|
ÖZET: Bu karar, Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi Hukuk Fakültesi öğrencisinin, 28/05/2019 tarihinde girdiği Hukuk Tarihi ve Roma Hukuku dersinin final sınavında aldığı 36 notuna itirazını konu almaktadır. Öğrenci, notunun beklediği seviyeden düşük olduğunu belirterek, sınav kâğıdının yeniden incelenmesini talep etmiştir. Ancak, Fakülte Yönetim Kurulu, yapılan incelemeler sonucunda notta maddi bir hata bulunmadığına karar vermiştir.
Yükseköğretim Kanunu ve ilgili yönetmelikler çerçevesinde, üniversitelerin bilimsel özerkliğe sahip olduğu ve sınav sonuçlarına itiraz süreçlerinin belirli kurallar çerçevesinde yürütüleceği belirtilmiştir. Danıştay içtihatlarına göre, üniversiteler, eğitim ve öğretim kalitesini artırmak amacıyla yönetmeliklerini düzenleme yetkisine sahiptir. Bu bağlamda, başvuranın itirazı, ilgili mevzuat ve süreçler doğrultusunda değerlendirilmiş ve reddedilmiştir. Sonuç olarak, başvuranın sınav notuna ilişkin itirazında hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilmemiştir. Üniversitenin, bilimsel özerklik çerçevesinde hareket ettiği ve itiraz sürecinin usulüne uygun yürütüldüğü sonucuna varılmıştır. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2019/12728-S.19752
BAŞVURU NO : 2019/14155
KARAR TARİHİ : 06/12/2019
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : FATİH SULTAN MEHMET VAKIF ÜNİVERSİTESİ
REKTÖRLÜĞÜ
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın, Hukuk Tarihi ve Roma Hukuku dersinin final sınavında almış olduğu notuna itirazı hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 16/08/2019
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Kurumumuza tarihinde başvuruda bulunan …, özetle; Fatih Sultan
Mehmet Vakıf Üniversitesi (FSMVÜ) Hukuk Fakültesi öğrencisi olduğunu, FSMVÜ Hukuk
Fakültesi Dekanlığına Hukuk Tarihi ve Roma Hukuku dersinin 28/05/2019 tarihinde gerçekleştirilen final sınavında almış olduğu 36 notuna itiraz ettiğini, … Hukuk Fakültesi
Fakülte Yönetim Kurulunun 2019-225/07 sayılı kararı ile “HUK106 Hukuk Tarihi ve Roma
Hukuku” dersi final sınav notunun tekrar incelenmesi sonucunda “Öğrencinin final sınav notunda maddi bir hata bulunmadığı tespit edilmiştir.” şeklinde karar verildiğini, ancak başvuranın sınav notunun beklediği nottan düşük olarak hesaplandığını, sınav notunun hem genel hem de akademik dönem ortalamasını düşüreceğini belirterek Kurumumuzca lehine artırılmış not tespiti ve notunun düzeltilmesi yönünde tavsiye kararı verilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Başvuruya konu uyuşmazlığa ilişkin Kurumumuzca istenen 05/09/2019 tarihli ve …
sayılı bilgi ve belge talep yazımıza istinaden Fatih Sultan Mehmet Vakıf
Üniversitesince (FSMÜ) 27/09/2019 tarihli ve … sayılı evrak ile verilen cevabi yazıda; …’ın 28/05/2019 tarihinde girdiği Hukuk Tarihi ve Roma Hukuku dersinin final sınav soruları, …’ın ilgili sınava itirazı sonrasında … Hukuk Fakültesi Yönetim Kurulu Kararı ve
Fakülte Yönetim Kurulu toplantı tutanağı, Hukuk Tarihi ve Roma Hukuku dersinin final sınavına ait cevap anahtarının gönderildiği,
2.1) Başvuranın, 28/05/2019 tarihinde girdiği Hukuk Tarihi ve Roma Hukuku dersinin final
