|
ÖZET: Başvuran, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı’nda makine teknikeri olarak görev yaparken, 2024 yılı Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Sınavı’na mühendis (8. Grup) kadrosu için başvuruda bulunmuş, ancak bu başvuru kabul edilmemiştir. Başvuran, mezun olduğu Enerji Sistemleri Mühendisliği bölümünün sınav kılavuzunda yer almadığını, bu nedenle Makine Mühendisliği bölümünü işaretleyerek başvurduğunu belirtmiştir. Ancak, ilgili kurum, Enerji Sistemleri Mühendisliği’nin Makine Mühendisliği ile eşdeğer olmadığını ifade ederek başvuruyu reddetmiştir.
Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı, 2024 yılı sınavı için belirlenen özel şartlar doğrultusunda, başvuranın mezun olduğu bölümün kılavuzda yer almadığını ve bu nedenle başvurusunun kabul edilmediğini açıklamıştır. Ayrıca, başvuranın itirazı Yüksek Öğretim Kurulu tarafından da reddedilmiştir. İlgili mevzuat çerçevesinde, idarenin sınav açma ve başvuru şartlarını belirleme yetkisi olduğu, bu şartların adayların eğitim ve deneyim düzeyini dikkate alarak belirlendiği vurgulanmıştır. Sonuç olarak, başvuranın talebi, idarenin kamu yararını gözeterek ve liyakat ilkeleri doğrultusunda hareket ettiği gerekçesiyle reddedilmiştir. İdarenin kararında herhangi bir hukuka aykırılık tespit edilmemiştir. Başvuran, bu karara karşı yargı yoluna başvurma hakkına sahiptir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2024/13260-S.24.19946
BAŞVURU NO : 2024/12749
KARAR TARİHİ : 29.11.2024
RET KARARI ,TCKN:
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : ULAŞTIRMA VE ALTYAPI BAKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Unvan Değişikliği Sınavına kabul edilme talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 15.10.2024
I.BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Başvuran; Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Altyapı Yatırımları Genel Müdürlüğü Teknik Araştırma ve
Kalite Yönetimi Dairesi Başkanlığında makine teknikeri olarak görev yaptığını, Bakanlıkça 2024 yılında yapılacak olan Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Sınavına mühendis (8. Grup) kadrosu için başvuruda bulunduğunu ancak başvurusunun kabul edilmediğini belirterek, anılan Sınava başvurusunun kabulünü talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Kurumumuzun bilgi ve belge yazısına cevaben Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Personel Genel
Müdürlüğü tarafından gönderilen cevabi yazı ve eklerinde özetle:
2.1) Başvuranın, mezun olduğu Enerji Sistemleri Mühendisliği Bölümünün 2024 yılı Görevde Yükselme
ve Unvan Değişikliği Sınavı Başvuru Kılavuzunda yer almadığı, başvuranın kılavuzdaki sekizinci grupta yer alan Makine Mühendisliği bölümünü işaretleyerek sınava başvuruda bulunduğu, Makine Mühendisliği
Bölümünün, Enerji Sistemleri Mühendisliği Bölümüne denk bir bölüm olmaması nedeniyle başvurusunun kabul edilmediği,
2.2) Başvuranın, Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Sınavı başvurusunun kabul edilmemesine ilişkin
itiraz dilekçesinin ve eklerinin sınav kuruluna sunulduğu, sınav kurulunca yapılan değerlendirme sonucunda Yüksek Öğretim Kurulu Başkanlığının 19.09.2024 tarihli ve sayılı görüş yazısında, Makine Mühendisliği bölümünün Enerji Sistemleri Mühendisliği bölümüne denk olmadığının belirtilmesi nedeniyle başvuranın itirazının kabul edilmediği, /
2.3) Bakanlıkça 2021 yılında yapılan Unvan Değişikliği Sınavı Başvuru Kılavuzunda sınava tabi olarak
atanacaklarda aranan genel ve özel şartlara yer verildiği, mühendis, tekniker ve teknisyen bölümleri için öğrenim durumu itibariyle özel şart belirlendiği, bu sebeple başvuranın 2021 yılındaki unvan değişikliği sınavına başvurusunun kabul edildiği, 2024 yılında ise Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Personeli Görevde
Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği kapsamında liyakat ve kariyer ilkeleri çerçevesinde, hizmet gerekleri ve personel planlamasının esas alınarak hazırlanan Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği
Sınavının başvuru kılavuzunda mühendis, tekniker ve teknisyen kadrolarına atanabilmek için aranan özel şartlarda öğrenim bölümleri itibariyle gruplandırılmaya gidildiği, bu düzenleme yapılırken gerek 655 sayılı
Ulaştırma ve Altyapı Alanına İlişkin Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun Hükmünde Kararname gerekse
1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile Bakanlığa verilen
görevlerin dikkate alındığı açıklamalarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3) 2709 Sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın, VII. Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine
başvurma hakkı başlıklı 74 üncü maddesinde “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği
Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”
4) 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin
birinci fıkrasında “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”
5) Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme Ve Unvan Değişikliği
Yönetmeliğinin;
5.1) “Amaç” başlıklı 1 inci maddesinde; “Bu Yönetmeliğin amacı, liyakat ve kariyer ilkeleri çerçevesinde,
hizmet gerekleri ve personel planlaması esas alınarak (Değişik ibare:RG-15/1/2019-30656 Mükerrer)
Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı personelinin görevde yükselme ve unvan değişikliklerine ilişkin usul ve esasları belirlemektir.”
