde doçentleri, doçent de bulunmadığı taktirde yardımcı doçentleri arasından o bölümü oluşturan anabilim veya anasanat dalı başkanlarının 15 gün içinde verecekleri yazılı görüşlerini dikkate alarak bir hafta içinde fakültelerde, dekanca; fakülteye bağlı yüksekokullar ve konservatuvarlarda müdürün önerisi üzerine dekanca; rektörlüğe bağlı yüksekokullar ve konservatuvarlarda müdürün önerisi üzerine rektörce atanır. Dekan, atamaları rektörlüğe bildirir.
Tek anabilim dalı bulunan bölümlerde bölüm başkanı; bölümün aylıklı profesörleri, bulunmadığı takdirde doçentleri, doçent de bulunmadığı takdirde yardımcı doçentleri arasından, fakültelerde; Bölüm Kurulunun görüşü alınarak dekanca, fakülteye bağlı yüksekokul ve konservatuvarlarda müdürün önerisi üzerinde dekanca, rektörlüğe bağlı yüksekokul ve konservatuvarlarda müdürün önerisi üzerine rektörce atanır.
Dekan, atamaları rektörlüğe bildirir.
Bir bölümlü fakültelerde dekan aynı zamanda bölüm başkanıdır.
Bölüm başkanı bölümdeki öğretim üyelerinden iki kişiyi üç yıl için başkan yardımcısı olarak atayabilir.
Bölüm başkanı gerekli gördüğünde yardımcılarını değiştirebilir. Bölüm başkanının görevi sona erdiğinde yardımcılarının görevleri de sona erer. Bölüm başkanı, bölümün her düzeydeki eğitim-öğretim ve araştırmalarından ve bölümle ilgili her türlü faaliyetin düzenli ve verimli olarak yürütülmesinden, kaynakların etkili bir biçimde kullanılmasını sağlamaktan sorumludur. Bölüm başkanı, fakülte veya yüksekokul kuruluna katılır ve bölümü temsil eder. Bölümde görevli öğretim elemanlarının görevlerini yapmaları bölüm başkanı tarafından izlenir ve denetlenir. Bölüm başkanı, her öğretim yılı sonunda bölümün geçmiş yıldaki eğitim-öğretim ve araştırma faaliyeti ile gelecek yıldaki çalışma planını açıklayan raporu, bağlı bulunduğu rektör, dekan veya yüksekokul müdürüne sunar.
6.2. “Anabilim veya Anasanat Dalı” başlıklı 16 ncı maddesinde; Anabilim veya Anasanat Dalı, bölümü oluşturan ve en az bir bilim veya sanat dalını kapsayan eğitimöğretim, uygulama faaliyetlerinin yürütüldüğü akademik bir birimdir. Anabilim veya anasanat dallarının kurulmasına, birleştirilmesine veya kaldırılmasına doğrudan veya üniversitelerden gelecek önerilere göre
Yükseköğretim Yürütme Kurulu karar verir.
Anabilim veya anasanat dalı başkanı, o anabilim veya anasanat dalının profesörleri, bulunmadığı taktirde doçentleri, bulunmadığı taktirde yardımcı doçentleri, yardımcı doçent de bulunmadığı taktirde öğretim görevlileri arasından, o anabilim veya anasanat dalında görevli öğretim üyeleri ve öğretim görevlilerince seçilir ve bir hafta içinde yüksekokul müdürü, konservatuvar müdürü veya dekan tarafından atanır.
Anabilim veya anasanat dalı başkanı olarak atanabilecek öğretim üyesi veya öğretim görevlisi sayısının en çok iki olması halinde, başkan, yüksekokul müdürü, konservatuvar müdürü veya dekan tarafından doğrudan atanır. Atamalar rektörlüğe bildirilir.
Anabilim veya anasanat dalı kurulu, bilim veya sanat dalı başkanlarından oluşur. Anabilim veya anasanat dalının, yalnız bir bilim veya sanat dalını kapsadığı durumlarda, anabilim veya anasanat dalı kurulu bütün öğretim üyelerinden ve öğretim görevlilerinden oluşur. Anabilim veya anasanat dalı kurulu, ilgili anabilim veya anasanat dalı programlarının planlanması ve uygulanmasında anabilim veya anasanat dalı başkanına görüş bildirir.
