derecede memur kadrosunda görev yaptığı, 2.2. Başvuranın bilgisayar operatörlüğü sertifikasının bulunduğu, 16.8.2017 tarihinde unvanının bilgisayar işletmeni olarak değiştirilmesi talebiyle Bakırköy Şube Müdürlüğüne başvurduğu, Abone
İşleri Dairesi Başkanlığının 18.8.2017 tarihli yazısıyla başvuranın talebinin uygun görüldüğünün
İnsan Kaynakları ve Eğitim Dairesi Başkanlığına bildirdiği, 2.3. 657 Sayılı Devlet Memurları Kanununun 76 ncı maddesine istinaden ve Danıştay 5. Dairesinin
31.05.1995 tarihli ve lu kararında ise “… davalı idarede teknisyen
olarak görev yapmakta iken daha sonra tekniker unvanını alan davacının, tekniker unvanlı kadroya atanmasını zorunlu kılan herhangi bir yasal düzenleme mevcut olmadığı gibi, bu fıkra hükmü gereğince idareyi, tekniker kadrosu almaya veya boş olan kadrolardan birini bu unvanla değiştirmeye zorlamak da mümkün bulunmamaktadır .” denildiğinden idareleri zorlayıcı bir hüküm bulunmadığı, 2.4. Personel planlaması, kadro durumu ve kamu yararı gibi objektif kriterler dikkate alınarak ilgilinin Bilgisayar İşletmeni kadrosuna atama işlemi gerçekleştirilmediği bilgisinin verildiği, 2.5. 2017 yılı içerisinde Haziran ve Eylül ayları içerisinde Bilgisayar İşletmeni kadrosuna 37 personelin atamasının yapıldığı, 2.6. Ayrıca, tahmin edilmeyen hizmetlerin ifası için bazı kadroların boş tutulmasının gerekliliği ve kadro talebinde bulunan personel sayısının fazlalığı sebebiyle tüm talepleri bir defa da işleme koymak mümkün olmadığından ilgili ile birlikte birçok personelin talep edilen Bilgisayar İşletmeni kadrosuna atama işlemlerinin 2017 yılı içerisinde gerçekleştirilmesinin mümkün olmadığı, 2.7. Kurum içi personel planlaması, idarelerinin kadro durumu, emsal durumda diğer personelin talepleri ve kamu yararı da dikkate alınarak başvuranın talebinin değerlendirileceği, bahse konu atamaların objektif değerlendirmeler etrafında hiçbir personeli mağdur etmeden ve kamu yararı gözetilerek gerçekleştirildiği bilgisi verildiği, anlaşılmıştır .
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. Anayasamızın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “ Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir . Türkiye Büyük
Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikayetleri inceler .” hükmü, “Kamu Hizmeti Görevlileriyle İlgili Hükümler” ana başlığında
“Genel Hükümler” kenar başlıklı 128 inci maddesinde; “ Memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir . Ancak, malî ve sosyal haklara ilişkin toplu sözleşme hükümleri saklıdır .” hükmü, “Yönetmelikler” başlıklı 124 üncü maddesinde ;
“ Başbakanlık, bakanlıklar ve kamu tüzelkişileri, kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve tüzüklerin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla, yönetmelikler çıkarabilirler …”, 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “ Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her
2 / 5türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde,
hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir .”, 5. 657 Sayılı Devlet Memurları Kanununun 76 ncı maddesinde : “Kurumlar, görev ve unvan eşitliği gözetmeden kazanılmış hak aylık dereceleriyle memurları bulundukları kadro derecelerine eşit veya 68 inci maddedeki esaslar çerçevesinde daha üst, kurum içinde aynı veya başka yerlerdeki diğer kadrolara naklen atayabilirler .” düzenlemeleri yer almaktadır .
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
6. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebinin yerine getirilmemesi yönündeki idarenin işleminin hukuka ve hakkaniyete uygun olmadığı anlaşıldığından başvuru talebinin kabulü yönünde hazırlanan “Tavsiye Karar Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur .
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 7. 1 numaralı paragrafta da ayrıntılı belirtildiği üzere başvuran, unvanının bilgisayar işletmeni olarak değiştirilmesini talep etmektedir .
8. Başvuran, Avrupa 2. Bölge Abone İşleri Dairesi Başkanlığı Bakırköy Şube Müdürlüğünde dereceden memur kadrosunda görev yapmaktadır . Başvuran bilgisayar operatörlüğü sertifikasının bulunduğundan bahisle unvanının bilgisayar işletmeni olarak değiştirilmesi talebiyle idareye başvurmuş ve başvuranın bağlı olduğu Daire Başkanlığı talebinin uygun görüldüğünü İnsan
Kaynakları ve Eğitim Dairesi Başkanlığına bildirmiştir .