sınavında sorulan 10 adet sorunun gönderildiği,
2.2) Başvuranın Hukuk Tarihi ve Roma Hukuku dersinin final sınavından aldığı notuna
itirazlarına yönelik başvuranla aynı sınava girmiş olan diğer öğrencilerden en iyi, orta ve başvuranla aynı not bareminde yer alan öğrencilere ait emsal sınav kâğıtlarının gönderildiği,
2.3) 28/05/2019 tarihinde gerçekleştirilen Hukuk Tarihi ve Roma Hukuku dersinin final
sınavında öğrenciden beklenen yanıtlara karşın eksik veya hatalı bulunan noktaların ve her bir ifade için takdir edilen puanlamanın detaylı bir biçimde açıklandığı cevap anahtarının gönderildiği,
2.4) 09/08/2019 tarihinde toplanan Fakülte Yönetim Kurulu’nun 2019-225/07 numaralı
kararında, “Fakültemiz … numaralı … Sınıf öğrencisi …’ın HUK106 Hukuk Tarihi ve Roma
Hukuku dersi final sınav kağıdı oluşturulan itiraz komisyonu tarafından değerlendirilmiş olup adı geçen öğrencinin dersinin inceleme sonucunda herhangi bir not değişikliğine yer olmadığının uygun olduğuna, Karar: Toplantıya katılan Fakülte Yönetim Kurulu üyelerinin oy birliği ile karar verilmiştir.” açıklamalarına yer verildiği,
III. İLGİLİ MEVZUAT
3) 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu
denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir.
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.” hükmü yer almaktadır.
3.1) Anayasa’nın “Eğitim ve öğrenim hakkı ve ödevi” başlıklı 42 nci maddesinde;
“Kimse, eğitim ve öğrenim hakkından yoksun bırakılamaz. Öğrenim hakkının kapsamı kanunla tespit edilir ve düzenlenir…” hükmü yer almaktadır.
3.2) Anayasa’nın “Yükseköğretim kurumları” başlıklı 130 uncu maddesinde; “Çağdaş
eğitim-öğretim esaslarına dayanan bir düzen içinde milletin ve ülkenin ihtiyaçlarına uygun insan gücü yetiştirmek amacı ile; ortaöğretime dayalı çeşitli düzeylerde eğitim-öğretim, bilimsel araştırma, yayın ve danışmanlık yapmak, ülkeye ve insanlığa hizmet etmek üzere çeşitli birimlerden oluşan kamu tüzelkişiliğine ve bilimsel özerkliğe sahip üniversiteler
Devlet tarafından kanunla kurulur…” hükmü yer almaktadır.
4) 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun
Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” hükmü yer almaktadır.
5) 04/11/1981 tarihli ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun;
5.1) “Tanımlar” başlıklı 3 üncü maddesinde; Üniversite, “Bilimsel özerkliğe ve kamu
tüzelkişiliğine sahip yüksek düzeyde eğitim öğretim, bilimsel araştırma, yayın ve danışmanlık yapan; fakülte, enstitü, yüksekokul ve benzeri kuruluş ve birimlerden oluşan bir yükseköğretim kurumudur.” olarak tanımlanmıştır.
5.2) “Fakülte Yönetim Kurulu” başlıklı 18 inci maddesinin (b) fıkrasının beşinci
bendinde; “Öğrencilerin kabulü, ders intibakları ve çıkarılmaları ile eğitim – öğretim ve sınavlara ait işlemleri hakkında karar vermek” Fakülte Yönetim Kurulunun görevleri arasında sayılmıştır.
5.3) “Lisans Düzeyinde Öğretim” başlıklı 43 üncü maddesinde; “a. Yükseköğretim
kurumlarında, kuruluş özelliklerine ve ihtiyaçlarına göre yapılan eğitim – öğretim ve buna dayalı olarak verilen diplomalarla ilgili esaslar her üniversitece hazırlanacak öğretim ve sınav yönetmeliğinde belirtilir.” hükmü yer almaktadır.