Üniversitenin tüm birimlerini kapsamak kaydıyla, Üniversite veya Yüksek Teknoloji Enstitüsü
Senatosu’nun önerisi ve Yükseköğretim Yürütme Kurulu’nun uygun görmesi halinde, üniversite veya yüksek teknoloji enstitüsüne bağlı tıp, diş hekimliği, eczacılık ve eğitim fakülteleri dışındaki tüm fakülte ve yüksekokulların bölümlerinde bölümle aynı adı taşıyan sadece bir anabilim veya sadece bir anasanat dalı, diplomaya yönelik birden fazla program yürüten bölümlerde ise program sayısı kadar anabilim ve anasanat dalı kurulabilir.
Bölümle aynı adı taşıyan tek ana bilim veya anasanat dalı bulunan bölümlerde bölüm başkanı aynı zamanda anabilim ve anasanat dalı başkanıdır.
6.3. “Bilim veya Sanat Dalı” başlıklı 17 nci maddesinde; /
Bilim veya sanat dalı, anabilim veya anasanat dalı içinde eğitim-öğretim, araştırma ve uygulama yapan bir birimdir. Anabilim veya anasanat dallarına bağlı olarak bilim veya sanat dalı, üniversite senatosunun teklifi ve Yükseköğretim Yürütme Kurulu kararı ile kurulabilir.
Bilim veya sanat dalı başkanı, o bilim veya sanat dalının profesörleri, bulunmadığı taktirde doçentleri, bulunmadığı takdirde yardımcı doçentleri, yardımcı doçent de bulunmadığı taktirde öğretim görevlileri arasından, o bilim veya sanat dalında görevli öğretim üyeleri ve öğretim görevlilerince seçilir ve bir hafta içinde yüksekokul müdürü, konservatuvar müdürü veya dekan tarafından atanır. Bilim veya sanat dalı başkanı olarak atanabilecek öğretim üyesi veya öğretim görevlisi sayısının en çok iki olması halinde başkan, yüksekokul müdürü, konservatuvar müdürü veya dekan tarafından doğrudan atanır. Atamalar rektörlüğe bildirilir.
Bilim veya sanat dalı kurulu, o bilim veya sanat dalında görevli profesör, doçent, yardımcı doçent ile öğretim görevlilerinden oluşur. Bilim veya sanat dalı kurulu, ders programlarının, araştırmaların hazırlanma ve uygulamaları ile ilgili önerilerini bilim veya sanat dalı başkanına sunar.
6.4. “Yöneticilerle İlgili Ortak Hükümler” başlıklı 18 inci maddesinde; Bölüm, anabilim, anasanat, bilim ve sanat dalları başkanlarının görev süreleri üç yıldır. Süresi biten başkan yeniden aynı usullerle atanabilir. Bölüm başkanları ile yardımcıları devamlı statüde veya devlet memurlarının tâbi oldukları mesai saatlerine ve süresine tâbi olmak şartıyla kısmi statüde olan öğretim üyeleri arasından bu Yönetmeliğin 14.; anabilim, anasanat, bilim ve sanat dalları başkanları ile yardımcıları devamlı statüde veya devlet memurlarının tâbi olduğu mesai saatlerine ve süresine tâbi olmak şartıyla kısmi statüde olan öğretim üyeleri, bulunmadığı taktirde öğretim görevlileri arasından Yönetmeliğin 16. ve 17.
maddelerinde belirtilen esaslara göre seçilir. Gerektiğinde, bir kişide birden fazla yöneticilik görevi, ancak rektörün onayı ile toplanabilir. Dekan gerekli gördüğü hallerde değişik eğitim birimlerinin koordinatörlüğünü yapar.
Ancak birden fazla anabilim dalının kapsandığı bölümlerde bölüm başkanı bir anabilim dalı başkanlığını, birden fazla bilim dalının kapsandığı anabilim dallarında, anabilim dalı başkanı bir bilim dalı başkanlığını üstlenebilir. Dekan gerekli gördüğü hallerde değişik eğitim birimlerinin koordinatörlüğünü yapar.
Başkanlık görevinde bir doçentin bulunması halinde bir profesörün, bir yardımcı doçentin bulunması halinde profesör veya doçentin, bir öğretim görevlisinin bulunması halinde ise bir öğretim üyesinin aynı birimde görevlendirilmesi ile başkanlık görevi sona erer. Boşalan başkanlık görevine usulüne göre yeni başkan atanır. Bir birimde başkanlık yapan yardımcı doçentin veya öğretim görevlisinin görev sürelerinin bitiminde başkanlık görevleri de sona erer.
Bölüm, anabilim, anasanat, bilim ve sanat dalı başkanları görevi başında bulunamayacağı süreler için yardımcıları veya öğretim üyelerinden birini vekil olarak bırakırlar. Herhangi bir nedenle altıaydan fazla ayrılmalarda kalan süreyi tamamlamak üzere aynı yöntemle yeni bir başkan atanır.
Anabilim veya anasanat dalı, bilim veya sanat dalı başkanlıkları boşaldığında, yüksekokul müdürü, konservatuvar müdürü veya dekan, o anabilim veya anasanat, bilim veya sanat dalında görevli öğretim üyelerini ve öğretim görevlilerini, boşalmış olan dal başkanını seçmek üzere bir hafta içinde toplantıya çağırır. Seçimler üye tam sayısının yarıdan bir fazlasının katılması ile gizli oyla yapılır. Başkan katılan üye sayısının salt çoğunluğu ile seçilir. (Değişik son cümle:RG-23/07/2003-25177) Anabilim veya anasanat, bilim veya sanat dalı başkanlarının seçiminde üçüncü tur sonunda salt çoğunluğun sağlanamaması halinde dördüncü turda da en çok oy alan aday seçilmiş olur.
(Ek altıncı fıkra:RG-23/07/2003-25177) Dördüncü turda oyların eşit çıkması halinde beşinci tur oylama yapılır. Bu turda da eşitliğin bozulmaması halinde başkan, eşit oy alanlar arasından yüksekokul müdürü, konservatuar müdürü veya dekan tarafından doğrudan atanır ve atama Rektörlüğe bildirilir.
düzenlemeleri yer almaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
/
7. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; Başvuranın bölüm/ anasanat dalı başkanlıklarına atanma talebinin reddi; Yönetici atamalarının, iyi yönetim ilkelerinden “kanunlara uygunluk” ilkesine uygun yapılması için gerekli özenin gösterilmesi hususunda tavsiyede bulunulması yönündeki öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 8. Başvuran, Üniversitelerde Akademik Teşkilat Yönetmeliğine aykırı bir şekilde anasanat dalı başkanı ataması yapıldığı, müdürlük tarafından kendisinin bölüm başkanı olarak atanmasının talep edildiğini ancak
Rektörlükçe uygun bulunmadığını, Yönetmeliğe aykırı şekilde atamasının yapılmadığını, bunun gerekçesini istediğinde Rektörlükçe cevap verilmediğini, alınan kararların keyfi olduğunu belirterek; bölüm başkanlığına ve anasanat dalı başkanlığına Yönetmeliğe uygun şekilde atamanın yapılmasını, usulsüz atama hakkında yasal işlem yapılmasını talep etmektedir.
9. Üniversiteden talep edilen bilgilerden; başvuranın, Devlet Konservatuvarı öğretim üyesi olduğu ve
11.03.2020 tarihinde Profesör olarak atandığı anlaşılmaktadır.
10. Başvuruya konu atamalara ilişkin olarak Üniversite tarafından yapılan açıklamada; Bölüm
Başkanlığına, o tarihte Devlet Konservatuvarı ve adı geçen Bölümde öğretim üyesi olan
. .nin 24.08.2021 tarihi itibarıyla vekaleten atandığı, Anasanat Dalı Başkalığına ise Devlet Konservatuvarı
Müdürlüğünün 28.12.2021 tarihli ve sayılı yazısı ile . .nin atandığı, yapılan atamaların mevzuata uygun olduğu ve ilgilinin atama koşularını sağladığı; ancak Üniversitelerde Akademik Teşkilat
Yönetmeliğinin 14 ve 16 ncı maddeleri hükmü gereği başvurandan başka bahse konu olan Sahne Sanatları
Bölüm Başkanlığında 3 ve Tiyatro Anasanat Dalı Başkanlığı kadrosunda bulunan diğer 2 Profesörün de atama koşullarını sağladığı; Sahne Sanatları Bölüm Başkanlığına 28.01.2020, Tiyatro Anasanat Dalı
Başkanlığına da 20.02.2020 tarihinde . .nın atandığı, başvuranın ise 11.03.2020 tarihinde Profesör olarak atandığı, . .nın 09.08.2021 tarihinde Anasanat Dalı ve Bölüm Başkanlığı görevinden istifa ettiği, Bölüm Başkanlığını ise 24.08.2021 tarihinden itibaren o bölümün öğretim üyesi ve aynı zamanda olan .İ.nin vekaleten yürüttüğü, Anasanat Dalı Başkanlığına da 28.12.2021 tarihi itibariyle . .nin atandığı; başvuranın Sahne Sanatları Bölüm Başkanlığına 09.08.2021 tarihinde ataması Devlet Konservatuvarı Müdürlüğünce teklif edildiği ancak Rektörlükçe uygun görülmediği, anılan kadrolara atamaların 2547 sayılı Kanunun 21 inci maddesi ve Üniversitelerde Akademik Teşkilat
Yönetmeliğinin 14 ve 16 ncı madde hükümleri gereğince yapıldığı ve yapılan atamaların mevzuata uygun olduğu ifade edilmiştir.
11. Üniversite tarafından yapılan açıklamada ayrıca; Rektörlüğe 25.06.2020 tarihinde . .nin atandığı, Devlet Konservatuvarında yeniden yapılandırmaya gidilerek, Konservatuvar Müdürlüğünü vekaleten yürüten . .nin yerine 16.12.2021 tarihinde . . . .nün asaleten atamasının yapıldığı, Bölüm Başkanlıklarına ve Anasanat, Anabilim Dalı Başkanlıklarına yapılan atama ve tekliflerin mevzuata uygun şekilde yapıldığı belirtilmiştir.
12. Üniversitelerde Akademik Teşkilat Yönetmeliğinin 14 üncü maddesinde bölüm başkanının nasıl atanacağı düzenlenmiş olup; buna göre, o bölümün aylıklı profesörleri, bulunmadığı taktirde doçentleri, doçent de bulunmadığı taktirde yardımcı doçentleri arasından o bölümü oluşturan anabilim veya anasanat dalı başkanlarının 15 gün içinde verecekleri yazılı görüşlerini dikkate alarak bir hafta içinde fakültelerde, dekanca; fakülteye bağlı yüksekokullar ve konservatuvarlarda müdürün önerisi üzerine dekanca; rektörlüğe bağlı yüksekokullar ve konservatuvarlarda müdürün önerisi üzerine rektörce atanacağına hükmedilmiştir. Anılan Yönetmeliğin 16 ncı maddesinde ise; anabilim veya anasanat dalı başkanının nasıl atanacağı düzenlenmiş olup; buna göre, o anabilim veya anasanat dalının
profesörleri, bulunmadığı taktirde doçentleri, bulunmadığı taktirde yardımcı doçentleri, yardımcı doçent de bulunmadığı taktirde öğretim görevlileri arasından, o anabilim veya anasanat dalında görevli öğretim üyeleri ve öğretim görevlilerince seçileceği ve bir hafta içinde yüksekokul müdürü, konservatuvar müdürü veya dekan tarafından atanacağına hükmedilmiştir.
13. Başvuru konusuna ilişkin olarak Üniversiteden temin edilen bilgilerden; Sahne Sanatları Bölüm
Başkanlığına 28/01/2020 tarihinde . .nın atandığı, 09/08/2021 tarihinde ise istifa ettiği; 24/08/2021 tarihinde . .nin vekaleten, 31/12/2021 tarihinde ise asaleten atamasının yapıldığı; Tiyatro Anasanat Dalı Başkanlığına ise 20/02/2020 tarihinde . .nın atandığı, 09/08/2021 tarihinde istifa ettiği; 28/12/2021 tarihinde ise .İ.nin atandığı anlaşılmaktadır.
14. T.C. Anayasasının 2 nci maddesinde, Türkiye Cumhuriyetinin Hukuk Devleti olduğu belirtilmektedir.
İdarenin işlem tesis ederken hukuka bağlı olması ve hukuk kaideleri içinde hareket etmesi hukuk devleti ilkesinin bir gereğidir.
15. Hukuk devleti ilkesi kapsamda, idari işlemin belli bir sebebe dayanması gerektiği açık bir kuraldır.
İdarenin takdir yetkisinin söz konusu olması halinde dahi keyfi olarak hareket edebileceği anlamına gelmez.
İdareye yasalarla tanınan takdir yetkisi mutlak olmayıp, kamu yararı ve hizmet gerekleri ile sınırlıdır. İdare takdir yetkisini kullanırken kendisine verilen yetkinin amacı doğrultusunda hareket etmeli, nesnellik ve tarafsızlık içinde davranmalı, orantılılık ilkesine uymalı, kanunlar özel koşullar öngörmüşse bunlara uymalı, bu yetkiyi kamu yararı için ve gerekçeli olarak kullanmalıdır.
16. Yükseköğretim Kanununun 21 inci maddesi ile Üniversitelerde Akademik Teşkilat
Yönetmeliğinin 14 üncü maddesinde, bölüm başkanının; bölümün aylıklı profesörleri, bulunmadığı takdirde doçentleri, doçent de bulunmadığı takdirde doktor öğretim üyeleri arasından atanacağına; benzer şekilde, Yönetmeliğin 16 ncı maddesinde de anabilim veya anasanat dalı başkanının, o anabilim veya anasanat dalının profesörleri, bulunmadığı taktirde doçentleri, bulunmadığı taktirde yardımcı doçentleri, yardımcı doçent de bulunmadığı taktirde öğretim görevlileri arasından atanacağına hükmedilmiştir.
17. İdarenin nasıl davranması, nasıl bir işlem tesis etmesi gerektiğinin açıkça gösterildiği durumda bağlı yetkiden söz edilmekte olup; . .nın 28/01/2020-09/08/2021 tarihinde Sahne Sanatları Bölüm
Başkanlığına atandığı; aynı dönemde 20/02/2020- 09/08/2021 tarihinde Tiyatro Anasanat Dalı
Başkanlığına da atandığı anlaşılmakta; bu kapsamda, söz konusu bölüm ve anasanat dalında profesör bulunurken doçent unvanında başkan atamalarının söz konusu düzenlemelere aykırı olduğu, dolayısıyla Üniversitenin anılan atamalarının hukuka aykırı olduğu değerlendirilmektedir.
18. Aynı profesörün aynı zamanda iki başkanlığa atanması hususuna itiraza ilişkin olarak; söz konusu
Yönetmeliğin 18 inci maddesinde; gerektiğinde, bir kişide birden fazla yöneticilik görevinin, ancak rektörün onayı ile toplanabileceğine hükmedilmiş olup; söz konusu anasanat dalında görevli üç profesör arasından . .nin feragat dilekçesinin olması, başvuranın 28/12/2021 tarihli dilekçesinde belirttiği “… Tiyatro ASD başkanı atanma olasılığım konusundaki görüşümü belirtmem mümkün değildir” ifadesi sebebiyle tek aday olarak .İ. birden fazla başkanlık görevine atanması, anılan düzenleme kapsamında hukuka aykırılık oluşturmamaktadır.
19. Yukarıda anlatılan hususlar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Üniversitenin Anayasa ile garanti altına alınan bilimsel özerklik ve takdir yetkisi kapsamında ve ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde, mevcut bölüm/ anasanat dalı başkan atamalarında Üniversitenin takdir yetkisini kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırı kullandığı yönünde herhangi bir emare oluşmadığı; bunun yanı sıra, Üniversitenin başvuruya konu edilen önceki başkanlık atamalarında, söz konusu bölüm ve anasanat
/
dalında profesör bulunurken doçent unvanında başkan atamalarının anılan mevzuat hükümlerine ve dolayısıyla hukuka aykırı olduğu kanaat ve sonucuna varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 20. İyi yönetim ilkelerine, 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiştir. Söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmeler neticesinde; başvurunun inceleme ve araştırması kapsamında Kurumumuzca istenilen bilgi ve belgelerin idare tarafından süresi içerisinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği, böylece
“kararların gerekçeli olması ve makul sürede karar verme” ilkelerine uygun davranıldığı anlaşılmıştır.
21. Diğer taraftan, Üniversitenin başvuruya konu edilen önceki başkan atamalarında, söz konusu bölüm ve anasanat dalında profesör bulunurken doçent unvanında başkan atamalarının anılan mevzuat hükümlerine aykırı olduğu, dolayısıyla İdarenin anılan işlemlerinin “kanunlara uygunluk” ilkesine aykırı olduğu değerlendirilmektedir. Bununla birlikte, idarenin, başvurucuya verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği, bu nedenle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine de uymadığı anlaşılmış olup; idarenin bahse konu ilkelere uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
22. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu kararın başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup; Eskişehir İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçelerle; Başvuranın bölüm/ anasanat dalı başkanlıklarına atanma talebinin REDDİNE, Yönetici atamalarının, iyi yönetim ilkelerinden “kanunlara uygunluk” ilkesine uygun yapılması hususunda gerekli özenin gösterilmesi yönünde Anadolu Üniversitesi Rektörlüğüne TAVSİYEDE
BULUNULMASINA,
Kararın başvurana ve Anadolu Üniversitesi Rektörlüğüne tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
/