9. İdare 2017 yılında Haziran ve Eylül ayları arasında 37 personeli Bilgisayar İşletmeni kadrosuna atamıştır . Ancak ağustos ayında unvanının değiştirilmesi talebinde bulunan başvuranın ataması yapılmamıştır . İdareler 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 76 ncı maddesine istinaden, görev ve unvan eşitliği gözetmeden kazanılmış hak aylık dereceleriyle memurları bulundukları kadro derecelerine eşit veya 68 inci maddedeki esaslar çerçevesinde daha üst, kurum içinde aynı veya başka yerlerdeki diğer kadrolara naklen atayabilirler . Fakat idarelere atama konusunda takdir yetkisi verilmiştir .
10. İdareye tanınan takdir yetkisinin mutlak ve sınırsız olmadığı, kamu yararı amacı ve hizmet gereği ilkeleriyle sınırlı olduğu, takdir yetkisine dayalı olarak tesis edilen işlemlerin hukuken geçerli sebeplere dayanması gerektiği idare hukukunun bilinen ilkelerindendir . İdarenin bilgisayar işletmesi kadrosuna olan ihtiyacını kurum içinden ve şartları taşıyan personel arasından karşıladığı görülmektedir . Ancak idarenin başvuranı atamadığı ve sebebine dair de somut gerekçeler sunmadığı tespit edilmiştir . Başvuranın bilgisayar işletmenliğine atanma talebinin bağlı olduğu Daire
Başkanlığınca uygun görüldüğü ve 37 personelin ataması yapılıp başvuranın atamasının yapılmamasında idarenin somut gerekçeler sunmadığı anlaşıldığından başvuranın talebinin makul sürede karşılanması gerektiği değerlendirilmektedir .
3 / 511. Zira Anayasanın 49 uncu maddesinde de, herkesin çalışma hakkı ve ödevi olduğu belirtildikten
sonra, devletin yükümlülükleri arasında, çalışma hayatını geliştirmek için çalışanları korumak ve çalışma barışını sağlamak için gerekli tedbirleri almak da sayılmaktadır . Dolayısıyla, devlet çalışanlarını korumakla çalışma ortamında huzuru ve barışı sağlamalıdır . Bu yükümlülük kapsamında İdare maiyetindeki personelinin çalışma hayatını geliştirmek için kanun ve yönetmeliklerde belirtilen esaslar içinde gerekli kariyer olanaklarını da sunmalıdır . İdare maiyetindeki personelden 37 sini bilgisayar işletmeni olarak atamış ve başvuranı da kadro ve ihtiyacını dikkate alarak ileriki dönemlerde atayabileceği bilgisini vermiştir . Dolayısıyla eşitlik ve çalışma barışının sağlanması adına idareden başvuranı makul sürede bilgisayar işletmeni kadrosuna ataması beklenmektedir .
12. İdarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde ; başvuranın bilgisayar işletmeni kadrosuna atanma talebinin idare tarafından reddedilmesi işleminin hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğu anlaşıldığından idareye başvuranın talebini yerine getirmesi yönünde tavsiyede bulunulması gerektiği kanaatine varılmıştır .
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 13. İyi yönetim ilkelerine 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan
Kamu Denetçiliği Kurumu kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliğin “İyi Yönetim İlkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde de yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; başvuru kapsamında Kurumumuzun bilgi ve belge talebine süresi içinde cevap verildiği, nezaket, şeffaflık, kararların gerekçeli olması ve kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi ilkelerine uygun davrandığı ; ancak idarenin başvurana verdiği cevaplarda karara karşı başvuru yolunu göstermediği ve haklı beklentiye uymadığı bu nedenle iyi yönetişim ilkelerinde vurgulanan “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ve “haklı beklentiye uygunluk” ilkelerine uymadığı anlaşılmış olup, idarenin bundan böyle bu ilkelere de uygun davranması önerilmektedir .
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT
14. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu
Tavsiye Kararının idareye tebliğ edildiği tarihten itibaren, 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Manisa İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır .
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN KABULÜNE , Başvuranın, makul süre içinde Bilgisayar İşletmeni kadrosuna atanması yönünde İSTANBUL SU
VE KANALİZASYON İDARESİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ’NE TAVSİYEDE
BULUNULMASINA,
4 / 56328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca
İSTANBUL SU VE KANALİZASYON İDARESİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Kararın başvurana ve İSTANBUL SU VE KANALİZASYON İDARESİ GENEL
MÜDÜRLÜĞÜ’NE tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi .
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi