ÖZET: Bu karar, başvuranın unvan değişikliği sınavına katılma talebinin reddedilmesi üzerine yapılan hukuki değerlendirmeleri içermektedir. Başvuran, Milli Eğitim Bakanlığı tarafından düzenlenen unvan değişikliği sınavına başvuruda bulunmuş, ancak başvurusu reddedilmiştir. İdare, başvuranın gerekli şartları taşımadığını öne sürmüştür. Ancak yapılan inceleme sonucunda, başvuranın ilgili yüksekokuldan mezun olduğu ve sınav şartlarını taşıdığı tespit edilmiştir. Bu nedenle, başvuranın sınava katılma talebinin reddedilmesi işleminin mevzuata aykırı olduğu sonucuna varılmıştır.

Ayrıca, disiplin cezası verme yetkisinin Kurumun yetkisi dışında olduğu belirtilmiş, bu nedenle kamu görevlileri hakkında cezai işlem yapılması talebinin reddedilmesi gerektiği değerlendirilmiştir. Sonuç olarak, başvuranın unvan değişikliği sınavına katılma talebinin kabul edilmesi yönünde Trabzon Valiliğine tavsiyede bulunulmuştur. Bu karar, kamu yönetiminde şeffaflık ve adalet ilkelerine vurgu yapmaktadır.

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2021/9408-S.21.15196

BAŞVURU NO : 2021/299

KARAR TARİHİ : 24/06/2021

KISMEN TAVSİYE KISMEN RET KARARI ,TCKN:

Adres:

BAŞVURUYA KONU İDARE : TRABZON VALİLİĞİ

BAŞVURUNUN KONUSU : Unvan değişikliği sınavının tarafına uygulanması ve idarecilerin cezalandırılması talebi hakkındadır.

BAŞVURU TARİHİ : 05/01/2021

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Milli Eğitim Bakanlığının açtığı 06 Aralık 2020 Pazar günü saat 10.00’da yapılan Ünvan Değişikliği sınavına başvuruda bulunduğunu ancak başvurusunun sistem üzerinden reddedildiğini, ilgili kılavuzda bahsedilen bütün şartları da taşıdığını belirterek istatistikçi kadrosu için belirtilen unvan değişikliği sınavına girmeyi ve sınava girmesine engel olan kamu görevlileri hakkında idari ve cezai işlem yapılmasını talep etmektedir

II. İDARENİN ŞİKÂYETE İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Trabzon Valiliği tarafından 15/02/2021 tarihinde gönderilen cevabi yazıda özetle, Adı geçenin Unvan Değişikliği Sınavı ile başvuruda bulunmak istediği istatistikçi kadrosuna Kılavuzun

Genel Şartlar başlıklı 3.2/b maddesinde de yer alan mesleğin gerektirdiği alanda yükseköğretim mezunu olmak şartını taşımadığı anlaşıldığından başvuruda bulunamadığı

Açıklamalarına yer verilmiştir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

3. 2709 sayılı T.C. Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkrasında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu

Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”,

4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı 5. maddesine göre; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir. Ancak; Cumhurbaşkanının tek başına yaptığı işlemler ile resen imzaladığı kararlar ve emirler, Yasama yetkisinin kullanılmasına ilişkin işlemler, Yargı yetkisinin kullanılmasına ilişkin kararlar, Türk Silahlı Kuvvetlerinin sırf askerî nitelikteki faaliyetleri, Kurumun görev alanı dışındadır.”,

6. Anayasada Yapılan değişikliklere Uyum Sağlanması Amacıyla Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde

Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Geçici 32 nci maddesinde; “ Bakanlık ve Bağlı Kuruluşlardaki Müsteşar, Müsteşar Yardımcısı, ve Merkez Valisi kadroları iptal edilmiştir. İptal edilen bu kadrolar kurumların kadro cetvellerinin ilgili bölümlerinden çıkarılmıştır. Bakanlıklarda Bakan Yardımcıları, Bağlı Kuruluşlarda Başkanlar atanıp göreve başlayıncaya kadar mevcut müsteşarlar göreve devam eder.

7. Millî Eğitim Bakanlığı Personelinin Görevde Yükselme, Unvan Değişikliği Ve Yer Değiştirme

Suretiyle Atanması Hakkında Yönetmeliğin;

Unvan değişikliği suretiyle atanacaklarda aranan şartlar başlıklı 7 nci maddesinin 1/a bendinde:

“Mimar, mühendis, (Mülga ibare:RG-13/1/2016-29592) (…) istatistikçi, grafiker, kütüphaneci, veteriner hekim, psikolog, (Ek ibare:RG-10/12/2014-29201) sosyal çalışmacı, biyolog, fizyoterapist, diyetisyen, mütercim, film yapımcısı, fotoğrafçı, kameraman kadroları için mesleğin gerektirdiği alanda yüksek öğretim (Değişik ibare:RG-13/1/2018-30300) mezunu olmak.”

8. Milli Eğitim Bakanlığı Disiplin Amirleri Yönetmeliğinin “Disiplin Amirlerinin Belirlenmesi” başlıklı 4 üncü Maddesinde “Bakanlık kurum ve kuruluşlarındaki disiplin amirleri ve bunların astlıküstlük sırası Ek listede gösterildiği gibi belirlenmiştir.”

Hükümleri mevcuttur.

IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ

9. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvurunun kısmen kabul kısmen reddi yönünde hazırlanan “Kısmen Tavsiye Kısmen Ret Kararı Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme

10. Başvuran tarafına da unvan değişikliği sınavının yapılmasını ve sınava girmemesinde kusuru olan kamu görevlilerine cezai işlem uygulanmasını talep etmektedir.

11. İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgeler incelendiğinde Personel Genel Müdürlüğü Merkez Atama

Daire Başkanlığı tarafından açılan unvan değişikliği sınavının başvuru tarihlerinin 26/10/2020 ile 03/11/2020 arasında olduğu, Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı tarafından ilgili idareye gönderilen

14.07.2020 tarihli Anadolu Üniversitesi İktisat Fakültesi Kamu Yönetimi Bölümünden mezun olduğuna

dair mezuniyet belgesinde mezuniyet tarihinin 09.(_). 2020 şeklinde silik çıktığı bu nedenle tam olarak anlaşılamadığı; ancak başvuranın göndermiş olduğu Diploma örneğinde 09.07.2020 tarihinde ilgili

üniversitenin ilgili bölümden mezun olduğu açıkça belirtildiği görülmüş ve Yükseköğretim Kurumundan alınan mezuniyet belgesi ile de birbirini teyit eden tarihler olduğu tespit edilmiştir.

12. Milli Eğitim Bakanlığı Personelinin Görevde Yükselme, Unvan Değişikliği Ve Yer Değiştirme

Suretiyle Atanması Hakkında Yönetmeliğin ilgili maddesinde istatistikçi unvanlı kadronun unvan değişikliği sınavına katılabilmenin ön şartı olarak ilgili yüksekokuldan mezun olmak şartının getirildiği anlaşılmıştır. Başvuran 09.07.2020 tarihinde Anadolu Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesinden mezun olduğu, ilgili unvan değişikliği sınavına girecek olan personele de 26.10.2020 ile 03.11.2020 tarihleri arasında başvurma hakkı getirildiği görülmüştür. Dolayısıyla sınava başvuru sırasında başvuranın ilgili yükseköğretimden mezun olduğu ve söz konusu sınav şartını taşıdığı değerlendirilmiştir. Bu nedenle ilgilinin sınava katılma talebinin reddedilmesinde mevzuata uygunluk saptanamamıştır.

13. İlgili sınavın Merkez Atama Daire Başkanlığı tarafından yapıldığı, dolayısıyla söz konusu işlemin sorumluluğunun daire başkanlığında olduğu değerlendirilmiş olup, disiplin soruşturması yapılması ve sonucunda disiplin cezası verme yetkisi ilgili idarenin hiyerarşik yetkisi altında olan işlemlerden biridir.

Dolayısıyla Milli Eğitim Bakanlığı Disiplin Amirleri Yönetmeliğinin “Disiplin Amirlerinin Belirlenmesi” başlıklı 4 üncü maddesi gereğince, Daire Başkanının disiplin amiri Müsteşar olarak belirlenmiş olup, Anayasada Yapılan değişikliklere Uyum Sağlanması Amacıyla Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde

Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Geçici 32 nci maddesi gereğince de yeni bir düzenleme yapılıncaya kadar müsteşarların görev ve yetkilerinin Bakan Yardımcıları tarafından yürütüleceği anlaşılmıştır. Dolayısıyla Kurumumuz tarafından ilgili personel hakkında soruşturma açma ve disiplin cezası verme yetkisi olmadığından ve sonuçları itibariyle ağır ve bariz yetki gaspı sonucunu doğuracağından ilgili talebin reddi gerektiği değerlendirilmiştir.

14. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; Başvuranın Unvan Değişikliği sınavına başvurusu sırasında gerekli koşulları taşıdığı anlaşıldığından ilgilinin sınava katılma talebinin reddedilmesi işleminin mevzuata aykırı olduğu, ilgili kamu görevlilerinin cezalandırılması yetkisinin Kurumumuzun yetkisi dahilinde olmaması nedeniyle söz konusu talebin reddinin gerektiği değerlendirilmiştir.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme

15. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu

Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; başvuranın ilgili sınava alınmaması konusunda sorumlu personel hakkında soruşturma açılmamış olması şeffaflık ilkesine aykırı olup bundan sonra söz konusu ilkeye idare tarafından uyulması beklenmektedir.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

16. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21’inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu

Kararın idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup, Trabzon İdare

Mahkemesinde yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Açıklanan gerekçelerle,

/

Başvuranın ilgili kamu personeli hakkında cezai işlem uygulanmasına ilişkin talebin REDDİNE,

Başvuranın sınava başvurduğu sırada unvan değişikliği sınavının şartlarını taşıdığı anlaşıldığından başvurana unvan değişikliği sınavı yapılarak elde edilecek sonuç neticesinde yeni bir değerlendirme yapılması yönünde TRABZON VALİLİĞİNE TAVSİYEDE BULUNULMASINA,

Bu Kararının BAŞVURANA VE TRABZON VALİLİĞİNE tebliğine,

6328 sayılı Kanunun 20’nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, bu karar üzerine tesis edilecek işlemin

otuz gün içinde TRABZON VALİLİĞİNCE Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,

Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi