|
ÖZET: Başvuran, Karadeniz Teknik Üniversitesi’nden mezun olduktan sonra Afyon Kocatepe Üniversitesi’nde ders muafiyeti talep etmiştir. Ancak, DD ve DC notları ile geçmiş olduğu derslerin muafiyet kapsamına alınmadığı belirtilmiştir. Üniversite, muafiyet talebinin değerlendirilmesinde, ders içeriklerinin uyuşmaması ve başarı notlarının yetersizliği gibi gerekçelerle muafiyetin reddedildiğini ifade etmiştir.
Yükseköğretim Kanunu ve ilgili yönetmelikler çerçevesinde, üniversitelerin ders muafiyeti konusunda takdir yetkisine sahip olduğu vurgulanmıştır. Başvurunun reddi, üniversitenin bilimsel özerkliği ve eğitim standartları çerçevesinde hukuka uygun bulunmuştur. Ayrıca, başvuranın, teknik öğretmenlerin daha kısa sürede mühendis unvanı alabilmesine ilişkin iddiası da yerinde görülmemiştir. Sonuç olarak, başvuranın muafiyet talebinin reddi, üniversitenin belirlediği akademik standartlar ve yönetmelikler doğrultusunda hukuka uygun bir şekilde gerçekleştirilmiştir. Bu nedenle, başvurunun reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 5999-5999 86171061- 101.07.05-E.
BAŞVURU NO : 2016/5295 2016/ 5295
KARAR TARİHİ : 07/06/2017
RET KARARI
BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ :
BAŞVURUYA KONU İDARE : Afyon Kocatepe Üniversitesi Rektörlüğü
BAŞVURUNUN KONUSU : Ders muafiyet talebi hakkında .
BAŞVURU TARİHİ : 09/12/2016 9.12.2016
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Başvuran, Karadeniz Teknik Üniversitesi Elektrik Elektronik Mühendisliği Bölümünden
Elektronik Mühendisi olarak 2000 yılında mezun olduğunu, 2016 Lisans Yerleştirme Sınavı (LYS)
sonucunda Afyon Kocatepe Üniversitesi Teknoloji Fakültesi Elektrik Elektronik Mühendisliği
Bölümüne yerleştiğini, 19/ 09/ 2016 tarihinde ders muafiyet ve uyum programı başvurusunda bulunduğunu, başvurusu sonucunda bazı derslerin muafiyet kapsamında değerlendirildiğini, fakat
Karadeniz Teknik Üniversitesinde “DD, DC” harf notu ile geçmiş olduğu derslerin muafiyet kapsamına alınmadığını belirterek, anılan dersler ile “ders içeriğinin uyuşmaması” gerekçesiyle muafiyeti kabul edilmeyen “Lineer Cebir”, “Yaz Stajı” ve “İş Yeri Eğitimi” gibi derslerin muafiyetinin sağlanmasını talep etmektedir .
1.1) Başvuran ayrıca, teknik öğretmenlerin 1 yıl ( 2 dönem) ders alarak ilgili mühendislik
bölümlerinden Mühendis unvanı alabilmesine ilişkin bir yasa bulunduğunu, yapılan uyum sonucu aynı isimdeki bölümden mezun olmasına rağmen 3 yıl ( 6 dönem) okuyarak ancak mezun olabileceğini, bu durumun Anayasanın eşitlik ilkesine aykırı olduğunu iddia ederek; eşitlik ilkesi gereği, 1 yıldan daha uzun olmayan bir sürede mezun olabilecek şekilde uyumun yapılmasını ve mağduriyetinin giderilmesini istemiştir .
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Başvuru konusuna ilişkin bilgi ve belge talebimize istinaden, Afyon Kocatepe Üniversitesi
Rektörlüğünün 20/ 02/ 2017 tarih ve E sayılı cevabi yazısı ve eklerinde özetle;
2.1) Başvuranın 2016 yılında ÖSYM’nin yaptığı sınavla Üniversitelerinin Teknoloji Fakültesi
Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümüne yerleştiği, ayrıca 21/ 07/ 2000 tarihinde Karadeniz
.
1 / 8Teknik Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü mezunu
olduğu için 19/ 09/ 2016 tarihli dilekçesi ile muafiyet talebinde bulunduğu,
2.2) Başvuranın yaklaşık 16 yıl önce mezun olduğu ve kendisinin de belirttiği gibi 14 yıl
mühendislik unvanı ile çalıştığı, bu anlamda mühendislik diplomasıyla ilgili herhangi bir mağduriyetinin söz konusu olmadığı, başvuranın istekleri göz önüne alındığında okula gelmeden, okumadan diploma almak istediği gibi anlaşıldığı,
2.3) Teknolojinin hızla ilerlemesi ve piyasaların (fabrikalar) ihtiyaçları doğrultusunda belirli
aralıklarda tüm üniversitelerin müfredatlarını veya ders içeriklerini güncelledikleri, başvuranın mezun olduğu Karadeniz Teknik Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Elektrik Elektronik
Mühendisliği Bölümünde de 2009 ve 2014 yıllarında müfredatlarında güncellemeler yapıldığı, bu sebeple 16 yıl önce almış olduğu dersler veya ders içeriklerinin kendi müfredatlarında bulunan ders içerikleri ile örtüşmediği,
2.4) Bu anlamda, muafiyet talebinin, Afyon Kocatepe Üniversitesi Önlisans ve Lisans
Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliğinin “Önceki Öğrenimin Tanınması ve İntibak İlkeleri”ne ilişkin 25 inci maddesi uyarınca değerlendirildiği ve içeriği uymayan derslerin muafiyetinin yapılmadığı,
2.5) Başvuranın transkript ve ders içeriklerinin, Elektrik Elektronik Mühendisliği Bölüm Yönetim
Kurulunda iki kez incelendiği, Üniversitelerindeki Uygulama İlkeleri, İntibakla İlgili İlkelerinde;
“Daha önce bir yükseköğretim kurumunda eğitim almış ve ÖSYM tarafından yapılan sınavlar sonucunda üniversitemize yerleşen öğrenciler için (DGS hariç); En az CC/YT ve benzeri harf notu alarak başarılı olduğu derslerin muafiyet açısından göz önünde bulundurulması; Şartlı başarılı olan derslerin muafiyette göz önünde bulundurulmaması” öngörüldüğünden, başvuranın DD ve DC notlarının, bahsi geçen ilkeler kapsamında değerlendirildiği ve muafiyetinin uygun bulunmadığı, bu hususlar doğrultusunda başvuranın toplamda 21 (yirmibir) adet dersten muaf sayıldığı, daha önce mezun olduğu üniversiteden alınan transkript incelendiğinde 19 dersin DD, DC, FD olduğu tespit edildiğinden hiçbir şekilde incelemeye alınmadığı,
2.6) Staj ve İşyeri Eğitimi programının, öğrencileri farklı fabrika ve alanlarda piyasaya hazırlamaya
yönelik olarak yapılan uygulamalı eğitimler olduğu, başvuranın da belirttiği gibi 14 yıl bir fabrikada çalışmanın insanı sadece o alanda geliştirdiği, farklı fabrika ve alanları görmelerinin öğrencinin gelişimine olumlu katkılar sağladığı, Fakültelerinin staj yönetmeliğinde 72 iş günü olarak belirlendiği, bu hususta başvuranın yine transkriptinin incelenerek 36 iş günü stajından muaf sayıldığı; işyeri eğitiminin ise öğrencilerin 4. sınıf güz döneminde bir yarıyıl okula gelmeden fabrikada çalışarak uzun süreçli bir dönem içi stajı olduğu, bu uygulamanın sadece Teknoloji
Fakültelerinde yapıldığı, başvuranın mezun olduğu mühendislik fakültelerinde bu uygulamanın olmaması ve transkriptinde belirtilmediği için başvurana iş yeri eğitiminin zorunlu tutulduğu,
2.7) Önceki öğrenimin tanınmasında kişi bazlı değil, Yönetmelikler uyarınca karar alındığı ve
yazıları ekinde de sunulduğu üzere benzer şekilde DD, DC notları muaf kabul edilmeyen başka öğrencilerinin de bulunduğu,
2.8) Başvuranın ders muafiyet talebinin, mevcut yönetmelik, yönerge ve senato ilke ve esaslarına
göre doğru bir şekilde sonuçlandırıldığı,
2.9) Mühendislik tamamlama programının ise başvuranla hiçbir bağlantısı olmadığı, Yükseköğretim
Kurumunun Teknik Öğretmenlerin mağduriyetini gidermek için (mühendislik ünvanı)
yönetmeliklerle belirlemiş olduğu ÖSYM tarafından yapılan ayrı bir sınav neticesinde üniversitelere yerleştirildikleri, bu şekilde üniversitelere yerleşen öğrencilerin YÖK tarafından belirlenen dersleri bir yıllık süre içeresinde alıp başarılı olmaları takdirde mühendislik unvanını alabildikleri, açıklamalarına yer verilmiştir .
2 / 8III. İLGİLİ MEVZUAT
3) 18/ 10/ 1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu
denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında;
“Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir . Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler .” hükmü yer almaktadır .
3.1) Anayasanın “Eğitim ve öğrenim hakkı ve ödevi” başlıklı 42 nci maddesinde; “Kimse,
eğitim ve öğrenim hakkından yoksun bırakılamaz . Öğrenim hakkının kapsamı kanunla tespit edilir ve düzenlenir…” hükmü yer almaktadır .
3.2) Anayasanın “Yükseköğretim kurumları” başlıklı 130 uncu maddesinde; “Çağdaş
eğitim-öğretim esaslarına dayanan bir düzen içinde milletin ve ülkenin ihtiyaçlarına uygun insan gücü yetiştirmek amacı ile; ortaöğretime dayalı çeşitli düzeylerde eğitim-öğretim, bilimsel araştırma, yayın ve danışmanlık yapmak, ülkeye ve insanlığa hizmet etmek üzere çeşitli birimlerden oluşan kamu tüzelkişiliğine ve bilimsel özerkliğe sahip üniversiteler Devlet tarafından kanunla kurulur…” hükmü yer almaktadır .
4) 14/ 06/ 2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi”
başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında ; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir .” hükmü yer almaktadır .
5) 4/ 11/ 1981 tarihli ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun “Tanımlar” başlıklı 3 üncü
maddesinde; Üniversite, “Bilimsel özerkliğe ve kamu tüzelkişiliğine sahip yüksek düzeyde eğitim – öğretim, bilimsel araştırma, yayın ve danışmanlık yapan; fakülte, enstitü, yüksekokul ve benzeri kuruluş ve birimlerden oluşan bir yükseköğretim kurumudur .” olarak tanımlanmıştır .
5.1) Kanunun 14 üncü maddesinde; Üniversitenin eğitim – öğretim, bilimsel araştırma ve yayım
faaliyetlerinin esasları hakkında karar almak; Rektörün onayından sonra Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe girecek olan üniversite veya üniversitenin birimleri ile ilgili yönetmelikleri hazırlamak; Üniversitenin yıllık eğitim – öğretim programını ve takvimini inceleyerek karara bağlamak; Fakülte kurulları ile rektörlüğe bağlı enstitü ve yüksekokul kurullarının kararlarına yapılacak itirazları inceleyerek karara bağlamak, Senatonun görevleri arasında sayılmıştır .
5.2) Kanunun “Fakülte Yönetim Kurulu” başlıklı 18 inci maddesinin b/( 5) bendinde;
“Öğrencilerin kabulü, ders intibakları ve çıkarılmaları ile eğitim – öğretim ve sınavlara ait işlemleri hakkında karar vermek” Fakülte Yönetim Kurulunun görevleri arasında sayılmıştır .
5.3) Kanunun 43 üncü maddesinde; “a . Yükseköğretim kurumlarında, kuruluş özelliklerine ve
ihtiyaçlarına göre yapılan eğitim – öğretim ve buna dayalı olarak verilen diplomalarla ilgili esaslar her üniversitece hazırlanacak öğretim ve sınav yönetmeliğinde belirtilir .” hükmü yer almaktadır .
5.4) Kanunun 44 üncü maddesinde; “b . Yükseköğretim kurumlarında, öğretim faaliyetlerinin üç
dönemi aşmamak üzere yıl içinde kaç döneme ayrılarak sürdürüleceği; her bir dönemde alınması gereken asgari ve azami kredi miktarları; her bir diploma programının diplomayı almayı hak eden kişiye kazandıracağı bilgi, beceri ve yetkinliklerin neler olacağı ve bunların ölçme ve değerlendirmelerinin nasıl yapılacağı; hazırlık sınıfı veya başka yollarla yabancı dil yeterliliğinin nasıl kazandırılacağı ve yabancı dil bilgi düzeyinin nasıl ölçüleceği; kayıt, devam, uygulama, tez ve teorik ders içerikleri, ön şartlı dersler, sınav çeşitleri ve bunların ders başarı notuna katkısı; öğrencilerin mezuniyet sonrası istihdamına ilişkin olarak bilgi, görüş ve tecrübelerine ihtiyaç duyulan kişileri ifade eden dış paydaşların diploma programlarına ilişkin değerlendirmelerinin alınması; diğer yurt içi ve yurt dışı yükseköğretim kurumlarından alınan derslerin kredilerinin
3 / 8intibakının sağlanması; ilgili programın tamamlanmasına yönelik önceden kazanılmış yeterliliklerin
tanınması; farklı diploma programlarından bazı derslerin alınmasıyla yandal veya çift anadal yapılması; diploma alınabilmesi için, uygulama, teorik, uzaktan veya açıköğretim özellikleri ile bu maddenin (c) fıkrasında belirlenen sürelerde diploma alamayan öğrenciler bakımından, müfredat değişikliği veya isimleri değişmemekle birlikte ders içeriğinin değişmesi ya da ders içeriği değişmemekle birlikte aradan uzun bir sürenin geçmesi nedeniyle, daha önce başarılı olunan derslerden hangilerini yeniden almaları gerektiği; eğitim-öğretim süreçlerinin sürekli iyileştirilmesine yönelik iç ve dış kalite güvencesi uygulamaları ve eğitim-öğretimin devamına ilişkin diğer hususlar, Yükseköğretim Kurulunun bu konularda belirlediği temel ilkelere uygun olarak yükseköğretim kurumları senatoları tarafından belirlenir .” hükmü yer almaktadır .
6) 27/ 08/ 2011 tarihli ve 28038 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Afyon Kocatepe Üniversitesi
Önlisans ve Lisans Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliğinin
6.1) “Not ortalamaları ve başarının belirlenmesi” başlıklı 17 nci maddesinde;
( 1) Tüm sınavlar 100 puan üzerinden değerlendirilir . Ders başarı puanı yarıyıl/yıl içi ve yarıyıl/yılsonu sınavlarının katkı oranlarına bağlı olarak yine 100 puan üzerinden hesaplanır .
( 2) (Değişik paragraf : RG- 6/ 9/ 2013- 28757) Öğrencinin bir dersten başarı notu dersi veren öğretim elemanı veya ilgili sınıf koordinatörü tarafından belirlenir ve harf notu olarak takdir edilir . Bu amaçla bağıl değerlendirme ve mutlak değerlendirme yöntemlerinden istatistiksel ölçütlere göre uygun olan yöntem kullanılır . Başarı notlarının ifade ettikleri başarı dereceleri ve katsayıları
aşağıdaki tabloda gösterilmiştir :
(Değişik tablo : RG- 22/ 6/ 2016- 29750)
Başarı Başarı Yüzde
Başarı Notu
Derecesi Katsayısı Karşılığı
Mükemmel AA 4.0 90 – 100
Pekiyi BA 3.5 85 – 89
İyi BB 3.0 75 – 84
Orta CB 2.5 70 – 74
Geçer CC 2.0 60 –69
Şartlı Geçer DC 1.5 50 – 59
Başarısız DD 1.0 40 – 49
Başarısız FD 0.5 30 – 39
Başarısız FF 0.0 29 ve altı
6.2) Yönetmeliğin “Önceki öğrenimin tanınması ve intibak ilkeleri” başlıklı 25 inci
maddesinde;
“( 1) Daha önce yurt içi veya yurt dışındaki bir yükseköğretim kurumunda öğrenim görmüş olan ve
ÖSYM tarafından Üniversiteye yerleştirilen öğrencilerin, önceki kurumlarından almış olduğu
4 / 8krediler BYK kararıyla sorumlu olduğu müfredattaki bazı yükümlülüklerin yerine sayılabilir .”
“( 3) (Değişik : RG- 6/ 9/ 2013- 28757) Müfredattaki bazı yükümlülüklerden muaf tutulan öğrencinin, muaf olduğu kredi toplamı göz önünde bulundurularak kaçıncı yarıyıldan başlaması gerektiği BYK tarafından belirlenir . Öğrenci intibak ettiği yarıyıldan önceki yıllara ait bazı derslerden sorumlu tutulabilir .
( 4) Öğrenci öğrenimine devam ederken müfredatın değişmesi durumunda, eski müfredattan henüz sorumlu olmadığı veya sorumlu olmasına rağmen başarılı olamadığı yükümlülüklerin yerine, yeni müfredatın hangi yükümlülüklerinden sorumlu tutulacağına öğretim birimi kurulu karar verir .
( 5) Öğrencilerin ders intibakı ve muafiyet başvuruları, her yarıyılın/yılın ilk iki haftası içinde yapılır .” hükümleri yer almaktadır .
7) Afyon Kocatepe Üniversitesi Senatosunun 10/ 06/ 2014 tarihli ve 2014/ 67 sayılı kararında,
Üniversitenin İntibakla İlgili İlkelerinde;
“ 1/d . Diğer üniversitelerde farklı harfle gösterim sistemi kullanılsa bile harf notlarının her basamağın başarı derecesine eşdeğer seviyede transfer edilmesine, e . Şartlı başarı işlemlerinin aşağıdaki tabloya göre yapılmasına, Diğer Üniversitelerdeki Diğer Üniversitemizde
Harf Notu Üniversitedeki Yapılacak
Başarı Durumu Uygulama
DC ve eşdeğer harf notları Başarılı DC+
DC ve eşdeğer harf notları Başarısız DC
DD ve eşdeğer harf notları Başarılı DC+
DD ve eşdeğer harf notları Başarısız DC
FD ve eşdeğer harf notları FF
FF ve eşdeğer harf notları FF
“ 2. Daha önce bir yükseköğretim kurumunda eğitim almış ve ÖSYM tarafından yapılan sınavlar sonucunda üniversitemize yerleşen öğrenciler için (DGS hariç); a . Ders içeriği ve haftalık ders saatine göre yapılan karşılaştırma sonucu öğrencinin yeni programdan muaf tutulacağı müfredat bileşenlerinin belirlenmesine; b. En az CC/YT ve benzeri harf notu alarak başarılı olduğu derslerin muafiyet açısından göz önünde bulundurulmasına; c . Şartlı başarılı olan derslerin muafiyette göz önünde bulundurulmamasına .” hükümleri yer almaktadır .
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
8) Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; Üniversitenin anılan
uygulamasında hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilemediğinden, başvurunun reddi gerektiği hususundaki öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur .
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
9) Başvuran, Karadeniz Teknik Üniversitesi Elektrik Elektronik Mühendisliği Bölümünden
Elektronik Mühendisi olarak 2000 yılında mezun olmuş, 2016-Lisans Yerleştirme Sınavı sonucunda
Afyon Kocatepe Üniversitesi Teknoloji Fakültesi Elektrik Elektronik Mühendisliği Bölümüne yerleşmiş, 19/ 09/ 2016 tarihinde Afyon Kocatepe Üniversitesine ders muafiyet ve uyum programı başvurusunda bulunmuş, DD ve DC harf notunun üstünde olan derslerin muafiyeti sağlanmış, fakat önceki Üniversitesinde “DD, DC” harf notu ile geçmiş olduğu dersler ile ders içeriği uyuşmayan
.
5 / 8veya müfredatlarında karşılığı olmayan diğer bazı dersler muafiyet kapsamına alınmamıştır .
Başvuran, önceki Üniversitesinde “DD, DC” harf notu ile geçmiş olduğu dersler ile 1 numaralı paragrafta bahsedilen bazı dersler için muafiyetinin sağlanmasını talep etmektedir .
10) 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 5 numaralı paragraflarda yer verilen hükümlerinde,
üniversitelerin bilimsel özerkliğe sahip olduğu; yükseköğretim kurumlarında eğitim–öğretimle ilgili esasların üniversitelerce hazırlanacak yönetmelikte belirtileceği; üniversitenin eğitim-öğretim esasları hakkında karar almanın, üniversitenin yıllık eğitim-öğretim programını ve takvimini inceleyerek karara bağlamanın ve ilgili kurulların kararlarına yapılacak itirazları inceleyerek karara bağlamanın Senatonun görevlerinin arasında olduğu; öğrencilerin kabulü, ders intibakları ve çıkarılmaları ile eğitim-öğretim ve sınavlar konusunda karar verme yetkisinin yükseköğretim kurumlarının ilgili yönetim kurullarına verildiği hükme bağlanmıştır .
11) Yükseköğretim Kanununun ilgili hükümlerine dayanılarak hazırlanan Afyon Kocatepe
Üniversitesi Önlisans ve Lisans Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliğinin 6 numaralı paragrafta yer alan hükmünde, ÖSYM tarafından Üniversiteye yerleştirilen öğrencilerin, önceki kurumlarından almış olduğu kredilerin BYK kararıyla sorumlu olduğu müfredattaki bazı yükümlülüklerin yerine sayılabileceği öngörülmüştür . Üniversitenin İntibakla İlgili İlkelerinde; muafiyet başvurularının, ilgili Bölüm yada Birimin Muafiyet ve İntibak Komisyonları tarafından değerlendirileceği ve ilgili
BYK tarafından karara bağlanacağı belirtilmiş olup; daha önce bir yükseköğretim kurumunda eğitim almış ve ÖSYM tarafından yapılan sınavlar sonucunda üniversitelerine yerleşen öğrenciler için, ders içeriği ve haftalık ders saatine göre yapılan karşılaştırma sonucu öğrencinin yeni programdan muaf tutulacağı müfredat bileşenlerinin belirlenmesine, en az CC/YT ve benzeri harf notu alarak başarılı olduğu derslerin muafiyet açısından göz önünde bulundurulmasına, şartlı başarılı olan derslerin muafiyette göz önünde bulundurulmamasına yer verilmiştir . Anılan düzenlemeler kapsamında başvuranın muafiyet talebi değerlendirilmiş ve CC harf notu altında kalan DD ve DC olan dersler ile ders içeriği uyuşmayan bazı dersler için muafiyet yapılmadığı anlaşılmıştır .
12) Anayasa ile Devlet tarafından kanunla kurulan üniversitelere kamu tüzelkişiliği ve bilimsel
özerklik tanınmış olup, her üniversite ayrı birer kamu tüzelkişisidir . 2547 sayılı Yükseköğretim
Kanunu ile verilen yetkiler doğrultusunda üniversitelerin ön lisans, lisans, yüksek lisans, doktora vb.
yüksek öğretim programlarının müfredatlarını önceden tespit edilen prensip ve amaçlara uygun bir şekilde kendilerinin belirlediği ilkeler, eğitim politikaları ve standartları ile fiziki imkânlar çerçevesinde uygulamaları bilimsel özerkliğin sonucudur . Verdiği eğitim ve öğretim hizmetinin kalitesini daha da yükseğe çekerek en iyi öğrenciyi yetiştirme iddiasında olan bilimsel özerkliğe sahip üniversitelerin, Yükseköğretim Kanununun verdiği yetkiye dayanarak çıkardıkları yönetmelik ve diğer düzenlemelerinde ders muafiyeti hakkı verip vermeme hususunda takdir yetkisine sahip oldukları açıktır .
13) Üniversitenin 2.3 numaralı paragrafta yer verilen açıklamalarında da ifade edildiği üzere,
teknolojinin hızla ilerlemesi ve piyasaların ihtiyaçları doğrultusunda belirli aralıklarda tüm üniversitelerin müfredatlarını veya ders içeriklerini güncellemeleri gerektiği hususu göz önünde bulundurulduğunda, başvuranın 16 yıl önce almış olduğu dersler veya ders içeriklerinin, günümüz
Üniversite müfredatlarında bulunan ders içerikleri ile örtüşmemesi, bu anlamda başvuranın muafiyet talebinin bazı dersler için bu gerekçeyle reddedilmesi anlaşılabilir bir durumdur .
14) Başvuruya konu muafiyet talebinin değerlendirilmesi işleminin, Üniversitenin Anayasa ile
garanti altına alınan bilimsel özerklik kavramı dahilinde ve üst hukuk normlarına uygun şekilde belirlediği düzenlemeleri kapsamında ve bu düzenlemelere uygun olacak şekilde yapıldığı anlaşılmaktadır .
15) Diğer taraftan, 1.1 numaralı paragrafta yer verilen, başvuranın, Teknik Öğretmenlerin 1 yıl ders
alarak ilgili mühendislik bölümlerinden Mühendis unvanı alabilirken, kendisinin yapılan uyum
.
6 / 8sonucu aynı isimdeki bölümden mezun olmasına rağmen 3 yıl ( 6 dönem) okuyarak ancak mezun
olabilmesinin Anayasanın eşitlik ilkesine aykırı olduğu hususundaki iddiası yerinde görülmemiştir .
Zira anılan Mühendislik tamamlama programı, başvuranın durumundan farklı olarak, YÖK’ün
Teknik Öğretmenlerin mağduriyetini gidermek için mevzuatla belirlemiş olduğu, ÖSYM tarafından yapılan ayrı bir sınav neticesinde üniversitelere yerleştirildikleri, bu şekilde üniversitelere yerleşen öğrencilerin YÖK tarafından belirlenen dersleri bir yıllık süre içeresinde alıp başarılı olmaları takdirde Mühendislik unvanı alabilmeleri hususundadır . Bu kapsamda, Anayasa Mahkemesinin 25/ 12/ 2014 tarihli ve E :2013 / 111, K:2014 / 195 sayılı Kararında da ifade edildiği üzere; kanun önünde eşitlik, herkesin her yönden aynı kurallara bağlı tutulacağı anlamına gelmez . Durumlarındaki özellikler, kimi kişiler ya da topluluklar için değişik kuralları ve uygulamaları gerektirebilir . Aynı hukuksal durumlar aynı, ayrı hukuksal durumlar farklı kurallara bağlı tutulursa Anayasada öngörülen eşitlik ilkesi zedelenmez .
16) Danıştay İdari Dava Daireleri Genel Kurulunun 23/ 10/ 2008 tarihli ve E :2005 / 1988, K:2008 / 1826
sayılı kararında; 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 44 üncü maddesinin üçüncü fıkrasında, üniversite senatolarının ön lisans ve lisans düzeyi öğretimlerde sürdürülecek esasları, devam, ara sınav sayısı ve bunların başarı notuna katkısı, uygulama, sınav ve bütünleme gibi şartları yönetmeliklerle belirleyebilecekleri hükmünün yer aldığı, 2547 sayılı Yasa ve ilgili Yönetmeliklerin verdiği yetkiye dayanılarak üniversitenin eğitim, öğretim ve sınav sisteminde eğitimin kalitesini ve verimini artırmak amacıyla ve tüm öğrencileri kapsayacak şekilde her zaman düzenleme yapabileceği, davalı idare tarafından eğitim öğretim kalitesini artırmak amacıyla yeni yönetmelikle yapılan düzenlemede hukuka ve kazanılmış haklara aykırılık bulunmadığı belirtilmiştir .
17) Kurumumuz Başdenetçilik Makamının 04/ 06/ 2014 tarih ve 2013/ 1066 sayılı Ret Kararında;
Başvuranın, Anadolu Üniversitesi Açık Öğretim Fakültesi Adalet Bölümünde ikinci üniversite kapsamında öğrenim gördüğü, daha önce bitirdiği Marmara Üniversitesi Teknik Eğitim Fakültesinde almış olduğu dersleri yeniden almak zorunda kaldığından söz konusu derslerden muaf tutulması talebi hakkındaki başvuruya ilişkin olarak; 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu ile verilen yetkiler doğrultusunda üniversitelerin ön lisans, lisans, yüksek lisans, doktora vb. yüksek öğretim programlarının müfredatlarını önceden tespit edilen prensip ve amaçlara uygun bir şekilde kendilerinin belirlediği ilkeler, eğitim politikaları ve standartları ile fiziki imkânlar çerçevesinde uygulamaları bilimsel özerkliğin sonucu olduğu, Yükseköğretim Kurumlarının ilgili mevzuat ile verilen yetkiye dayanarak çıkardıkları yönetmeliklerde yer alan hükümlerde ders transferi (muafiyet)
hakkı verip vermeme hususunda takdir yetkisine sahip oldukları, öte yandan başvuruya konu olayda başvuran açısından haklı (meşru) beklenti oluşturacak herhangi bir durumun da söz konusu olmadığı, bu çerçevede üniversite tarafından belirlenen akademik standartlar doğrultusunda verilen eğitim alanlarında gerekli nosyonu kazanacak öğrenciler için ders müfredatlarının hazırlanması ve her bir öğrencinin belirlenen derslerden sorumlu olacağının öngörülmesi mevzuatla verilen yetki ve takdir marjına uygun olduğundan, yapılan işlemde hukuka ve hakkaniyet ölçütlerine aykırılık tespit edilemediği gerekçesi ile başvurunun reddine karar verilmiştir .
18) Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; Üniversite tarafından belirlenen akademik
standartlar doğrultusunda verilen eğitim alanlarında gerekli nosyonu kazanacak öğrenciler için ders müfredatlarının hazırlanması ve muafiyetle ilgili ilkelerin belirlenmesine ilişkin düzenlemelerinin, Üniversitenin Anayasa ile garanti altına alınan bilimsel özerklik kavramı dahilinde ve üst hukuk normlarına uygun şekilde yapıldığı, bahsi geçen mevzuatla verilen yetki ve takdir marjına uygun olduğu, başvuruya konu muafiyet talebinin de anılan düzenlemelere uygun bir şekilde değerlendirildiği anlaşıldığından, Üniversitenin başvuruya konu işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilememiştir .
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
7 / 819) İyi yönetim ilkelerine, 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan
Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiştir . Söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmeler neticesinde; başvurunun inceleme ve araştırması kapsamında
Kurumumuzca istenilen bilgi ve belgelerin idare tarafından süresi içerisinde ve gerekçeli olarak
Kurumumuza gönderildiği, böylece “kararların gerekçeli olması ve makul sürede karar verme” ilkelerine uygun davranıldığı; idarenin, başvurucuya verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini de göstermediği, bu nedenle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup; idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir .
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
20) 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana
tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup, Afyonkarahisar İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır .
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın Başvurana ve AFYON KOCATEPE ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi .
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi