|
ÖZET: Bu karar, Bursa Uludağ Üniversitesi’nde yabancı uyruklu öğrencilerden alınan katkı payı ile ilgili bir hukuki uyuşmazlığı ele almaktadır. Başvuran, 2021-2022 öğretim yılında kayıt yaptırdığı tıp fakültesinde, üniversitenin katkı payı güncellemesini kayıttan sonra yapmasını ve bu güncellemelerin geriye dönük olarak uygulanmasını hukuka aykırı bulmakta ve ilk duyurulan tutar üzerinden katkı payı ödenmesini talep etmektedir. Yükseköğretim Kurulu, bu durumun üniversitenin yetkili kurulu tarafından karara bağlanması gerektiğini belirtmektedir.
Bursa Uludağ Üniversitesi ise, katkı paylarının belirlenmesinin ve güncellemelerin mevzuata uygun olarak yapıldığını, ayrıca bu bilgilerin zamanında duyurulduğunu ifade etmektedir. Karar, başvuranın talebinin reddedilmesine ve idarenin işlemlerinin hukuka uygun olduğuna hükmetmektedir. Bu bağlamda, üniversitenin belirlediği katkı payı ve öğrenim ücretinin mevzuata aykırı bir durum oluşturmadığı sonucuna varılmıştır. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2022/3957-S.22.5988
BAŞVURU NO : 2021/19380
KARAR TARİHİ : 22/03/2022
RET KARARI
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : BURSA ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın yabancı uyruklu öğrencilerden alınan katkı payı/öğrenim ücretine itirazı hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 11/11/2021
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza yapılan tarihli başvuruda özetle; başvuran 2021-2022 öğretim yılında YÖS sınavı ile kazandığı Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesine 2-13 Ağustos tarihleri arasında kayıt yaptırdığını, 2021-2022 Eğitim-Öğretim yılında Yükseköğretim Kurumlarında Cari Hizmet Maliyetine Öğrenci Katkısı
Olarak Alınacak Katkı Payları ve Öğrenim Ücretlerinin Tespitine Dair Kararın 1 Temmuz 2021 tarihinde
Resmi Gazetede yayımlandığını, Karara göre 2021-2022 eğitim öğretim yılında Türkiye’de devlet üniversitelerinde tıp fakültesinde 1. sınıfa başlayacak olan yabancı uyruklu öğrencilerin ödeyeceği katkı payının cari hizmet maliyeti olarak belirlenmiş 18.000 TL’nin 1.5 katından az olmayacak şekilde olacağını, toplam 1 dönemlik harç ücretinin en az 27.000 TL olarak belirlendiğini, bu Karar yürürlüğe girdikten sonra
Türkiye’deki neredeyse tüm tıp fakültelerinin öğrencilerin online kayıtları sırasında harç ücreti belgelerini güncellediğini, ancak Uludağ Üniversitesinin karardan 1 ay geçmesine rağmen 2-13 Ağustos 2021 tarihlerinde yaptığı online kayıtlar sırasında yayınladığı belgede 2021-2022 Eğitim Öğretim Yılı öğrenci katkı payının 9600 TL’den 10590 TL’ye çıkarıldığını ve belgenin açıklama kısmında bu yeni ücretlerin
“2021-2022 Eğitim Öğretim yılında Yükseköğretim Kurumlarında Cari Hizmet Maliyetine Öğrenci Katkısı
Olarak Alınacak Katkı Payları ve Öğrenim Ücretlerinin Tespitine Dair Karar” uyarınca belirlendiğini duyurduğunu, duyuruda bu belgenin güncel olduğu ifadesinin yer aldığını, bunun üzerine yarıyıl harç ücretini 5295 TL şeklinde Uludağ Üniversitesi hesabına yatırdığını, online kayıtlar bittikten sonra
Üniversitenin web sitesinde konuyla ilgili 2 belge ve bir duyuru daha yayınlandığını, Üniversitenin
Cumhurbaşkanı Kararı açıklandıktan sonra üzerinden 1 ay süre geçmesine rağmen yayınladığı belgede doğru güncelleme yapmadığını, kayıtlar bittikten sonra güncelleme yaptığını ve bunun ilk tercihle yerleşen
30 öğrenci dahil kayıt yaptırmış herkesi kapsadığını açıkladığını, bu durumun etik açıdan ve yasal olarak
doğru olmadığını, maddi ve manevi olarak mağdur olduğunu, Rektörlüğe yapılan başvurudan olumsuz yanıt aldığını, katkı payı yükseltilmesine ilişkin güncellemenin geriye dönük olarak uygulanmasının hukuka
Kep Adresi: kamudenetciligikurumu@hs01 kep.tr
aykırı olduğunu ve yatırdığı ilk tutarla kaydının kesinleşmiş olduğunu belirterek ilk tercihle kayıt yaptırmış öğrencilerden ilk yapılan duyuruya göre katkı payı alınmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuru konusu ile ilgili olarak Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı’ndan 25/11/2021 tarihli ve sayılı yazımızla bilgi ve belge talep edilmiş olup YÖK Başkanlığı tarafından gönderilen sayılı cevabi yazıda özetle; 2.1. Katkı payı/öğrenim ücretlerine ilişkin 2547 Sayılı Yükseköğretim Kanununun 46 ncı maddesinin (b)
fıkrasında; “b. Birinci öğretim, ikinci öğretim, açık ve uzaktan öğretim için Yükseköğretim Kurulu tarafından hesaplanan cari hizmet maliyetlerinin Devlet tarafından karşılanacak kısmı, öğrenciler tarafından karşılanacak katkı payları ve öğrenim ücretleri ile uygulamaya ilişkin usul ve esaslar, her yıl haziran ayı sonuna kadar Cumhurbaşkanınca belirlenir. Öğrenci katkı payı veya öğrenim ücretinden muaf tutulacaklar ile yabancı uyruklu öğrencilerden alınacak asgari öğrenim ücretlerinin tutarı Cumhurbaşkanı kararıyla belirlenir…” hükmünün yer aldığı, 2.2. Söz konusu hüküm gereği Öğrenci Katkı Payları ve Öğrenim Ücretleri ile ilgili 2021-2022 EğitimÖğretim Yılında Yükseköğretim Kurumlarında Cari Hizmet Maliyetlerine Öğrenci Katkısı Olarak Alınacak
Katkı Payları Ve Öğrenim Ücretlerinin Tespitine Dair Kararın 1 Temmuz 2021 tarihli ve 31528 sayılı
Resmi Gazetede yayımlandığı; 2.3. Anılan kararın 3 üncü maddesinde 2021-2022 eğitim-öğretim yılında “Yurtdışından kabul edilecek öğrencilerden alınacak öğrenim ücreti tutarları” ile ilgili hükmün yer aldığı, 2.4. Kararın Geçici 1 inci maddesinde ise yurtdışından öğrenci kabul kontenjanları dahilinde, 2021-2022 eğitim-öğretim yılından önce kayıt yaptıran, halihazırda eğitim-öğretime devam eden mevcut öğrencilere uygulanacak hükümlerin yer aldığı, 2.5. Bu nedenle yurtdışından öğrenci kabul kontenjanları dahilinde Bursa Uludağ Üniversitesinin mevcut veya yeni kayıt yaptıran öğrencilerinin ücretlerine ilişkin hususun yukarıda anılan hükümler gereği üniversitenin yetkili kurulları tarafından karara bağlanmakta olduğu, 3. Başvuru konusu ile ilgili olarak Uludağ Üniversitesi Rektörlüğü’nden 25/11/2021 tarihli ve sayılı yazımızla bilgi ve belge talep edilmiş olup Rektörlük tarafından gönderilen 14/12/2021 tarihli ve sayılı cevabi yazıda özetle; 3.1. Yükseköğretim Kurulunun, Yurtdışından Öğrenci Kabulüne İlişkin Esaslarının, “C- Üniversitelerin
Kabul Koşullarına İlişkin İlkeler” başlıklı 5 inci maddesinde yer alan “Yükseköğretim kurumlarının belirlenen yurt dışından gelecek öğrenci kontenjanı çerçevesinde uygulama takvimini belirleyerek akademik takviminde belirtmesi” hükmü uyarınca, Uludağ Üniversitesi Yurtdışından veya Yabancı
Uyruklu Öğrenci Sınavı (ULUYÖS) Kılavuzu, tercih ve başvuru tarihlerine ilişkin takvim ile katkı payı/öğrenim ücretleri adaylara her yıl Ocak- Şubat aylarında ULUYÖS web sayfasında ilan edilerek duyurulduğu, söz konusu takvim çerçevesinde Yurtdışından Öğrenci Kabulüne ilişkin, Bursa Uludağ
Üniversitesi Yurtdışından veya Yabancı Uyruklu Öğrenci Sınavı ile Öğrenci Kabulü Hakkında Yönerge ve
Bursa Uludağ Üniversitesi Yurtdışından veya Yabancı Uyruklu Öğrenci Sınavı (ULUYÖS) Tercih ve
Yerleştirme Kılavuzu hükümleri uyarınca yurtdışından öğrenci kabul kontenjanlarına başvuru ve kayıt işlemlerinin gerçekleştirilmekte olduğu,
Kep Adresi: kamudenetciligikurumu@hs01 kep.tr
3.2. Söz konusu yönergenin “Katkı payı/öğrenim ücreti ve mali güvence” başlıklı 17 nci maddesinde, “Yabancı uyruklu öğrencilerden alınacak katkı payı/öğrenim ücretleri, ilgili mevzuat hükümlerine uygun olarak Üniversite Yönetim Kurulu tarafından belirlenir.” hükmünün bulunduğu, 3.3. 2021-2022 Eğitim-Öğretim Yılı Katkı Payı/Öğrenim Ücreti tutarlarının Üniversite Yönetim Kurulunun
03 Şubat 2021 tarih ve 2021-5 sayılı oturumunda görüşüldüğü, alınan 5 nolu kararın (a) maddesinde 2021-
2022 Eğitim-Öğretim Yılında yurtdışından öğrenci kabul kontenjanları ile kayıt hakkı kazanan
öğrencilerden alınacak katkı payı/öğrenim ücreti tutarlarının; 11 Temmuz 2020 tarih ve 31182 Sayılı Resmi
Gazetede yayımlanan 2020-2021 Eğitim-Öğretim Yılında Yükseköğretim Kurumlarında Cari Hizmet
Maliyetlerine Öğrenci Katkısı Olarak Alınacak Öğrenci Katkı Payları ve Öğrenim Ücretlerinin Tespitine
Dair Kararın 3. maddesi uyarınca karara ekli (I) ve (II) sayılı cetvellerde belirlenen öğrenci katkı payı ve öğrenim ücreti tutarlarına göre, mevzuattaki ve Cumhurbaşkanı Kararındaki Hükümleri ile sonrasında yayımlanacak 2021-2022 Eğitim-Öğretim Yılı Yükseköğretim Kurumlarında Cari Hizmet Maliyetlerine
Öğrenci Katkısı Olarak Alınacak Öğrenci Katkı Payları ve Öğrenim Ücretlerinin Tespitine Dair
Cumhurbaşkanı Kararı hükümleri saklı kalmak kaydıyla tabloda yer alan tutarlar kadar katkı payı ve öğrenim ücreti alınmasının uygun olduğuna karar verildiği ve karar uyarınca 2021-2022 Eğitim-Öğretim
Yılı Katkı Payı/Öğrenim Ücreti Tutarlarına ilişkin tablonun 2021 yılı Şubat ayında ULUYÖS web sayfasından adaylara ilan edildiği, 3.4. Katkı Payı/Öğrenim Ücreti Tablosunda yer alan açıklamalar/bakınız kısmında “2021-2022 eğitim öğretim yılı 1. yarıyıl katkı payları/öğrenim ücretleri, kayıt yenileme/ilk kayıt tarihine kadar açıklanmadığı takdirde 2020-2021 Eğitim-Öğretim Yılında Yükseköğretim Kurumlarında Cari Hizmet Maliyetlerine
Öğrenci Katkısı Olarak Alınacak Katkı Payları ve Öğrenim Ücretlerinin Tespitine Dair Karara göre, 2020-
2021 eğitim-öğretim yılı için belirlenmiş katkı payları ve öğrenim ücretleri alınacaktır, 2021-2022 eğitim-
öğretim yılı katkı payı/öğrenim ücreti miktarları belirlendiğinde varsa aradaki (+/-) katkı payı/öğrenim ücreti farkı takip eden bahar yarıyılı katkı payı/öğrenim ücreti ile birlikte alınacaktır.” ibaresinin yer aldığı, 3.5. Yurtdışından öğrenci kabul kontenjanlarına kayıt tarihlerinin her üniversitede farklı tarihlerde olduğu, birden çok tercih başvurusu alınarak kayıt yapılabildiği, cari hizmet maliyetlerine ilişkin Kararda, katkı payları ve öğrenim ücretlerinin yükseköğretim kurumlarınca belirleneceğinin, Bursa Uludağ Üniversitesi
Yurtdışından veya Yabancı Uyruklu Öğrenci Sınavı ile Öğrenci Kabulü Hakkında Yönergenin “Katkı
Payı/Öğrenim Ücreti ve Mali Güvence” başlıklı 17. maddesinde, yabancı uyruklu öğrencilerden alınacak katkı payı/öğrenim ücretlerinin, ilgili mevzuat hükümlerine uygun olarak Üniversite Yönetim Kurulu tarafından belirleneceğinin hüküm altına alındığı, katkı payı güncellemeleri için belirlenmiş ayrıca bir tarihin bulunmadığı, 3.6. 2021-2022 Eğitim-Öğretim Yılında yurtdışından öğrenci kabul kontenjanlarına üç yerleştirme yapıldığı; ilk yerleştirme kayıtlarının 02 Ağustos – 13 Ağustos 2021, ikinci yerleştirme kayıtlarının 26
Ağustos – 05 Eylül 2021, üçüncü yerleştirme kayıtlarının 24 Eylül – 28 Eylül 2021 tarihleri arasında gerçekleştirildiği, 3.7. 01 Temmuz 2021 tarihinde Resmi Gazetede Yayımlanan karar uyarınca yurtdışından kabul edilecek öğrencilerden alınacak öğrenim ücreti tutarlarının Üniversite Yönetim Kurulunun 14 Temmuz 2021 tarih ve 2021-27 sayılı oturumunda görüşüldüğü, önceki yıllarda olduğu gibi Karar ekindeki I ve II sayılı
Cetvellerdeki “Öğrenci Cari Hizmet Maliyetleri ve Katkı Payları” tablosunda yer alan Öğrenci Katkısı tutarlarının katları uyarınca güncellenerek adaylara duyurulduğu, kayıt sırasında bu tutarlar üzerinden 1.
yarıyıl (Güz Dönemi) katkı payı/öğrenim ücretleri alınarak online kayıt işlemlerinin gerçekleştirildiği,
Kep Adresi: kamudenetciligikurumu@hs01 kep.tr
3.8. 2021-2022 eğitim-öğretim yılı için alınan 1. yarıyıl (Güz Dönemi) katkı payları/öğrenim ücretlerinde; oluşacak (+/-) katkı payı/öğrenim ücreti farkının, takip eden 2. yarıyılın (Bahar Dönemi) katkı payı/öğrenim ücreti ile birlikte alınmasına ilişkin verilen karar uyarınca “Katkı Payı/Öğrenim Ücretleri Tutarları Tablosu” ve (+/-) katkı payı/öğrenim ücreti farkının, takip eden 2. yarıyılın (Bahar Dönemi) katkı payı/öğrenim ücreti ile birlikte alınacağının 14 Eylül 2021 tarihinde web sayfasından duyurulduğu, üniversite web sayfasında
“Bu web sitesinde yer alan açıklamalar, belirtilen tarih ve koşullarda Bursa Uludağ Üniversitesi değişiklik yapma yetkisine sahiptir. Yapılacak değişiklikler adaylara bu web sitesinden duyurularak ilan edilir.
İnternet sayfasındaki duyurular adaylara tebliğ hükmündedir.” ibaresinin yer aldığı, 3.9. Bursa Uludağ Üniversitesi Yurtdışından veya Yabancı Uyruklu Öğrenci Sınavı Tercih ve Yerleştirme
Kılavuzunda, “Kılavuzda yer alan bilgi, açıklama ve kurallar, yayın tarihinden sonra yürürlüğe girebilecek
Bursa Uludağ Üniversitesi Senatosu ve/veya Yükseköğretim Kurulu (YÖK) kararları ve diğer resmi kurumlarca alınacak kararlara göre değiştirilebilir. Yönerge ve Kılavuzda belirtilmeyen durumlarda, ULUYÖS Koordinatörü ve YDOKK tarafından verilen kararlara göre işlem yapılır.” hükmünün; Bursa
Uludağ Üniversitesi Yurtdışından veya Yabancı Uyruklu Öğrenci Kabul Yönergesinde, “Hakkında Hüküm
Bulunmayan Haller” başlıklı 20. maddesinin 1. fıkrasında “Hakkında bu Yönergede hüküm bulunmayan hususlarda; ilgili diğer mevzuat hükümleri ile sırasıyla YÖK, Senato, YDOKK ve Koordinatörün kararları uygulanır.” hükmünün yer aldığı, 3.10. Bursa Uludağ Üniversitesi Önlisans ve Lisans Eğitim Öğretim Yönetmeliğinin “Kayıt Yenileme, Katkı Payı/Öğrenim Ücreti” başlıklı 10. maddesinde, “(a) Öğrenci, kayıt yenileme işlemleri ve ilgili duyuruların takibinden, katkı payı/öğrenim ücretinin ödenmesinden, kayıt yenileme ile ders seçim işlemlerinin yapılmasından şahsen sorumludur.
(b) Öğrenciler, Senato tarafından kabul edilen akademik takvimde belirtilen süreler içerisinde mevzuata göre zorunlu olan hallerde katkı payı/öğrenim ücretini yatırdıktan sonra ders seçim işlemlerini gerçekleştirebilirler.
(d) Öğrencilerden her bir yarıyıl için birinci örgün öğretimde öğrenci katkı payı, ikinci örgün öğretim ve uzaktan öğretimde ise öğrenim ücreti alınır. Kendi imkânları ile öğrenim görmek üzere yurtdışından veya yabancı uyruklu öğrenci kabul kontenjanları ile kayıt olan öğrencilerden, birinci veya ikinci öğretim ayrımı yapılmaksızın, her bir yarıyıl/yıl için katkı payı/öğrenim ücreti alınır.” hükümlerinin bulunduğu, 3.11. 2021-2022 Eğitim-Öğretim Yılında Yükseköğretim Kurumlarında Cari Hizmet Maliyetlerine Öğrenci
Katkısı Olarak Alınacak Katkı Payları ve Öğrenim Ücretlerinin tespitine Dair Kararın Geçici 1 inci maddesinde, “Yurtdışından öğrenci kabul kontenjanları dahilinde; 2014-2015 eğitim-öğretim yılından önce kayıt yaptıran ve program süresi içerisinde öğrenimine devam eden öğrencilerden alınacak öğrenim ücreti tutarı, ilgili programın ekli cetvellerde gösterilen cari hizmet maliyetini, 2019-2020 eğitim-öğretim yılından önce önlisans ve lisans programlarına kayıt yaptıran ve program süresi içerisinde öğrenimine devam eden öğrencilerden alınacak öğrenim ücreti tutarı, ilgili programın ekli cetvellerde gösterilen cari hizmet maliyetinin beş katını geçmeyecek şekilde yükseköğretim kurumları tarafından belirlenir. Ayrıca 2021-
2022 eğitim-öğretim yılından önce kayıt yaptıran ve program süresi içerisinde öğrenimine devam eden
öğrencilerden alınacak öğrenim ücreti tutarı, ilgili programın ekli cetvellerde gösterilen öğrenci katkı payı ve öğrenim ücretinin üç katından az olmamak üzere, 2018-2019 eğitim-öğretim yılından önce kayıt yaptıran ve program süresi içerisinde devam eden öğrencilerden alınacak öğrenim ücreti tutarı ise ilgili programın ekli cetvellerde gösterilen öğrenci katkı payı ve öğrenim ücretinden az olmamak üzere belirlenir.”
Kep Adresi: kamudenetciligikurumu@hs01 kep.tr
hükmünün bulunduğu ve her bir dönem için alınacak katkı payları ve öğrenim ücretinin iki eşit tutar olarak alınmasına ilişkin bir hükmün ye almadığı, 3.12. Kayıt öncesinde adayların ilan edilen katkı payı/öğrenim ücretini ödemeleri ve istenilen belgeleri sisteme yükleyerek online olarak kayıtlarını yaptırmaları gerektiği, online kayıtların bilgi ve belgelerinde eksiklik olmaması halinde kesin kayıt niteliğinde olduğu; online kayıt için adayların Banka Dekontu, Maddi
Durum Belge Beyanı, Taahhütname, vb. belgelerini sisteme yükleyerek şartlı ön kayıtlarını yaptırdıkları, online kaydını yaptıran adayların kayıt için istenilen ve tercih başvuru sırasında sisteme yüklemiş oldukları belgelerin asıllarını 28 Eylül 2021 tarihine kadar birimlerinin öğrenci işlerine teslim etmeleri gerektiğinin duyurulduğu, 3.13. Adaylardan kesin kayıt için istenilen belgeler arasında yer alan, sisteme yükledikleri Taahhütnamede; “Başvuru koşullarını, ULUYÖS Kılavuzu’nu ve Bursa Uludağ Üniversitesi Yurtdışından Öğrenci
Kabulüne İlişkin Yönergesini okudum, anladım, kabul ediyorum. Başvuru şartlarını sağladığımı, yüklediğim tüm belge ve sisteme girdiğim tüm bilgilerin doğru olduğunu aksi halde tüm hukuki sorumluluğun tarafıma ait olduğunu kabul ve beyan eder, kaydım yapılmış olsa bile silinmesine muvafakat ederim. Yurtdışından Öğrenci Kontenjanlarına kayıt hakkı kazanan adaylardan istenilen belgeler içerisinde yer alan belge asıllarını 28 Eylül 2021 tarihine kadar teslim edeceğimi taahhüt ederim. Bu hususta tarafıma, şartlı ön kaydın yapılması ve süre verilmesini talep ediyorum. Belirtilen tarihte belge/belgeler ibraz edilmediği takdirde kaydımın silinmesine muvafakat ediyorum.” ibarelerinin bulunduğu ve adayların online kayıt sırasında “Taahhütnameyi” imzalayıp, diğer belgelerle birlikte sisteme yükleyerek online kayıtlarını yaptırdıkları, ayrıca Taahhütnamenin altında yer alan bakınız kısmında “Kayıt için istenilen belgeler ve koşullarda Bursa Uludağ Üniversitesi değişiklik yapma yetkisine sahiptir. Yapılacak değişiklikler adaylara ULUYÖS web sitesinden duyurularak ilan edilir.” ibaresinin bulunduğu, 3.14. 2547 Sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 46. maddesinde; “a) Yükseköğretim kurumlarında, öğrenci başına düşen cari hizmet maliyetleri, yükseköğretim programlarının özellikleri göz önüne alınarak
Yükseköğretim Kurulunca hesaplanır. Öğrencilerden her bir dönem için birinci öğretimde öğrenci katkı payı, ikinci öğretim ve uzaktan öğretimde ise öğrenim ücreti alınır. Yabancı uyruklu öğrencilerden, birinci veya ikinci öğretim ayırımı yapılmaksızın, her bir dönem için öğrenim ücreti alınır. Devlet tarafından karşılanacak kısım ile birinci öğretim, ikinci öğretim, açık ve uzaktan öğretim öğrencileri tarafından karşılanacak öğrenci katkı payı veya öğrenim ücretleri, öğrenci başına düşen cari hizmet maliyetleri göz önünde bulundurularak belirlenir. Cari hizmet maliyetinin öğrenciler tarafından karşılanacak kısmı dışında kalan miktarı, Devlet tarafından karşılanır. Devletçe karşılanan kısım cari hizmet maliyetinin yarısından az olamaz.
b) Birinci öğretim, ikinci öğretim, açık ve uzaktan öğretim için Yükseköğretim Kurulu tarafından hesaplanan cari hizmet maliyetlerinin Devlet tarafından karşılanacak kısmı, öğrenciler tarafından karşılanacak katkı payları ve öğrenim ücretleri ile uygulamaya ilişkin usul ve esaslar, her yıl haziran ayı sonuna kadar Cumhurbaşkanınca belirlenir. Öğrenci katkı payı veya öğrenim ücretinden muaf tutulacaklar ile yabancı uyruklu öğrencilerden alınacak asgari öğrenim ücretlerinin tutarı Cumhurbaşkanı kararıyla belirlenir.” hükümlerinin bulunduğu, 3.15. Cari Hizmet Maliyetlerine Öğrenci Katkısı Olarak Alınacak Katkı Payları ve Öğrenim Ücretlerinin
Tespitine Dair Kararların yayımlanma tarihlerinin Temmuz-Aralık tarihleri arasında değişebildiği, her yıl ekli cetvellerdeki öğrenci katkı payı, öğrenim ücreti veya öğrenci cari hizmet maliyeti sütunlarında yer alan miktarlar ile asgari ve azami miktarların katsayılarının değişebildiği; yurtdışı kontenjanlara yerleşen
Kep Adresi: kamudenetciligikurumu@hs01 kep.tr
adayların kayıt yaptırırken ödedikleri katkı payı/öğrenim ücretlerinin Resmi Gazetede yayımlanan tutarlar uyarınca her yıl değişebildiği ve arada oluşan farkın Üniversitelerinde olduğu gibi diğer üniversitelerce de bahar dönemine yansıtılabildiği hususlarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
4. Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın; 4.1. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye
Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”, 4.2. Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının “Yasama yetkisi” başlıklı 7 inci maddesinde; “Yasama yetkisi
Türk Milleti adına Türkiye Büyük Millet Meclisinindir. Bu yetki devredilemez.” , “Kanun önünde eşitlik” başlıklı 10 uncu maddesinin birinci ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, dil, ırk, renk, cinsiyet, siyasi düşünce, felsefi inanç, din, mezhep ve benzeri sebeplerle ayırım gözetilmeksizin kanun önünde eşittir…
Devlet organları ve idare makamları bütün işlemlerinde kanun önünde eşitlik ilkesine uygun olarak hareket etmek zorundadırlar.” , 5. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” 6. 6/11/1981 tarihli ve 17506 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 2547 sayılı
Yükseköğretim Kanununun; 6.1. “Amaç” başlıklı 1 inci maddesinde; “Bu kanunun amacı; yükseköğretimle ilgili amaç ve ilkeleri belirlemek ve bütün yükseköğretim kurumlarının ve üst kuruluşlarının teşkilatlanma, işleyiş, görev, yetki ve sorumlulukları ile eğitim – öğretim, araştırma, yayım, öğretim elemanları, öğrenciler ve diğer personel ile ilgili esasları bir bütünlük içinde düzenlemektir.”, 6.2. “Kapsam” başlıklı 2 nci maddesinde; “Bu kanun; yükseköğretim üst kuruluşlarını, bütün yükseköğretim kurumlarını, bağlı birimlerini ve bunlarla ilgili faaliyet ve esasları kapsar…”, 6.3. “Yükseköğretime giriş ve yerleştirme” başlıklı 45 inci maddesinin (f) fıkrasında; “Yabancı uyruklu öğrenciler ile ortaöğretimin tamamını yurt dışında tamamlayan öğrencilerin yükseköğretim kurumlarına kabul usul ve esasları Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenir…”, 6.4. “Cari hizmet maliyetinin hesaplanması, öğrenci katkı payları ve öğrenim ücretleri” başlıklı 46 ncı maddesinin (b) fıkrasında; “b. Birinci öğretim, ikinci öğretim, açık ve uzaktan öğretim için
Yükseköğretim Kurulu tarafından hesaplanan cari hizmet maliyetlerinin Devlet tarafından karşılanacak kısmı, öğrenciler tarafından karşılanacak katkı payları ve öğrenim ücretleri ile uygulamaya ilişkin usul ve esaslar, her yıl haziran ayı sonuna kadar Cumhurbaşkanınca belirlenir. Öğrenci katkı payı veya öğrenim ücretinden muaf tutulacaklar ile yabancı uyruklu öğrencilerden alınacak asgari öğrenim ücretlerinin tutarı
Cumhurbaşkanı kararıyla belirlenir.”,
Kep Adresi: kamudenetciligikurumu@hs01 kep.tr
7. 01/07/2021 tarihli ve 31528 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 2021-2022 Eğitim-Öğretim Yılında
Yükseköğretim Kurumlarında Cari Hizmet Maliyetlerine Öğrenci Katkısı Olarak Alınacak Katkı
Payları Ve Öğrenim Ücretlerinin Tespitine Dair Kararın “Yurtdışından kabul edilecek öğrencilerden alınacak öğrenim ücreti tutarları” başlıklı 3 üncü maddesinde; “(1) Yurtdışından öğrenci kabul kontenjanları dahilinde kayıt yaptıracak öğrencilerden alınacak öğrenim ücreti, ilgisine göre ekli (I) ve (II) sayılı cetvellerde belirlenen öğrenci cari hizmet maliyetinin bir buçuk katından az olmamak üzere yükseköğretim kurumları tarafından belirlenir.
…
(3) Yükseköğretim Kurulunun işbirliği protokolü ve/veya mutabakat zaptı imzaladığı ülkelerden gelen ve
Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen esaslara göre yükseköğretim kurumlarının lisans veya lisanüstü programlarına yerleştirilen öğrencilerin öğrenim ücreti, yerleştirme koşullarını muhafaza ettikleri sürece, ilgisine göre bu Karara ekli (I) ve (II) sayılı cetvellerde gösterilen tutarlardır…”
hükümleri yer almaktadır.
8. Yükseköğretim Kanununun 45/f maddesi uyarınca belirlenen Yurtdışından Öğrenci Kabulüne
İlişkin Esasların;
8.1 Genel İlkeler bölümünün 2 nci maddesinin (d) fıkrasında; “Yükseköğretim programlarının eğitim
ücreti, sağlık raporu vb koşullarının üniversiteleri tarafından ilan edilmesi”, 8.2. Üniversitelerin Kabul Koşullarına İlişkin İlkeler bölümünün 5 inci maddesinde; “Yükseköğretim kurumlarının belirlenen yurt dışından gelecek öğrenci kontenjanı çerçevesinde uygulama takvimini belirleyerek akademik takviminde belirtmesine, kayıt olan öğrenciler ile ilgili bilgilerini Yükseköğretim
Kurulu Başkanlığı’na bildirmesi” uygun bulunmuştur.
9. Bursa Uludağ Üniversitesi Yurt Dışından Veya Yabancı Uyruklu Öğrenci Sınavı İle Öğrenci
Kabulü Hakkında Yönergenin; 9.1. “Amaç” başlıklı 1 inci maddesinde; “Bu Yönerge’nin amacı, Bursa Uludağ Üniversitesi Yurtdışından veya Yabancı Uyruklu Öğrenci Sınavı ile önlisans ve lisans düzeyinde yurt dışından veya yabancı uyruklu öğrenci kabulüne ilişkin usul ve esasların düzenlenmesidir.”, 9.2. “Kapsam” başlıklı 2 nci maddesinde; “Bu Yönerge, Bursa Uludağ Üniversitesine önlisans ve lisans düzeyinde yurt dışından öğrenci kabulüne ilişkin esaslara, kontenjanlara, başvuru koşullarına, sınava, tercihlere, değerlendirmeye, yerleştirmeye ve kayıt işlemlerine ilişkin usul ve esasları kapsar.”, 9.3. “Dayanak” başlıklı 3 üncü maddesinde; “Bu Yönerge, 2547 Sayılı Yükseköğretim Kanununun 6 ıncı, 7 inci, 14 üncü, 6287 sayılı Kanunla değişik 14/f, 45/f maddeleri ve Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı
Yükseköğretim Genel Kurulu’nun 21.01.2010 tarihli kararı ile daha sonraki toplantılarda belirlenen yurtdışından öğrenci kabulüne ilişkin esaslar ile 29/5/2017 tarihli ve 2017/10383 sayılı Bakanlar Kurulu
Kararıyla belirlenen Sınav ve Soru Ücretlerine İlişkin Usul ve Esaslara dayanılarak hazırlanmıştır.”, 9.4. “Katkı payı/öğrenim ücreti ve mali güvence” başlıklı 17 nci maddesinde; “(1) Yabancı uyruklu öğrencilerden alınacak katkı payı/öğrenim ücretleri, her yıl için Resmî Gazete’de yayımlanan
Kep Adresi: kamudenetciligikurumu@hs01 kep.tr
Yükseköğretim Kurumlarında Cari Hizmet Maliyetlerine Öğrenci Katkısı Olarak Alınacak Katkı Payları ve Öğrenim Ücretlerinin Tespitine Dair Kararın ilgili hükümlerine uygun olarak asgari ve azami sınırlar içinde kalmak kaydıyla Yönetim Kurulu tarafından belirlenir.
(2) Yükseköğretim Kurumlarında Cari Hizmet Maliyetlerine Öğrenci Katkısı Olarak Alınacak Katkı
Payları ve Öğrenim Ücretlerinin Tespitine Dair Kararın kayıt tarihlerinde veya kayıttan sonra yayınlanması halinde bir önceki yıl için Resmî Gazete’de yayımlanan Karara göre Yönetim Kurulu tarafından belirlenen katkı payı/öğrenim ücretleri tablosunda yer alan Güz Yarıyılı katkı payları/öğrenim ücretleri alınır. İlan edilmiş Kararda yetkili makamlarca yapılacak değişiklikler nedeniyle ya da Yönetim Kurulunca belirlenecek katkı payı/öğrenim ücreti tutarlarından dolayı oluşacak olumlu ya da olumsuz farklar, takip eden Bahar Yarıyılında katkı payı/öğrenim ücreti ile birlikte alınır.
(3) Öğrenciler, kayıt esnasında yükseköğrenimlerini Türkiye’de sürdürmeye ve geçimlerini sağlamaya yetecek maddi geçim güvencesine sahip olduklarını, “Maddi Durum Belge Beyanı Formunu” imzalayarak beyan etmek zorundadırlar.” açıklamalarına yer verilmiştir.
IV. KAMUDENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
10. Başvuranın iddiaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; idarece tesis edilmiş olan işlemde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilemediğinden, başvurunun reddi yönünde hazırlanan “Ret Karar Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 11. Başvuran, 2021-2022 öğretim yılında YÖS sınavı ile kazandığı Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesine 2-
13 Ağustos tarihleri arasında kayıt yaptırdığını, Üniversitenin katkı payları hakkındaki Cumhurbaşkanı
Kararı açıklandıktan sonra1 ay süre geçmesine rağmen ödenecek tutarlar hakkında güncelleme yapmadığını, kayıtlar bittikten sonra güncelleme yaptığını, bu durumun etik açıdan ve yasal olarak doğru olmadığını, maddi ve manevi olarak mağdur olduğunu, katkı payı yükseltilmesine ilişkin güncellemenin geriye dönük olarak uygulanmasının hukuka aykırı olduğunu ve yatırdığı ilk tutarla kaydının kesinleşmiş olduğunu belirterek ilk tercihle kayıt yaptırmış öğrencilerden ilk yapılan duyuruya göre katkı payı alınmasını talep etmektedir.
12. Konuyla ilgili olarak Yüksek Öğretim Kurulu Başkanlığı özetle; mevcut veya yeni kayıt yaptıran öğrencilerinin ücretlerine ilişkin hususların ilgili mevzuat gereği Bursa Uludağ Üniversitesinin yetkili kurulu tarafından karara bağlanması gerektiğini, 13. Bursa Uludağ Üniversitesi Rektörlüğü özetle; 13.1. Yükseköğretim Kanunu, öğrenci katkı payları hakkındaki Cumhurbaşkanı Kararı, Yükseköğretim
Kanununun 45/f maddesi uyarınca belirlenen Yurtdışından Öğrenci Kabulüne İlişkin Esaslar ve Uludağ
Üniversitesi Yurt Dışından Veya Yabancı Uyruklu Öğrenci Sınavı İle Öğrenci Kabulü Hakkında
Yönergeden oluşan ilgili mevzuat çerçevesinde yurtdışından kabul edilecek öğrencilerden alınacak katkı payı/öğrenim ücreti tutarlarının Üniversitelerinin Yönetim Kurulu tarafından belirlendiğini ve 14 Eylül
2021 tarihinde ders kayıtlarından önce web sayfasından duyurulduğunu, söz konusu tutarların
Kep Adresi: kamudenetciligikurumu@hs01 kep.tr
güncellemeleri için belirlenmiş ayrıca bir tarihin bulunmadığını; öte yandan, yurtdışından öğrenci kabul kontenjanlarına kayıt tarihlerinin her üniversitede farklı tarihlerde olduğunu, Üniversitelerinde 2021-2022
Eğitim-Öğretim Yılında yurtdışından öğrenci kabul kontenjanlarına üç yerleştirme yapıldığını; ilk yerleştirme kayıtlarının 02 Ağustos – 13 Ağustos 2021, ikinci yerleştirme kayıtlarının 26 Ağustos – 05 Eylül 2021, üçüncü yerleştirme kayıtlarının 24 Eylül – 28 Eylül 2021 tarihleri arasında gerçekleştirildiğini, 13.2. Cari Hizmet Maliyetlerine Öğrenci Katkısı Olarak Alınacak Katkı Payları ve Öğrenim Ücretlerinin
Tespitine Dair Kararların yayımlanma tarihlerinin Temmuz-Aralık tarihleri arasında değişebildiğini, her yıl ekli cetvellerdeki öğrenci katkı payı, öğrenim ücreti veya öğrenci cari hizmet maliyeti sütunlarında yer alan miktarlar ile asgari ve azami miktarların katsayılarının değişebildiğini; yurtdışı kontenjanlara yerleşen adayların kayıt yaptırırken ödedikleri katkı payı/öğrenim ücretlerinin Resmi Gazetede yayımlanan tutarlar uyarınca her yıl değişebildiğini ve arada oluşan farkın Üniversitelerinde olduğu gibi diğer üniversitelerce de bahar dönemine yansıtılabildiğini ifade etmektedir.
14. Konuyla ilgili mevzuata bakıldığında; Yükseköğretim Kanununun 46 ncı maddesinde, öğrenci katkı payı veya öğrenim ücretinden muaf tutulacaklar ile yabancı uyruklu öğrencilerden alınacak asgari öğrenim ücretlerinin tutarının Cumhurbaşkanı kararıyla belirleneceği; 2021-2022 eğitim-öğretim yılı katkı payı/öğrenim ücreti tespitine dair Cumhurbaşkanı Kararının 3 üncü maddesinde, yurtdışından öğrenci kabul kontenjanları dahilinde kayıt yaptıracak öğrencilerden alınacak öğrenim ücretinin, ilgisine göre ekli (I) ve (II) sayılı cetvellerde belirlenen öğrenci cari hizmet maliyetinin bir buçuk katından az olmamak üzere yükseköğretim kurumları tarafından belirleneceğinin hüküm altına alındığı; ayrıca, Yükseköğretim
Kanununun 45/f maddesi uyarınca Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen Yurtdışından Öğrenci
Kabulüne İlişkin Esaslarında, yurtdışından öğrenci kabul edilen yükseköğretim programlarının eğitim ücretinin üniversiteleri tarafından ilan edilmesi gerektiğinin belirtildiği görülmektedir.
15. Başvuru konusu olayda, Üniversite Yönetim Kurulunun, yukarıda yer verilen ilgili mevzuat kapsamında verilen yetki ve Bursa Uludağ Üniversitesi Yurt Dışından Veya Yabancı Uyruklu Öğrenci Sınavı İle
Öğrenci Kabulü Hakkında Yönergenin 17 inci maddesi çerçevesinde, 09 Eylül 2021 tarihinde aldığı karar uyarınca, Katkı Payı/Öğrenim Ücretleri Tutarları Tablosunun güncellenerek 2021-2022 eğitimöğretim yılı için alınan 1. Yarıyıl (Güz Dönemi) katkı payları/öğrenim ücretlerinde oluşacak (+/-) katkı payı/öğrenim ücreti farkının takip eden 2. Yarıyılın (Bahar Dönemi) katkı payı/öğrenim ücreti ile birlikte alınmasına karar verildiği ve bu hususun 14 Eylül 2021 tarihinde web sayfasından ders kayıtlarından önce duyurulduğu; üniversite web sayfasında “Bu web sitesinde yer alan açıklamalar, belirtilen tarih ve koşullarda Bursa Uludağ Üniversitesi değişiklik yapma yetkisine sahiptir. Yapılacak değişiklikler adaylara bu web sitesinden duyurularak ilan edilir. İnternet sayfasındaki duyurular adaylara tebliğ hükmündedir.” ibaresine yer verildiği görülmekte olup yurtdışından kabul edilen öğrencilerin ödeyecekleri katkı payı/öğrenim ücretinin belirlenme ve duyurulma sürecinde mevzuata aykırı bir husus bulunmadığı anlaşılmaktadır.
16. Ayrıca, adaylardan kesin kayıt için istenilen belgeler arasında yer alan ve sisteme yüklemeleri istenilen
Taahhütnamede; “Başvuru koşullarını, ULUYÖS Kılavuzu’nu ve Bursa Uludağ Üniversitesi Yurtdışından
Öğrenci Kabulüne İlişkin Yönergesini okudum, anladım, kabul ediyorum. Başvuru şartlarını sağladığımı, yüklediğim tüm belge ve sisteme girdiğim tüm bilgilerin doğru olduğunu aksi halde tüm hukuki sorumluluğun tarafıma ait olduğunu kabul ve beyan eder, kaydım yapılmış olsa bile silinmesine muvafakat ederim. Yurtdışından Öğrenci Kontenjanlarına kayıt hakkı kazanan adaylardan istenilen belgeler
Kep Adresi: kamudenetciligikurumu@hs01 kep.tr
içerisinde yer alan belge asıllarını 28 Eylül 2021 tarihine kadar teslim edeceğimi taahhüt ederim. Bu hususta tarafıma, şartlı ön kaydın yapılması ve süre verilmesini talep ediyorum. Belirtilen tarihte belge/belgeler ibraz edilmediği takdirde kaydımın silinmesine muvafakat ediyorum.” ibarelerinin bulunduğu ayrıca Taahhütnamenin altında yer alan bakınız kısmında “Kayıt için istenilen belgeler ve koşullarda Bursa Uludağ Üniversitesi değişiklik yapma yetkisine sahiptir. Yapılacak değişiklikler adaylara
ULUYÖS web sitesinden duyurularak ilan edilir.” ibaresinin bulunduğu dikkate alındığında başvuranın söz konusu taahhütnameyi kabul etmekle Üniversitesinin yurtdışından öğrenci kabulüne ilişkin yürüttüğü süreci, dolayısıyla belirlenen katkı payı/öğrenim ücretini de kabul ettiği değerlendirilmektedir.
17. Bu çerçevede; yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri, idarenin cevabi yazısı ve tüm dosyanın
Kurumumuzca değerlendirilmesi neticesinde, başvuranın talebinin reddedilmesi yönündeki idari işlemin hukuka ve hakkaniyete uygun olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır.
18. Öte yandan, hukuki öngörülebilirliğin sağlanması bakımından, Bursa Uludağ Üniversitesi Rektörlüğüne öğrencileri ilgilendiren düzenleyici işlemler hakkındaki kararların makul sürelerde alınması ve uygun kanallarda açık, net ve ulaşılabilir şekilde duyurulması konusunda daha özenli olması önerilmektedir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 19. 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu
Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı
6 ncı maddesinde yer verilmiştir. Söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmede, şikâyet başvurusu
kapsamında, idarenin, başvurana ilişkin işlemlerle ilgili bilgi ve belgeleri süresi içerisinde ve gerekçeli olarak kurumumuza gönderdiği, bu anlamda “kararların gerekçeli olması”, “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ve “makul sürede karar verme” ilkelerine uygun davranıldığı; ayrıca şikâyetçiye verilen cevapta işleme karşı hangi sürede hangi mercilere başvurulabileceğinin gösterilmemiş olması sebebiyle
“karara karşı başvuru yollarının ve süresinin gösterilmesi” ilkesine uygun davranılmadığı görülmüş olup, idarenin bahse konu ilkelere uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
20. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca başvurunun Kurumumuz tarafından reddedilmesi hâlinde, durmuş olan dava açma süresi gerekçeli ret kararının ilgiliye tebliğinden itibaren kaldığı yerden işlemeye başlayacaktır. Buna göre; ilgili idarenin eylem ve işlemlerine karşı dava açma süresinden (varsa) arta kalan sürede Bursa İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE, Bu Ret Kararının, BAŞVURANA ve BURSA ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE tebliğ edilmesine
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
Kep Adresi: kamudenetciligikurumu@hs01 kep.tr
Kep Adresi: kamudenetciligikurumu@hs01 kep.tr