5.2) “Unvan değişikliği suretiyle atanacaklarda aranacak özel şartlar” başlıklı 8 inci maddesinde;
“(1) Unvan değişikliğine tabi kadrolara atanabilmek için aşağıdaki özel şartlar aranır:”
c) Mühendis, mimar, şehir plancısı, jeolog, jeofizikçi, fizikçi, kimyager, matematikçi, istatistikçi, ekonomist, biyolog, diyetisyen kadrolarına atanabilmek için;
1) Fakülte veya en az dört yıllık yüksekokulların ilgili bölümlerinden mezun olmak,
Gerekir.”
5.3) Sınav kurullarının görevleri başlıklı 10 uncu maddesinde; “(1) Yazılı sınav kurulu, görevde
yükselme ve/veya unvan değişikliği yazılı sınavlarının; yapılması veya yaptırılması, başvuruların incelenmesi ve kabul edilenlerin duyurulması, yazılı sınav sorularının konu başlıkları ve soru sayısının belirlenmesi, hazırlanması veya hazırlatılması, yazılı sınavların duyurulması, başvuruları kabul edilmeyenlere ve yazılı sınava ilişkin itirazların sonuçlandırılması ile yazılı sınavlara ilişkin diğer işleri yürütür.
/
(2) Sözlü sınav kurulu, görevde yükselme ve/veya unvan değişikliği sözlü sınavlarının yapılması, değerlendirmesi ve nihai başarı sıralamasının ilan edilmesi ve itirazlarının sonuçlandırılması ile sözlü sınavlara ilişkin diğer işleri yürütür.”
6) 18/04/1999 tarihli ve 23670 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Kurum ve Kuruluşlarında
Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmeliğin; “Amaç” başlıklı 1 inci maddesinde; “Bu Yönetmeliğin amacı, liyakat ve kariyer ilkeleri çerçevesinde, hizmet gerekleri ve personel planlaması esas alınarak, Devlet memurları ile 8/6/1984 tarihli ve 233 sayılı Kanun Hükmünde
Kararname kapsamındaki kamu iktisadî teşebbüslerinde görev yapan sözleşmeli personelin görevde yükselme ve unvan değişikliklerine ilişkin usul ve esasları belirlemektir.”
düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ
7) Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde hazırlanan “Ret Karar Önerisi”
Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme
8) Başvuran, Bakanlıkça 2024 yılında yapılacak olan Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Sınavına
mühendis (8. Grup) kadrosu için başvuruda bulunduğunu ancak başvurusunun kabul edilmediğini belirterek, anılan Sınava başvurusunun kabulünü talep etmektedir.
9) Bakanlık tarafından Kurumumuza gönderilen belgeler incelenmiş, aşağıdaki bulgulara ulaşılmıştır.
10) Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından 16 Kasım 2024 tarihinde düzenlenen Görevde Yükselme ve
Unvan Değişikliği Sınavı’na ilişkin başvuru kılavuzunda, unvan değişikliği sınavı aracılığıyla 50 mühendis unvanlı kadro için ilana çıkıldığı kılavuzda, mühendislik kadrosuna atanmak için gerekli özel şartlar kısmında,9 farklı mühendislik bölümüne yer verildiği,
11) Başvuranın mezun olduğu Enerji Sistemleri Mühendisliği bölümüne, kılavuzda belirtilen 9 gurup
şeklinde ayrılan mühendislikler içinde yer verilmemesi nedeniyle başvuranın, ders programı ve içerikleri açısından benzer olduğunu düşündüğü 8. grupta yer alan Makine Mühendisliği bölümüne başvurduğu,
12) Bakanlık Sınav Kurulunun 12 Eylül 2024 tarihli toplantısında, bölüm şartını sağlamadığı gerekçesiyle
başvuranın sınav başvurusunun kabul edilmediği, bunun üzerine başvuranın bu karara itiraz ettiği söz konusu bu itirazının da, Yüksek Öğretim Kurulu Başkanlığının 19.09.2024 tarihli ve sayılı görüş yazısında; Makine Mühendisliği bölümünün Enerji Sistemleri Mühendisliği bölümüne denk olmadığının belirtilmesi nedeniyle Sınav Kurulunun 23.09.2024 tarihli kararı ile reddedildiği görülmüştür.
13) 657 sayılı Kanuna dayanılarak çıkarılan Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan
Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik ile liyakat ve kariyer ilkeleri çerçevesinde hizmet gerekleri esas alınarak Devlet memurlarının görevde yükselmelerine ilişkin usul ve esaslar belirlenmiş ve anılan
Yönetmeliğin 15 inci maddesiyle kurumlara bu Yönetmeliğin kapsamına giren görevlere atanacaklarda aranacak öğrenim düzeyi ile hizmet süresi, alt görevlerde bulunma süresi, sicil ve disipline ilişkin şartlar ile bunlar için verilecek görevde yükselme eğitiminin ilanı, şekli, süresi, konuları, ağırlıkları ve kapsama
dahil edilecek diğer unvanlar ve bunlara ilişkin hususları çıkaracakları Yönetmelikle düzenleme yetkisi verilmiştir.
14) Söz konusu Genel Yönetmelik hükmüne dayanılarak çıkarılan Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı
Personeli Görevde Yükselme Ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği ile Bakanlık personelinin görevde yükselme esasları belirli kurallara bağlanmıştır. Anılan Yönetmelikle, görevde yükselme sınavı açılmasında liyakat ve kariyer ilkeleri çerçevesinde, hizmet gerekleri ve personel planlamasının esas alınması gerektiği belirtilmiştir.
15) 657 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinde; sınıflandırma, kariyer ve liyakat temel ilkeler olarak
belirlenmiştir. Kariyer ilkesi, Devlet memurlarına sınıfları içinde en yüksek derecelere kadar ilerleme imkânı sağlamak; liyakat ilkesi, Devlet kamu hizmetleri görevlerine girmeyi, sınıflar içinde ilerleme ve yükselmeyi, görevin sona erdirilmesini liyakat sistemine dayandırmak ve bu sistemin eşit imkânlarla uygulanmasında Devlet memurlarını güvenliğe sahip kılmak olarak tanımlanmıştır. İlgili mevzuat hükümleri gereğince, görevde yükselme sınavları kariyer ilkesinin gerçekleşmesini sağlayan önemli bir araç olmakla birlikte, idarelerin bütün çalışanları için her zaman kariyer ilkesinin gereklerini sağlama imkânı olamayacağı, kamu düzeninin sağlanması için kurumlar tarafından hizmet gerekleri, personel ve kadro planlamasının dikkate alınması gerekmektedir.
16) Bilindiği üzere İdarelerin idari işlem tesis ederken, eylemde bulunurken yararlandığı serbestiye takdir
yetkisi denilir. Takdir yetkisi idareye bırakılan belli ölçüde karar alma özgürlüğüdür. Hukuken kabul edilebilir koşulların oluşumu halinde tanınmış bir serbestidir. Keyfi bir hareket olmayıp ancak hukuka uygun olarak kullanılabilir. Hukuk Devleti olmanın gereği, idarenin takdir yetkisine dayalı olarak tesis ettikleri bireysel ya da düzenleyici işlemlerin hukuken geçerli ve objektif bir sebebe dayanmasıdır. Takdir yetkisine dayalı işlemlerin hukukun belirlediği sınırların ve eşitlik kuralı gözetilerek kamu yararına ve hizmetin gereklerine uygun şekilde, objektif makul ve geçerli neden ve gerekçelere dayalı olarak tesis edilmesi gerekir (Danıştay 8. Dairesinin 27/01/2020 tarihli ve E.2010/2, K.2010/2 sayılı Kararı, https://www.corpus.com.tr/#!/Danistay, Erişim:04/08/202
17) Bu çerçevede, dosya kapsamındaki bilgi ve belgeler ile ilgili mevzuatın birlikte değerlendirilmesinde;
İdarenin faaliyetlerini sürdürmek ve kamu kamu hizmetlerinin etkin ve verimli bir şekilde sunulmasını sağlamak amacıyla sınav açma ve başvuru şartlarını belirleme yetkisinin bulunduğu, bu şartların sadece adayların eğitim ve deneyim düzeyini değil aynı zamanda görev alacakları pozisyonların gereksinimlerine uygunluklarını da kapsadığı dikkate alındığında, İdarenin benzer durumlara ilişkin farklı bir uygulaması olduğuna veya takdir hakkını keyfi olarak kamu yararına aykırı kullandığına ilişkin başvuranında somut iddiası olmadığı anlaşıldığından, talebinin reddedilmesine yönelik idarenin işleminde, kamu yararı ve hizmet gerekleri dışında başka bir amaç güdülmediği kanaatine varıldığından idarenin başvuranın talebini reddine yönelik işleminde herhangi bir hukuka aykırılık bulunma sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
18) İyi yönetim ilkelerine, 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiştir. Söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmeler neticesinde; başvurunun inceleme ve araştırması kapsamında Kurumumuzca istenilen bilgi ve belgelerin idare tarafından süresi içerisinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği, böylece
“kararların gerekçeli olması ve makul sürede karar verme” ilkelerine uygun davranıldığı; idarenin, /
başvurucuya verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini de göstermediği, bu nedenle
“karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup; idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
19) 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin birinci
fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa)
dava açma süresinden kalan süre, kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup, Ankara İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın BAŞVURANA ve ULAŞTIRMA VE ALTYAPI BAKANLIĞINA tebliğine;
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
/