|
ÖZET: Bu karar, başvuranın Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi’nden ders muafiyeti talebinin değerlendirilmesi üzerine alınmıştır. Başvuran, Gazi Üniversitesi’nden ayrılarak yeni kurulan bu üniversiteye kaydolduktan sonra, daha önce aldığı derslerden muafiyet talep etmiştir. Ancak, üniversite yalnızca zorunlu ortak derslerden muafiyet sağlamış ve diğer dersler için başvuranın talebine yanıt vermemiştir.
Danıştay, üniversitelerin bilimsel özerklik ilkesi çerçevesinde kendi yönetmeliklerini hazırlama yetkisine sahip olduğunu, ancak bu yetkinin yürürlükteki mevzuata uygun olarak kullanılması gerektiğini vurgulamıştır. Başvuranın muafiyet talebinin, ilgili mevzuat hükümlerine aykırı bir şekilde değerlendirilmediği sonucuna varılmıştır. Bu nedenle, başvuranın muafiyet talebinin yeniden değerlendirilmesi ve sonuçlandırılması için üniversiteye tavsiyede bulunulmuştur. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2019/8642-S.13286
BAŞVURU NO : 2019/7332
KARAR TARİHİ : 18/09/2019
TAVSİYE KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : ANKARA HACI BAYRAM VELİ ÜNİVERSİTESİ
REKTÖRLÜĞÜ
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın, içerik ve kredi karşılıkları uyuşan derslerden, aldığı notlarıyla birlikte muafiyet sağlanması talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 01/04/2019
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Kurumumuza, … … tarafından 08/11/2018 tarihinde, 2018/14022 sayılı şikâyet
başvurusu yapılmış olup, adı geçen, bu ilk başvurusunda özetle; 7143 sayılı Kanun’un 15’nci maddesi ile 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’na eklenen Geçici 78’inci madde kapsamında, Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi’ne kaydını yaptırdığını; kayıt sonrasında, süresi içinde gerekli başvuruyu yapmış olmasına rağmen, ders muafiyet talebinin eksik karşılandığını; İşletme Lisans Programından mezun olması dolayısıyla İşletme ve İktisat gibi ortak kodlu derslerden muafiyet talep ettiğini; Fakülte tarafından alınan Yönetim Kurulu kararı ile ise, sadece zorunlu ortak dersler olarak addedilen
Türk Dili ve İngilizce gibi derslerden muaf tutulduğunu; yetkililerden aldığı şifahi yanıtlarda, mevzuatta yeri olmamasına rağmen Açıköğretim Fakültesi mezuniyetlerini dikkate almamak gibi bir temayülden bahsedildiğini; ancak bilindiği üzere mezuniyet belgesinin aynı zamanda bir “iş yapabilme belgesi” olduğunu ve Açıköğretim Fakültelerinden alınan söz konusu diplomaların da aynı hak ve geçerliliğe sahip olduğunu; ayrıca işletme alanında örgün öğretimde yüksek lisans yaptığının da kayıtlardan teyit edilebileceğini belirterek, 05/10/2018 tarihli ve … sayılı muafiyet dilekçesinin ekinde yer alan içerik ve kredi karşılıkları uyuşan derslerden, aldığı notlarıyla birlikte muafiyet sağlanmasını talep etmiştir.
2) … …’in 2018/14022 sayılı şikâyet başvurusu üzerine, Kurumumuzca, 21/01/2019 tarihinde
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Rektörlüğü’ne … sayılı Gönderme Kararı verilmiş; diğer yandan, adı geçen öğrenci, tarihinde Kurumumuza yeniden başvurarak, sayılı bu başvurusunda, Kurumumuzun Gönderme kararına rağmen Hacı Bayram
Veli Üniversitesi’nin 05/10/2018 tarihli ders muafiyet talebine bir cevap vermediğini ifadeyle, “ders muafiyeti ve notlarının transkriptine işlenmesi” talebinde bulunmuştur.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
3) Kurumumuzca, başvurudaki iddialara ilişkin olarak, şikâyete konu Ankara Hacı Bayram Veli
Üniversitesi Rektörlüğü’nden detaylı bilgi ve belge talebinde bulunulmuş olup; ilgili idare ise, bilâ tarihli ve … sayılı cevabi yazısının ekinde, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi
Dekanlığı’nın Üniversite Genel Sekreterliği’ne muhatap yazısını Kurumumuza iletmekle
yetinmiştir. İlgili Dekanlığın … sayılı bu yazısında:
3.1. … …’in Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi
Ekonometri Bölümü öğrencisi olduğu;
3.2. 2547 Sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 18’inci maddesinin beşinci fıkrası ile, “öğrencilerin kabulü, ders intibakları ve çıkarılmaları ile eğitim öğretim ve sınavlara ait işlemleri hakkında karar vermek” sorumluluğunun Fakülte Yönetim Kurullarına verildiği;
3.3. Söz konusu Kanun maddesine istinaden alınan 31/03/2017 tarihli ve 3 sayılı Fakülte
Kurul Kararı’nın (Gazi Üniversitesi … Fakültesi’nin 2017/3 sayılı Fakülte Kurul Kararı kastedilmektedir.) 5’inci maddesi ile Fakülte öğrencileri hariç yatay ve dikey geçiş sınavlarıyla geçiş yapan öğrencilerin muafiyet ve intibak işlemlerinin düzenlendiği;
3.4. Adı geçen öğrenciye de bu Fakülte Kurul Kararına uygun olarak 25/09/2018 tarih ve 8/14 sayılı Yönetim Kurulu Kararı ile muafiyet işlemi yapıldığı;
3.5. Bu Fakülte Kurul Kararında açıklanan “Ders Muafiyetinde ve Sınıf İntibakında Dikkat
Edilmesi Gereken Hususlar”ın 2’nci maddesine göre; “Açıköğretim Fakültelerinden alınan transkriptlerde (YÖK 5(i) dersleri hariç) muafiyet işlemi” yapılamadığı; adı geçen öğrencinin Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi mezunu olmasından dolayı sadece
YÖK 5(i) derslerinin muafiyet işleminin yapıldığı;
Hususlarında sınırlı bilgiye yer verilmiş; 24/05/2019 tarihli ve … sayılı yazımızdaki bilgi ve belge taleplerinin birçoğuna ise cevap verilmemiştir.
4) Bunun üzerine, söz konusu cevabi yazıda ismi yer alan irtibat kişisi ile temasa geçilerek,
Kurumumuza şikâyet konusu hakkında ilave bilgiler gönderilmesi sağlanmıştır. İlgili
Üniversite, Kurumumuza iibfogrenciisleri@hbv.edu.tr adresinden gönderdiği 27/08/2019
tarihli e-posta mesajı ile:
4.1. … …’in, 7143 sayılı Af Kanunu’ndan yararlanmak için, 31/07/2018 tarihinde Ankara
Hacı Bayram Veli Üniversitesi’ne başvurduğunu;
4.2. Adı geçenin, 05/10/2018 tarihinde kesin kayıt işlemini gerçekleştirdiğini ve aynı tarihte de daha önce eğitim aldığı Erzurum Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi’nden almış olduğu dersler için muafiyet başvurusu yaptığını;
4.3. “7141 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile 18 Mayıs 2018 tarihinde Gazi
Üniversitesi’nden bölünerek ayrılan Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi”nin işlemlerinin, yönetmelik ve yönergeler hazırlanana kadar Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Yürütme
Kurulu’nun 22/05/2018 tarihli ve 2018/23 sayılı Kararı’nın 12’nci maddesi gereğince Gazi
Üniversitesi mevzuatına göre yürütüldüğünü;
4.4. Bu çerçevede … … adlı başvuranın muafiyet işleminin Gazi Üniversitesi Önlisans ve
Lisans Kredi Transferi ve İntibak İşlemleri Yönergesi ile birlikte 30/03/2017 tarihli ve 2017/3 sayılı Gazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Kurul Kararı’nın 5’inci maddesine göre gerçekleştirildiğini;
Kurumumuza bildirmiş ve söz konusu Fakülte Kurul Kararının bir örneğini, diğer bazı belgelerle birlikte Kurumumuza iletmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
5) Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın:
5.1. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74’üncü maddesinde; “…Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye
Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…”
5.2.“Eğitim ve öğrenim hakkı ve ödevi” başlıklı 42’nci maddesinde; “Kimse, eğitim ve öğrenim hakkından yoksun bırakılamaz…”
5.3. “Yükseköğretim kurumları” başlıklı 130’uncu maddesinde; “Çağdaş eğitim-öğretim esaslarına dayanan bir düzen içinde milletin ve ülkenin ihtiyaçlarına uygun insan gücü yetiştirmek amacı ile; ortaöğretime dayalı çeşitli düzeylerde eğitim-öğretim, bilimsel araştırma, yayın ve danışmanlık yapmak, ülkeye ve insanlığa hizmet etmek üzere çeşitli birimlerden oluşan kamu tüzelkişiliğine ve bilimsel özerkliğe sahip üniversiteler Devlet tarafından kanunla kurulur… Üniversiteler ve bunlara bağlı birimler, Devletin gözetimi ve denetimi altında olup, güvenlik hizmetleri Devletçe sağlanır… Yükseköğretim kurumlarının kuruluş ve organları ile işleyişleri ve bunların seçimleri, görev, yetki ve sorumlulukları üniversiteler üzerinde Devletin gözetim ve denetim hakkını kullanma usulleri, öğretim elemanlarının görevleri, unvanları, atama, yükselme ve emeklilikleri, öğretim elemanı yetiştirme, üniversitelerin ve öğretim elemanlarının kamu kuruluşları ve diğer kurumlar ile ilişkileri, öğretim düzeyleri ve süreleri, yükseköğretime giriş, devam ve alınacak harçlar, Devletin yapacağı yardımlar ile ilgili ilkeler, disiplin ve ceza işleri, malî işler, özlük hakları, öğretim elemanlarının uyacakları koşullar, üniversitelerarası ihtiyaçlara göre öğretim elemanlarının görevlendirilmesi, öğrenimin ve öğretimin hürriyet ve teminat içinde ve çağdaş bilim ve teknoloji gereklerine göre yürütülmesi, Yükseköğretim Kuruluna ve üniversitelere
Devletin sağladığı malî kaynakların kullanılması kanunla düzenlenir.”
6) 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5’inci
maddesinde; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir…”
7) 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun:
7.1.“Amaç” başlıklı 1’inci maddesinde; “Bu kanunun amacı; yükseköğretimle ilgili amaç ve ilkeleri belirlemek ve bütün yükseköğretim kurumlarının ve üst kuruluşlarının teşkilatlanma, işleyiş, görev, yetki ve sorumlulukları ile eğitim-öğretim, araştırma, yayım, öğretim elemanları, öğrenciler ve diğer personel ile ilgili esasları bir bütünlük içinde düzenlemektir.”
7.2. “Kapsam” başlıklı 2’nci maddesinde; “Bu kanun; yükseköğretim üst kuruluşlarını, bütün yükseköğretim kurumlarını, bağlı birimlerini ve bunlarla ilgili faaliyet ve esasları kapsar.”
7.3. “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinde; “…c) Yükseköğretim Kurumları: Üniversite ile yüksek teknoloji enstitüleri ve bunların bünyesinde yer alan fakülteler, enstitüler, yüksekokullar, konservatuvarlar, araştırma ve uygulama merkezleri ile bir üniversite veya yüksek teknoloji enstitüsüne bağlı meslek yüksekokulları ile bir üniversite veya yüksek teknoloji enstitüsüne bağlı olmaksızın ve kazanç amacına yönelik olmamak şartı ile vakıflar tarafından kurulan meslek yüksekokullarıdır. d) Üniversite: Bilimsel özerkliğe ve kamu tüzelkişiliğine sahip yüksek düzeyde eğitim-öğretim, bilimsel araştırma, yayın ve danışmanlık yapan; fakülte, enstitü, yüksekokul ve benzeri kuruluş ve birimlerden oluşan bir yükseköğretim kurumudur…”
7.4. “Senato” başlıklı 14’üncü maddesinde; “…b. Görevleri: Senato, üniversitenin akademik organı olup aşağıdaki görevleri yapar: (1) Üniversitenin eğitim-öğretim, bilimsel araştırma ve yayım faaliyetlerinin esasları hakkında karar almak, (2) Üniversitenin bütününü ilgilendiren kanun ve yönetmelik taslaklarını hazırlamak veya görüş bildirmek, (3) Rektörün onayından sonra Resmi Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe girecek olan üniversite veya üniversitenin birimleri ile ilgili yönetmelikleri hazırlamak, (4) Üniversitenin yıllık eğitimöğretim programını ve takvimini inceleyerek karara bağlamak, … (8) Bu kanunla kendisine verilen diğer görevleri yapmaktır.”
7.5. “Fakülte Yönetim Kurulu” başlıklı 18’inci maddesinde; “… b. Görevleri: Fakülte
yönetim kurulu, idari faaliyetlerde dekana yardımcı bir organ olup aşağıdaki görevleri yapar:
(1) Fakülte kurulunun kararları ile tespit ettiği esasların uygulanmasında dekana yardım etmek, (2) Fakültenin eğitim-öğretim, plan ve programları ile takvimin uygulanmasını sağlamak, (3) Fakültenin yatırım, program ve bütçe tasarısını hazırlamak, (4) Dekanın fakülte yönetimi ile ilgili getireceği bütün işlerde karar almak, (5) Öğrencilerin kabulü, ders intibakları ve çıkarılmaları ile eğitim – öğretim ve sınavlara ait işlemleri hakkında karar vermek, (6) Bu kanunla verilen diğer görevleri yapmaktır.”
7.6. “Lisans düzeyinde öğretim” başlıklı 43’üncü maddesinde; “Yükseköğretim, harca tabi olup bu kanunda belirlenen amaç ve ana ilkelere göre aşağıdaki şekilde düzenlenir. a.
Yükseköğretim kurumlarında, kuruluş özelliklerine ve ihtiyaçlarına göre yapılan eğitimöğretim ve buna dayalı olarak verilen diplomalarla ilgili esaslar her üniversitece hazırlanacak öğretim ve sınav yönetmeliğinde belirtilir…”
7.7. “Diploma alma, ders kredilerinin hesaplanması, öğrencilik haklarından yararlanma ve sınavlar” başlıklı 44’üncü maddesinde; “a. Yükseköğretim kurumlarının önlisans, lisans ve lisansüstü düzeyindeki diploma programlarına kayıtlı öğrenciler, bu madde hükümlerine göre belirlenen ders kredileri ve diğer yükümlülükleri başarı ile tamamlamaları halinde; önlisans, lisans, yüksek lisans veya doktora diploması alır. Ders kredileri, Yükseköğretim Kurulunca ilgili programın yer aldığı diploma düzeyi ve alan için yükseköğretim yeterlilikler çerçevesine göre belirlenen kredi aralığı ve öğrencilerin çalışma saati göz önünde tutularak yükseköğretim kurumlarının senatoları tarafından belirlenir. İlgili diploma programını bitiren öğrencinin kazanacağı bilgi, beceri ve yetkinliklere o dersin katkısını ifade eden öğrenim kazanımları ile açıkça belirlenmiş teorik veya uygulamalı ders saatleri ve öğrenciler için öngörülen diğer faaliyetler için gerekli çalışma saatleri de göz önünde bulundurularak yükseköğretim kurumlarının senatoları tarafından belirlenen ilkeler çerçevesinde ders kredileri hesaplanır.
b. Yükseköğretim kurumlarında, öğretim faaliyetlerinin üç dönemi aşmamak üzere yıl içinde kaç döneme ayrılarak sürdürüleceği; her bir dönemde alınması gereken asgari ve azami kredi miktarları; her bir diploma programının diplomayı almayı hak eden kişiye kazandıracağı bilgi, beceri ve yetkinliklerin neler olacağı ve bunların ölçme ve değerlendirmelerinin nasıl yapılacağı; hazırlık sınıfı veya başka yollarla yabancı dil yeterliliğinin nasıl kazandırılacağı ve yabancı dil bilgi düzeyinin nasıl ölçüleceği; kayıt, devam, uygulama, tez ve teorik ders içerikleri, ön şartlı dersler, sınav çeşitleri ve bunların ders başarı notuna katkısı; … diğer yurt içi ve yurt dışı yükseköğretim kurumlarından alınan derslerin kredilerinin intibakının sağlanması; ilgili programın tamamlanmasına yönelik önceden kazanılmış yeterliliklerin tanınması; farklı diploma programlarından bazı derslerin alınmasıyla yandal veya çift anadal yapılması; diploma alınabilmesi için, uygulama, teorik, uzaktan veya açıköğretim özellikleri ile eğitim-öğretimin devamına ilişkin diğer hususlar, Yükseköğretim Kurulunun bu konularda belirlediği temel ilkelere uygun olarak yükseköğretim kurumları senatoları tarafından belirlenir…”
8) 18/05/2018 tarihli ve 30425 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 7141
sayılı Yükseköğretim Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde
Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un:
8.1. 7’nci maddesinde; “2809 sayılı Kanuna aşağıdaki ek maddeler eklenmiştir. “….EK
MADDE 183- Ankara’da Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi adıyla yeni bir üniversite kurulmuştur. Bu Üniversite; a) Gazi Üniversitesine bağlı iken bağlantısı değiştirilerek
Rektörlüğe bağlanan Güzel Sanatlar Fakültesi, Edebiyat Fakültesi, Hukuk Fakültesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, İletişim Fakültesi, Polatlı Fen-Edebiyat Fakültesi, Polatlı İlahiyat
Fakültesi, Sanat ve Tasarım Fakültesi ile Turizm Fakültesinden, b) Gazi Üniversitesine bağlı iken bağlantısı değiştirilerek Rektörlüğe bağlanan Bankacılık ve Sigortacılık Yüksekokulu, Tapu Kadastro Yüksekokulu, Türk Müziği Devlet Konservatuvarı ile Rektörlüğe bağlı olarak yeni kurulan Yabancı Diller Yüksekokulundan, c) Gazi Üniversitesine bağlı iken bağlantısı değiştirilerek Rektörlüğe bağlanan Adalet Meslek Yüksekokulu, Polatlı Sosyal Bilimler Meslek
Yüksekokulu ve Polatlı Teknik Bilimler Meslek Yüksekokulundan, ç) Rektörlüğe bağlı olarak yeni kurulan Lisansüstü Eğitim Enstitüsünden, oluşur.”
8.2. 8’inci maddesinde; “2809 sayılı Kanuna aşağıdaki geçici madde eklenmiştir. “GEÇİCİ
MADDE 51-…Bu Kanunla kurulan İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Ankara Hacı Bayram
Veli Üniversitesi ve Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesine, sırasıyla İstanbul
Üniversitesine, Gazi Üniversitesine ve Sakarya Üniversitesine bağlı iken bağlantısı veya adı ve bağlantısı değiştirilerek bağlanan yükseköğretim birimlerinin teşkilatı, mevcut kadroları ve pozisyonları ile birlikte personeli, bu birimlerle ilgili yılı bütçe ödenekleri, bütçedeki ödeneklerin tahakkuka bağlanma yetkisi, İstanbul Üniversitesi Hasan Ali Yücel Eğitim
Fakültesi, İletişim Fakültesi ve Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu ile Gazi Üniversitesine bağlı Edebiyat Fakültesi, İletişim Fakültesi ve Türk Müziği Devlet Konservatuvarına ait bina ve tesisler hariç olmak üzere bina ve tesisleri, her türlü araç ve gereci, malzeme, döşeme, demirbaş ve taşıtları ile birlikte her türlü taşınır ve taşınmaz malları başka bir işleme gerek kalmaksızın ilgisine göre İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Ankara Hacı Bayram Veli
Üniversitesi ve Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesine devredilmiş sayılır… Gazi
Üniversitesine bağlı iken bu Kanunla Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesine aktarılan fakültelerin, yüksekokulların ve konservatuvarın Sosyal Bilimler Enstitüsü ile Güzel Sanatlar
Enstitüsündeki anabilim dallarında kayıtlı olan lisansüstü öğrenciler Ankara Hacı Bayram Veli
Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsüne 2017-2018 eğitim öğretim dönemi sonundan geçerli olmak üzere aktarılmıştır. Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü ile Güzel Sanatlar
Enstitüsü kapatılmıştır. Gazi Üniversitesine bağlı iken bağlantısı değiştirilen fakülte, yüksekokul ile meslek yüksekokullarında öğrenim gören öğrenciler 2017-2018 eğitim öğretim dönemi sonundan geçerli olmak üzere bu Kanunla kurulan Ankara Hacı Bayram
Veli Üniversitesinin ilgili fakülteleri, yüksekokulları ile meslek yüksekokullarına aktarılmıştır. İstanbul Üniversitesine, Gazi Üniversitesine ve Sakarya Üniversitesine bağlı iken adı değiştirilerek veya değiştirilmeyerek bu Kanunla yeni kurulan İstanbul ÜniversitesiCerrahpaşa, Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi ve Sakarya Uygulamalı Bilimler
Üniversitesine bağlanan birimler 2017-2018 eğitim öğretim yılının sonunda devredilir. Bu birimler için ilan edilmiş öğretim elemanı alımları ilgisine göre İstanbul Üniversitesi, Gazi
Üniversitesi ve Sakarya Üniversitesi tarafından tamamlanır. Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte İstanbul Üniversitesine, Gazi Üniversitesine ve Sakarya Üniversitesine bağlı iken bağlantısı veya adı ve bağlantısı değiştirilerek sırasıyla İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi ve Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesine bağlanan birimlerde kayıtlı bulunan öğrencilere verilecek mezuniyet belgeleri ile diplomalar, öğrencilerin istemesi hâlinde kayıt tarihlerinde bağlı bulundukları ilgisine göre İstanbul
Üniversitesi, Gazi Üniversitesi ve Sakarya Üniversitesi adıyla ilgisine göre İstanbul
Üniversitesi, Gazi Üniversitesi ve Sakarya Üniversitesi tarafından verilir. Bu konuda çıkabilecek ihtilafları sonuçlandırmaya Yükseköğretim Kurulu yetkilidir. Bu Kanunla yeni kurulan İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi ve Sakarya
Uygulamalı Bilimler Üniversitesi ile İstanbul Üniversitesine, Gazi Üniversitesine ve Sakarya
Üniversitesine bağlı iken adı değiştirilerek veya değiştirilmeyerek bağlantısı değiştirilen birimlerde uygulamayla ilgili olarak ortaya çıkabilecek sorunlar Yükseköğretim Kurulu tarafından çözülür.”
9) 24/04/2010 tarihli ve 27561 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren
Yükseköğretim Kurumlarında Önlisans ve Lisans Düzeyindeki Programlar Arasında
Geçiş, Çift Anadal, Yan Dal ile Kurumlar Arası Kredi Transferi Yapılması Esaslarına
ilişkin Yönetmelik’in:
9.1. “Amaç” başlıklı 1’inci maddesinde; “Bu Yönetmeliğin amacı, önlisans ve lisans düzeyindeki öğrencilerin yükseköğretim kurumlarındaki fakülte, yüksekokul, konservatuvar veya meslek yüksekokulu bünyesinde yer alan diploma programları arasında veya diğer yükseköğretim kurumlarındaki eşdeğer diploma programlarına yatay geçiş ile çift anadal, yandal ve yükseköğretim kurumları arasında kredi aktarımında uyulması gereken usul ve esasları düzenlemektir.”
9.2.“Dayanak” başlıklı 3’üncü maddesinde; “Bu Yönetmelik, 2547 sayılı Yükseköğretim
Kanununun 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendine ve 44 üncü maddesinin (c) fıkrasına dayanılarak hazırlanmıştır.”
9.3. “Sonuçların ilanı ve intibak programı” başlıklı 8’inci maddesinde; “… (3) İlgili komisyonlar öğrencinin daha önceki dönemlerde aldığı dersler ile yatay geçiş yaptığı programın derslerini dikkate alarak, senatonun belirlediği esaslara göre öğrencinin hangi yarıyıla veya sınıfa intibak ettirileceğini tespit eder, varsa öğrencinin alması gereken ilave derslerden oluşan bir intibak programı ile muaf tutulması gereken dersleri belirler…”
10) Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Yürütme Kurulu’nun yeni kurulan üniversitelerle
ilgili olarak aldığı 22/05/2018 tarihli ve 2018/23 sayılı Kararda; “7141 sayılı Kanun’un 8.
maddesi ile 2809 sayılı Yükseköğretim Kurumları Teşkilatı Kanununa eklenen Geçici 51.
maddede öngörülen “…uygulamayla ilgili olarak ortaya çıkabilecek sorunlar Yükseköğretim
Kurulu tarafından çözülür.” hükmü uyarınca, söz konusu üniversitelerde devamlılığın sağlanmasını teminen aşağıda belirtilen hususların tedviren görevlendirilen rektörlerce yapılmasının uygun olduğuna karar verildi. 1. Üniversitelerin akademik organlarının en kısa sürede oluşturularak (Senato, Üniversite Yönetim Kurulu gibi) üniversitelerin akademik ve idari işleyişine ilişkin düzenlemelerin yapılmasının sağlanması,…3. Üniversitenin akademik ve idari işlerinde herhangi bir aksamaya meydan vermemek için Üniversite içinden uygun bulunacak personelin genel sekreter ve daire başkanı olarak tedviren görevlendirilmesi, bunların bağlı olduğu birimlere ihtiyaç duyulacak kadar personel görevlendirilmesi,…12.
Eğitim-Öğretim faaliyetleri ile ilgili işlemlerin yürürlükteki mevzuata göre yapılması…”
11) İşbu Kararın 8’inci paragrafında açıklanan 7141 sayılı Kanun’un ilgili maddesine ve aynı
şekilde işbu Kararın bir üst paragrafında açıklanan Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Yürütme
Kurulu’nun 2018/23 sayılı Kararı’na istinaden, Gazi Üniversitesi’nin mevzuatı incelendiğinde;
11.1. 05/09/2017 tarihli ve 30171 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren (2018-2019 Eğitim-Öğretim Yılında Ankara Hacı Bayram Üniversitesi’nin de tabi
olduğu) Gazi Üniversitesi Önlisans ve Lisans Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliği’nin:
i. “Önceden kazanılmış yeterliliklerin tanınması, kredi transferi ve intibak işlemleri” başlıklı 12’nci maddesinde; “Önceden kazanılmış yeterliliklerin tanınması ve intibak işlemleri Senato tarafından belirlenen esaslara göre yürütülür.”
ii. “Hüküm bulunmayan haller” başlıklı 23’üncü maddesinde; “Bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan hallerde, ilgili mevzuat hükümleri ile Senato, Üniversite Yönetim Kurulu, ilgili birim yönetim kurulu kararları uygulanır.”
11.2. İlgili İdarenin, başvuranın muafiyet talebini değerlendirirken esas aldığını belirttiği
Gazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakülte Kurulu’nun 30/03/2017 tarihli ve 2017/3 sayılı Kararı’nın 5’inci maddesinde; “Fakültemize kayıt yaptıran öğrencilerin daha önce alıp başarılı oldukları derslere ilişkin ders muafiyeti ve sınıf intibakları hususunda dikkat edilmesi gereken kurallar görüşüldü, muafiyet ve intibak işlemlerinin aşağıda belirtilen kurallara uygun olarak yapılmasının uygunluğunun Rektörlük Makamına sunulmasına oy birliği ile, DERS MUAFİYETİNDE VE SINIF İNTİBAKINDA DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN
HUSUSLAR: 1-Kayıt yaptıran öğrenci, kayıt yaptırdığı tarihi izleyen yedi iş günü içinde daha önceki yükseköğretim kurumlarında almış ve başarmış olduğu dersler için, üzerinden beş yıl geçmemiş olmak şartıyla (YÖK 5 (i) dersleri hariç) muaf olmak isteğiyle başvuru yapabilir.
Daha sonra yapılacak muafiyet başvuruları değerlendirilmeyecektir. 2-Anadolu Üniversitesi
Açıköğretim Fakültesine (YÖK 5 (i) dersleri hariç) muafiyet işlemi yapılamaz… 6-Muafiyet başvuru formları alındıktan sonra ilgili bölüm başkanlığının muafiyet komisyonu tarafından incelenir. Öngörülen ders muafiyetleri Fakülte Yönetim Kurulu tarafından kabul edilmesi halinde muafiyet işlemi yapılır. 7- Fakülte seçmeli ders havuzundan muafiyet işlemi yapılamaz.
8- Muafiyet taleplerinin değerlendirilmesinde ilk dikkat edilmesi gereken husus derslerin içeriklerinin aynı olması ve dersin kredi değerinin aynı ya da üstünde olması gerekmektedir…”
11.3. Gazi Üniversitesi Senatosu’nun 01/03/2018 tarihli ve 18/23 sayılı Kararı ile kabul edilen Gazi Üniversitesi Önlisans ve Lisans Kredi Transferi ve İntibak İşlemleri
Yönergesi’nin:
i. “Kapsam” başlıklı 2’nci maddesinde; “Bu Yönerge, bir yükseköğretim kurumunda öğrenim gördükten sonra herhangi bir nedenle Gazi Üniversitesi’ne kayıt yaptıran önlisans ve lisans öğrencilerinin kredi transferi ve intibak işlemleriyle ilgili hükümleri kapsar.”
ii. “Dayanak” başlıklı 3’üncü maddesinde; “Bu Yönerge, Yükseköğretim Kurumlarında
Önlisans ve Lisans Düzeyindeki Programlar Arasında Geçiş, Çift Anadal, Yan Dal ile
Kurumlar Arası Kredi Transferi Yapılması Esaslarına ilişkin Yönetmelik ve Gazi Üniversitesi
Önlisans ve Lisans Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliği hükümlerine dayanılarak hazırlanmıştır.”
iii. “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde; “Bu Yönergede geçen; a)Akademik birim: Gazi
Üniversitesine bağlı fakülte, konservatuar, yüksekokul ve meslek yüksekokulunu;…f) Kredi transferi ve intibak komisyonu: İlgili akademik birimin bu Yönergeye dayanarak belirlediği usul ve esaslara göre kredi transferi ve intibak işlemlerini yürüten, programlar bazında oluşturulan…komisyonu…ifade eder.”
iv. “Başvuru” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasında; “Üniversiteye kesin kayıt yaptıran ve kredi transferi/intibak işlemleri yaptırmak isteyen öğrenci, kayıt yaptırdığı günden itibaren beş iş günü içinde ilgili akademik birime şahsen dilekçeyle başvurur.”
v. “Genel ilkeler” başlıklı 6’ncı maddesinde; “(1) Daha önce alınan, başarılı olunan ve kredi transferi talep edilen tüm derslere dair değerlendirmeler öğrencinin başvurusunu takip eden beş iş günü içerisinde ilgili kredi transferi ve intibak komisyonu tarafından yapılır ve ilgili yönetim kurulunca karara bağlanır. (2) Türk Dili I-II, Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi I-II, Yabancı Dil I-II, Temel Bilgisayar Teknolojileri Kullanımı dersleri ile alandışı seçmeli dersler hariç kredi transferi istenen dersin/derslerin son beş eğitim-öğretim yılı içinde alınmış olması gerekir. (3) Kredi transferi ve intibak komisyonu, transferi istenen dersi/dersleri zorunlu veya seçmeli olmasına bakmaksızın inceler… Daha önce alınan dersin/derslerin Üniversitedeki derse/derslere kredi yönünden eşit veya yüksek olması, içerik yönünden ise en az % 80 uygunluk göstermesi gerekir.
vi. “Yürürlük” başlıklı 10’uncu maddesinde; “Bu Yönerge, Gazi Üniversitesi Senatosu tarafından kabul edildiği tarihten itibaren yürürlüğe girer.”
12) Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi’nin kendi düzenlemeleri incelendiğinde ise;
12.1. 27/08/2019 tarihli ve 30871 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Ankara Hacı
Bayram Veli Üniversitesi Önlisans ve Lisans Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliği’nin
“Yürürlük” başlıklı 33’üncü maddesinde; “Bu Yönetmelik 2019-2020 eğitim-öğretim yılı başında yürürlüğe girer.”
12.2. Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Senatosu’nun 19/07//2018 tarihli ve 2018/09 sayılı Kararı ile kabul edilen “Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Önlisans ve Lisans
Kredi Transferi ve İntibak İşlemleri Yönergesi’nin:
i. “Amaç” başlıklı 1’inci maddesinde; “Bu yönergenin amacı, Ankara Hacı Bayram Veli
Üniversitesinde öğrenim gören öğrencilerin daha önce Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi de dâhil olmak üzere herhangi bir yükseköğretim kurumundan alarak başarılı oldukları derslerin kredi transferi ve yarıyıl/yıl intibak esaslarını belirlemektir.
ii. “Kapsam” başlıklı 2’nci maddesinde; “Bu Yönerge, bir yükseköğretim kurumunda öğrenim gördükten sonra herhangi bir nedenle Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesine kayıt yaptıran ön lisans ve lisans öğrencilerinin kredi transferi ve intibak işlemleriyle ilgili hükümleri kapsar.”
iii. “Dayanak” başlıklı 3’üncü maddesinde; “Bu Yönerge, Yükseköğretim Kurumlarında
Ön Lisans ve Lisans Düzeyindeki Programlar Arasında Geçiş, Çift Ana Dal, Yan Dal ile
Kurumlar Arası Kredi Transferi Yapılmasına İlişkin Yönetmelik ve Ankara Hacı Bayram Veli
Üniversitesi Önlisans ve Lisans Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliği ile Ankara Hacı Bayram
Veli Üniversitesi Önlisans ve Lisans Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliği hükümlerine dayanılarak hazırlanmıştır.”
iv. “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde; “Bu Yönergede geçen; a) Akademik birim:
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesine bağlı fakülte, konservatuvar, yüksekokul ve meslek yüksekokulunu,… f) Kredi transferi ve intibak komisyonu: İlgili akademik birimin bu
Yönergeye dayanarak belirlediği usul ve esaslara göre kredi transferi ve intibak işlemlerini yürüten, programlar bazında oluşturulan komisyonu…h) Senato: Ankara Hacı Bayram Veli
Üniversitesi Senatosunu, ı) Üniversite: Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesini,… ifade eder.”
v. “Başvuru” başlıklı 5’inci maddesinde; “(1) Üniversiteye kesin kayıt yaptıran ve kredi transferi/ intibak işlemleri yaptırmak isteyen öğrenci, kayıt yaptırdığı günden itibaren beş iş günü içinde ilgili akademik birime şahsen dilekçeyle başvurur…(3) Öğrenci, daha önce öğrenim gördüğü yükseköğretim kurumunun bilgi paketinden aldığı dersleri tanımlayan, içeriklerini gösteren onaylı (mühürlü ve imzalı) belgeleri ve not dökümünü/ transkriptini ekleyeceği dilekçesinde; daha önce aldığı ve başardığı ders/ dersler için kredi ve not transferi yapılması isteğini belirtir…”
vi. “Genel ilkeler” başlıklı 6’ncı maddesinde; (1) Daha önce alınan, başarılı olunan ve kredi transferi talep edilen tüm derslere dair değerlendirmeler öğrencinin başvurusunu takip eden beş iş günü içerisinde ilgili kredi transferi ve intibak komisyonu tarafından yapılır ve ilgili yönetim kurulunca karara bağlanır. (2) Türk Dili I-II, Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi III, Yabancı Dil I-II, Temel Bilgisayar Teknolojileri Kullanımı dersleri ile alandışı seçmeli dersler hariç kredi transferi istenen dersin/ derslerin son beş eğitim-öğretim yılı içinde alınmış olması gerekir. (3) Kredi transferi ve intibak komisyonu, transferi istenen dersi/dersleri zorunlu veya seçmeli olmasına bakmaksızın inceler. Öğretim dili kısmen veya tamamen yabancı dil olan programlarda transferi yapılabilecek derslerin yabancı dil kredi oranı gözetilmelidir. Daha önce alman dersin/derslerin Üniversitedeki derse/ derslere kredi j/önünden eşit veya yüksek olması, içerik yönünden ise en az %80 uygunluk göstermesi gerekir. (4) Öğretim planlarında eşdeğer sayılması istenen derslerin bulunması durumunda dersin kazanımının aynı olması gerekir… (7) Kredi transferi kabul edilen dersin/ derslerin kredileri aynen; başarı notu ise Not Sistemleri Dönüşüm Tablosuna (Ek-1) göre düzenlenerek aktarılır ve ilgili dersin/ derslerin eşdeğerlik tablosu (Ek-2) doldurulur. (8) Kredi transferi ile intibak sonuçları ilgili akademik birimin internet sayfasında itiraz süresi belirtilmek suretiyle ilan edilir. (9) Başvurudan itibaren on beş gün içinde itirazlar dâhil değerlendirmesi tamamlanan kredi transferi/ intibak işlemlerinin sonucu Öğrenci İşleri Dairesi Başkanlığına bildirilir. (10) Öğrenci, kredi transfer talebi ilgili yönetim kurulu tarafından karara bağlanıncaya kadar kredi transferi talebinde bulunduğu derse/ derslere devam etmekle yükümlüdür.”
vii. “Kredi transferi ve intibak kararma itiraz” başlıklı 8’inci maddesinde; “(1) Kredi transferi ve intibak işlemleri kararlarına yönelik itirazlar, kararın internet sayfasında ilanını takiben şahsen yazılı olarak ilgili akademik birime yapılır. Süresi dışında yapılan itirazlar dikkate alınmaz. (2) Kredi transferi işlemine ilişkin itirazlar, itiraz süresinin bitimini müteakip en geç üç iş günü içerisinde değerlendirilir, sonucu öğrenciye yazılı olarak bildirilir.”
viii. “Yürürlük” başlıklı 10’uncu maddesinde; “Bu Yönerge, Ankara Hacı Bayram Veli
Üniversitesi Senatosu tarafından kabul edildiği tarihten itibaren yürürlüğe girer.”
Düzenlemelerine yer verildiği görülmektedir.
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ
13) Kamu Denetçisi tarafından, başvuranın iddiaları, ilgili idarenin konu ile ilgili açıklamaları
ve ilgili mevzuat hükümleri birlikte değerlendirilerek hazırlanan “Tavsiye Kararı Önerisi”
Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
14) Başvuran; Gazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Ekonometri Bölümü’nde
tamamlayamadığı lisans eğitimine devam edebilmek için Af Kanunu, diğer ifadeyle 2547 sayılı
Yükseköğretim Kanunu’na eklenen Geçici 78’inci madde kapsamında müracaatta bulunduğunu; diğer yandan, Gazi Üniversitesi’nin İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Ankara
Hacı Bayram Veli Üniversitesi’ne bağlandığı için, Gazi Üniversitesi yerine yeni kurulan bu
Üniversitede öğrencilik hakkı kazandığını; Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi’ne kaydını yaptırdıktan sonra, 2018 yılında mezun olduğu Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi
İşletme Lisans Programında aldığı “İşletme” ve “İktisat” gibi ortak kodlu derslerden muafiyet talep ettiğini; öte yandan, ilgili Üniversitenin sadece YÖK 5 (i) olarak bilinen zorunlu ortak derslerden muafiyetini sağladığını; ayrıca muafiyet başvurusunu süresinde ve eksiksiz olarak yapmış olmasına rağmen, 05/10/2018 tarihli başvuru dilekçesine halen bir cevap verilmediğini belirterek, dilekçesinin ekinde yer alan içerik ve kredi karşılıkları uyuşan derslerden, aldığı notlarıyla birlikte muafiyet talebinde bulunmuştur.
15) Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi ise bu iddialar karşısında; “öğrencilerin
kabulü, ders intibakları ve çıkarılmaları ile eğitim öğretim ve sınavlara ait işlemleri hakkında karar vermek” yetkisinin 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 18’inci maddesi ile Fakülte
Yönetim Kurullarına verildiğini; 18/05/2018 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 7141 sayılı Kanun kapsamında Gazi Üniversitesi’nden bölünerek ayrılan Ankara Hacı
Bayram Veli Üniversitesi’nin işlemlerinin ise, kendi yönetmelik ve yönergeleri hazırlanana kadar Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Yürütme Kurulu’nun 2018/23 sayılı Kararı’nın 12’nci maddesi gereğince Gazi Üniversitesi mevzuatına göre yürütüldüğünü; bu çerçevede, şikâyet sahibi öğrencinin muafiyet işlemlerinin Gazi Üniversitesi Önlisans ve Lisans Kredi Transferi ve İntibak İşlemleri Yönergesi ile birlikte 30/03/2017 tarihli ve 2017/3 sayılı Gazi Üniversitesi
İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Kurul Kararı’nın 5’inci maddesine göre gerçekleştirildiğini; bu Fakülte Kurulu Kararında açıklanan Ders Muafiyetinde ve Sınıf İntibakında Dikkat Edilmesi
Gereken Hususlar’ın 2’nci maddesine göre, Açıköğretim Fakültelerinden alınan transkriptler için (YÖK 5(i) dersleri hariç) muafiyet işlemi yapılamadığından, şikâyet sahibi öğrencinin …
Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi mezunu olduğu dikkate alınarak, hakkında alınan 25/09/2018 tarihli ve 8/14 sayılı Yönetim Kurulu Kararı ile sadece YÖK 5(i) derslerinden muafiyetinin sağlandığını belirtmiştir.
16) İlgili Üniversitenin de belirttiği üzere, “öğrencilerin kabulü, ders intibakları ve
çıkarılmaları ile eğitim öğretim ve sınavlara ait işlemleri hakkında karar vermek” konusundaki yetki, yükseköğretim kurumlarının bizzat kendilerine verilmiştir. Anayasamızın 130’uncu maddesinde, üniversitelerin “kamu tüzel kişiliğine ve bilimsel özerkliğe” sahip olduğu ifade edildikten sonra, yükseköğretim kurumlarının organları ile işleyişleri, bu kurumlardaki öğretim düzeyleri ile süreleri, yükseköğretime giriş, devam vb. konuların kanunla düzenleneceği hükme bağlanmış; söz konusu Anayasa maddesi doğrultusunda çıkarılan 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu ile ise, yükseköğretim kurumlarının teşkilatlanma, işleyiş, görev, yetki ve sorumlulukları ile eğitim-öğretim, araştırma, yayım, öğrenciler, öğretim elemanları ve diğer personel ile ilgili temel esaslar düzenlenmiştir.
17) Bu temel Kanunun 14’üncü ve 18’inci maddeleri ile “üniversitelerin eğitim-öğretim,
bilimsel araştırma ve yayım faaliyetlerinin esasları hakkında karar almak” yetkisi, üniversitelerin “akademik organı” olan senatolara; “öğrencilerin kabulü, ders intibakları ve çıkarılmaları ile eğitim-öğretim ve sınavlara ait işlemleri hakkında karar verme” yetkisi ve görevi ise, fakülte yönetim kurullarına verilmiştir. Bu çerçevede, Kanunun 43’üncü maddesinde, yükseköğretim kurumlarında, kuruluş özelliklerine ve ihtiyaçlarına göre yapılan eğitim-öğretim ve buna dayalı olarak verilen diplomalarla ilgili esasların her üniversite tarafından hazırlanacak öğretim ve sınav yönetmeliğinde belirtileceği kaydedilerek, üniversitelere, Anayasa hükmüne uygun olarak, akademik alanda hareket alanı tanınmıştır. Söz konusu Kanun hükümleri ile, Anayasamızda yer alan “bilimsel özerklik” ilkesi gereğince, fakültelerin öğretim ve sınav programları, yetiştireceği öğrenci sayısı ile kalitesi, bu öğrencilere kazandırılması hedeflenen bilgi, beceri ve yetkinliklerin neler olacağı, bu hedefler doğrultusunda teorik ve uygulamalı ders ihtiyaçları, bu çerçevede oluşturulacak ders programları, kredi ve uygulamaları, yürütülecek bilimsel araştırmanın içeriği gibi hususların, diğer ifadeyle eğitim-öğretim faaliyetlerinin, üniversitelerin bizzat kendileri tarafından serbestçe belirlenmesi amaçlanmıştır.
18) Kurumumuz, farklı üniversitelere karşı yapılan benzer talepli birçok şikâyet başvurusunu
inceledikten sonra, ilgili üniversitelerin Yükseköğretim Kanunu’na, kendi hazırladıkları
Yönetmeliklere ve bu Yönetmelikler çerçevesinde kabul ettikleri Yönergelere ve
Kararlara uygun davrandığı sonucuna vardığı için, bu şikâyet başvuruları hakkında, bilimsel özerklik ilkesini de gözeterek Ret Kararı vermiştir. Öte yandan, bir yükseköğretim kurumunun bilimsel özerkliğe sahip olması, bu yükseköğretim kurumunun kendi mevzuatından bağımsız olarak hareket edebileceği ve öğrencilere yönelik işlemlerini keyfi olarak sürdürebileceği anlamına gelmemektedir.
19) Somut olay incelendiğinde; ilgili Üniversitenin eylem ve işlemlerinde, kendi mevzuatına
aykırı ve birbiriyle çelişen birçok husus karşımıza çıkmaktadır. Şöyle ki;
19.1. Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi’ne muhatap detaylı resmi yazımızla, … … adlı öğrencinin, Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi’ne kaydolmadan önce mezun olduğunu belirttiği … Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi … Lisans Programı’nda aldığı ortak dersleri gerekçe göstererek, ilgili idareye ders muafiyeti talebiyle ilgili olarak yapmış olduğu yazılı başvurular ile söz konusu başvurulara idare tarafından verilen resmi cevapların/Fakülte
Yönetim Kurulu kararlarının onaylı birer örnekleri de ilgili Üniversiteden istenmiş olmasına rağmen, anılan Üniversite bu bilgi/belge taleplerimizin çoğuna bir cevap vermemiş; incelemeyi yürütebilmemiz için gerekli olan belgeleri Kurumumuza göndermemiştir.
19.2. Ancak bilahare yapılan ilave temaslar sonucunda ilgili idareden daha somut bazı bilgi ve belgeler temin edilebilmiş olup; ilgili idare, … … adlı öğrencinin, Ankara Hacı
Bayram Veli Üniversitesi’ne “kesin kayıt işlemini” 05/10/2018 tarihinde gerçekleştirdiğini ve yine 05/10/2018 tarihinde daha önce eğitim aldığı Erzurum Atatürk Üniversitesi
Açıköğretim Fakültesi’nden almış olduğu dersler için muafiyet başvurusunda bulunduğunu; başvurana 25/09/2018 tarihli ve 8 sayılı Fakülte Yönetim Kurulu Kararı ile de Türk Dili, Atatürk İlke ve İnkılapları ve İngilizce gibi ortak zorunlu derslerden muafiyet tanındığını belirtmiştir. Diğer yandan, … …, 05/10/2018 tarihli (tek) muafiyet başvurusuna halen bir cevap verilmediğini iddia etmektedir. İlgili idarenin, talep etmemize rağmen, başvuranın 05/10/2018 tarihli muafiyet dilekçesi hakkında verilen herhangi bir kararı/yanıtı/ilanı
Kurumumuza gönderememiş olması ise, başvuranın iddiasını doğrulamaktadır.
19.3. İlgili İdare, başvuranın 2018 Ekim tarihli tek muafiyet başvurusunun sonucuna ilişkin bir belgeyi Kurumumuza gönderememiş olmakla birlikte, başvuran hakkında 25/09/2018 tarihli ve 8 sayılı Fakülte Yönetim Kurulu Kararı ile ortak derslerden muafiyet kararı aldığını da ifade etmiş; fakat bu Kararın da bir örneğini Kurumumuza ilk aşamada göndermemiştir. Mükerrer girişimlerimiz sonucunda, başvuran hakkında alınan
14 sayılı bu Fakülte Yönetim Kurulu Kararının bir örneği temin edilebilmiş olup; ilgili Kararın
incelenmesinden ise, söz konusu evrak üzerinde adı geçen öğrencinin isminin açık olarak yer aldığı ve hakkında alınan bu muafiyet kararının, başvuranın üniversiteye kayıt tarihinden ve muafiyet talebinde bulunmasından önceki bir tarihe ait olduğu görülmüştür. Öğrenci henüz Üniversiteye kayıt olmadığı halde, öğrencinin isminin açık olarak yer aldığı bir Yönetim Kurulu Kararı ile, hakkında ders muafiyeti sağlanması ise başlı başına bir çelişki olarak değerlendirilmiştir.
19.4. Diğer taraftan; ilgili idare, Kurumumuza muhatap resmi yazısında, başvuranın muafiyet talebini Gazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi’nin 31/03/2017 tarihli ve 2017/…
sayılı Fakülte Kurul Kararı’nın 5’inci maddesi çerçevesinde sonuçlandırdıklarını da ifade etmektedir. Öte yandan Kurumumuza sonradan iibfogrenciisleri@hbv.edu.tr adresi üzerinden gönderilen 27/08/2019 tarihli e-posta mesajında, … … adlı başvuranın muafiyet işleminin Gazi
Üniversitesi Önlisans ve Lisans Kredi Transferi ve İntibak İşlemleri Yönergesi ile birlikte 30/03/2017 tarihli ve 2017/3 sayılı Gazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Kurul
Kararı’nın 5’inci maddesine göre gerçekleştirildiği ifade edilmektedir.
19.5. Öncelikle adı geçenin muafiyet işleminin hem 30/03/2017 tarihli Fakülte Kurul Kararı hem de Gazi Üniversitesi Senatosu’nun 01/03/2018 tarihli ve 18/23 sayılı Senato Kararı ile kabul edilen Gazi Üniversitesi Önlisans ve Lisans Kredi Transferi ve İntibak İşlemleri
Yönergesi çerçevesinde değerlendirilmesi mümkün değildir. Çünkü farklı tarihli bu iki düzenleme, muafiyet ve intibak konularına ilişkin farklı hükümler içermektedir. Örneğin, anılan Fakülte Kurul Kararında, “Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesine (YÖK 5 (i) dersleri hariç) muafiyet işlemi yapılamaz…” şeklinde bir hüküm mevcut iken, Senato tarafından yaklaşık bir yıl sonra kabul edilen Yönergede Açıköğretim Fakültesi mezunu öğrenciler için ayrıca bir düzenlemeye gidilmemiştir.
19.6. Buna ilaveten, adı geçenin muafiyet işleminde bu iki düzenlemeden hangisi esas alınmış olursa olsun, gerek anılan Fakülte Kurul Kararında gerekse anılan Yönergede, muafiyet talepli başvuruların kayıt tarihinden sonra yapılacağı; ilgili Muafiyet Komisyonunun bu başvuruları aldıktan sonra gerekli incelemeyi yapacağı; kararı ise ilgili Yönetim Kurulunun vereceği açıkça ifade edilmektedir. Hâlbuki … …’in henüz Üniversiteye resmi kaydı yapılmamışken ve henüz bir muafiyet müracaatı dahi mevcut değilken, hakkında bazı derslerden muafiyet kararı alındığı; adı geçenin 2018 Ekim ayında (süresinde) yapılan tek muafiyet başvurusunun ise atıfta bulunulan mevzuata aykırı şekilde herhangi bir karara bağlanmadığı; böylelikle de öğrencinin gerek ilgili Fakülte Kurul Kararında gerekse ilgili Yönergede açıklanan “karara karşı itiraz” usulünden de yararlanamadığı görülmektedir.
19.7. Diğer taraftan, Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi
Dekanlığı’nın Üniversite Genel Sekreterliğine gönderdiği, Üniversite Rektörlüğünün de
Kurumumuza ilettiği resmi yazıda, 30/03/2017 tarihli ve 2017/… sayılı Gazi Üniversitesi
İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Kurul Kararı’nın 5’inci maddesinde açıklanan Ders
Muafiyetinde ve Sınıf İntibakında Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar’ın 2’nci maddesine göre, “Açıköğretim Fakültelerinden alınan transkriptlerde (YÖK 5(i) dersleri hariç) muafiyet işlemi” yapılamadığı; … …’in de … Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi mezunu olduğu; bu nedenle sadece YÖK 5 (i) derslerinin muafiyet işleminin yapıldığı da ifade edilmektedir. Öte yandan, Kurumumuza mükerrer talebimiz sonucunda iletilebilen anılan Fakülte Kurul Kararı incelendiğinde, söz konusu düzenlemenin ifade edildiği şekilde tüm Açıköğretim Fakülteleri mezunlarına yönelik olmadığı; sadece Anadolu
Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi mezunlarına yönelik olduğu; ilgili Üniversitenin ise, bu Fakülte Kurul Kararında yer alan açık hükmü başvurana yönelik genişlettiği görülmektedir.
19.8. Tüm bu hususların dışında, ilgili Üniversite “7141 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile 18 Mayıs 2018 tarihinde Gazi Üniversitesi’nden bölünerek ayrılan Ankara Hacı Bayram
Veli Üniversitesi”nin işlemlerinin, kendi yönetmelik ve yönergeleri hazırlanana kadar
Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Yürütme Kurulu’nun 22/05/2018 tarihli ve 2018/23 sayılı Kararı’nın 12’nci maddesi gereğince Gazi Üniversitesi mevzuatına göre yürütüldüğünü; bu nedenle … … adlı başvuranın muafiyet işlemlerinin Gazi
Üniversitesi’ne ait 30/03/2017 tarihli söz konusu Fakülte Kurul Kararı ile aynı şekilde
Gazi Üniversitesi’ne ait 01/03/2018 tarihli anılan Yönerge esas alınarak yapıldığını belirtiyor olmasına karşın, ilgili Üniversite tarafından adı geçen öğrencinin muafiyet başvurusunda esas alınması gereken mevzuat tartışmaya açıktır.
19.9. Söz konusu Üniversitenin de belirttiği üzere, 18/05/2018 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 7141 sayılı Yükseköğretim Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun
Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un 7’nci maddesi ile, Ankara’da Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi adıyla yeni bir üniversite kurulmuş ve Gazi
Üniversitesi bünyesindeki İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, bir dizi diğer Fakülteyle birlikte, bağlantısı değiştirilerek yeni kurulan Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi bünyesine dâhil edilmiştir. Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Yürütme Kurulu ise, 7141 sayılı Kanun’un 8’inci maddesinde yer alan “Bu Kanunla yeni kurulan …Ankara Hacı Bayram Veli
Üniversitesi … ile … Gazi Üniversitesine … bağlı iken adı değiştirilerek veya değiştirilmeyerek bağlantısı değiştirilen birimlerde uygulamayla ilgili olarak ortaya çıkabilecek sorunlar Yükseköğretim Kurulu tarafından çözülür.” hükmü çerçevesinde, yeni kurulan üniversitelerle ilgili olarak aldığı 22/05/2018 tarihli ve 2018/23 sayılı Kararı ile; söz konusu üniversitelerde devamlılığın sağlanmasını teminen tedviren görevlendirilen rektörlerce Üniversitelerin Senato, Üniversite Yönetim Kurulu gibi akademik organlarının en kısa sürede oluşturularak, üniversitelerin akademik ve idari işleyişine ilişkin düzenlemelerin yapılmasının sağlanması; mevcut durum için ise, eğitim-öğretim faaliyetleri ile ilgili işlemlerin yürürlükteki mevzuata göre yapılması yönünde düzenlemeye gitmiştir. Bu çerçevede, Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi de kendi akademik organlarını oluşturmuş; 2018-2019 Eğitim-Öğretim yılı için ise Gazi
Üniversitesi Önlisans ve Lisans Eğitim-Öğretim Yönetmeliği’nin uygulanacağını resmi internet sayfasında (https://hacibayram.edu.tr/web/mevzuat) duyurmuştur. Diğer taraftan, Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Yürütme Kurulu’nun bu kararının üzerinden bir yılı aşkın bir süre geçmesinin ardından, 27/08/2019 tarihli ve 30871 sayılı
Resmi Gazete’de Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Önlisans ve Lisans Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliği yayınlanmış olup, anılan Yönetmeliğin “Yürürlük” başlıklı 33’üncü maddesinde ise, Yönetmeliğin 2019-2020 eğitim-öğretim yılı başında yürürlüğe gireceği kaydedilmiştir.
19.10. Dolayısıyla, 2018 Temmuz ayında af başvurusunda bulunan, 2018 Ekim ayında da
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi’ne kaydını yaptırarak muafiyet talebinde bulunan başvuran için, uygulanması gereken mevzuatın Gazi Üniversitesi Önlisans ve Lisans
Eğitim-Öğretim Yönetmeliği olduğu açıktır. Diğer taraftan, 05/10/2018 tarihinde kesin kayıt işlemini yaptırarak aynı tarihte de ders muafiyeti talebinde bulunan başvuran için
Gazi Üniversitesi’ne ait 30/03/2017 tarihli Fakülte Kurul Kararının veya Gazi
Üniversitesi Senatosu’nun 01/03/2018 tarihli Kararı ile kabul edilen Gazi Üniversitesi
Önlisans ve Lisans Kredi Transferi ve İntibak İşlemleri Yönergesi’nin esas alınmasının doğru bir yaklaşım olmadığı değerlendirilmektedir. Nitekim Ankara Hacı Bayram Veli
Üniversitesi Senatosu’nun 19/07//2018 tarihli ve 2018/09 sayılı Kararı ile kabul edilen ve … …’in Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi’ne kayıt tarihi sırasında da zaten yürürlükte olan, “Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Önlisans ve Lisans Kredi
Transferi ve İntibak İşlemleri Yönergesi’ adı altında, anılan Üniversiteye ait bir düzenleme zaten mevcut iken ve bu düzenleme 2547 sayılı Kanun ile üniversite senatolarına verilen yetki çerçevesinde Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Senatosu tarafından kabul edilmişken, ders muafiyeti ve intibakına ilişkin olarak, Gazi
Üniversitesi’ne ait eski tarihli kararların/Yönergelerin kişinin durumu değerlendirilirken esas alınması hukuka uygun olmayacaktır. (Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi’ne ait anılan Yönergenin “Yürürlük” başlıklı 10’uncu maddesinde, “Bu Yönerge, Ankara Hacı
Bayram Veli Üniversitesi Senatosu tarafından kabul edildiği tarihten itibaren yürürlüğe girer.” ifadesi yer almaktadır.)
20) İdarenin de belirttiği üzere, yükseköğretim kurumları, Anayasa ile güvence altına alınan
bilimsel özerklik ve ilgili Kanun ile verilen yetki çerçevesinde, eğitimin kalitesini ve verimini artırmak amacıyla, eğitim, öğretim ve sınav sisteminde kendi düzenleyici işlemlerini her zaman yapma yetkisine sahip olmakla birlikte, Kanun ile sınırları belirlenmiş olan yetki dâhilinde hareket etmek, eylem ve işlemlerini yürürlükte olan ilgili mevzuata uygun olarak tesis etmek ve bu eylem ve işlemlerinde hukuki belirlilik, istikrar, haklı beklentiye uygunluk, objektiflik ve eşitlik gibi ilkeleri gözetmekle de yükümlüdürler. İlgili idarenin, bu zamana kadar yapılan açıklamalardan da görüleceği üzere, adı geçene yönelik tesis ettiği işlemlerde, bu ilkelerin tümüne uygun davrandığını söylemek ise güçtür.
21) Netice itibariyle, başvuranın iddiaları, idarenin bu iddialar karşısında Kurumumuza
sunduğu bilgi, belge ve açıklamalar ve ilgili mevzuat hükümlerinin birlikte değerlendirilmesi neticesinde, her üniversitenin ayrı birer kamu tüzel kişiliğinin bulunduğu; Anayasamız ile güvence altına alınan “bilimsel özerklik” ilkesi doğrultusunda, 2547 sayılı
Yükseköğretim Kanunu’nun 14’üncü maddesi ile üniversitelere kendilerine ilişkin yönetmelikleri hazırlama yetkisi verildiği; söz konusu Kanun ve ilgili yönetmeliklerin verdiği yetkiye dayanarak üniversitelerin eğitim, öğretim ve sınav sisteminde eğitimin kalitesini ve verimini artırmak amacıyla her zaman düzenleme yapabileceği; diğer yandan, üniversitelerin de Kanun ile sınırları çizilen yetki çerçevesinde hareket etmek ve eylem ve işlemlerini yürürlükte olan ilgili mevzuata uygun olarak tesis etmekle yükümlü oldukları; Ankara Hacı
Bayram Veli Üniversitesi’nin ise başvuran hakkında tesis ettiği işlemlerin yukarıda da açıklandığı üzere hukuka aykırılıklar içerdiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
22) İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de
yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmelik’in “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiş olup; bu çerçevede yapılan değerlendirme neticesinde, … …’in aynı konu hakkında Kurumuza yaptığı 2018/… sayılı ilk şikayet başvurusu sonucunda Kurumumuzca alınan … sayılı Gönderme
Kararı ile, şikâyete konu Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi’nden, iyi yönetim ilkelerine uygun olarak makul bir süre içinde vereceği gerekçeli cevabı başvurana da iletmesi istenmiş olmasına rağmen, ilgili Üniversitenin, başvurana herhangi bir gerekçeli cevap iletmediği, ayrıca başvuranın 05/10/2018 tarihli muafiyet talepli müracaat dilekçesine de bir yanıt vermediği, keza Kurumumuzun detaylı resmi yazısı ile talep edilen bilgi ve belgelerin birçoğunu
Kurumumuza iletmediği, böylelikle de iyi yönetim ilkeleri arasında sıralanan “şeffaflık”, “hesap verilebilirlik”, “kararların gerekçeli olması ile geciktirilmeksizin bildirilmesi” ve
“karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkelerine uygun davranmadığı görülmüştür. İlgili idarenin bundan sonraki eylem ve işlemlerinde, söz konusu ilkeleri de gözetmesi önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
23) 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun 17’nci
maddesinin sekizinci fıkrasına göre, Kamu Denetçiliği Kurumu’na dava açma süresi içinde yapılan başvuru işlemeye başlamış olan dava açma süresini durdurmakta olup; anılan Kanunun 21’inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının şikâyet edilen idare konumundaki Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Rektörlüğü’ne tebliğ tarihinden itibaren
30 gün içinde ilgili idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmediği takdirde,
(mevcut ise) dava açma süresinden kalan süre yeniden işlemeye başlayacaktır. Bu doğrultuda, ilgili Üniversitenin eylem ve işlemlerine karşı Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN KABULÜNE;
Bu çerçevede, başvuranın muafiyet talebinin, muafiyet başvurusunda bulunduğu 05/10/2018 tarihinde yürürlükte olan mevzuata göre değerlendirilerek neticelendirilmesi ve sonucundan da başvurana bilgi verilmesi için ANKARA HACI BAYRAM VELİ ÜNİVERSİTESİ
REKTÖRLÜĞÜ’NE TAVSİYEDE BULUNULMASINA;
İşbu Kararın ise, BAŞVURAN ile birlikte YÜKSEKÖĞRETİM KURULU
BAŞKANLIĞI’NA ve ANKARA HACI BAYRAM VELİ ÜNİVERSİTESİ
REKTÖRLÜĞÜ’NE TEBLİĞİNE;
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun 20’nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca,
şikâyet edilen idare konumundaki Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi tarafından, işbu
Tavsiye Kararı üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza yazılı olarak bildirilmesinin zorunlu olduğuna; ayrıca söz konusu yazının bir örneğinin ilgili idare tarafından başvurana da iletilmesine;
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi