TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 3916-3916
BAŞVURU NO : 2018/10746
KARAR TARİHİ : 18/02/2019
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : Kültür ve Turizm Bakanlığı
BAŞVURUNUN KONUSU : Unvanın değiştirilmesi talebi.
BAŞVURU TARİHİ : 04/09/2018
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran, 20 Ekim 2004 tarih ve 2004/7898 sayılı Özelleştirme Uygulamaları Sonucunda
İşsiz Kalan ve Bilahare İşsiz Kalacak Olan İşçilerin Diğer Kamu Kurum ve Kuruluşlarında
Geçici Personel Statüsünde İstihdam Edilmelerine İlişkin Esasların Yürürlüğe Konulması
Hakkında Karar’a istinaden 05.10.2015 tarihinde Bursa İl Kültür ve Turizm Müdürlüğüne
Devlet Personel Başkanlığı tarafından 4/C’li (geçici personel) olarak atamasının yapıldığını,
30.03.2018 tarih ve 2018/11587 sayılı Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar ile
Sözleşmeli Personele Ek Ödeme Yapılmasına Dair Kararda Değişiklik Yapılmasına İlişkin
Karar’a istinaden de lise mezunu İdari Destek Görevlisi olarak 02.04.2018 tarihinde atamasının yapıldığını, 23.07.2018 tarihinde Anadolu Üniversitesi Halkla İlişkiler ve Tanıtım bölümünden mezun olduğunu, 28/6/1978 tarih ve 16330 sayılı Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin
Esasların Ek 4 üncü maddesinde; “Sözleşmeli personelin, unvan değişikliği suretiyle atamasının yapılacağı pozisyon için öngörülen ilk defa hizmete alınma prosedürüne riayet edilmesi kaydıyla, unvan değişikliği mümkündür.” düzenlemesinin bulunduğunu belirterek idari büro görevlisi olarak unvanının değiştirilerek atamasının yapılmasını talep etmektedir.
II.İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzun bilgi ve belge isteme yazısına istinaden, Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından gönderilen 25.10.2018 tarihli bilgi ve belgelerden özetle; 2.1. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun Geçici 43 üncü maddesi ile Sözleşmeli
Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslara eklenen Geçici 11 inci maddesi gereğince, Bakanlığın merkez ve taşra teşkilatında 657 sayılı Devlet Memurları Kanunun (mülga)
4 üncü maddesinin (C ) fıkrası kapsamında geçici personel olarak görev yapanların,
ayın maddenin (B) fıkrası kapsamında sözleşmeli personel statüsüne geçirilmelerinin
Bakanlık makamının 10.4.2018 tarihli ve … sayılı onayı ile uygun görüldüğü, başvuranında bu tarihte statüsünün değiştiği, 2.2. 6.6.1978 tarihli 7/15754 sayılı Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin
Esasların Ek 9 uncu maddesinde “24/11/1994 tarihli ve 4046 sayılı Özelleştirme
Uygulamaları Hakkında Kanun hükümleri çerçevesinde özelleştirme programına alman kuruluşların (iştirakler hariç) kısmen veya tamamen satışı nedeniyle kamu tüzel kişiliğinin sona ermesi, devredilmesi, küçültülmesi, faaliyetlerinin durdurulması, kapatılması, tasfiye edilmesi halinde veya diğer sebeplerle bu kuruluşlarda programa alınma tarihi itibarıyla İş Kanunu hükümlerine tabi daimi işçi statüsünde istihdam edilen ve 4046 sayılı Kanunun değişik 22 nci maddesine göre nakil hakkı bulunmayan personelden iş sözleşmesi özelleştirme tarihinden önce kamu tarafından veya özelleştirme tarihinden sonra özel sektör tarafından kıdem tazminatına hak kazanacak şekilde sona erdirilenler 657 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin (B) fıkrası kapsamında istihdam edilir…söz konusu personelden; yükseköğrenim mezunu olanların “idari büro görevlisi” unvanlı pozisyonlara, diğerlerinin ise “idari destek görevlisi” unvanlı pozisyonlara atama teklifleri yapılır…” hükmünün yer aldığı, 2.3. Bu madde kapsamında yer alan personele ilişkin pozisyonların; Devlet Personel
Başkanlığınca kamu kurum ve kuruluşlarına atama teklifi yapıldığı tarih itibarıyla başka bir işleme gerek kalmaksızın ihdas, tahsis ve vize edilmiş sayıldığı, bu kapsamda ihdas edilen pozisyonlar herhangi bir şekilde boşalmaları halinde hiçbir işleme gerek kalmaksızın iptal edilmiş sayıldığı, atama işlemi yapılan personele ilişkin bilgiler ve bu bilgilerdeki değişikliklerin en geç onbeş gün içinde Devlet Personel Başkanlığına bildirilir, hükmünün yer aldığı, 2.4. Esasların Geçici 11 inci maddesinde ise, “657 sayılı Kanunun geçici 43 üncü maddesi çerçevesinde sözleşmeli personel statüsüne geçiş hakkına sahip olup; anılan
Kanunim 4 üncü maddesinin mülga (C) fıkrasma göre Türkiye İstatistik Kunımunda çalışanlar “anketör” unvanlı, diğer kamu kurum ve kuruluşlarında çalışanlardan yükseköğrenim mezunu olanlar “idari büro görevlisi” unvanlı, diğerleri ise “idari destek görevlisi” unvanlı pozisyonlara idarelerince atanır. Bu kapsamda atanacaklarda (4) sayılı Cetvelde yer alan nitelikler aranmaz.” şeklinde hüküm bulunduğu, 2.5. Diğer yandan, Maliye Bakanlığının 2.4.2018 tarihli ve 2657 sayılı yazısı ekinde yer alan vize cetvelinde yükseköğrenim mezunu olanların “idari büro görevlisi” olarak tek bir ücret dilimi, “idari destek görevlisi” olarak istihdam edilenlerin ise “Lise ve dengi okul” mezunları ve “ilköğretim mezunu olanlar (ilkokul mezunu veya okur yazar dahil)” şeklinde iki farklı ücret dilimi ile çalıştırılması uygun görüldüğü, 2.6. Ayrıca, Bakanlıkta bu şekilde yükseköğrenim bitirenlerin pozisyonlarında her hangi bir değişiklik yapılamadığı, açıklamalarına yer verilmiştir.
3. Ayrıca konuyla ilgili Devlet Personel Başkanlığının 18.10.2018 tarihli yazısında; ilgili mevzuat çerçevesinde, sözleşmeli personelin bulundukları pozisyonlardan farklı unvanlı pozisyonlara atanmasının unvan değişikliği kapsamında olduğu ve bu şekildeki atamanın ilk defa hizmete alınma prosedürüne (ilan, başvuru, sınav, yerleştirme, atanma gibi) riayet edilerek gerçekleştirilebileceği, bu itibarla, “idari destek görevlisi” unvanlı pozisyonda görev yapmakta olan lise mezunu personelin yükseköğrenim mezunu olması halinde “idari büro görevlisi” unvanlı pozisyona, ilk defa hizmete alınma prosedürü uygulanmaksızın, atanmasının mümkün bulunmadığı mütalaa edilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
4. Anayasamızın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı
74 üncü maddesinde; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir.
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikayetleri inceler.” 5. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”, 6. 657 sayılı Kanunun Geçici 43 üncü maddesinde; (Ek: 20/11/2017-KHK-696/18 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7079/18 md.) “Kamu kurum ve kuruluşlarında 4/12/2017 tarihi itibarıyla, adam/ay esasına göre kısmi süreli çalıştırılmakta olanlar ile saat ücreti karşılığı çalışmakta olanlar hariç olmak üzere bu Kanunun 4 üncü maddesinin mülga (C) fıkrası kapsamında tahsis edilmiş geçici personel pozisyonlarında çalışmakta olanlar, pozisyonlarının tahsis edildiği teşkilat ve birimde, halen yürütmekte oldukları hizmetleri aynı şekilde yerine getirmeye devam etmek üzere, bu Kanunun 4 üncü maddesinin (B) fıkrası kapsamında ihdas edilecek sözleşmeli personel pozisyonlarına bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren doksan gün içinde kurumlarınca geçirilirler…” 7. 6.6.1978 tarihli ve 7/15754 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan
Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esasların; 7.1. 3 üncü maddesinde, “Sözleşmeli personelin ücreti; pozisyon unvanı, bu unvana ilişkin eğitim düzeyi, kamu kurum ve kuruluşlarında aynı kadro veya pozisyon unvanında geçen hizmet süresi dikkate alınarak tespit edilir…” 7.2. Ek 2 nci maddesinde; “Kamu kurum ve kuruluşları 657 sayılı Devlet Memurları
Kanununun 4 üncü maddesinin (B) fıkrasına göre; a) Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezi (ÖSYM) Başkanlığı tarafından Kamu Personeli
Seçme Sınavı (KPSS) (B) grubu puan sıralaması esas alınmak suretiyle doğrudan yapılacak merkezi yerleştirme, b) Yazılı ve/veya sözlü sınav yapılmaksızın, KPSS (B) grubu puan sıralaması esas alınmak suretiyle ilgili kurum ve kuruluşlar tarafından yapılacak yerleştirme, c) Bu Esaslara ekli 3 sayılı cetvelde unvanları belirtilen sözleşmeli personel pozisyonlarına KPSS (B) grubu puan sırasına konulmak kaydıyla alım yapılacak her bir unvan için boş bulunan sözleşmeli personel pozisyonunun on katına kadar aday arasından ilgili kurum ve kuruluşlar tarafından yapılacak yazılı ve/veya sözlü sınav başarısı sırasına göre yapılacak yerleştirme, yöntemlerinden herhangi biri ile sözleşmeli personel istihdam edebilirler.
7.3. Ek 4 üncü maddesinde, “Sözleşmeli personelin, unvan değişikliği suretiyle atamasının yapılacağı pozisyon için öngörülen ilk defa hizmete alınma prosedürüne riayet edilmesi kaydıyla, unvan değişikliği mümkündür.” hükmü, 7.4. Ek 9 uncu maddesinde, “24/11/1994 tarihli ve 4046 sayılı Özelleştirme
Uygulamaları Hakkında Kanun hükümleri çerçevesinde özelleştirme programına alınan kuruluşların (iştirakler hariç) kısmen veya tamamen satışı nedeniyle kamu tüzel kişiliğinin sona ermesi, devredilmesi, küçültülmesi, faaliyetlerinin durdurulması, kapatılması, tasfiye edilmesi halinde veya diğer sebeplerle bu kuruluşlarda programa alınma tarihi itibarıyla İş Kanunu hükümlerine tabi daimi işçi statüsünde istihdam edilen ve 4046 sayılı Kanunun değişik 22 nci maddesine göre nakil hakkı bulunmayan personelden iş sözleşmesi özelleştirme tarihinden önce kamu tarafından veya özelleştirme talihinden sonra özel sektör tarafından kıdem tazminatına hak kazanacak şekilde sona erdirilenler 657 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin (B) fıkrası kapsamında istihdam edilir…söz konusu personelden; yükseköğrenim mezunu olanların “idari büro görevlisi” unvanlı pozisyonlara, diğerlerinin ise “idari destek görevlisi” unvanlı pozisyonlara atama teklifleri yapılır…” 7.5. Geçici 11 inci maddesinde, “657 sayılı Kanunun geçici 43 üncü maddesi çerçevesinde sözleşmeli personel statüsüne geçiş hakkına sahip olup; anılan Kanunun
4 üncü maddesinin mülga (C) fıkrasına göre Türkiye istatistik Kurumunda çalışanlar
“anketör” unvanlı, diğer kamu kurum ve kuruluşlarında çalışanlardan yükseköğrenim mezunu olanlar “idari büro görevlisi” unvanlı, diğerleri ise “idari destek görevlisi” unvanlı pozisyonlara idarelerince atanır. Bu kapsamda atanacaklarda (4) sayılı
Cetvelde yer alan nitelikler aranmaz…” düzenlemeleri yer almaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE
ÖNERİSİ
8. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; idare tarafından tesis edilen işlemde hukuka aykırılık tespit edilemediğinden, başvurunun reddi yönünde hazırlanan
“Ret Karar Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına
Uygunluk Yönünden Değerlendirme 9. 1 numaralı paragrafta da ayrıntılı yer verildiği üzere başvuran, özelleştirme uygulamaları sonucunda 05.10.2015 tarihinde Bursa İl Kültür ve Turizm Müdürlüğüne 4/C’li olarak atamasının yapıldığını, Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslara istinaden lise mezunu idari destek görevlisi olarak atandığını ancak daha sonra Halkla İlişkiler ve Tanıtım bölümünden mezun olduğunu belirterek idari büro görevlisi olarak atamasının yapılmasını talep etmektedir.
10. 696 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 18 nci maddesi ile 657 sayılı Kanuna Geçici
43 üncü madde eklenmiş ve 4C kapsamında tahsis edilmiş geçici personel pozisyonlarında
çalışmakta olanların, pozisyonlarının tahsis edildiği teşkilat ve birimde, halen yürütmekte oldukları hizmetleri aynı şekilde yerine getirmeye devam etmek üzere, bu Kanunun 4 üncü maddesinin (B) fıkrası kapsamında ihdas edilecek sözleşmeli personel pozisyonlarına bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren doksan gün içinde kurumlarınca geçirileceği düzenlenmiştir.
11. Bu nedenle Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslarda 30.03.2018 tarihli ve 30376 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 2018/11587 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile değişiklik yapıldığı anlaşılmaktadır. Söz konusu esaslara eklenen Geçici 11 inci maddede; “657 sayılı Kanunun geçici 43 üncü maddesi çerçevesinde sözleşmeli personel statüsüne geçiş hakkına sahip olup; anılan Kanunun 4 üncü maddesinin mülga (C) fıkrasına göre Türkiye istatistik Kurumunda çalışanlar “anketör” unvanlı, diğer kamu kurum ve kuruluşlarında çalışanlardan yükseköğrenim mezunu olanlar “idari büro görevlisi” unvanlı, diğerleri ise
“idari destek görevlisi” unvanlı pozisyonlara idarelerince atanır. Bu kapsamda atanacaklarda (4) sayılı Cetvelde yer alan nitelikler aranmaz” düzenlemesi yer almaktadır.
12. Söz konusu düzenlemelere istinaden başvuranın lise mezunu olması nedeniyle idari destek görevlisi olarak nisan ayında atandığı anlaşılmaktadır. Başvuran temmuz ayında
Anadolu Üniversitesi Halkla İlişkiler ve Tanıtım bölümünden mezun olmuş ve mezuniyetinden dolayı idari büro görevlisi olarak atanmayı talep etmiş ancak idare reddetmiştir.
13. İdare mevcut yasal düzenlemeler kapsamında başvuranı durumuna uygun unvana yasal süresinde atadığı görülmektedir. Anayasa’nın 2 nci maddesinde yer alan hukuk devletinin temel ilkelerinden biri olan “belirlilik” ilkesine göre, yasal düzenlemelerin hem kişiler hem de idare yönünden herhangi bir duraksamaya ve kuşkuya yer vermeyecek şekilde açık, net, anlaşılır, uygulanabilir ve nesnel olması, ayrıca kamu otoritelerinin keyfi uygulamalarına karşı koruyucu önlem içermesi gerekmektedir. İdarenin mevcut mevzuat kapsamında ve belirlilik ilkesi gereği gerekli işlemleri yaptığı ve başvuranın da bu durumu bilmesi gerektiği açıktır.
14. Ayrıca 4 no.lu paragrafta yer verilen Devlet Personel Başkanlığının görüşünden de anlaşıldığı üzere, farklı unvanlı pozisyonlara atanmanın unvan değişikliği kapsamında olduğu ve bu şekildeki atamanın ilk defa hizmete alınma prosedurüne (ilan, başvuru, sınav, yerleştirme, atanma gibi) riayet edilerek gerçekleştirilebileceği, ilk defa hizmete alınma prosedürü ile gerçekleştirilebileceği değerlendirilmektedir.
15. İdarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; idarenin işleminin hukuka ve hakkaniyete uygun olduğu dolayısıyla başvuranın unvan değişikliği talebinin reddedilmesi gerektiği kanaatine varılmaktadır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 16. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi Yönetim İlkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde de yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; başvuru kapsamında
Kurumumuzun bilgi ve belge talebine süresi içinde cevap verildiği ancak idarenin başvuran ile ilgili işlemlerinde başvurana verdiği cevaplarda karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, idarenin bundan böyle bu ilkeye de uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT
17. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu kararın başvurana tebliğ edildiği tarihten itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Bursa İdare
Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;
Bu kararın BAŞVURAN ile KÜLTÜR VE TURİZM BAKANLIĞI’NA tebliğine;
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi