|
ÖZET: Bu karar, Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi’nde öğrenim gören bir öğrencinin, 2018 yılında yapılan düzenlemeyle “ham başarı notu” (HBN) alt sınırının 35’ten 45’e çıkarılmasına itirazını konu almaktadır. Öğrenci, kazanılmış hakları olduğunu belirterek, yeni düzenlemenin kendisine uygulanmaması ve notlarının geriye dönük olarak önceki sisteme göre hesaplanmasını talep etmiştir. Ancak, Danıştay, üniversitelerin bilimsel özerklik ilkesi çerçevesinde kendi yönetmeliklerini belirleme yetkisine sahip olduğunu, yapılan değişikliğin eğitim kalitesini artırma amacına yönelik olduğunu ve bu tür düzenlemelerin tüm öğrencileri bağlayacağını belirtmiştir.
Kararda, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun ilgili maddeleri doğrultusunda, üniversitelerin eğitim ve öğretim sisteminde değişiklik yapma yetkisi olduğu vurgulanmış, başvuranın talebinin reddedilmesinin hukuka uygun olduğu sonucuna varılmıştır. Ayrıca, emsal yargı kararlarıyla da desteklenen bu değerlendirme, kazanılmış hak iddialarının geçerli olmadığını ortaya koymaktadır. Bu bağlamda, başvuranın talepleri hukuka aykırı bulunarak reddedilmiştir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2020/1790-S.20.2766
BAŞVURU NO : 2019/14036
KARAR TARİHİ : 30/01/2020
RET KARARI
BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ :
BAŞVURUYA KONU İDARE : ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ
BAŞVURUNUN KONUSU : “Ham başarı notu” (HBN) alt sınırı 35 iken, 2018 yılında yapılan düzenleme ile bu alt sınırın 45’e çıkartıldığını belirten başvuranın; 2012 yılında öğrenim hayatına başladığı için kazanılmış hakları bulunduğu iddiasıyla, yapılan bu değişikliğin kendisine uygulanmaması ve aldığı notların geriye dönük olarak önceki sisteme göre hesaplanması talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 15/08/2019
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Kurumumuza, adlı öğrenci adına Av. tarafından
yapılan şikâyet başvurusunda; ’ın, 2012 yılından itibaren Çukurova
Üniversitesi Ziraat Fakültesi Gıda Mühendisliği Bölümü’nde öğrenim görmekte olduğu; söz konusu Bölümde geçme notu ortalaması (dönem sonu “ham başarı notu” alt sınırı) 35 iken,
2018 yılında yapılan düzenleme sonucunda bu alt sınırın 45’e çıkartıldığı; adı geçen öğrencinin
yapılan bu değişiklik nedeniyle mağduriyet yaşadığı (not ortalamasının düşmekte olduğu); hâlbuki öğrencinin 2012 yılı girişli olması nedeniyle kazanılmış haklarının bulunduğu; diğer ifadeyle “maç oynanırken kural değiştirilemeyeceği” belirtilmiş ve yapılan bu değişikliğin adı geçen öğrenciye uygulanmaması ve aldığı notların, geriye dönük olarak önceki sisteme göre hesaplanması talebinde bulunulmuştur.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Başvurudaki iddialara ilişkin olarak, şikâyet edilen idare konumundaki Çukurova
Üniversitesi Rektörlüğü’nden, 03/10/2019 tarihli ve sayılı yazımızla bilgi ve belge talebinde bulunulmuş olup; ilgili idare, Kurumumuza muhatap 05/11/2019 tarihli ve
sayılı cevabi yazısı ile:
2.1. ’ın, 05/09/2012 tarihinde Ziraat Fakültesi Gıda Mühendisliği Bölümü’ne kaydını yaptırdığını ve adı geçenin, 2019-2020 öğretim yılı itibariyle 4’üncü sınıf öğrencisi olduğunu;
2.2. Bağıl Değerlendirme Yönergesi’nin 2014-2015 eğitim-öğretim yılında yürürlüğe girdiğini; 2012-2013 ve 2013-2014 eğitim-öğretim yıllarında ise değerlendirmenin, Çukurova
Üniversitesi Önlisans ve Lisans Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliği’nin 26’ncı maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi çerçevesinde harf notlarıyla yapıldığını;
2.3. Bağıl Değerlendirme Komisyonu tarafından hazırlanan ve 2014-2015 eğitim-öğretim yılından itibaren yürürlüğe giren Çukurova Üniversitesi Bağıl Değerlendirme Yönergesi’nin, Üniversite Senatosu kararıyla kabul edildiğini;
2.4. 03/10/2018 tarihli ve 2018/08-02 sayılı Ziraat Fakültesi Kurulu Kararı ile getirilen yeni düzenlemenin (yarıyıl sonu/yıl sonu/bütünleme sınavı notu alt sınırının 30’dan 40’a; dönem sonu “ham başarı notu” (HBN) alt sınırının da 35’ten 45’e çıkartılmasının) ise, 2018-2019 eğitim-öğretim yılından itibaren uygulanmaya başlandığını; Ziraat Fakültesi’nde öğrenim gören ’ın 2018-2019 eğitim-öğretim yılı itibariyle almış olduğu derslerin de bu yeni düzenleme kapsamında değerlendirildiğini;
2.5. Bu düzenleme ile hedeflenenin, Ziraat Fakültesi Kurulu’nun 03/10/2018 tarihli ve 2018/08-
02 sayılı kararında da belirtildiği üzere, eğitimin kalitesinin ve veriminin düşmesini engellemek
olduğu;
2.6. İlgili Senato Kararı ve Ziraat Fakültesi Yönetim Kurulu Kararı çerçevesinde değerlendirildiğinde, yapılan bu değişikliğin adı geçen öğrenciye uygulanmamasının ve aldığı notların geriye dönük olarak önceki sisteme göre hesaplanmasının uygun olmayacağını;
2.7. Kaldı ki Çukurova Üniversitesi Bağıl Değerlendirme Yönergesi’nin 7’nci maddesinde, “…notların hesaplanmasına ilişkin işlemler öğrenci otomasyon programıyla yapılır…” denildiğinden, adı geçen öğrencinin söz konusu dersleri için önceki geçme notunun uygulanması sonucunda, yine de bu derslerden başarılı olup olmayacağı hususunda değerlendirme yapılamayacağını;
Kurumumuza bildirmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3) Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın:
3.1. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74’üncü maddesinde; “…Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye
Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…”;
3.2. “Eğitim ve öğrenim hakkı ve ödevi” başlıklı 42’nci maddesinde; “Kimse, eğitim ve öğrenim hakkından yoksun bırakılamaz…”;
3.3. “Yükseköğretim kurumları” başlıklı 130’uncu maddesinde; “Çağdaş eğitim-öğretim esaslarına dayanan bir düzen içinde milletin ve ülkenin ihtiyaçlarına uygun insan gücü yetiştirmek amacı ile; ortaöğretime dayalı çeşitli düzeylerde eğitim-öğretim, bilimsel araştırma, yayın ve danışmanlık yapmak, ülkeye ve insanlığa hizmet etmek üzere çeşitli birimlerden oluşan kamu tüzelkişiliğine ve bilimsel özerkliğe sahip üniversiteler Devlet tarafından kanunla kurulur… Üniversiteler ve bunlara bağlı birimler, Devletin gözetimi ve denetimi altında olup, güvenlik hizmetleri Devletçe sağlanır… Yükseköğretim kurumlarının kuruluş ve organları ile işleyişleri ve bunların seçimleri, görev, yetki ve sorumlulukları üniversiteler üzerinde Devletin gözetim ve denetim hakkını kullanma usulleri, öğretim elemanlarının görevleri, unvanları, atama, yükselme ve emeklilikleri, öğretim elemanı yetiştirme, üniversitelerin ve öğretim elemanlarının kamu kuruluşları ve diğer kurumlar ile ilişkileri, öğretim düzeyleri ve süreleri, yükseköğretime giriş, devam ve alınacak harçlar, Devletin yapacağı yardımlar ile ilgili ilkeler, disiplin ve ceza işleri, malî işler, özlük hakları, öğretim elemanlarının uyacakları koşullar, üniversitelerarası ihtiyaçlara göre öğretim elemanlarının görevlendirilmesi, öğrenimin ve öğretimin hürriyet ve teminat içinde ve çağdaş bilim ve teknoloji gereklerine göre yürütülmesi, Yükseköğretim Kuruluna ve üniversitelere
Devletin sağladığı malî kaynakların kullanılması kanunla düzenlenir.”;
4) 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5’inci
maddesinde; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir…”;
5) 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun:
5.1. “Amaç” başlıklı 1’inci maddesinde; “Bu kanunun amacı; yükseköğretimle ilgili amaç ve ilkeleri belirlemek ve bütün yükseköğretim kurumlarının ve üst kuruluşlarının teşkilatlanma, işleyiş, görev, yetki ve sorumlulukları ile eğitim-öğretim, araştırma, yayım, öğretim elemanları, öğrenciler ve diğer personel ile ilgili esasları bir bütünlük içinde düzenlemektir.”;
5.2. “Kapsam” başlıklı 2’nci maddesinde; “Bu kanun; yükseköğretim üst kuruluşlarını, bütün yükseköğretim kurumlarını, bağlı birimlerini ve bunlarla ilgili faaliyet ve esasları kapsar.”;
5.3. “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinde; “…c) Yükseköğretim Kurumları: Üniversite ile yüksek teknoloji enstitüleri ve bunların bünyesinde yer alan fakülteler, enstitüler, yüksekokullar, konservatuvarlar, araştırma ve uygulama merkezleri ile bir üniversite veya yüksek teknoloji enstitüsüne bağlı meslek yüksekokulları ile bir üniversite veya yüksek teknoloji enstitüsüne bağlı olmaksızın ve kazanç amacına yönelik olmamak şartı ile vakıflar tarafından kurulan meslek yüksekokullarıdır. d) Üniversite: Bilimsel özerkliğe ve kamu tüzelkişiliğine sahip yüksek düzeyde eğitim-öğretim, bilimsel araştırma, yayın ve danışmanlık yapan; fakülte, enstitü, yüksekokul ve benzeri kuruluş ve birimlerden oluşan bir yükseköğretim kurumudur…”;
5.4. “Senato” başlıklı 14’üncü maddesinde; “…b. Görevleri: Senato, üniversitenin akademik organı olup aşağıdaki görevleri yapar: (1) Üniversitenin eğitim-öğretim, bilimsel araştırma ve yayım faaliyetlerinin esasları hakkında karar almak, (2) Üniversitenin bütününü ilgilendiren kanun ve yönetmelik taslaklarını hazırlamak veya görüş bildirmek, (3) Rektörün onayından sonra Resmi Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe girecek olan üniversite veya üniversitenin birimleri ile ilgili yönetmelikleri hazırlamak, (4) Üniversitenin yıllık eğitimöğretim programını ve takvimini inceleyerek karara bağlamak, … (8) Bu kanunla kendisine verilen diğer görevleri yapmaktır.”;
5.5. “Fakülte Kurulu” başlıklı 17’nci maddesinde; “…b. Görevleri: Fakülte kurulu akademik bir organ olup aşağıdaki görevleri yapar: (1) Fakültenin, eğitim-öğretim, bilimsel araştırma ve yayım faaliyetleri ve bu faaliyetlerle ilgili esasları, plan, program ve eğitim-öğretim takvimini kararlaştırmak, (2) Fakülte yönetim kuruluna üye seçmek, (3) Bu kanunla verilen diğer görevleri yapmaktır.”;
5.6. “Fakülte Yönetim Kurulu” başlıklı 18’inci maddesinde; “… b. Görevleri: Fakülte
yönetim kurulu, idari faaliyetlerde dekana yardımcı bir organ olup aşağıdaki görevleri yapar:
(1) Fakülte kurulunun kararları ile tespit ettiği esasların uygulanmasında dekana yardım etmek, (2) Fakültenin eğitim-öğretim, plan ve programları ile takvimin uygulanmasını sağlamak, (3) Fakültenin yatırım, program ve bütçe tasarısını hazırlamak, (4) Dekanın fakülte yönetimi ile ilgili getireceği bütün işlerde karar almak, (5) Öğrencilerin kabulü, ders intibakları ve çıkarılmaları ile eğitim-öğretim ve sınavlara ait işlemleri hakkında karar vermek, (6) Bu kanunla verilen diğer görevleri yapmaktır.”;
5.7. “Lisans düzeyinde öğretim” başlıklı 43’üncü maddesinde; “Yükseköğretim, harca tabi olup bu kanunda belirlenen amaç ve ana ilkelere göre aşağıdaki şekilde düzenlenir. a.
Yükseköğretim kurumlarında, kuruluş özelliklerine ve ihtiyaçlarına göre yapılan eğitimöğretim ve buna dayalı olarak verilen diplomalarla ilgili esaslar her üniversitece hazırlanacak öğretim ve sınav yönetmeliğinde belirtilir…”;
5.8. “Diploma alma, ders kredilerinin hesaplanması, öğrencilik haklarından yararlanma ve sınavlar” başlıklı 44’üncü maddesinde; “a. Yükseköğretim kurumlarının önlisans, lisans ve lisansüstü düzeyindeki diploma programlarına kayıtlı öğrenciler, bu madde hükümlerine göre belirlenen ders kredileri ve diğer yükümlülükleri başarı ile tamamlamaları halinde; önlisans, lisans, yüksek lisans veya doktora diploması alır. Ders kredileri, Yükseköğretim Kurulunca ilgili programın yer aldığı diploma düzeyi ve alan için yükseköğretim yeterlilikler çerçevesine göre belirlenen kredi aralığı ve öğrencilerin çalışma saati göz önünde tutularak yükseköğretim kurumlarının senatoları tarafından belirlenir. İlgili diploma programını bitiren öğrencinin kazanacağı bilgi, beceri ve yetkinliklere o dersin katkısını ifade eden öğrenim kazanımları ile açıkça belirlenmiş teorik veya uygulamalı ders saatleri ve öğrenciler için öngörülen diğer faaliyetler için gerekli çalışma saatleri de göz önünde bulundurularak yükseköğretim kurumlarının senatoları tarafından belirlenen ilkeler çerçevesinde ders kredileri hesaplanır.
b. Yükseköğretim kurumlarında, öğretim faaliyetlerinin üç dönemi aşmamak üzere yıl içinde kaç döneme ayrılarak sürdürüleceği; her bir dönemde alınması gereken asgari ve azami kredi miktarları; her bir diploma programının diplomayı almayı hak eden kişiye kazandıracağı bilgi, beceri ve yetkinliklerin neler olacağı ve bunların ölçme ve değerlendirmelerinin nasıl yapılacağı; hazırlık sınıfı veya başka yollarla yabancı dil yeterliliğinin nasıl kazandırılacağı ve yabancı dil bilgi düzeyinin nasıl ölçüleceği; kayıt, devam, uygulama, tez ve teorik ders içerikleri, ön şartlı dersler, sınav çeşitleri ve bunların ders başarı notuna katkısı;… diğer yurt içi ve yurt dışı yükseköğretim kurumlarından alınan derslerin kredilerinin intibakının sağlanması; ilgili programın tamamlanmasına yönelik önceden kazanılmış yeterliliklerin tanınması; farklı diploma programlarından bazı derslerin alınmasıyla yandal veya çift anadal yapılması; diploma alınabilmesi için, uygulama, teorik, uzaktan veya açıköğretim özellikleri ile eğitim-öğretimin devamına ilişkin diğer hususlar, Yükseköğretim Kurulunun bu konularda belirlediği temel ilkelere uygun olarak yükseköğretim kurumları senatoları tarafından belirlenir… c…İzledikleri programdan mezun olmak için gerekli bütün derslerden geçer not aldıkları hâlde yönetmeliklerinde başarılı sayılabilmeleri için öngörülen not ortalamalarını sağlayamamaları sebebiyle ilişikleri kesilme durumuna gelen son dönem (sınıf geçme esasına göre öğretim yapılan kurumlarda son sınıf) öğrencilerine not ortalamalarını yükseltmek üzere diledikleri derslerden sınırsız sınav hakkı tanınır…”;
6) 16/06/2013 tarihli ve 28679 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Çukurova Üniversitesi
Önlisans ve Lisans Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliği’nin:
6.1. “Amaç” başlıklı 1’inci maddesinde; “Bu Yönetmeliğin amacı; Çukurova Üniversitesi’ne bağlı fakülte, yüksekokul ve meslek yüksekokulları ile Devlet konservatuvarında yürütülen eğitim-öğretim, sınavlar ve kayıt işlemlerine ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.”;
6.2. “Dayanak” başlıklı 3’üncü maddesinde; “Bu Yönetmelik, 04/11/1981 tarihli ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 14’üncü ve 44’üncü maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.”;
6.3. “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinin birinci fıkrasının (h) bendinde; “Ham başarı notu: Dönem içi notunun % 40’ı ile yarıyıl/yılsonu sınavının % 60’ından oluşan notu,…ifade eder.”;
6.4. “Sınavların değerlendirilmesi ve başarı notları” başlıklı 26’ncı maddesinde; “(1)
Notların değerlendirilmesi aşağıda belirtilen şekilde yapılır: a) Dönem içi notu, o dersin eğitim-öğretimi ile ilgili yaptırılacak olan ara sınavı/sınavları ile araştırma, inceleme ödevleri, projeler gibi diğer faaliyetleri dikkate alınarak hesaplanır. b) Ham başarı notu, dönem içi notunun % 40’ı ile yarıyıl veya yılsonu sınav notunun % 60’ının toplanması sonucu elde edilir. Ham başarı notunun elde edilmesinde dönem içi notu ve yarıyıl/yılsonu sınav sonuçları 100 tam puan üzerinden hesaplanır. c) Başarı notu, Üniversitece belirlenen bağıl değerlendirme sistemine göre hesaplanır. Bu değerlendirme sonucunda, aşağıda açılımı ve katsayıları belirtilen harf notlarından biri başarı notu olarak verilir:.. ç) Bu Yönetmeliğin 22 nci maddesinde belirtilen devam koşulunu yerine getirmeyen öğrenciye NA notu verilir. NA notu alan öğrenci yarıyıl/yılsonu ve bütünleme sınavlarına katılamaz. d) Yarıyıl/yılsonu veya bütünleme sınavına girerek başarısız olan öğrenciye FF notu verilir. e) Yarıyıl/yılsonu veya bütünleme sınavına girme hakkı olduğu halde sınava girmeyen öğrencilere FG notu verilir…g)
Başarı notunun değerlendirmesi sonucunda; öğrencinin başarısı aşağıda belirtilen şekilde belirlenir: 1) Bir dersten AA, BA, BB, CB veya CC notlarından birini almış olan bir öğrenci o dersi başarmış sayılır. 2) Bir dersten DC veya DD alan bir öğrenci mezun olma aşamasında
2.00 GNO’ya erişmiş olmak koşulu ile o dersi başarmış sayılır. 3) Bir dersin uygulamasında
başarısız olan öğrencilere UB (Uygulamada Başarısız) notu verilir. UB notu NA notu gibi işlem görür. 4) (Ek: RG-18/6/2018-30452) Muafiyet talebinde bulunulan ancak not ile değerlendirilmemiş başarılı olunan ders için MU (muaf) notu verilir ve bu not ortalamaya katılmaz…”;
6.5. “Sınav sonuçlarının ilanı ve itiraz” başlıklı 31’inci maddesinde; “(1) Başarı notu yarıyıl veya yıl sonu sınavlarının bitiş tarihinden en geç bir hafta sonra elektronik ortamda ilan edilir.
(2) Sınav sonuçları, maddi hata durumunun belirlenmesi dışında değiştirilemez. Öğrenciler veya öğretim elemanları maddi hata konusunda, sınav sonuçlarının ilanından itibaren en geç beş iş günü içerisinde bağlı bulundukları ilgili birime yazılı olarak başvurabilirler. İlgili öğretim elemanınca sınav evrakının incelenmesi sonucunda maddi hata tespit edilirse, bu hata ilgili bölüm/program başkanlığının da görüşü alınarak ilgili yönetim kurulunca alınan karar doğrultusunda Öğrenci İşleri Daire Başkanlığı tarafından sonuç düzeltilerek elektronik ortamda yeniden ilan edilir. Maddi hata olmadığı anlaşılırsa, durum ilgilinin dilekçesine işlenir ve kendisine bildirilir. Belirtilen süreler dışında yapılan itirazlar kabul edilmez ve değerlendirmeye alınmaz.”;
7) Çukurova Üniversitesi Senatosu’nun 01/11/2013 tarihli ve 15/03 sayılı Kararı ile kabul
edilen; 24/03/2015 tarihli ve 05/09 sayılı Kararı ile revize edilen ve 2014-2015 eğitimöğretim yılından itibaren uygulanmaya başlanan Çukurova Üniversitesi Bağıl
Değerlendirme Yönergesi’nin:
7.1. “Amaç” başlıklı 1’inci maddesinde; “Bu düzenlemenin amacı, Çukurova Üniversitesi bünyesindeki Diş Hekimliği, Tıp ve Devlet Konservatuarı hariç ön lisans, lisans ve lisansüstü programlarında ölçme ve değerlendirmeye ilişkin kurallar ile uygulama usul ve esaslarını belirlemektir.”;
7.2. “Dayanak” başlıklı 3’üncü maddesinde; “Bu Yönerge, 16 Haziran 2013 tarih ve 28679 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Çukurova Üniversitesi Ön lisans ve Lisans EğitimÖğretim ve Sınav Yönetmeliği’nin 26’ncı maddesi ve 3 Eylül 2013 tarih ve 28754 sayılı Resmi
Gazete’de yayımlanan Çukurova Üniversitesi Lisansüstü Eğitim-Öğretim Yönetmeliği’ne dayanılarak hazırlanmıştır.”;
7.3. “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde; “Bu Yönergede geçen; a) Birim: Çukurova
Üniversitesine bağlı enstitü, fakülte, yüksekokul, konservatuar ve meslek yüksekokulunu,…ifade eder.”;
7.4. “Değerlendirme Sisteminin Belirlenmesi” başlıklı 6’ncı maddesinde; “Üniversite bünyesindeki birimlerde değerlendirme Bağıl Değerlendirme Sistemine (BDS) göre yapılır.
Aşağıdaki durumlarda mutlak değerlendirme yapılır. a) Bağıl Değerlendirmeye alınacak öğrenci sayısı veya mevcudu 20’den az olan derslerde, b) Lisansüstü programlarda, c) Uzaktan
Öğretim programlarında (Senato-30/12/2014-17/03)”;
7.5. “Notların Hesaplanması ve Arşivlenmesi” başlıklı 7’nci maddesinde; “Her iki değerlendirme sisteminde notların hesaplanmasına ilişkin işlemler öğrenci otomasyon programıyla yapılır…”;
7.6. “Yarıyıl sonu/Yıl sonu/Bütünleme Sınav Notu Alt Limiti (YSAL)” başlıklı 10’uncu maddesinde; “(Değişik-Senato-24/03/2015-05/09) Her iki değerlendirme sisteminde de yarıyıl içi/yıl içi etkinlik notlarına bakılmaksızın öğrencilerin başarı notunun hesaplanabilmesi için Yarıyıl sonu/Yılsonu/Bütünleme sınavından 100 üzerinden en az 30 almaları gerekir. Yarıyıl sonu/Yılsonu/Bütünleme sınavında bu sınır değerinin altında not alan öğrencilere FF ve Yarıyıl sonu/Yılsonu/Bütünleme sınavlarına girmeyen öğrencilere FG harf notu verilir. Bir birimde uygulanacak bu alt sınır, ilgili birim kurul kararı ile yükseltilebilir.”;
7.7. “Dönem Sonu Ham Başarı Notunun (HBN) Hesaplanması” başlıklı 11’inci maddesinde; “HBN, öğrencilerin yarıyıl içi/yıl içi etkinlikleri ve Yarıyıl sonu/Yıl sonu/Bütünleme sınavlarının ağırlıklı aritmetik ortalamasıdır. HBN’nin hesaplanmasında yarıyıl içi/yıl içi etkinliklerinden elde edilen puanın yüzde 40’ı, Yarıyıl sonu/Yıl sonu/Bütünleme sınavlarından elde edilen puanın yüzde 60’ı alınır.”;
7.8. “Bağıl Değerlendirme Sistemi (BDS)” kenar başlıklı Dördüncü Bölüm’ünün
“Değerlendirme Yöntemi” başlıklı 14’üncü maddesinde; “BDS, bir öğrencinin başarısını mutlak standartlara göre değil öğrencinin ait olduğu grubun genel başarısına göre değerlendiren istatistiksel bir yöntemdir. Bu sistemde bir notun, grubun HBN ortalamasından büyük olması başarının artması, küçük olması ise başarının azalması olarak yorumlanır. Bağıl sistemin uygulanma şekli bu Yönergenin 15. maddesinde açıklanmıştır.”;
7.9. “Harf Notlarının Hesaplanması” başlıklı 15’inci maddesinin birinci fıkrasında; “(Değişik-Senato-24/03/2015-05/09) HBN 35’in altında kalan ve/veya Yarıyıl sonu/Yıl sonu/Bütünleme sınavına hakkı olduğu halde girmeyen ya da devamsızlık nedeni ile giremeyen öğrencilerin notları BDS’ndeki hesaplamaya dâhil edilmez. Bunlardan HBN 35’in altında kalan öğrenciler FF ve Yarıyıl sonu/Yıl sonu/Bütünleme sınavına girmeyen öğrenciler doğrudan FG, devamsız öğrenciler NA harf notu alarak başarısız sayılır. Bir birimde uygulanacak bu alt sınır, ilgili birim kurulu kararı ile yükseltilebilir.”;
8) Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi Kurulu’nun 03/10/2018 tarihli ve 2018/08-02
sayılı Kararı’nda; “…Fakültemizde öğrenim ve öğrenci kalitesinin yükseltilmesi amacıyla; Çukurova Üniversitesi Bağıl Değerlendirme Yönergesi 10. Maddesinde geçen “Her iki değerlendirme sisteminde de yarıyıl içi/yıl içi etkinlik notlarına bakılmaksızın öğrencilerin başarı notunun hesaplanabilmesi için Yarıyıl sonu/ Yıl sonu/Bütünleme sınavından 100 üzerinden en az 30 almaları gerekir.” ifadesinin aynı maddede geçen “Bir birimde uygulanacak bu alt sınır, ilgili birim kurulu kararı ile yükseltilebilir” ifadesi kapsamında
Fakültemiz öğrencileri için “Her iki değerlendirme sisteminde de yarıyıl içi/yıl içi etkinlik notlarına bakılmaksızın öğrencilerin başarı notunun hesaplanabilmesi için Yarıyıl sonu/Yıl sonu/Bütünleme sınavından 100 üzerinden en az 40 almaları gerekir” şeklinde ve yine aynı
Yönergenin 15. Maddesinde geçen “HBN 35’in altında kalan ve/veya Yarıyıl sonu/Yıl sonu/Bütünleme sınavına hakkı olduğu halde girmeyen ya da devamsızlık nedeni ile giremeyen öğrencilerin notları BDS’ndeki hesaplamaya dâhil edilemez.” ifadesinin yine aynı maddede geçen “Bir birimde uygulanacak bu alt sınır, ilgili birim kurulu kararı ile yükseltilebilir” ifadesi kapsamında “HBN 45’in altında kalan ve/veya Yarıyıl sonu/Yıl sonu/Bütünleme sınavına hakkı olduğu halde girmeyen ya da devamsızlık nedeni ile giremeyen öğrencilerin notları BDS’ndeki hesaplamaya dâhil edilmez” şeklinde değiştirilmesinin uygun olduğuna…”
Düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ
9) Kamu Denetçisi tarafından, başvuranın iddialarının, ilgili idarenin Kurumumuza
sunduğu bilgi ve belgelerin, ilgili mevzuat hükümlerinin ve emsal yargı kararlarının birlikte değerlendirilmesi neticesinde; idarenin şikâyete konu işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilemediğinden, başvuranın talebinin reddi gerektiği yönünde hazırlanan “Ret Karar Önerisi” Kamu Başdenetçisine sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
10) , Av. vasıtasıyla Kurumumuza yaptığı şikâyet
başvurusunda; Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi Gıda Mühendisliği Bölümü’nde 2012 yılından itibaren öğrenim görmekte olduğunu; anılan Bölümde geçme notu ortalaması (dönem sonu “ham başarı notu” alt sınırı) 35 iken, 2018 yılında yapılan düzenleme sonucunda bu alt sınırın 45’e çıkartıldığını; yapılan bu değişiklik nedeniyle mağduriyet yaşadığını; hâlbuki 2012 yılı girişli olması nedeniyle kazanılmış haklarının bulunduğunu; diğer ifadeyle “maç oynanırken kural değiştirilemeyeceğini” belirterek, yapılan bu değişikliğin kendisine uygulanmamasını ve aldığı notların, geriye dönük olarak önceki sisteme göre hesaplanması nı talep etmiştir.
11) Bu iddialar karşısında, şikâyete konu edilen Çukurova Üniversitesi ise;
’ın, 2019-2020 eğitim-öğretim yılı itibariyle 4’üncü sınıf öğrencisi olduğunu; Üniversite Senatosu tarafından kabul edilen Çukurova Üniversitesi Bağıl Değerlendirme
Yönergesi’nin, 2014-2015 eğitim-öğretim yılı itibariyle yürürlüğe girdiğini; 03/10/2018 tarihli ve 2018/08-02 sayılı Ziraat Fakültesi Kurulu Kararı ile getirilen ve eğitimin kalitesinin ve veriminin düşmesinin engellenmesini hedefleyen yeni düzenlemenin (yarıyıl sonu/yıl sonu/bütünleme sınavı notu alt sınırının 30’dan 40’a; dönem sonu “ham başarı notu” alt sınırının da 35’ten 45’e çıkartılmasının) ise, 2018-2019 eğitim-öğretim yılından itibaren uygulanmaya başlandığını; Ziraat Fakültesi’nde öğrenim gören ’ın 2018-2019 eğitim-öğretim yılı itibariyle almış olduğu derslerin de bu yeni düzenleme kapsamında değerlendirildiğini; yapılan bu değişikliğin adı geçen öğrenciye uygulanmamasının ve aldığı notların geriye dönük olarak önceki sisteme göre hesaplanmasının ise mümkün olmadığını; ayrıca Bağıl Değerlendirme Yönergesi’ne göre, notların hesaplanmasına ilişkin işlemler öğrenci otomasyon programıyla yapıldığından, adı geçen öğrencinin söz konusu dersleri için önceki geçme notunun uygulanması sonucunda, yine de bu derslerden başarılı olup olmayacağı hususunda değerlendirme yapılamayacağını Kurumumuza bildirmiştir.
12) Anayasa’nın 130’uncu maddesinde, üniversitelerin “kamu tüzel kişiliğine ve bilimsel
özerkliğe” sahip olduğu ifade edildikten sonra, yükseköğretim kurumlarının organları ile işleyişleri, bu kurumlardaki öğretim düzeyleri ile süreleri, yükseköğretime giriş, devam vb.
konuların kanunla düzenleneceği hükme bağlanmış; söz konusu Anayasa maddesi doğrultusunda çıkartılan 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu ile ise, yükseköğretim kurumlarının teşkilatlanma, işleyiş, görev, yetki ve sorumlulukları ile eğitim-öğretim, araştırma, yayım, öğrenciler, öğretim elemanları ve diğer personel ile ilgili temel esaslar düzenlenmiştir.
13) Yükseköğretimi düzenleyen bu temel Kanunun 14’üncü ve 17’nci maddeleri ile
“üniversitelerin eğitim-öğretim, bilimsel araştırma ve yayım faaliyetlerinin esasları hakkında karar almak” yetkisi, üniversitelerin “akademik organı” olan senatolara; “Fakültenin, eğitim-öğretim, bilimsel araştırma ve yayım faaliyetleri ve bu faaliyetlerle ilgili esasları, plan, program ve eğitim-öğretim takvimini kararlaştırmak” yetkisi ve görevi ise, fakülte kurullarına verilmiştir. Bu çerçevede, Kanunun 43’üncü maddesinde, yükseköğretim kurumlarında, kuruluş özelliklerine ve ihtiyaçlarına göre yapılan eğitim-öğretim ve buna dayalı olarak verilen diplomalar ile ilgili esasların, her üniversite tarafından hazırlanacak öğretim ve sınav yönetmeliğinde belirtileceği kaydedilerek, üniversitelere, Anayasa hükmüne uygun olarak, akademik alanda hareket alanı tanınmıştır. Diğer ifadeyle, söz konusu Kanun hükümleri ile; Anayasa’da yer alan “bilimsel özerklik” ilkesi doğrultusunda, fakültelerin öğretim ve sınav programları, yetiştireceği öğrenci sayısı ile kalitesi, bu öğrencilere kazandırılması hedeflenen bilgi, beceri ve yetkinliklerin neler olacağı, bu hedefler doğrultusunda teorik ve uygulamalı ders ihtiyaçları, bu çerçevede oluşturulacak ders programları, kredi ve uygulamaları, yürütülecek bilimsel araştırmanın içeriği gibi hususların, diğer ifadeyle, eğitim-öğretim faaliyetlerinin, üniversitelerin bizzat kendileri tarafından serbestçe belirlenmesi amaçlanmıştır.
14) Çukurova Üniversitesi de, Anayasa’da yer alan bilimsel özerklik ilkesi doğrultusunda,
diğer yükseköğretim kurumları gibi kendi yönetmeliklerini hazırlama yetkisine sahip olup; 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 14’üncü ve 44’üncü maddeleri çerçevesinde
Üniversite Senatosu tarafından hazırlanan Çukurova Üniversitesi Önlisans ve Lisans EğitimÖğretim ve Sınav Yönetmeliği’nde, ham başarı notunun, dönem içi notunun % 40’ı ile yarıyıl veya yılsonu sınav notunun % 60’ının toplanması sonucu elde edileceği; başarı notunun ise
Üniversitece belirlenen bağıl değerlendirme sistemine göre hesaplanacağı açık olarak hükme bağlanmıştır.
15) Söz konusu Yönetmelik hükmüne (26’ncı madde) uygun olarak; Üniversite Senatosu,
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 14’üncü ve 44’üncü maddeleri ile kendisine
verilen yetki doğrultusunda, Bağıl Değerlendirme Yönergesi’ni kabul etmiş olup; 24/03/2015 tarihli ve 05/09 sayılı Senato Kararı ile revize edilen ve 2014-2015 eğitim-öğretim yılından itibaren uygulanmaya başlanan bu Yönergenin 10’uncu maddesinde, yarıyıl içi/yıl içi etkinlik notlarına bakılmaksızın, öğrencilerin başarı notunun hesaplanabilmesi için yarıyıl sonu/yıl sonu/bütünleme sınavından 100 üzerinden en az 30 almaları gerektiği, bu sınır değerin altında not alan öğrencilere ise FF harf notu verileceği, en önemlisi ise bir birimde uygulanacak bu alt sınırın, ilgili birim kurul kararı ile yükseltilebileceği belirtilmiş; diğer taraftan, aynı Yönergenin 15’inci maddesinde, dönem sonu “ham başarı notu” (HBN) 35’in altında kalan öğrencilerin FF harf notu alarak başarısız sayılacağı; aynı şekilde bir birimde uygulanacak bu alt sınırın da, ilgili birim kurulu kararı ile yükseltilebileceği kaydedilmiştir.
16) Somut olay incelendiğinde ise, başvuranın, Bağıl Değerlendirme Yönergesi’ne göre 35
olan HBN alt sınırının yapılan son yasal düzenleme ile 45’e çıkartılmasını şikâyet konusu yaptığı görülmektedir. Öte yandan, bu alt sınırın 35’ten 45’e çıkartılması, Bağıl Değerlendirme
Yönergesi’nin ilgili maddelerinde yer alan “bir birimde uygulanacak bu alt sınırın, ilgili birim kurulu kararı ile yükseltilebileceği” düzenlemesi çerçevesinde, “birim”in, diğer ifadeyle
Ziraat Fakültesi’nin kurul kararı ile gerçekleştirilmiş olup; öğrencilik statüsü devam eden başvuranın da Üniversitenin ilgili Yönetmeliği ile Yönergesine tamamen uygun olarak yapılan bu düzenlemeye diğer öğrenciler gibi uyması gerektiği ortadadır.
17) 2012 yılında Çukurova Üniversitesi’ne kaydolan, bu nedenle o dönemki düzenlemelere tabi
olması gerektiğini (kazanılmış hakları bulunduğunu) iddia eden başvuran, maç oynanırken kural değiştirilemeyeceğini; bu durumun hukuki belirlilik, hukuki öngörülebilirlik ve hukuki istikrar ilkelerine de aykırı olduğunu belirtmekte ise de, en iyi öğrenciyi yetiştirme iddiasında olan yükseköğretim kurumları, verdikleri eğitim hizmetinin kalitesini ve verimini artırmak amacıyla, Anayasa ile güvence altına alınan bilimsel özerklik ve Yükseköğretim
Kanunu ile kendilerine verilen yetki çerçevesinde kendi düzenleyici işlemlerini yapma yetkisine her zaman sahiptirler.
18) Nitekim yapılan içtihat incelemesinden;
18.1. Bir üniversite yönetmeliğinin (Karadeniz Teknik Üniversitesi Önlisans ve Lisans EğitimÖğretim, Sınav, Değerlendirme ve Öğrenci İşleri Yönetmeliği) öğrencinin kazanılmış haklarını ihlal ettiği iddiası ve söz konusu yönetmeliğin iptali istemi ile açılan bir davada, Trabzon İdare Mahkemesi’nce (E.2004/437, K.2004/751, T.15/07/2004), “iptal istemine konu edilen Yönetmelik kurallarının öğrencilerin aleyhine olduğu; eğitim-öğretim yılının tanımında, sınavlar, notlar, başarılı öğrencilerin belirlenmesi, harf sistemine göre daha önce (50-59) not aralığında olan (DD) notunun başarısız not olarak kabul edilmesine ilişkin kurallar içeren Yönetmeliğin hukuka aykırı olduğu” gerekçesiyle iptal kararı verildiği;
18.2. Öte yandan, verilmiş olan bu iptal kararının, Danıştay 8’inci Dairesi tarafından, (E.2004/4041, K.2005/1280, T.21/03/2005) “2547 sayılı Yasa ve ilgili yönetmeliklerin verdiği yetkiye dayanılarak üniversitenin eğitim, öğretim ve sınav sisteminde, eğitimin kalitesini ve verimini artırmak amacıyla her zaman düzenleme yapabileceği, bu düzenlemenin tüm öğrencileri kapsayacağı ve uygulanmasına engel bir durum yoksa hemen uygulamaya geçilebileceği, bu durumda eğitim ve öğretim kalitesini artırmak amacıyla yapılan değişikliklere davacıların devam eden öğrencilik statüleri nedeniyle tabi olacağı ve kazanılmış haktan söz edilemeyeceğinden (Geçici maddelerle 2003-2004 eğitim-öğretim yılı için bir defaya mahsus eski uygulamanın devam etmesi dışında) yeni yönetmelikle yapılan düzenlemede hukuka aykırılık bulunmadığı” gerekçesiyle bozulduğu;
18.3. Diğer yandan, Trabzon İdare Mahkemesi’nin (E.2005/614, K.2005/591, T.15/06/2005)
Danıştay 8’inci Dairesi’nin bozma kararına uymayarak ilk kararında ısrar ettiği; bu ısrar kararını temyizen inceleyen Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu’nun ise (E.2005/1988, K.2008/1826, T.23/10/2008), Danıştay’ın ilk kararındaki gerekçelerin yanı sıra “Davada kazanılmış hakların ihlali ile ilgili bir uyuşmazlık söz konusu olmadığı gibi, Fakülte 1. sınıfta tabi olunan Yönetmeliğin öğrenim tamamlanıncaya kadar değiştirilemeyeceğinden bahsetmek de hukuken olanaklı değildir.” Diyerek, Trabzon İdare Mahkemesi’nin, Yönetmeliğin iptali yolundaki anılan ısrar kararının bozulmasına oyçokluğuyla karar verdiği;
18.4. Diğer ifadeyle, Danıştay 8’inci Dairesi ile Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu’nun, üniversitelerin, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu ve ilgili yönetmeliklerin verdiği yetkiye dayanarak, eğitimin kalitesini ve verimini artırmak amacıyla, eğitim, öğretim ve sınav sisteminde her zaman düzenleme yapabilecekleri, ilk sınıfta tabi olunan
Yönetmeliğin öğrenim tamamlanıncaya kadar değiştirilemeyeceğinden bahsetmenin hukuken mümkün olmadığı; söz konusu yönetmeliklerin/düzenlemelerin öğrenim tamamlanıncaya kadar değiştirilebileceği, bu durumda ise bu değişikliklere tüm öğrencilerin devam eden öğrencilik statüleri nedeniyle uymak zorunda oldukları, diğer ifadeyle bu tür bir durumda kazanılmış hak iddiasında bulunulamayacağı yönünde görüş benimsediği görülmektedir.
19) Ayrıca, ilgili Üniversite tarafından Kurumumuza gönderilen bilgi ve belgelerin tetkikinden;
19.1. adına Kurumumuza başvuruda bulunan Av. ’un da gibi Çukurova Üniversitesi’nde öğrenim gördüğü; ’dan farklı olarak Hukuk Fakültesi’nde öğrenim gördüğü anlaşılan ’un, Çukurova
Üniversitesi Senatosu’nun 24/03/2015 tarihli kararıyla revize edilen Çukurova Üniversitesi
Bağıl Değerlendirme Yönergesi’nin geçici 1’inci maddesinin, diğer ifadeyle bahar yarıyılı başladıktan sonra yapılan değişikliğin o yarıyılda uygulanmasının, hukuk devleti, belirlilik ve hukuki güvenlik ilkelerine aykırı olduğu iddiasıyla, Adana 1’inci İdare Mahkemesi’nde dava açtığı;
19.2. Adana 1’inci İdare Mahkemesi’nin ise / E. ve / K. sayılı Kararı ile ilgili
Üniversitenin “eğitimin kalitesini ve verimini arttırmak için her ne kadar bu düzenlemeleri yapabileceği kabul edilse dahi, bu düzenlemeyi bahar yarıyılı başladıktan ve ara sınavlardan çok kısa bir süre önce yapmış olmasının” hukuk güvenliğini ve hukuki istikrarı engelleyeceğini belirterek, anılan Yönergenin geçici 1’inci maddesinin, diğer ifadeyle Yönergenin bahar yarıyılından itibaren uygulanacağı yönündeki düzenlemenin iptaline karar verdiği;
19.3. Bununla birlikte, ilgili Mahkeme Kararına ilişkin olarak “karşı oy” kullanan Mahkeme
Üyesi tarafından, Kararda “Uyuşmazlık; Çukurova Üniversitesi’nin 24/03/2015 tarih ve 09 sayılı Senato kararıyla kabul edilen Çukurova Üniversitesi Bağıl Değerlendirme Yönergesi’nde yapılan değişikliklerin 2014-2015 eğitim bahar yarıyılında uygulanıp uygulanmayacağı noktasında toplanmaktadır. Davalı idare tarafından, bahse konu Yönerge değişikliğinin eğitim kalitesi ve verimin düşmesini engellemek için Bağıl Değerlendirme Komisyonu tarafından hazırlandığı ve kabul edildiği, ara sınavlarda değişen bağıl değerlendirme sisteminin uygulanmadığı, ara sınav notlarının mutlak olarak yüzlük sistemde değerlendirildiği, herhangi bir harf notuna dönüştürülmediği, değişikliğin ilk defa HBN alt limiti olarak 35 ve yarıyıl sonu/yıl sonu sınavından 100 üzerinden en az 30 alma ait limiti olarak uygulandığı, öğrencilerin revize edilen Yönergenin uygulanmasından dolayı herhangi bir mağduriyet yaşamadığı savunulmaktadır. 2547 sayılı Yasa ve ilgili yönetmeliklerin verdiği yetkiye dayanılarak üniversitenin eğitim, öğretim ve sınav sisteminde, eğitimin kalitesini ve verimini artırmak amacıyla her zaman düzenleme yapabileceği, bu düzenlemenin tüm öğlencileri kapsayacağı ve uygulanmasına engel bir durum yoksa hemen uygulamaya geçilebileceği açıktır. Öte yandan, düzenleyici işlemlerin kural olarak kazanılmış hak yaratmayacağı, kaldırılmaları ve değiştirilmelerinin her zaman olanaklı olduğu idare hukukunun bilinen ilkelerindendir… Bakılan davada Yönerge değişikliğinin 2014/2015 eğitim yılı bahar yarıyılında ve ara sınavlardan önce yürürlüğe girdiği ve sistemin asıl sonuçlarını yıl sonu ve yarıyıl sonu sınavlarında göstereceği dikkate alındığında, kazanılmış hakların, hukuki güvenlik ve belirlilik ilkesinin ihlalinden söz edilemeyeceğinden, dava konusu işlemlerin hukuka uygun bulunduğu görüşüyle işlemlerin iptali yönündeki çoğunluk kararına karşıyım.” ifadelerine yer verildiği;
19.4. İlgili Üniversitenin ise, bu mahkeme kararı doğrultusunda, anılan Yönergenin geçici 1’inci maddesini, diğer ifadeyle Yönerge hükümlerinin bahar yarıyılından itibaren uygulanacağı yönündeki maddeyi iptal ettiği;
19.5. Bu mahkeme kararı üzerine, ’un bu kez “Çukurova Üniversitesi Bağıl
Değerlendirme Yönergesi’nin geçici 1’inci maddesinin Adana l’inci İdare Mahkemesi’nce iptal edildiği gerekçesiyle bu madde hakkında yeni bir düzenleme yapılıncaya kadar değişikliğin uygulanmaması, değişikliğin o tarihte öğrenci olanlar hakkında değil, sonradan öğrenci olanlar hakkında uygulanması gerektiği ve yapılan değişikliğin yargı kararıyla iptal edilmesi nedeniyle notların tekrar hesaplanması sonucu geçilen ders sayıları ve kredileri dikkate alınarak tekrar AKTS belirlemesi yapılması gerektiği” iddiasıyla, Adana 1’inci İdare
Mahkemesi’nde yeniden dava açtığı;
19.6. Diğer taraftan, Adana 1’inci İdare Mahkemesi’nin / E. ve / K. sayılı
Kararı ile; “Bakılan uyuşmazlıkta Çukurova Üniversitesi Bağıl Değerlendirme Yönergesi’nde yapılan değişikliğin yürürlüğe giriş tarihinin ara sınavlardan çok kısa bir süre öncesine denk gelmesi nedeniyle Mahkememizin yukarıda ver verilen gerekçelere dayalı anılan kararı uyarınca iptal edilmesi üzerine, davalı Üniversite tarafından kararın uygulanarak, 2014-
2015 eğitim-öğretim yılının bahar döneminde değişikliğin uygulanmamak suretiyle
Mahkememiz kararının uygulandığı, ancak anılan kararın Üniversite tarafından Bağıl
Değerlendirme Yönergesi’nde yapılan değişikliği hiç uygulayamayacağı ya da o tarihte
Üniversitede öğrenim gören öğrenciler hakkında uygulanamayacağı anlamına gelmediği, kaldı ki anılan Mahkememiz kararının da Çukurova Üniversitesi Bağıl Değerlendirme
Yönergesi’nde yapılan değişikliğin değil, bu değişikliğin yürürlük tarihine ilişkin olduğu ve karar gerekçesinde de bu değişikliğin ara sınavlardan çok kısa bir süre öncesinde uygulanmasının hukuka aykırı olduğunun vurgulandığı…açıklanan gerekçelerle davanın reddi…” hükmüne vardığı;
19.7. Diğer ifadeyle, ’un Bağıl Değerlendirme Yönergesi ile getirilen değişikliklerin o tarihte öğrenci olanlar hakkında değil, sonradan öğrenci olanlar hakkında uygulanması, ayrıca notların tekrar hesaplanması sonucu geçilen ders sayıları ve kredileri dikkate alınarak tekrar AKTS belirlemesi yapılması gerektiği iddiasıyla açtığı davanın, ilgili Mahkeme tarafından Üniversite Senatolarının düzenleme yapma yetkilerine atıfta bulunularak reddedildiği anlaşılmaktadır.
20) Sonuç itibariyle, başvuranın iddialarının, idarenin bu iddialar karşısında sunduğu
bilgi, belge ve açıklamaların, ilgili mevzuat hükümlerinin ve emsal yargı kararlarının birlikte değerlendirilmesi neticesinde; her üniversitenin ayrı birer kamu tüzel kişiliğinin bulunduğu; Anayasa ile güvence altına alınan “bilimsel özerklik” ilkesi doğrultusunda, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 14’üncü ve 44’üncü maddeleri ile üniversite senatolarına kendilerine ilişkin yönetmelikleri hazırlama yetkisi verildiği; söz konusu Kanun ve ilgili yönetmeliklerin verdiği yetkiye dayanarak, üniversitelerin eğitim, öğretim ve sınav sisteminde eğitimin kalitesini ve verimini artırmak amacıyla her zaman düzenleyici işlem tesis edebileceği; Çukurova Üniversitesi’nin de bu yetkisini kullanarak ilgili Yönetmelik ile Bağıl Değerlendirme
Yönergesi’ni hazırladığı; söz konusu Üniversitenin Ziraat Fakültesi’nin, dönem sonu “ham başarı notu” alt sınırını 2018 yılında Fakülte Kurul Kararı ile 35’ten 45’e çıkartmasının ise, Senato tarafından kabul edilen Bağıl Değerlendirme Yönergesi’ndeki hükümlere dayandığı ve de fakülte kurullarının sahip olduğu yetki dâhilinde olduğu; diğer ifadeyle, söz konusu düzenlemenin, 2547 sayılı Kanun, Çukurova Üniversitesi’nin ilgili Yönetmeliği ve bu
Yönetmelik çerçevesinde Senato tarafından kabul edilen Yönergeye tamamıyla uygun olduğu; emsal yargı kararlarında da belirtildiği üzere düzenleyici işlemlerin kural olarak kazanılmış hak yaratmayacağı, kaldırılmaları ve değiştirilmelerinin her zaman olanaklı olduğu ve öğrenimleri (öğrencilik statüleri) devam eden tüm öğrencileri bağlayacağı anlaşıldığından, başvuranın “bu değişikliğin kendisine uygulanmaması ve aldığı notların, geriye dönük olarak önceki sisteme göre hesaplanması” talebinin reddi noktasındaki idari işlemde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilememiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
21) İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan
Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmelik’in “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiş olup; bu çerçevede yapılan değerlendirme neticesinde, şikâyet edilen idare konumundaki Çukurova
Üniversitesi’nin, başvuranın dilekçesine ve Kurumumuzun bilgi/belge taleplerine zamanında ve gerekçeli olarak cevap verdiği; böylelikle de “şeffaflık”, “hesap verilebilirlik” ve
“kararların gerekçeli olması ile geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun davrandığı memnuniyetle gözlenmiştir.
22) Diğer yandan, ilgili idare tarafından, başvuranın dilekçesine cevaben hazırlanan
sayılı resmi yazıda, “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uygun davranılmadığı görülmüş olup; ilgili idarenin bundan böyle anılan iyi yönetim ilkesine de uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
23) 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun 17’nci
maddesinin sekizinci fıkrasına göre, Kamu Denetçiliği Kurumu’na dava açma süresi içinde yapılan başvuru işlemeye başlamış olan dava açma süresini durdurmakta olup; aynı Kanunun 21’inci maddesinin birincisi fıkrası uyarınca ise, şikâyet başvurusunun Kurumumuz tarafından reddedilmesi halinde, durmuş olan dava açma süresi, gerekçeli Ret Kararının ilgiliye tebliğinden itibaren kaldığı yerden işlemeye başlamaktadır.
24) Bu çerçevede; bu Ret Kararının başvurana tebliğ edildiği tarihten itibaren, ilgili idarenin
işlemine karşı (mevcut ise) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup; söz konusu idari işleme karşı Adana İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın, BAŞVURAN ile birlikte şikâyet edilen idare konumundaki ÇUKUROVA
ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ’NE tebliğine;
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi