|
ÖZET: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi Rektörlüğü, başvuranın ders muafiyeti talebini, ilgili yönetmelik hükümleri çerçevesinde reddetmiştir. Başvuran, daha önce muaf olduğu derslere ek olarak Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri Bölümünde yer alan bazı derslerden muaf tutulmasını talep etmiştir. Ancak, üniversite, başvuranın muafiyet talep ettiği derslerin içerik ve kredi/saat bakımından uygun olmadığını belirterek, muafiyetin reddedildiğini açıklamıştır.
Yönetmelik gereği, muafiyet taleplerinin değerlendirilmesinde derslerin içerik ve yeterlilik uyumu esas alınmaktadır. Başvuranın daha önce aldığı derslerin üzerinden uzun bir süre geçmiş olması ve ders içeriklerinin değişmiş olabileceği gerekçesiyle, üniversitenin muafiyet talebini reddetmesi hukuka uygun bulunmuştur. Ayrıca, üniversitelerin bilimsel özerkliği çerçevesinde, ders muafiyeti konusunda takdir yetkisine sahip olduğu vurgulanmıştır. Sonuç olarak, başvuranın muafiyet talebi reddedilmiş ve bu işlem hukuka uygun olarak değerlendirilmiştir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2021/10895-S.21.17519
BAŞVURU NO : 2021/2886
KARAR TARİHİ : 26/07/2021
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : HATAY MUSTAFA KEMAL ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ
Başvuranın ders muafiyeti talebi hakkında.
BAŞVURUNUN KONUSU :
BAŞVURU TARİHİ : 07/02/2021
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran özetle; 2005 yılında Kafkas
Üniversitesi Veteriner Fakültesinden, 2015 yılında Fırat Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Hayvan
Besleme ve Beslenme Hastalıkları Anabilim Dalı Yüksek Lisans programından, 2020 yılında da Anadolu
Üniversitesi Açık Öğretim Fakültesi Tarım Ön lisans programından mezun olduğunu, 2020 yılı Dikey Geçiş
Sınavı (DGS) ile Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri bölümüne kaydolduğunu, ders muafiyeti için Ziraat Fakültesine vermiş olduğu 12.10.2020 tarihli dilekçe ve eklerine istinaden Fakülte Kurulu tarafından Veteriner Fakültesinde alıp başarılı olduğu “Türk Dili 1-2”, “Atatürk
İlkeleri ve İnkılap Tarihi 1-2” derslerinden ayrıca Tarım Ön lisans bölümünde alıp başarılı olduğu “Genel
Ekonomi”, “Hayvan Yetiştirme” ve “Girişimcilik” derslerinden muaf tutulduğunu, ancak Fakülteye muafiyet için verdiği dilekçe ve ekinde yer alan transkript ve ders içerikleri belgelerinde belirtildiği halde, isimleri aynı veya farklı olan bazı dersler ile birlikte daha önce aldığı derslerin içeriğinin aynı olmasına rağmen, “Yabancı Dil 1-2, Fizik, Kimya, Zooloji, Botanik, İklim Bilgisi, Temel Bilgi Teknolojileri, Bahçe
Bitkilerine Giriş, İstatistik, Toprak Bilimi, İşletme Yönetimi ve Pazarlama, Bahçe Bitkileri Ekolojisi, Genetik, Bitki Koruma, Tarımsal Yapılar ve Sulama, Tarla Bitkileri, Tarımsal Mekanizasyon, Yemler ve
Hayvan Besleme, Bitki Koruma, Kanatlı Hayvan Yetiştirme, Küçükbaş Hayvan Yetiştirme, Büyükbaş
Hayvan Yetiştirme, Arıcılık ve İpek Böcekçiliği” derslerinin bazılarından 2005 yılında lisans ve 2020 yılında ön lisans düzeyinde alıp geçmesine rağmen muaf tutulmadığını ve üst sınıfa intibakı yapılmadığını, bunun üzerine 17.11.2020 tarihinde Kurumumuza başvuru yaptığını, ancak Kurumumuzun 04.12.2020 tarihli Gönderme Kararına karşı Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi Rektörlüğü’nün herhangi bir cevap vermediğini, ve bu süreçte muafiyet talep ettiği derslerden “Yabancı Dil 1, Fizik, Kimya, Zooloji, Botanik
ve Bahçe Bitkileri Ekolojisi” derslerini yeniden alarak dönem sonu sınavlarında başarı ile verdiğini belirterek daha önce muaf olduğu derslere ek olarak Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri Bölümünde yer alan; “Yabancı Dil 2, İklim Bilgisi, Temel Bilgi Teknolojileri, Bahçe Bitkilerine Giriş, İstatistik, Toprak Bilimi, İşletme Yönetimi ve Pazarlama, Genetik, Bitki Koruma, Tarımsal Yapılar ve Sulama, Bitki Biyokimyası, Örtü Altı Sebzeciliği, Tarla Bitkileri, Tarımsal Mekanizasyon, Yemler ve Hayvan Besleme, Kanatlı Hayvan
Yetiştirme, Küçükbaş Hayvan Yetiştirme, Büyükbaş Hayvan Yetiştirme, Arıcılık ve İpek Böcekçiliği” derslerinden ikinci dönem ders kayıtlarının yapılacağı tarihten önce muaf sayılarak Ziraat Fakültesi Bahçe
Bitkileri Bölümü üçüncü sınıfına intibakının yapılmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvurudaki iddialara ilişkin olarak Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi Rektörlüğü’nden
Kurumumuzca detaylı bilgi ve belge talebinde bulunulmuş olup; Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi
Rektörlüğü’nün 18/03/2021 tarih ve sayılı Kurumumuza ulaşan cevabı yazısında; 2.1. Başvuranın başvurusunda belirttiği derslerden muaf tutulmak üzere süresinde başvuruda bulunduğu, 2.2. Ders muafiyeti başvurularının sonuçlandırılmasının, Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi Ön Lisans ve
Lisans Eğitim Öğretim ve Sınav Yönetmeliği ve İntibak İşlemleri Yönergesi ve Bologna Bilgi Sistemi belgelerine dayandırılmakta olduğu, 2.3. Başvuranın muafiyet işlemi konusunda 21/10/2021 tarihli Bölüm Kurulu sonrasında Bölüme tekrar başvurmadığı, direkt Kurumumuza muafiyet itirazı başvurusunda bulunmuş olduğu, 2.4. Bölümce alınan Kurul Kararı ve Fakülte Yönetim Kurulu Kararlarının ekte sunulduğu, açıklamaları Kurumumuza bildirilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın:
3.1. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74’üncü maddesinde; “…Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…” 3.2.“Eğitim ve öğrenim hakkı ve ödevi” başlıklı 42’nci maddesinde; “Kimse, eğitim ve öğrenim hakkından yoksun bırakılamaz…” 3.3. “Yükseköğretim kurumları” başlıklı 130’uncu maddesinde; “Çağdaş eğitim-öğretim esaslarına dayanan bir düzen içinde milletin ve ülkenin ihtiyaçlarına uygun insan gücü yetiştirmek amacı ile; ortaöğretime dayalı çeşitli düzeylerde eğitim-öğretim, bilimsel araştırma, yayın ve danışmanlık yapmak, ülkeye ve insanlığa hizmet etmek üzere çeşitli birimlerden oluşan kamu tüzelkişiliğine ve bilimsel özerkliğe sahip üniversiteler Devlet tarafından kanunla kurulur… Üniversiteler ve bunlara bağlı birimler, Devletin gözetimi ve denetimi altında olup, güvenlik hizmetleri Devletçe sağlanır… Yükseköğretim kurumlarının
kuruluş ve organları ile işleyişleri ve bunların seçimleri, görev, yetki ve sorumlulukları üniversiteler üzerinde Devletin gözetim ve denetim hakkını kullanma usulleri, öğretim elemanlarının görevleri, unvanları, atama, yükselme ve emeklilikleri, öğretim elemanı yetiştirme, üniversitelerin ve öğretim elemanlarının kamu kuruluşları ve diğer kurumlar ile ilişkileri, öğretim düzeyleri ve süreleri, yükseköğretime giriş, devam ve alınacak harçlar, Devletin yapacağı yardımlar ile ilgili ilkeler, disiplin ve ceza işleri, malî işler, özlük hakları, öğretim elemanlarının uyacakları koşullar, üniversitelerarası ihtiyaçlara göre öğretim elemanlarının görevlendirilmesi, öğrenimin ve öğretimin hürriyet ve teminat içinde ve çağdaş bilim ve teknoloji gereklerine göre yürütülmesi, Yükseköğretim Kuruluna ve üniversitelere
Devletin sağladığı malî kaynakların kullanılması kanunla düzenlenir.” 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5’inci maddesinde; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir…”
5. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun:
5.1.“Amaç” başlıklı 1’inci maddesinde; “Bu kanunun amacı; yükseköğretimle ilgili amaç ve ilkeleri belirlemek ve bütün yükseköğretim kurumlarının ve üst kuruluşlarının teşkilatlanma ,işleyiş, görev, yetki ve sorumlulukları ile eğitim-öğretim, araştırma, yayım, öğretim elemanları, öğrenciler ve diğer personel ile ilgili esasları bir bütünlük içinde düzenlemektir.” 5.2. “Kapsam” başlıklı 2’nci maddesinde; “Bu kanun; yükseköğretim üst kuruluşlarını, bütün yükseköğretim kurumlarını, bağlı birimlerini ve bunlarla ilgili faaliyet ve esasları kapsar.” 5.3. “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinde; “…d) Üniversite: Bilimsel özerkliğe ve kamu tüzelkişiliğine sahip yüksek düzeyde eğitim-öğretim, bilimsel araştırma, yayın ve danışmanlık yapan; fakülte, enstitü, yüksekokul ve benzeri kuruluş ve birimlerden oluşan bir yükseköğretim kurumudur…” 5.4.“Yükseköğretim Kurulunun görevleri” başlıklı 7 inci maddesinin (e ) fıkrasında; “Yükseköğretim kurumlarında eğitim – öğretim programlarının asgari ders saatlerini ve sürelerini ,öğrencilerin yatay ve dikey geçişleriyle ve yüksekokul mezunlarının bir üst düzeyde öğrenim yapmalarına ilişkin esasları
Üniversitelerarası Kurulun da görüşlerini alarak tespit etmek,” 5.5. “Senato” başlıklı 14’üncü maddesinde; “…b. Görevleri: Senato, üniversitenin akademik organı olup aşağıdaki görevleri yapar: (1) Üniversitenin eğitim-öğretim, bilimsel araştırma ve yayım faaliyetlerinin esasları hakkında karar almak, (2) Üniversitenin bütününü ilgilendiren kanun ve yönetmelik taslaklarını hazırlamak veya görüş bildirmek, (3) Rektörün onayından sonra Resmi Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe girecek olan üniversite veya üniversitenin birimleri ile ilgili yönetmelikleri hazırlamak, (4) Üniversitenin yıllık eğitim öğretim programını ve takvimini inceleyerek karara bağlamak, … (8) Bu kanunla kendisine verilen diğer görevleri yapmaktır.” 5.6. “Fakülte Yönetim Kurulu” başlıklı 18’inci maddesinde; “… b. Görevleri: Fakülte yönetim kurulu, idari faaliyetlerde dekana yardımcı bir organ olup aşağıdaki görevleri yapar: (1) Fakülte kurulunun kararları ile tespit ettiği esasların uygulanmasında dekana yardım etmek, (2) Fakültenin eğitim-öğretim, /
plan ve programları ile takvimin uygulanmasını sağlamak, (3) Fakültenin yatırım, program ve bütçe tasarısını hazırlamak, (4) Dekanın fakülte yönetimi ile ilgili getireceği bütün işlerde karar almak, (5)
Öğrencilerin kabulü, ders intibakları ve çıkarılmaları ile eğitim – öğretim ve sınavlara ait işlemleri hakkında karar vermek, (6) Bu kanunla verilen diğer görevleri yapmaktır.” 5.7. “Lisans düzeyinde öğretim” kenar başlıklı 43’üncü maddesinde; “Yükseköğretim, harca tabi olup bu kanunda belirlenen amaç ve ana ilkelere göre aşağıdaki şekilde düzenlenir. a. Yükseköğretim kurumlarında, kuruluş özelliklerine ve ihtiyaçlarına göre yapılan eğitim – öğretim ve buna dayalı olarak verilen diplomalarla ilgili esaslar her üniversitece hazırlanacak öğretim ve sınav yönetmeliğinde belirtilir.” 5.8.“Diploma alma, ders kredilerinin hesaplanması, öğrencilik haklarından yararlanma ve sınavlar:” başlıklı 44’üncü maddesinde; “b. Yükseköğretim kurumlarında, öğretim faaliyetlerinin üç dönemi aşmamak üzere yıl içinde kaç döneme ayrılarak sürdürüleceği; her bir dönemde alınması gereken asgari ve azami kredi miktarları; her bir diploma programının diplomayı almayı hak eden kişiye kazandıracağı bilgi, beceri ve yetkinliklerin neler olacağı ve bunların ölçme ve değerlendirmelerinin nasıl yapılacağı; hazırlık sınıfı veya başka yollarla yabancı dil yeterliliğinin nasıl kazandırılacağı ve yabancı dil bilgi düzeyinin nasıl ölçüleceği; kayıt, devam, uygulama, tez ve teorik ders içerikleri, ön şartlı dersler, sınav çeşitleri ve bunların ders başarı notuna katkısı; öğrencilerin mezuniyet sonrası istihdamına ilişkin olarak bilgi, görüş ve tecrübelerine ihtiyaç duyulan kişileri ifade eden dış paydaşların diploma programlarına ilişkin değerlendirmelerinin alınması; diğer yurt içi ve yurt dışı yükseköğretim kurumlarından alınan derslerin kredilerinin intibakının sağlanması; ilgili programın tamamlanmasına yönelik önceden kazanılmış yeterliliklerin tanınması; farklı diploma programlarından bazı derslerin alınmasıyla yandal veya çift anadal yapılması; diploma alınabilmesi için, uygulama, teorik, uzaktan veya açıköğretim özellikleri ile (…)(2) (…)(3) eğitim öğretimin devamına ilişkin diğer hususlar, Yükseköğretim Kurulunun bu konularda belirlediği temel ilkelere uygun olarak yükseköğretim kurumları senatoları tarafından belirlenir.” 6. Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi Ön Lisans ve Lisans Eğitim Öğretim ve Sınav Yönetmeliği’nin “Ders muafiyetleri” kenar başlıklı 14 üncü maddesinde; “ (1) Üniversiteye bağlı birimlere kayıt yaptıran bir öğrenci; daha önce kayıtlı olduğu bir yükseköğretim kurumunda aldığı derslerin kayıt yaptırdığı birimin ders programlarında yer alan derslere içerik ve kredi/saat bakımından uygun olması halinde, bu derslerden muaf sayılabilir ve otomasyon sistemine yönetmeliğe uygun harf notları işlenir. Ders muafiyetleri, ders muafiyet komisyonunun/bölümün önerisi ve ilgili birimin yönetim kurulunun kararıyla öğrencinin öğreniminin ilk yılının başında toptan ve bir defaya mahsus olmak üzere yapılır. (2) Öğrenciler muafiyet ve/veya intibak başvurularını, Üniversiteye kayıt döneminde veya kayıt dönemini izleyen on beş gün içerisinde kayıt yaptırdıkları öğretim birimlerine yapmak zorundadır. Bu tarihten sonra yapılacak başvurular dikkate alınmaz. (3) Ortak zorunlu dersler dâhil, daha önce kayıtlı olduğu bir yükseköğretim kurumunda başarılı olduğu derslerden muafiyet isteği kabul edilen öğrencilerin muaf olduğu toplam kredi; birinci sınıfta okutulan derslerin toplam kredisinin %50 veya daha fazlası ise ikinci sınıfa intibakı yapılır.
Üçüncü sınıfa intibak yapılabilmesi için ise öğrencinin birinci sınıfta okutulan toplam kredinin 2/3’ünden ve ikinci sınıfta okutulan toplam kredinin yarısından fazla kredilik dersten muaf olması gerekir. (4)
Öğrencinin hangi sınıfa intibakının yapılacağı, üçüncü fıkrada belirtilen esaslara göre ilgili birimin
/
yönetim kurulunca kararlaştırılır. Bu işlemler sonucu kabul edilen eşdeğer süre, azami öğretim süresinden düşülür. İntibakı yapılan öğrenciler öncelikle varsa muaf olmadığı alt sınıf derslerini alır.(5)(Ek:RG(3)
14/10/2020-31274) Muafiyet işlemleri Senato tarafından belirlenen esaslara göre yürütülür.” 7. Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi Önlisans ve Lisans Ders Muafiyet ve İntibak İşlemleri
Yönergesi’nin, 7.1. “Amaç” kenar başlıklı 1’inci maddesinde; “(1) Bu Yönergenin amacı, Hatay Mustafa Kemal
Üniversitesi’nde yapılan muafiyet sınavlarına ilişkin esaslar ile daha önce YÖK tarafından denkliği kabul edilen herhangi bir yükseköğretim kurumunda öğrenim görmüş olup Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi’ne kayıt yaptıran öğrencilerin başarılı oldukları derslerden muaf tutulmalarına ve sınıf intibaklarına ilişkin esasları düzenlemektir.” 7.2. “Muafiyet /İntibak Başvuruları” kenar başlıklı 5’inci maddesinde; “(1) (a) Öğrenciler muafiyet ve/veya intibak başvurularını, Üniversiteye kayıt yaptırdığı ilk yarıyılda/yıldaki kayıt döneminde veya kayıt dönemini izleyen 15 (onbeş) gün içerisinde kayıt yaptırdıkları öğretim birimine yapmak zorundadır. Süresi içinde yapılmayan başvurular kabul edilmez. (b) Genel Not Ortalamasıyla Yatay Geçiş başvurusu yapan öğrencilerin ayrıca ders muafiyet başvurusu yapmaları gerekmeksizin, muafiyet işlemleri ilgili komisyonca doğrudan yapılarak alt yıl/yarıyıllardan almaları zorunlu olan dersler raporlarında belirtilir. (2) İleriki yarıyıl/yıllarda sadece eğitim-öğretim programlarına sonradan konulacak derslere ilişkin muafiyet talepleri yapılabilir. Bunun dışında, ikinci kez muafiyet talebi ya da yapılmış olan intibak işlemlerinin iptaline veya değişikliğine yönelik istemde bulunulmaz. (3) Zorunlu hazırlık olan programlarda muafiyet başvurusu yabancı dil yeterlik sonuçlarının açıklanmasından itibaren en geç 5 (beş) gün içinde yapılır.
Yabancı dilde yeterlilik alamayarak hazırlık okuyan öğrenciler için, ilgili sınıfın başarılmasından sonraki yarıyılda / yılda bu yönergenin 5. maddesinin (1) fıkrasındaki koşullar uygulanır. (4) (a) Başvurular sırasında Öğrenci İşleri Daire Başkanlığı WEB sitesinde yer alan matbu dilekçe formları kullanılır. b)
Muafiyet başvuru dilekçelerinde, daha önce bir yükseköğretim kurumunda alınarak başarılı olunan derslerin karşılığında muaf olmak istenen dersler açıkça belirtilir. c) Başvuru dilekçesi ekine, daha önce öğrenim görülen Yükseköğretim Kurumu tarafından onaylanmış (mühürlü, kaşeli ve imzalı) not belgesi (transkript) ve onaylı ders içeriklerinin eklenmesi zorunludur. Söz konusu belgelerin fotokopi, faks, onaysız ve/veya eksik olması durumunda başvuru işleme alınmaz.” 7.3. “Muafiyet işlemleri” kenar başlıklı; 6’ncı maddesinde; “(1) YÖK tarafından denkliği tanınmayan yurtdışındaki üniversitelerden alınan dersler için muafiyet ve intibak işlemleri yapılmaz.” 7’nci maddesinde; “(1) Eşdeğer sayılması istenen bir dersin adının, eşdeğer sayılacak ders ile birebir aynı olması gerekmez. Muafiyeti istenen dersin zorunlu veya seçmeli ders olmasına bakılmaksızın başarılı olmak şartıyla, ders içeriğinin ve ders saatlerinin uyumuna ve yeterliliğine göre karar verilir.” 8’inci maddesinde; “(1) Birden fazla tekrarlanan dersler için muafiyet değerlendirmesinde, en son alınan başarı notu esas alınır. (2) Muafiyet taleplerinde kayıt tarihi itibarı ile daha önce bir yükseköğretim kurumunda son 5 (beş) yıl içerisinde alınan dersler geçerlidir. Başarısız dersler sisteme işlenmez.”
15’inci maddesinde; “(1) Muafiyet başvuruları, muafiyet başvurularının sonlandığı tarihten başlayarak 7 gün içerisinde ilgili bölüm/program Muafiyet ve İntibak Komisyonları tarafından sonuçlandırılarak, ilgili birim yönetim kurullarınca karara bağlanır.” 7.4. “İtirazlar” kenar başlıklı 21’inci maddesinde; “(1) Muafiyet ve intibak işlemleri hakkındaki kararlara yönelik itirazlar, Birim Yönetim Kurulu kararının ilan/tebliğ tarihinden itibaren 7 gün içinde ilgili birime yapılır.” düzenlemelerinin yer aldığı görülmüştür.
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ
8. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvurunun reddi gerektiği hususunda hazırlanan öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 9. Başvuran, daha önce muaf olduğu derslere ek olarak Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri Bölümünde yer alan; “Yabancı Dil 2, İklim Bilgisi, Temel Bilgi Teknolojileri, Bahçe Bitkilerine Giriş, İstatistik, Toprak
Bilimi, İşletme Yönetimi ve Pazarlama, Genetik, Bitki Koruma, Tarımsal Yapılar ve Sulama, Bitki
Biyokimyası, Örtü Altı Sebzeciliği, Tarla Bitkileri, Tarımsal Mekanizasyon, Yemler ve Hayvan Besleme, Kanatlı Hayvan Yetiştirme, Küçükbaş Hayvan Yetiştirme, Büyükbaş Hayvan Yetiştirme, Arıcılık ve İpek
Böcekçiliği” derslerinden ikinci dönem ders kayıtlarının yapılacağı tarihten önce muaf sayılarak Ziraat
Fakültesi Bahçe Bitkileri Bölümü üçüncü sınıfına intibakının yapılmasını talep etmektedir.
10. Başvuruya konu edilen Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi tarafından ise; İklim Bilgisi, Bahçe
Bitkilerine Giriş, İşletme Yönetimi ve Pazarlama, Toprak Bilimi, Bitki Koruma, Tarımsal Yapılar ve Sulama, Tarla Bitkileri, Tarımsal Mekanizasyon Örtü Altı Sebzeciliği) , Yemler ve Hayvan Besleme derslerinin Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi Önlisans ve Lisans Ders Muafiyet ve İntibak İşlemleri
Yönergesinin 7inci maddesinin 1’ nci fıkrasında yer alan; “(1) Eşdeğer sayılması istenen bir dersin adının, eşdeğer sayılacak ders ile birebir aynı olması gerekmez. Muafiyeti istenen dersin zorunlu veya seçmeli ders olmasına bakılmaksızın başarılı olmak şartıyla, ders içeriğinin ve ders saatlerinin uyumuna ve yeterliliğine göre karar verilir.” hükmüne uymadığından muafiyeti yapılmadığı, Temel Bilgi
Teknolojileri, İstatistik, Yabancı Dil 2, Genetik, Kanatlı Hayvan Yetiştirme, Küçükbaş Hayvan
Yetiştirme, Büyükbaş Hayvan Yetiştirme, Arıcılık ve İpek Böcekçiliği derslerinin ise aynı
Yönergenin 8’inci maddesinin 2. fıkrasında düzenlenen ; (2) Muafiyet taleplerinde kayıt tarihi itibarı ile daha önce bir yükseköğretim kurumunda son 5 (beş) yıl içerisinde alınan dersler geçerlidir. Başarısız dersler sisteme işlenmez.” hükmüne uygun olmadığı için muafiyeti yapılmadığı, açıklamalarının yapıldığı anlaşılmıştır.
11. Anayasamızın 130’uncu maddesinde, üniversitelerin “kamu tüzel kişiliğine ve bilimsel özerkliğe” sahip olduğu ifade edildikten sonra, yükseköğretim kurumlarının organları ile işleyişleri, bu kurumlardaki öğretim düzeyleri ile süreleri, yükseköğretime giriş, devam vb. konuların kanunla düzenleneceği, yine
Anayasamızın 124. maddesinde, Cumhurbaşkanı, bakanlıklar ve kamu tüzelkişileri, kendi görev alanlarını
/
ilgilendiren kanunların ve Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla, yönetmelikler çıkarabilecekleri kuralı yer almıştır. Anayasanın aktarılan hükümleri ve normlar hiyerarşisi bağlamında, bir yasa hükmüne dayalı olarak hazırlanan yönetmelikler ile yasa hükümlerine açıklık getirilmesi ve yasa hükümlerinin uygulamaya geçirilmesi amaçlanmıştır. Söz konusu Anayasa maddeleri doğrultusunda çıkartılan 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu ile ise, yükseköğretim kurumlarının teşkilatlanma, işleyiş, görev, yetki ve sorumlulukları ile eğitim-öğretim, araştırma, yayım, öğrenciler, öğretim elemanları ve diğer personel ile ilgili temel esaslar düzenlenmiştir.
11.1. Bu temel Kanunun 14’üncü ve 18’inci maddeleri ile “üniversitelerin eğitim-öğretim, bilimsel araştırma ve yayım faaliyetlerinin esasları hakkında karar almak” yetkisi, üniversitelerin akademik organı olan senatolara; “öğrencilerin kabulü, ders intibakları ve çıkarılmaları ile eğitim-öğretim ve sınavlara ait işlemleri hakkında karar verme” yetkisi ve görevi ise, fakülte yönetim kurullarına verilmiştir. Bu çerçevede, Kanunun 43’üncü maddesinde, yükseköğretim kurumlarında, kuruluş özelliklerine ve ihtiyaçlarına göre yapılan eğitim-öğretim ve buna dayalı olarak verilen diplomalarla ilgili esasların her üniversite tarafından hazırlanacak öğretim ve sınav yönetmeliğinde belirtileceği kaydedilerek, üniversitelere, Anayasa hükmüne uygun olarak, akademik alanda hareket alanı tanınmıştır.
11.2. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 44.maddesinin (b) bendinde, Üniversiteye kayıt yaptıran öğrencilere yönelik ilgili programın tamamlanmasına yönelik önceden kazanılmış yeterliliklerin tanınmasının, Yükseköğretim Kurulunun bu konularda belirlediği temel ilkelere uygun olarak yükseköğretim kurumları senatoları tarafından belirleneceği vurgulanmıştır.
11.3. Diğer ifadeyle, söz konusu Kanun hükümleri ile, Anayasamızda yer alan “bilimsel özerklik” ilkesi gereğince, fakültelerin öğretim ve sınav programları, yetiştireceği öğrenci sayısı ile kalitesi, bu öğrencilere kazandırılması hedeflenen bilgi, beceri ve yetkinliklerin neler olacağı, bu hedefler doğrultusunda teorik ve uygulamalı ders ihtiyaçları, bu çerçevede oluşturulacak ders programları, kredi ve uygulamaları, yürütülecek bilimsel araştırmanın içeriği gibi hususların, diğer ifadeyle, eğitim-öğretim faaliyetlerinin üniversitelerin bizzat kendileri tarafından serbestçe belirlenmesi amaçlanmıştır. Verdiği eğitim ve öğretim hizmetinin kalitesini daha da yükseğe çekerek en iyi öğrenciyi yetiştirme iddiasında olan bilimsel özerkliğe sahip üniversitelerin, Yükseköğretim Kanununun verdiği yetkiye dayanarak çıkardıkları yönetmelik ve diğer düzenlemelerinde ders muafiyeti hakkı verip vermeme ve ders muafiyetinin ne şekilde verileceği hususunda takdir yetkisine sahip oldukları açıktır.
12. Bu çerçevede Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi Ön Lisans ve Lisans Eğitim Öğretim ve Sınav
Yönetmeliği’nin “Ders muafiyetleri” kenar başlıklı 14 üncü maddesi ile “ (1) Üniversiteye bağlı birimlere kayıt yaptıran bir öğrenci; daha önce kayıtlı olduğu bir yükseköğretim kurumunda aldığı derslerin kayıt yaptırdığı birimin ders programlarında yer alan derslere içerik ve kredi/saat bakımından uygun olması halinde, bu derslerden muaf sayılabilir ve otomasyon sistemine yönetmeliğe uygun harf notları işlenir. Ders muafiyetleri, ders muafiyet komisyonunun/bölümün önerisi ve ilgili birimin yönetim kurulunun kararıyla öğrencinin öğreniminin ilk yılının başında toptan ve bir defaya mahsus olmak üzere yapılır. (2) Öğrenciler muafiyet ve/veya intibak başvurularını, Üniversiteye kayıt döneminde veya kayıt dönemini izleyen on beş gün içerisinde kayıt yaptırdıkları öğretim birimlerine yapmak zorundadır. Bu tarihten sonra yapılacak başvurular dikkate alınmaz. (3) Ortak zorunlu dersler dâhil, daha önce kayıtlı
olduğu bir yükseköğretim kurumunda başarılı olduğu derslerden muafiyet isteği kabul edilen öğrencilerin muaf olduğu toplam kredi; birinci sınıfta okutulan derslerin toplam kredisinin %50 veya daha fazlası ise ikinci sınıfa intibakı yapılır. Üçüncü sınıfa intibak yapılabilmesi için ise öğrencinin birinci sınıfta okutulan toplam kredinin 2/3’ünden ve ikinci sınıfta okutulan toplam kredinin yarısından fazla kredilik dersten muaf olması gerekir. (4) Öğrencinin hangi sınıfa intibakının yapılacağı, üçüncü fıkrada belirtilen esaslara göre ilgili birimin yönetim kurulunca kararlaştırılır. Bu işlemler sonucu kabul edilen eşdeğer süre, azami öğretim süresinden düşülür. İntibakı yapılan öğrenciler öncelikle varsa muaf olmadığı alt sınıf derslerini (3)
alır.(5)Ek:RG-14/10/2020-31274) Muafiyet işlemleri Senato tarafından belirlenen esaslara göre yürütülür.” düzenlemesinin yapıldığı, yine bu doğrultuda çıkarılan Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi
Önlisans ve Lisans Ders Muafiyet ve İntibak İşlemleri Yönergesi’nin 7’nci maddesinde; “(1) Eşdeğer sayılması istenen bir dersin adının, eşdeğer sayılacak ders ile birebir aynı olması gerekmez. Muafiyeti istenen dersin zorunlu veya seçmeli ders olmasına bakılmaksızın başarılı olmak şartıyla, ders içeriğinin ve ders saatlerinin uyumuna ve yeterliliğine göre karar verilir.”, 8’inci maddesinin 2. fıkrasında ; “…(2)
Muafiyet taleplerinde kayıt tarihi itibarı ile daha önce bir yükseköğretim kurumunda son 5 (beş) yıl içerisinde alınan dersler geçerlidir. Başarısız dersler sisteme işlenmez.” şeklinde düzenlemelerin yapıldığı görülmüştür.
13. Somut olaya başvuranın iddiaları ve dosya kapsamındaki belgeler çerçevesinde bakıldığında; fakülteye 2020 Güz Döneminde kayıt yaptıran başvuranın intibak talebinin, en son 08.03.2021 tarihli Ziraat
Fakültesi Bahçe Bitkileri Yönetim Kurulu’nun kararıyla değerlendirildiği, Kurul tarafından Hatay
Mustafa Kemal Üniversitesi Önlisans ve Lisans Ders Muafiyet ve İntibak İşlemleri’nin 7’nci maddesi ve 8’inci maddesinde düzenlenen muafiyet işlemlerine ilişkin hükümler dikkate alınarak işlem yapıldığı ve başvuranın daha önce öğrenim görmüş olduğu yükseköğrenim kurumlarında aldığı bazı derslerden muaf tutulduğu, muaf tutulmayan derslerin ise bir kısmının mevzuat gereği aranan ders içeriği ve ders saatlerinin uyumu ve yeterliliği bakımından uygun görülmediğinden; diğer bir kısmının ise yine mevzuat gereği kayıt tarihi itibarı ile daha önce bir yükseköğretim kurumunda son 5 (beş) yıl içerisinde alınan derslerden olması koşulunu sağlamaması sebebiyle muaf tutulmadığı anlaşılmıştır.
13.1. Başvuranın muaf olunmasını istediği derslere ilişkin daha önce öğrenim gördüğü yükseköğretim kurumlarına ait transkript belgesine bakıldığında Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi Tarım ön lisans programından 2020 yılında mezun olduğu ancak bu programda aldığı derslerin ön lisans programı dersleri olduğu ve lisans programı derslerine eş sayılması beklentisinin haklı bir beklenti olmadığı, diğer yandan Kafkas Üniversitesi Veterinerlik Fakültesinde 2000-2005 yılları arasında eğitim gördüğü en son 2000-2005 yılları arasında başarı ile geçtiği derslerin, muafiyet için idareye başvuruda bulunduğu tarih itibariyle üzerinden yaklaşık 15 yıl geçtiği anlaşılmaktadır. Eğitim öğretim ilkeleri kapsamında yaklaşık 15 yıldan fazla bir zaman önce alınan bir dersin teorik ve pratik öğretilerinin değişime uğrayacağı; kapsam, müfredat ve niteliğinin bu süre zarfında değişebileceği ve bu kapsamda güncel eğitim programı ile yeniden alınması gerektiğinin kabulü gerekmektedir. Bu çerçevede; üniversiteye kayıt yaptıran öğrencilere ilişkin ilgili programın tamamlanmasına yönelik önceden kazanılmış yeterliliklerin tanınması hususunda üniversite senatolarına tanınan takdir yetkisi çerçevesinde, Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi tarafından anılan Yönergenin yürürlüğe konulduğu, başvuranın intibak talebine yürürlükte olan bu mevzuata uygun olarak her öğrenciye uygulanan olağan prosedürün uygulandığı, söz konusu düzenlemeyle Hatay Mustafa
Kemal Üniversitesi tarafından belirlenen akademik standartlar doğrultusunda verilen eğitim alanlarında gerekli nosyonun kazandırılmasının hedeflendiği, beş yıllık süre sınırlamasının bilimsel gerekçesi olarak; mesleki bilgiler ve öğrenimde kullanılan verilerin her yıl yenilendiği ve üzerine yenilerinin eklendiği, eğitim ve öğretimde verilen teorik veya uygulamalı bilgilerin diğer derslerde ya da mesleki hayatta kullanılmadığı, eğitim öğretimde kullanılan ders planlarının zaman içerisinde güncellendiği, bu güncellemelerde yeni derslerin programa eklendiği bazen de bazı derslerin programdan çıkarıldığı, ders adları aynı kalsa bile ders içeriklerinde her zaman anlamlı değişiklikler olabildiği, öğrencilerin derslerde güncel teknolojik verilerle en iyi şekilde mezun olmaları hedeflenerek süre kısıtlamasının getirildiği hususlarının değerlendirilerek ilgili düzenlemelerin yapıldığı anlaşılmaktadır. Ayrıca ders muafiyeti açısından süre sınırlamasının süreler farklı olabilmekle birlikte birçok üniversitede de (örneğin İstanbul
Teknik Üniversitesi, Ankara Üniversitesi, Karadeniz Teknik Üniversitesi gibi) uygulandığı tespit edilmiştir.
14. Bu çerçevede; üniversiteye kayıt yaptıran öğrencilere ilişkin ilgili programın tamamlanmasına yönelik önceden kazanılmış yeterliliklerin tanınması hususunda üniversite senatolarına tanınan takdir yetkisi çerçevesinde, Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi tarafından anılan düzenlemelerin yürürlüğe konulduğu, başvuranın ders muafiyeti kabul edilmeyen derslerden muaf tutulması talebinin reddi işleminin yürürlükte olan mevzuata uygun olarak ve objektif kriterler doğrultusunda gerçekleştirildiği, her öğrenciye uygulanan olağan prosedürün uygulandığı, başvuranın ders muafiyeti konusunda ki beklentisinin haklı bir beklenti olmadığı, öncelikle her ne kadar ders isimleri aynı olsa bile farklı lisans programı müfredatında yer alan derslerin içerik ve öğrenim çıktılarının birbirini karşılamayabileceği, Üniversitenin bu konuda yapmış olduğu değerlendirme ve işlemlerin akademik ve bilimsel açıdan gerekçelendirilerek dayanak mevzuat doğrultusunda yapıldığı anlaşılmakla başvuruya konu muafiyeti kabul edilmeyen işlemler yönünden hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilememiştir.
15. Diğer yandan, şikâyet başvurusu incelenirken, Kurumumuzca daha önceden sonuçlandırılan
benzer talepli başvuru örnekleri de ele alınmış olup; bu çerçevede:
15.1. Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesine karşı aynı talep ile yapılan 2020/97107 sayılı şikayet başvurusu hakkında Kurumumuz tarafından; “…başvuranın muaf olunmasını istediği lisans eğitimi gördüğü 2012 yılında başarı ile geçtiği derslerin, muafiyet için idareye başvuruda bulunduğu tarih itibariyle üzerinden yaklaşık sekiz yıl geçtiği anlaşılmaktadır. Eğitim öğretim ilkeleri kapsamında yaklaşık sekiz yıldan fazla bir zaman önce alınan bir dersin teorik ve pratik öğretilerinin değişime uğrayacağı; kapsam, müfredat ve niteliğinin bu süre zarfında değişebileceği ve bu kapsamda güncel eğitim programı ile yeniden alınması gerektiğinin kabulü gerekmektedir. Bu çerçevede; üniversiteye kayıt yaptıran öğrencilere ilişkin ilgili programın tamamlanmasına yönelik önceden kazanılmış yeterliliklerin tanınması hususunda üniversite senatolarına tanınan takdir yetkisi çerçevesinde, Bolu İzzet Baysal Üniversitesi tarafından anılan Yönetmelik maddesinin yürürlüğe konulduğu, söz konusu düzenlemeyle Bolu İzzet Baysal
Üniversitesi tarafından belirlenen akademik standartlar doğrultusunda verilen eğitim alanlarında gerekli nosyonun kazandırılmasının hedeflendiği, ayrıca kullanılan bu takdir yetkisinin ilgili programdaki müfredat içeriğinin zamanla değişebileceği, beş yıllık süre sınırlamasının bilimsel gerekçesi olarak; mesleki bilgiler ve öğrenimde kullanılan verilerin her yıl yenilendiği ve üzerine yenilerinin eklendiği, eğitim ve öğretimde verilen teorik veya uygulamalı bilgilerin diğer derslerde ya da mesleki hayatta kullanılmadığı, eğitim öğretimde kullanılan ders planlarının zaman içerisinde güncellendiği, bu güncellemelerde yeni
/
derslerin programa eklendiği bazen de bazı derslerin programdan çıkarıldığı, ders adları aynı kalsa bile ders içeriklerinde her zaman anlamlı değişiklikler olabildiği görülmektedir. …..Bu haliyle söz konusu düzenlemenin 2547 sayılı Kanunun 44.maddesine ve kamu yararı ile eğitim-öğretim hizmetinin gereklerine aykırılığının bulunmadığı, dolayısıyla dayanak düzenleyici işlemin hukuka uygunluğunun tespiti karşısında, söz konusu hükme uygun olarak başvuranın beş yıldan önce aldığı derslerden muaf tutulması isteminin reddi yönünde tesis edilen bireysel işlemde de hukuka aykırılığın bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Bu itibarla mevzuat hükümleri çerçevesinde başvuran tarafından daha önce almış olduğu dersten muaf tutulma istemiyle yapmış olduğu başvurunun idarece değerlendirilerek üzerinden beş yıldan fazla bir süre geçmesi sebebiyle alınan derslerden başvuranın muaf tutulmamasına ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.” gerekçeleri ile 05/03/2021 tarihli Ret Kararı’nın verildiği; 15.2. Erciyes Üniversitesine karşı yapılan sayılı şikayet başvurusu hakkında Kurumumuz tarafından; “Anayasa Mahkemesi’nin, 27/09/1988 tarihli ve sayılı Kararında da belirttiği üzere, “Anayasa’da öngörülen eşitlik ilkesi, ‘yasa önünde eşitlik’ olup herkesin aynı hak ve yükümlülüklere sahip olması anlamında değildir. Eşitlik her yönüyle aynı hukuki durumda olanlar arasında söz konusudur.
Hukuk felsefesine girmiş bir deyimle, ‘eşitlerin eşitliği’ anlamındadır. Farklı durumlarda olanlara, yani eşit olmayanlara, farklı kurallar uygulanması, yani ‘eşit olmayanların eşitsizliği’ eşitlik ilkesine aykırılık oluşturmaz”. … Sonuç itibariyle, başvuranın iddialarının, ilgili Üniversitenin bu iddialar karşısında sunduğu bilgi, belge ve açıklamaların, ilgili mevzuat hükümlerinin ve emsal yargı kararlarının birlikte değerlendirilmesi neticesinde; her üniversitenin ayrı birer kamu tüzel kişiliğinin bulunduğu; Anayasa ile güvence altına alınan “bilimsel özerklik” ilkesi doğrultusunda, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 14’üncü, 43’üncü ve 44’üncü maddeleri ile üniversite senatolarına kendilerine ilişkin yönetmelikleri hazırlama ve gerekli düzenlemeleri yapma yetkisi verildiği; bu yetkiye dayanarak, üniversitelerin eğitim, öğretim ve sınav sistemlerine yönelik, eğitimin kalitesini ve verimini artırmak amacıyla her zaman düzenleyici işlem tesis edebilecekleri; Erciyes Üniversitesi’nin de Türkiye Cumhuriyeti Anayasası ve 2547 sayılı Kanun ile kendisine verilen yetki dâhilinde kendi yönetmeliklerini hazırlamakta olduğu; bu
Yönetmeliklerin başında gelen Erciyes Üniversitesi Ön Lisans ve Lisans Eğitim-Öğretim Yönetmeliği’nde, keza bu Yönetmelik esas alınarak hazırlanan Erciyes Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Lisans Eğitim-Öğretim
Yönergesi’nde ise, Dikey Geçiş Sınavında başarılı olan meslek yüksekokulları mezunlarının lisans programına kabulleri ile intibaklarının, Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı tarafından hazırlanan Meslek
Yüksekokulları ve Açıköğretim Ön Lisans Programları Mezunlarının Lisans Öğrenimine Devamları
Hakkında Yönetmelik hükümleri ile Yükseköğretim Kurulu kararlarına uygun olarak yapılacağının açık bir şekilde hükme bağlandığı; Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı tarafından hazırlanan bu ana Yönetmelikte ise, Dikey Geçiş Sınavı sonucunda lisans öğrenimine başlama hakkı elde eden öğrencilere, üniversiteleri tarafından “ön lisans eğitimi sırasında almış oldukları derslerden eş değer kabul edilenlere muafiyet verileceğinin” belirtildiği; ilgili idarenin ise açıklanan tüm bu mevzuata uygun olarak hareket ettiği görüldüğünden, başvuranın başka bir üniversitenin sadece önlisans programında değil, lisans programında aldığı derslerden de muaf tutulması yönündeki talebinin reddi noktasındaki işlemde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilememiştir.”gerekçeleri ile 13/05/2020 tarihli Ret Kararı’nın verildiği; Tespit edilmiştir.
/
16. Buna ilaveten, yapılan içtihat incelemesinden; 16.1. Ankara Bölge İdare Mahkemesi’nin 4.İdari Dava Dairesince 2019/3369 E., 2019/3661 K. sayılı ilamında , 18.05.2018 tarihli 30425 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 7143 sayılı
Kanun’un 15.maddesi ile 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’na eklenen Geçici 78. madde uyarınca, öğrenimine devam etme hakkından yararlanarak Ankara Üniversitesi Dil Tarih ve Coğrafya Fakültesi
Felsefe Bölümüne kayıt yaptıran davacı tarafından, 1993 yılında mezun olduğu Ankara Üniversitesi Hukuk
Fakültesinde başarılı olduğu derslerden muafiyetinin yapılması istemiyle yaptığı başvurunun, Ankara
Üniversitesi Ön Lisans ve Lisans Eğitim-Öğretim Yönetmeliği’nin 21. maddesinin 3. fıkrasındaki “en çok beş yıl önce” alınan derslerden muafiyetinin yapılabileceğine dair düzenleme doğrultusunda reddine ilişkin 02.10.2018 tarihli 10878 sayılı işlem ile söz konusu işlemin dayanağı olan Yönetmelik maddesinin iptali istemiyle açılan dava sonucu verilen kararın istinaf edilmesi üzerine verilen kararda; “Dava dosyasının incelenmesinden, 18.05.2018 tarihli 30425 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 7143 sayılı Kanun’un 15.maddesi ile 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’na eklenen Geçici 78. madde uyarınca, öğrenimine devam etme hakkından yararlanarak Ankara Üniversitesi
Dil Tarih ve Coğrafya Fakültesi Felsefe Bölümüne kayıt yaptıran davacının, 1993 yılında mezun olduğu
Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesinde başarılı olduğu; Hukuka Giriş, Atatürk İlke ve İnkılap Tarihi I-II, Türk Dili I-II, Temel Yabancı Dil İngilizce I-II-III-IV, Beden Eğitimi, Hukuk Sosyoloji derslerinden muafiyetinin yapılması istemiyle 25.09.2018 tarihinde davalı idareye başvurduğu, başvurunun, Ankara
Üniversitesi Ön Lisans ve Lisans Eğitim-Öğretim Yönetmeliği’nin 21. maddesinin 3. fıkrasındaki “en çok beş yıl önce” alınan derslerden muafiyetinin yapılabileceğine dair düzenleme doğrultusunda 02.10.2018 tarihli ve sayılı işlemle reddedilmesi üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır… Somut uyuşmazlıkta, üniversiteye kayıt yaptıran öğrencilere ilişkin ilgili programın tamamlanmasına yönelik önceden kazanılmış yeterliliklerin tanınması hususunda üniversite senatolarına tanınan takdir yetkisi çerçevesinde, davalı üniversite tarafından anılan Yönetmelik maddesinin yürürlüğe konulduğu, zikredilen düzenlemeyle Ankara Üniversitesi tarafından belirlenen akademik standartlar doğrultusunda verilen eğitim alanlarında gerekli nosyonun kazandırılmasının hedeflendiği, ayrıca kullanılan bu takdir yetkisinin ilgili programdaki müfredat içeriğinin zamanla değişebileceği ve bu hususun da ilgililerin anılan dersle ilgili yeterlilikleri noktasında tereddüte sebebiyet verebilecek olması karşısında, söz konusu Yönetmeliğin 21.maddesinin 3.fıkrasındaki yer alan “en çok 5 yıl önce alıp” ifadesinin, Üniversitenin Anayasa ile garanti altına alınan bilimsel özerklik kavramı dahilinde ve üst hukuk normlarına uygun şekilde yapıldığı, bu haliyle söz konusu düzenlemenin 2547 sayılı Kanunun 44.maddesine ve kamu yararı ile eğitim-öğretim hizmetinin gereklerine aykırılığının bulunmadığı, dolayısıyla dayanak düzenleyici işlemin hukuka uygunluğunun tespiti karşısında, söz konusu hükme uygun olarak davacının beş yıldan önce aldığı derslerden muaf tutulması isteminin reddi yönünde tesis edilen bireysel işlemde de hukuka aykırılığın bulunmadığı sonucuna ulaşılmakla, aksi yöndeki mahkeme kararında hukuki isabet görülmemiştir.Açıklanan nedenlerle, davalı idare vekilince yapılan istinaf başvurusunun kabulüne, başvuruya konu mahkeme kararının kaldırılmasına; davanın reddine,” karar verildiği, 16.2.“İkinci üniversite” kapsamında Anadolu Üniversitesi Açık öğretim Fakültesi Felsefe programında alıp başarılı olduğu derslerden muaf tutulma istemiyle yapmış olduğu başvurusunun anılan üniversite tarafından reddine ilişkin işlemin iptali için açılan davada; Eskişehir 1’inci İdare Mahkemesi’nin (E.2018/187, K.2018/484, T.20/06/2018) üniversitelerin yıllık eğitim öğretim programı ile takviminin, üniversite
senatoları tarafından belirleneceğinin ilgili mevzuat hükümlerinden açıkça anlaşıldığını ve ilgili idarenin işleminin mevzuata uygun olduğunu belirterek, davanın reddine karar verdiği; anlaşılmıştır.
17. Sonuç itibariyle, başvuranın iddialarının, idarenin bu iddialar karşısında sunduğu bilgi, belge ve açıklamaların, ilgili mevzuat hükümlerinin, daha önceden benzer şikâyet başvuruları hakkında
Kurumumuzca alınan Ret Kararlarının ve benzer konulara ilişkin emsal yargı kararlarının birlikte değerlendirilmesi neticesinde, her ne kadar başvuran tarafından muafiyet talebinde bulunduğu bütün derslerin muaf tutulma koşullarını sağladığı ifade edilmişse de; idarece mevzuat doğrultusunda intibak işlemlerinin yapıldığı, muafiyeti kabul edilmeyen dersler yönünden idarece bilimsel gereklere uygun gerekçelerle işlem tesis edilerek mevzuata uygun davranıldığı anlaşılmakla söz konusu idari işlemlere dayanak düzenlemelerin Üniversitenin Anayasa ile garanti altına alınan bilimsel özerklik kavramı dahilinde ve üst hukuk normlarına uygun şekilde yapıldığı, bu haliyle söz konusu düzenlemelerin 2547 sayılı
Kanunun 44.maddesine ve kamu yararı ile eğitim-öğretim hizmetinin gereklerine aykırılığının bulunmadığı, anılan gerekçelerle başvuruya konu tesis edilen, Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi
Rektörlüğü’nün 08.03.2021 tarihli işleminde hukuka aykırılığın bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 18. İyi yönetim ilkelerine, 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiştir. Söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmeler neticesinde; başvurunun inceleme ve araştırması kapsamında Kurumumuzca istenilen bilgi ve belgelerin idare tarafından süresi içerisinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği, böylece
“kararların gerekçeli olması ve makul sürede karar verme” ilkelerine uygun davranıldığı; idarenin, başvurana verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini de göstermediği, bu nedenle
“karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup; idarenin bahse konu ilkelere uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
19. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun 17’ncimaddesinin sekizinci fıkrasına göre, Kamu Denetçiliği Kurumu’na dava açma süresi içinde yapılan başvuru işlemeye başlamış olan dava açma süresini durdurmakta olup; 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Kararın başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Hatay İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN REDDİNE, Kararın Başvurana ve HATAY MUSTAFA KEMAL ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi