|
ÖZET: Başvuran, 2020-2021 eğitim öğretim döneminde Ankara Medipol Üniversitesi’nde boş kalan bir kişilik tam burslu kontenjandan yararlanmak ve ödediği eğitim ücretinin iadesini talep etmiştir. Ancak, üniversite, 2547 Sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun Ek 9. maddesi uyarınca kendisine tanınan takdir yetkisini kullanarak bu kontenjanı doldurmama kararı almıştır. İdare, başvuranın yerleştiği programda belirlenen ücretsiz öğrenci kontenjanının 6 olduğunu ve bu kontenjanın dolmaması durumunda eksik kalan sayının tamamlanmasının üniversitenin takdirine bağlı olduğunu belirtmiştir.
Danıştay, başvuranın talebinin reddedilmesinde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığını, üniversitenin mevzuat çerçevesinde takdir yetkisini kullanarak karar aldığını ifade etmiştir. Bu bağlamda, başvuranın talebinin reddi yönünde karar verilmiştir. Başvurunun reddi, idarenin hukuka uygun hareket ettiğini ve başvuranın taleplerinin yasal dayanağının bulunmadığını ortaya koymaktadır. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2021/8564-S.21.13793
BAŞVURU NO : 2020/102856
KARAR TARİHİ : 07/06/2021
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : ANKARA MEDİPOL ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın yerleştiği yükseköğretim programında eğitim-öğretimini ücretsiz olarak devam ettirmesi talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 18/12/2020
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran başvurusunda özetle; 2020 yılı Üniversite yerleştirme sonuçlarına göre ilk tercihi olan
Ankara Medipol Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu/Ağız ve Diş Sağlığı (Burslu)
tercihime değil 4. sıradaki olan Ankara Medipol Üniversitesi (Vakıf Üniversitesi)/Sağlık Hizmetleri Meslek
Yüksekokulu/Ağız ve Diş Sağlığı (%50 İndirimli) bölümüne en yüksek puanlı olarak yerleştirildiğini ancak ek yerleştirme kontenjanları açıklandığında ilk tercihi olan tam burslu programda 1 kişilik boş kontenjan kaldığını öğrendiğini, bu durumuna çok üzüldüğünü, tam burslu kontenjanında bir kişilik boş kontenjan olması dolayısı ile 2547 Sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun Ek:9 ncu maddesi hükmü kapsamında söz konusu bir kişilik tam burslu kontenjandan yararlanmak istediğini, bu talebini Ankara Medipol
Üniversitesine ilettiğini ancak talebinin karşılık bulmadığını ifade ederek ilk tercihi olan Ankara Medipol
Üniversitesi (Vakıf Üniversitesi)/Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu/Ağız ve Diş Sağlığı (Burslu)
programından yararlandırılması ve bu yıl için %50 burslu program için ödediği 9.945-TL’nin tarafıma iadesi ile 2021-2022 takvim yılında da tam burslu olarak eğitim görmesinin sağlanmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzun bilgi ve belge talebi üzerine, Ankara Medipol Üniversitesi Rektörlüğünün konuya ilişkin olarak Kurumumuza göndermiş olduğu 09/03/2021 tarih Sayı : 2021/8564-S.21.13793 yazısı ve eklerinden özetle;
2.1. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun Ek 9/2 maddesine göre “Vakıf yükseköğretim kurumları, ön lisans, lisans, tezli yüksek lisans ve doktora düzeyindeki her bir diploma programında öğrenim gören öğrencilerden; ilgili programın en yüksek merkezi yerleştirme puanına sahip en az yüzde on beşi kadar öğrenciyi, söz konusu programın öğrenim süresi boyunca ücretsiz okutmakla yükümlüdür. Bu öğrencilerden eğitim ve öğretim süreçlerine ilişkin herhangi bir ücret talep edilmez…”
2.2. Kanundaki bu hükmün uygulanmasına ilişkin kabul edilen “Vakıf Yükseköğretim Kurumlarının 2547
Sayılı Kanunun Ek 9 uncu Maddesi Kapsamında Ücretsiz Öğrenci Okutulmasına Yönelik Usul ve Esaslar”
ın “Kontenjanın dolmaması ve /veya boşalması” başlıklı 7. Maddesinde ise şu düzenleme yer almıştır:
“İlgili programın, bu Usul ve Esaslar kapsamında ön lisans ve lisans programları için ilgili yılın kılavuzunda belirlenmiş olan burslu kontenjanının dolmaması yahut burslu öğrencinin kaydını sildirmesi nedeniyle burs oranının düşmesi durumunda eksik kalan sayının tamamlanıp tamamlanmaması, ilgili vakıf yükseköğretim kurumunun takdirindedir. Tezli yüksek lisans ve doktorada ise kayıtlı öğrenci sayısı üzerinden hesaplama yapılır ve kaydını sildiren burslu öğrencinin yerine eksik sayı tamamlanır.”
2.3. 2547 sayılı Kanunun ek madde 9 uyarınca Sağlık Hizmetleri Meslek Yükseköokulu Ağız ve Diş Sağlığı programında yüzde 100 burslu 6 kişilik kontenjan ayrıldığını, bu kontenjanlarda gerek ilk yerleştirmeler gerekse ek yerleştirmeler sonucu bir kişilik kontenjanın açıkta kaldığını, bu durumda yukarıda yer verilen
Yönetmeliğin 7. Maddesindeki hüküm gereği bu 1 kişilik kontenjanın tamamlanıp tamamlanmamasının, tamamlanacaksa hangi usulle tamamlanması gerektiği hususunda Üniversitelerinin geniş bir takdir yetkisinin bulunduğu,
2.4. Mesleki ve teknik lise mezunu olup Üniversitelerinde Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu Ağız ve
Diş Sağlığı programına ek yerleştirme puanıyla yüzde 50 burslu olarak yerleşen Merve Nur Irmak’ın 2020
YKS yerleştirme puanının 299,65945 olup başarı sıralamasının ise 698595 olduğu, Merve Nur Irmak’ın, Ağız ve Diş Sağlığı programına yüzde 50 burslu olarak yerleşenler arasında yerleştirme puanı itibariyle en yüksek puana sahip olsa da ilgili programda başarı sıralaması olarak kendisinden daha başarılı durumda bulunan 8 öğrencinin bulunduğunu, bu öğrenciler arasında başarı sıralaması en yüksek öğrencinin sıralamasının ise olduğu,
2.5. Rektörlüklerince yapılan değerlendirme sonucunca Üniversitelerinin Sağlık Hizmetleri Meslek
Yüksekokulu Ağız ve Diş Sağlığı programında yüzde 50 burslu olarak kayıtlı olup Merve Nur Irmak’tan başarı sıralaması bakımından daha başarılı öğrencilerin mevcut olması hususu göz önünde bulundurularak adı geçen öğrencinin burslu programa geçebilmesini haklı kılacak bir nedenin bulunmadığı kanaatine varıldığı, bu noktada Üniversitelerinin mevzuat uyarınca sahip olduğu takdir yetkisini, ilgili programda açık bulunan 1 kişilik burslu kontenjanın doldurulmaması yönünde kullanacağı,
2.6. Diğer yandan yer verilen yasal ve idari düzenlemelerde Merve Nur Irmak’ın talepleri arasında yer alan 2020-2021 eğitim- öğretim yılı güz döneminde eğitim öğretim ücreti olarak ödediği 9.945 TL’nin iadesini gerekli kılacak bir hükmün de bulunmadığı,
Açıklamalarına yer verildiği görülmektedir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T. C. Anayasası’nın; “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”
4. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı
5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü
eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” hükümleri düzenlenmiştir.
5. 04/11/1981 tarihli ve 2547 Sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun;
5.1. “Amaç” başlıklı 1 inci maddesinde: “Bu kanunun amacı; yükseköğretimle ilgili amaç ve ilkeleri belirlemek ve bütün yükseköğretim kurumlarının ve üst kuruluşlarının teşkilatlanma, işleyiş, görev, yetki ve sorumlulukları ile eğitim – öğretim, araştırma, yayım, öğretim elemanları, öğrenciler ve diğer personel ile ilgili esasları bir bütünlük içinde düzenlemektir.”
5.2. “Kapsam” başlıklı 2 nci maddesinde: “Bu kanun; yükseköğretim üst kuruluşlarını, bütün yükseköğretim kurumlarını, bağlı birimlerini ve bunlarla ilgili faaliyet ve esasları kapsar.”
5.3. Ek Madde 9 da; “Vakıf yükseköğretim kurumlarının eğitim – öğretim esasları, öğretim süreleri ve öğrenci hakları ile ilgili hususlar bu Kanun hükümlerine tabidir. (Ek fıkra:15/4/2020-7243/12 md.)Vakıf yükseköğretim kurumları, ön lisans, lisans, tezli yüksek lisans ve doktora düzeyindeki her bir diploma programında öğrenim gören öğrencilerden; ilgili programın en yüksek merkezi yerleştirme puanına sahip en az yüzde on beşi kadar öğrenciyi, söz konusu programın öğrenim süresi boyunca ücretsiz okutmakla yükümlüdür. Bu öğrencilerden eğitim ve öğretim süreçlerine ilişkin herhangi bir ücret talep edilmez. Tezli yüksek lisans, doktora ve özel yetenek sınavı ile öğrenci alan programlarda en yüksek yerleştirme puanı sıralaması dikkate alınır. Bu fıkranın uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenir.”
6. Vakıf Yükseköğretim Kurumlarının 2547 Sayılı Kanunun Ek 9uncu Maddesi Kapsamında
Ücretsiz Öğrenci Okutmasına Yönelik Usul ve Esaslar’ın;
6.1. “Kontenjanın dolmaması ve/veya boşalması başlıklı 7 nci maddesinde; “ İlgili programın, bu Usul ve Esaslar kapsamında ön lisans ve lisans programları için ilgili yılın kılavuzunda belirlenmiş olan burslu kontenjanının dolmaması yahut burslu öğrencinin kaydını sildirmesi nedeniyle burs oranının düşmesi durumunda eksik kalan sayının tamamlanıp tamamlanmaması, ilgili vakıf yükseköğretim kurumunun
takdirindedir. Tezli yüksek lisans ve doktorada ise kayıtlı öğrenci sayısı üzerinden hesaplama yapılır ve kaydını sildiren burslu öğrencinin yerine eksik sayı tamamlanır.
Hüküm ve düzenlemeleri yer almaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
7. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; İdarenin işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilemediğinden, başvurunun reddi yönünde hazırlanan “Ret Kararı Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
8. 1 numaralı paragrafta açıklandığı üzere, başvuran, 2547 Sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun Ek:9 ncu maddesi hükmü kapsamında boş kalan bir kişilik tam burslu kontenjandan yararlandırılmak ve 2019-2020 eğitim öğretim dönemi için de ödediği tutarın bu kapsamda kendisine iade edilmesi talebiyle Kurumumuza başvuruda bulunmuştur.
9. Ankara Medipol Üniversitesi Rektörlüğü tarafından Kurumumuza gönderilen bilgi ve belgelerden; başvuranın 06/09/2020 tarihinde Ankara Medipol Üniversitesi Ağız ve Diş Sağlığı Programına yüzde elli burslu olarak kayıt yaptırdığı, 2020-2021 eğitim öğretim döneminde söz konusu Üniversitede 2547 sayılı
Kanunun ek madde 9 uyarınca Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu Ağız ve Diş Sağlığı programında yüzde 100 burslu 6 kişilik kontenjan ayrıldığı, yüzde yüz burslu olarak ayrılan 6 kişilik kontejanda tüm yerleştirme işlemleri neticesinde 1 kişilik boş kontenjanın kaldığı, başvuranın bu boş kontenjandan kendisinin faydalandırılmasını istediği ancak İdarenin bunu olumlu karşılamadığı ve kalan bir kişilik burs kontenjanının doldurulmayacağı yönünde değerlendirmede bulunduğu anlaşılmıştır.
10. Konuyla ilgili ilgili mevzuatın incelenmesinden; bütün vakıf üniversiteleri de dahil olmak üzere yükseköğretim kurumlarındaki faaliyetleri ve esasları düzenleyen 2547 Sayılı Yükseköğretim Kanunu ek
9 uncu maddesinde vakıf yükseköğretim kurumlarının belli bir oranda ücretsiz öğrenci okutmak
zorunluluğunun düzenlendiği, Vakıf Yükseköğretim Kurumlarının 2547 Sayılı Kanunun Ek 9uncu Maddesi
Kapsamında Ücretsiz Öğrenci Okutmasına Yönelik Usul ve Esaslarda ise belirlenen ücretsiz okutulacak öğrenci kontenjanında belirli nedenlerle eksilme olması halinde eksik kalan sayının tamamlanıp tamamlanmaması hususunun ilgili vakıf yükseköğretim kurumunun takdirinde olduğunun düzenlendiği anlaşılmıştır.
11. Ankara Medipol Üniversitesince başvuranın yerleştiği programda belirlediği ücretsiz öğrenci kontenjanının 2020-2021 eğitim öğretim dönemi için 6 olduğu ancak bu kontenjanda 1 kişilik boş
kontenjanın kaldığı, Rektörlüğün ise yukarıda yer verilen mevzuat hükmü uyarınca bu kontenjanı doldurup doldurmama yönünde takdir yetkisinin bulunduğu ve Rektörlüğün kendisine tanınan takdir yetkisini söz konusu kontenjanı doldurmama yönünde kullanmayı tercih ettiği değerlendirilmiştir. Bu itibarla eldeki bilgi ve belgeler ışığında Rektörlüğün mevzuatla kendisine tanınan takdir yetkisini kullanırken takdir yetkisini aşan bir davranışa da rastlanamamıştır.
12. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın talebinin ilgili İdarece reddedilmesi işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilememiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
13. İyi yönetim ilkelerine, 28.03.2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik’in “İyi
Yönetim İlkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmeler neticesinde; başvurulara ilişkin İdareden istenilen bilgi ve belgelerin süresi içerisinde ve gerekçeli bir şekilde Kurumumuza gönderildiği; İdarenin kanunlara uygunluk, hesap verilebilirlik, makul sürede ve gerekçeli karar verme ve kararın gerekçeli olarak bildirilmesi ilkelerine uygun davrandığı, ancak idarenin, başvurana verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği bu nedenle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uygun davranmadığı tespit edilmiş olup, İdarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT
14. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın Başvurana, ANKARA MEDİPOL ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
/