6) … Üniversitesi Önlisans ve Lisans Eğitim ve Öğretim Yönetmeliğinin “Sınav
Sonuçlarına İtiraz” başlıklı 30 uncu maddesinin birinci fıkrasında; “Öğrenci sınav sonuçlarının ilanını izleyen üç işgünü içerisinde dilekçe ile ilgili bölüm başkanlığına başvurarak sınav kâğıdının yeniden incelenmesini isteyebilir. İlgili öğretim elemanı sınav kâğıdını tekrar inceleyerek itirazı en geç beş iş günü içinde değerlendirir ve sonucunu bölüm başkanlığına bildirir. Bu aşamadan sonra yapılacak itiraz, ilgili yönetim kuruluna sunulmak üzere dekanlığa/müdürlüğe dilekçe verilerek yapılır. Dekan/müdür, sınav kâğıdının incelenmesi için, biri sınavı yapan öğretim üyesi olmak üzere ilgili öğretim üyesi veya görevlileri arasından üç kişilik bir komisyon kurar. Komisyon en çok üç iş günü içinde itirazları kesin olarak sonuçlandırır. Sonuçlandırılan notlarda değişiklik, ilgili yönetim kurulunun onayıyla yapılır. Final sınavları kesinleştikten sonra yapılan değişiklikler yönetim kurulu kararı ile birlikte Öğrenci İşleri Daire Başkanlığına bildirilir. Süresinden sonra yapılan itirazlar kabul edilmez.” hükmüne yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
7) Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvurunun reddi
gerektiği hususunda hazırlanan öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
8) Kurumumuza 16/07/2019 tarihinde yapılan başvuruda; Fatih Sultan Mehmet Vakıf
Üniversitesi (FSMVÜ) Hukuk Fakültesi öğrencisi olan başvuranın, 28/05/2019 tarihinde gerçekleştirilen Hukuk Tarihi ve Roma Hukuku dersinin final sınavında almış olduğu 36 notuna itiraz ettiği, FSMVÜ Hukuk Fakültesi Yönetim Kurulunun kararı ile maddi bir hata bulunmadığı yönünde karar verildiği ancak başvuranın beklediği nottan düşük aldığı sınav kâğıdının yeniden incelenmesini talep ettiği anlaşılmıştır.
9) Başvuru konusu ile ilgili mevzuata bakıldığında; 2547 sayılı Yükseköğretim
Kanunu’nun 5 numaralı paragraflarda yer verilen hükümlerinde, üniversitelerin bilimsel özerkliğe sahip olduğu; yükseköğretim kurumlarında eğitim–öğretimle ilgili esasların üniversitelerce hazırlanacak yönetmelikte belirtileceği; üniversitenin eğitim-öğretim esasları hakkında karar almanın, üniversitenin yıllık eğitim-öğretim programını ve takvimini inceleyerek karara bağlamanın ve ilgili kurulların kararlarına yapılacak itirazları inceleyerek karara bağlamanın Senatonun görevlerinin arasında olduğu; öğrencilerin kabulü, ders intibakları ve çıkarılmaları ile eğitim-öğretim ve sınavlar konusunda karar verme yetkisinin yükseköğretim kurumlarının ilgili yönetim kurullarına verildiği görülmüştür.
10) Yükseköğretim Kanunu’nun ilgili hükümlerine dayanılarak hazırlanan … Vakıf
Üniversitesi Önlisans ve Lisans Eğitim ve Öğretim Yönetmeliğinin “Sınav Sonuçlarına
İtiraz” başlıklı 30 uncu maddesinin birinci fıkrasında; “Öğrenci sınav sonuçlarının ilanını izleyen üç işgünü içerisinde dilekçe ile ilgili bölüm başkanlığına başvurarak sınav kâğıdının yeniden incelenmesini isteyebilir. İlgili öğretim elemanı sınav kâğıdını tekrar inceleyerek itirazı en geç beş iş günü içinde değerlendirir ve sonucunu bölüm başkanlığına bildirir. Bu aşamadan sonra yapılacak itiraz, ilgili yönetim kuruluna sunulmak üzere dekanlığa/müdürlüğe dilekçe verilerek yapılır. Dekan/müdür, sınav kâğıdının incelenmesi için, biri sınavı yapan öğretim üyesi olmak üzere ilgili öğretim üyesi veya görevlileri arasından üç kişilik bir komisyon kurar. Komisyon en çok üç iş günü içinde itirazları kesin olarak sonuçlandırır. Sonuçlandırılan notlarda değişiklik, ilgili yönetim kurulunun onayıyla yapılır. Final sınavları kesinleştikten sonra yapılan değişiklikler yönetim kurulu kararı ile birlikte Öğrenci İşleri Daire Başkanlığına bildirilir. Süresinden sonra yapılan itirazlar kabul edilmez.” hükmüne yer verilmiştir.
11) Konu ile ilgili yargı kararlarına bakıldığında; Danıştay İdari Dava Daireleri Genel
Kurulunun 23/10/2008 tarihli ve 23/10/2008 tarihli ve E:2005/1988, K:2008/1826 sayılı kararında; 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 44 üncü maddesinin üçüncü fıkrasında, üniversite senatolarının ön lisans ve lisans düzeyi öğretimlerde sürdürülecek esasları, devam, ara sınav sayısı ve bunların başarı notuna katkısı, uygulama, sınav ve bütünleme gibi şartları yönetmeliklerle belirleyebilecekleri hükmünün yer aldığı, 2547 sayılı Yasa ve ilgili
Yönetmeliklerin verdiği yetkiye dayanılarak üniversitenin eğitim, öğretim ve sınav sisteminde eğitimin kalitesini ve verimini artırmak amacıyla ve tüm öğrencileri kapsayacak şekilde her zaman düzenleme yapabileceği, davalı idare tarafından eğitim öğretim kalitesini artırmak amacıyla yeni yönetmelikle yapılan düzenlemede hukuka ve kazanılmış haklara aykırılık bulunmadığının belirtildiği anlaşılmıştır.
12) Somut olaya bakıldığında; Başvuranın, 28/05/2019 tarihinde gerçekleştirilen Hukuk
Tarihi ve Roma Hukuku dersi final sınavında almış olduğu 36 notuna yeniden incelenmesi için itiraz ettiği, FSMVÜ Hukuk Fakültesi Yönetim Kurulunun 09/08/2019 tarih ve
…sayılı kararında maddi hata bulunmadığı şeklinde ifadelerin bulunduğu anlaşılmıştır.
13) Kurumumuzca yapılan incelemede başvuranın talebi, idarenin cevapları ve ilgili
mevzuat çerçevesinde değerlendirildiğinde;
13.1) Başvuranın, Hukuk Tarihi ve Roma Hukuku dersi final sınavında almış olduğu 36
notuna maddi hata nedeniyle yeniden incelenmesi için itiraz ettiği, … Hukuk Fakültesi
Fakülte Yönetim Kurulunun 09/08/2019 tarih ve … sayılı kararı ile “HUK106 Hukuk Tarihi ve Roma Hukuku” dersi final sınav kâğıdının tekrar incelenmesi sonucunda “Öğrencinin final sınav notunda maddi bir hata bulunmadığı tespit edilmiştir.” şeklinde karar verildiği görülerek yukarıda yer verilen ilgili mevzuat hükümleri doğrultusunda itiraz sürecinin
FSMVÜ tarafından usulünce işletildiği anlaşılmıştır.
13.2) FSMVÜ tarafından Kurumumuza gönderilen ilgili sınavın cevap anahtarının
incelenmesi neticesinde, sınavda sorulan 10 sorunun ilgili dersin hocası tarafından cevaplandığı, her bir ifade için takdir edilen puanlamanın açıkça ortaya konduğu görülerek cevap anahtarı ve başvuranın sınav kâğıdı üzerinde yapılan incelemede başvuranın yanıtlarının puanlanmasında herhangi bir maddi hataya rastlanmadığı değerlendirilerek ilgili sınav kâğıdı puanlamasının objektif kriterlere uygun yapıldığı tespit edilmiştir.
Başvuranın, yazılı sınavının hatalı değerlendirildiği iddiası ile bilirkişi incelemesi yapılması talepleri açısından başvuru incelendiğinde, başvuranın itirazı üzerine Fakülte Yönetim
Kurulunun başvuranın sınav kağıdının puanlandırılmasını yeniden değerlendirdiği, tarihinde gerçekleştirilen sınav hakkında başkaca öğrencilere ait emsal sınav kâğıtlarının da gönderildiği, sınav sorularına ait cevap anahtarının ve sınava girecek öğrencilerden beklenen cevapların detaylı biçimde açıklandığı görülerek söz konusu belgelerde başvuran tarafından verilen cevapların, cevap anahtarında beklenen bilgileri tam olarak karşılamadığının ifade edildiği, bunun yanında başvuranın cevaplarına takdir edilen puanlamanın bilimsel ve objektif kriterlere uygun ve de makul olarak yapıldığı, ayrıca tüm sürecin mevzuata uygun şekilde, şeffaf yürütüldüğü değerlendirilmiştir.
13.3) Somut olaya konu, FSMVÜ’nin kendisine Anayasaca tanınan bilimsel özerklik
kavramı dahilinde ve üst hukuk normlarına uygun şekilde hareket ettiği, başvuruya konu talebin anılan düzenlemelere uygun şekilde değerlendirildiği, bilimsel özerkliğe sahip
Üniversitelerin Yükseköğretim Kanununca tanınan yetkiyi yönetmelik yapma suretiyle kullandığı ve düzenlemelere itiraz da dahil olmak üzere Önlisans ve Lisans Yönetmeliğinin
“Sınavlar ve Değerlendirme Esasları” başlıklı dördüncü bölümünde yer verdiği ve başvurana karşı her öğrenciye işletmiş olduğu mevzuat dahilindeki itiraz sürecinin tatbik edildiği, ayrıca başvuranın sınav kağıdının objektif kriterlere uygun değerlendirildiği anlaşılmakla
Üniversitenin kendisine verilen yetkiyi bilimsel özerklik çerçevesinde tarafsız olarak kullandığı görülmüş, başvuranın Hukuk Tarihi ve Roma Hukuku dersinin final sınavında aldığı nota ilişkin işlemlerde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilememiştir.
14) Sonuç olarak; başvuranın Hukuk Tarihi ve Roma Hukuku dersi final sınav sonucuna
itirazı konusundaki talebinde, sınavda sorulan sorulara verilmesi beklenen asgari cevapların ve başvuranın verdiği cevapların bilimsel bir yaklaşımla ortaya konulduğu, böylelikle nesnel bir değerlendirmenin dışına çıkılmadığı değerlendirilerek FSMVÜ Hukuk Fakültesi
Yönetim Kurulu’nun kararıyla itirazın reddedilmesinde hukuka ve hakkaniyete aykırılık olmadığı kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
15) İyi yönetim ilkelerine, 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede
yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmelik’in “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiştir. Söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmeler neticesinde; başvurunun inceleme ve araştırması kapsamında Kurumumuzca istenilen bilgi ve belgelerin idare tarafından süresi içerisinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği, böylece “kararların gerekçeli olması ve makul sürede karar verme” ilkelerine uygun davranıldığı; idarenin, başvurana verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği, bu nedenle
“karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup; idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
16) 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun 21 inci
maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup, İstanbul İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN REDDİNE, Kararın Başvurana ve Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi Rektörlüğüne tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi