|
ÖZET: Başvuran, kaloriferci unvanında çalıştığını ve tarım önlisans programından mezun olduğunu belirterek unvanının ziraat teknisyeni olarak değiştirilmesini talep etmiştir. İdare ise, teknisyen ve tekniker unvanlarına atanabilmek için belirli şartların sağlanması gerektiğini, bu şartlar arasında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği’nde belirtilen sınavı geçmenin zorunlu olduğunu ifade etmiştir.
Danıştay, idarenin unvan değişikliği taleplerini değerlendirirken, hukukun üstünlüğü ilkesine ve liyakat sistemine uygun hareket etmesi gerektiğini vurgulamıştır. İdarenin, unvan değişikliği için belirlenen şartları objektif bir şekilde uygulamasının hukuka uygun olduğunu belirterek, başvuranın talebinin reddedilmesine karar vermiştir. Sonuç olarak, başvurunun reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Bu karar, kamu görevlilerinin atama ve unvan değişikliği süreçlerinin belirli kurallara ve şartlara bağlı olduğunu ortaya koymaktadır. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2022/11960-S.22.18314
BAŞVURU NO : 2022/10862
KARAR TARİHİ : 19/09/2022
RET KARARI
CEZA VE TEVKİFEVLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
BAŞVURUYA KONU İDARE :
BAŞVURUNUN KONUSU : Unvanının ziraat teknisyeni olarak değiştirilmesi talebi hakkında.
BAŞVURU TARİHİ : 01/08/2022
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran özetle; Ümraniye E Tipi Ceza İnfaz Kurumunda yardımcı hizmetler sınıfında kaloriferci olarak görev yaptığını, 30.05.2010 tarihinde iki yıl süreli Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi tarım önlisans programından mezun olduğunu, bu nedenle unvanının teknik hizmetler sınıfı ziraat teknisyeni olarak (T.C. Anayasası 5,10,17,42,49,130 uncu maddelerine dayanılarak ve 3795 Sayılı kanunun 3 maddesi, 2547 Sayılı kanunun 43/b maddesi, 657 Sayılı kanunun 36 maddesinin teknik hizmetler sınıfı aynı
Kanunun 71 inci maddesinin 1 inci fıkrasına istinaden, Anayasa Mahkemesinin Esas Sayısı: 1993/25 Karar
Sayısı: 1994/2 gereğince ve kamu yararı da gözetilerek) değiştirilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Bilgi ve görüş talebimiz üzerine Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğünün gönderdiği 24.08.2022 tarih ve sayılı yazıda; “…Kaloriferci unvanlı kadroların yardımcı hizmetler sınıfından teknik hizmetler sınıfına geçirilmesi hususunda; 10.07.2018 tarihli ve 30474 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 2 Numaralı
Genel Kadro ve Usulü Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi kapsamında kamu kurum ve kuruluşlarına ait kadro ve pozisyonların kararnamenin ekli cetvellerinde belirtildiği, Adalet Bakanlığının kadrolarının belirtildiği cetvelde, kaloriferci unvanının yardımcı hizmetler sınıfında yer aldığı,
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 36 ncı maddesinin “Ortak Hükümler” başlıklı bölümünün (g)
fıkrasında yer alan “Bu maddede sayılan sınıfların ve fıkraların kapsamının tayininde, benzeri veya eşdeğer öğrenim veya hizmetler Cumhurbaşkanınca tespit olunur.” hükmü gereğince unvanların sınıf değişikliğinde düzenleme yapma yetkisinin Cumhurbaşkanlığı makamında olduğu, Teknisyen ve tekniker unvanlarına atanabilmek için söz konusu unvanda alım ilânına çıkılması veya Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin 9 uncu maddesinde yer alan “…c) Tekniker kadrosuna atanabilmek için; 1) En az iki yıl süreli mesleki veya teknik
/
yüksek öğretim mezunu olmak, d) Teknisyen kadrosuna atanabilmek için; 1) En az mesleki veya teknik eğitim veren ortaöğretim kurumlarının ihtiyaç duyulan ilgili bölümlerinden mezun olmak…” şartlarının sağlanması ile Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Sınavı ve sonrasında düzenlenecek olan sözlü sınavda başarılı olunması gerektiği, bu nedenle adı geçenin talebinin uygun görülmediği, Adı geçenin, hâlen Ümraniye E Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda yardımcı hizmetler sınıfında yer alan kaloriferci unvanında görev yaptığı…
Adı geçen başvurucunun 23.06.2022 tarihli dilekçesiyle Genel Müdürlüğümüze başvuruda bulunduğu, başvurusuna Genel Müdürlüğümüzün 04.07.2022 tarihli ve sayılı yazısıyla cevap verildiği, Kayıtlarımızın tetkikinde, adı geçen başvurucunun 13.08.2016 tarihinde yapılan Görevde Yükselme ve
Unvan Değişikliği Sınavında Ziraat Teknisyenliği unvanına başvurduğu ve sözlü sınava girmeye hak kazandığı, 20.11.2017 tarihinde yapılan sözlü sınavda ise Sınav Kurulunca yapılan değerlendirme neticesinde 45 puan alarak başarısız sayıldığı, Adı geçen başvurucunun talep ettiği hizmet sınıfı/görev ve unvanda; Genel Müdürlüğümüz taşra teşkilatında teknisyen unvanında münhal kadro bulunmadığı…” açıklamalarına verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının ilgili hükümleri:
3.1. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “…Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…”
3.2. “Kamu hizmeti görevlileriyle ilgili hükümler” bölümünde yer alan “Genel ilkeler” başlıklı 128 inci maddesinin ikinci fıkrasında; “Memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir. (Ek cümle: 7/5/2010- 5982/12 md.) Ancak, malî ve sosyal haklara ilişkin toplu sözleşme hükümleri saklıdır.”
4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinde; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”
5. 14/07/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun “Temel ilkeler” başlıklı 3 üncü maddesinde; “Sınıflandırma: A) (Değişik: 31/7/1970 – 1327/2 md.) Devlet kamu hizmetleri görevlerini ve bu görevlerde çalışan Devlet memurlarını görevlerin gerektirdiği niteliklere ve mesleklere göre sınıflara ayırmaktır.
Kariyer: B) Devlet memurlarına, yaptıkları hizmetler için lüzumlu bilgilere ve yetişme şartlarına uygun şekilde, sınıfları içinde en yüksek derecelere kadar ilerleme imkanını sağlamaktır.
Liyakat: C) Devlet kamu hizmetleri görevlerine girmeyi, sınıflar içinde ilerleme ve yükselmeyi, görevin sona erdirilmesini liyakat sistemine dayandırmak ve bu sistemin eşit imkanlarla uygulanmasında Devlet memurlarını güvenliğe sahip kılmaktır.”,
6. 28.10.2005 tarih ve 25980 sayılı Resmi Gazete de yayımlanan Ceza ve Tevkifevleri Genel
Müdürlüğü Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin:
6.1. “Unvan değişikliğine tabi kadrolara yapılacak atamalarda aranacak özel şartlar” başlıklı 9 uncu maddesinde; “Unvan değişikliği sınavı sonucu yapılacak atamalarda aranacak şartlar unvanlar itibarıyla aşağıda belirtilmiştir.
a) Öğretmen, kütüphaneci, mühendis, mimar, sosyal çalışmacı, psikolog, pedagog, sosyolog, veteriner, eczacı, diyetisyen kadrolarına atanabilmek için;
1) Öğrenim durumu itibarıyla atanacağı unvanı ihraz etmiş olmak,
2) Genel Müdürlüğün ihtiyaç duyduğu bölümlerden mezun olmak,
b) Programcı kadrosuna atanabilmek için;
1) En az iki yıllık yüksekokulların bilgisayar programcılığı bölümünden mezun olmak veya dört yıl süreli
yükseköğretim mezunu olup, Milli Eğitim Bakanlığından onaylı programcı sertifikasına sahip olmak,
2) İki programlama dilini bilmek,
c) Tekniker kadrosuna atanabilmek için;
1) En az iki yıl süreli mesleki veya teknik yüksek öğretim mezunu olmak,
d) Teknisyen kadrosuna atanabilmek için;
1) En az mesleki veya teknik eğitim veren ortaöğretim kurumlarının ihtiyaç duyulan ilgili bölümlerinden
mezun olmak, e) Sağlık memuru ve hayvan sağlık memuru kadrolarına atanabilmek için;
1) Sağlık memuru ve hayvan sağlık memuru unvanlarını veren fakülte, yüksek okul veya ortaöğretim
kurumlarının ihtiyaç duyulan ilgili bölümlerinden mezun olmak, f) Gemi adamı kadrosuna atanabilmek için;
1) En az ortaöğretim mezunu olmak,
2) Kaptanlık unvanı veren bir yüksek okul mezunu olmak ya da kaptan veya gemi adamı yeterlilik belgesine
sahip olmak, gerekir.
6.2. “Sınav şartı” başlıklı 10 uncu maddesinde; “Görevde yükselme veya unvan değişikliği suretiyle atanacakların yazılı ve sözlü sınavda başarılı olmaları gerekir.” düzenlemeleri bulunmaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ: Kamu
Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvurunun reddedilmesi yönündeki öneri, Kamu Başdenetçisine sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme:
7. Başvuran özetle, kaloriferci unvanında çalıştığını, tarım önlisans programından mezun olduğunu, bu nedenle unvanının teknik hizmetler sınıfı ziraat teknisyeni olarak değiştirilmesini talep etmektedir.
8. İdarenin cevap yazısında özetle, teknisyen ve tekniker unvanlarına atanabilmek için söz konusu unvanda alım ilânına çıkılması veya Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü Personeli Görevde Yükselme ve Unvan
Değişikliği Yönetmeliğinin 9 uncu maddesinde yer alan “…c) Tekniker kadrosuna atanabilmek için; 1) En az iki yıl süreli mesleki veya teknik yüksek öğretim mezunu olmak, d) Teknisyen kadrosuna atanabilmek için; 1) En az mesleki veya teknik eğitim veren ortaöğretim kurumlarının ihtiyaç duyulan ilgili bölümlerinden mezun olmak…” şartlarının sağlanması ile Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Sınavı ve sonrasında düzenlenecek olan sözlü sınavda başarılı olunması gerektiği, bu nedenle adı geçenin talebinin uygun görülmediği belirtilmiştir.
/
9. Bilindiği üzere Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 128 inci maddesinde “(…) Memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işlerinin kanunla düzenleneceği belirtilmiştir. İdarenin işlem tesis ederken hukuka bağlı olması ve hukuk kuralları içinde hareket etmesi hukuk devletinin bir diğer ilkesidir. Bu kapsamda, bir idari işlemin belli bir sebebe dayanması gerekmekte olup, idari işlemin dayanağı olan sebebin açıkça mevzuatta gösterilerek bağlı yetkinin bulunduğu durumlarda idarenin, kanunun koyduğu sınırlar içinde kalması, sebep ve konu yönünden mevzuat ile belirtilen koşullara uyması gerekir. Bunun sonucu olarak idare atama, terfi veya unvan değişikliği gibi işlemleri de belirlenen kurallara göre yapmak durumundadır.
10. Yukarıda yer verilen Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği
Yönetmeliğinin ilgili maddelerinde görevde yükselme ve unvan değişikliğinin ne şekilde yapılacağı düzenlenmiştir. Belirli bir unvan, sınıf veya göreve atamaların ne şekilde yapılacağını düzenleyen ilke, kural veya şartların (görevde yükselme yönetmeliği; sınav şartı, vb.) söz konusu unvan, görev veya sınıfa atanmak isteyen herkese objektif bir şekilde uygulanmak istenmesinin geçerli mevzuata ve hakkaniyete aykırı olmadığı kanaatiyle, sınavda başarılı olunmadan ilgili unvana atama yapılmamış olmasında mevzuata aykırı bir durum tespit edilememiştir. Kaldı ki, sınavla atama yapılması gerektiği mevzuatta öngörülmüş olan görev veya unvanlara, sınav yapılmaksızın atama yapılması ehliyet ve liyakat ilkelerine aykırı olacağı gibi, aynı unvan veya göreve atanma şartlarına sahip olan diğer personel yönünden adaletsiz ve haksız bir uygulama olacağı da açıktır.
10.1. Yukarı belirtilen hususlar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat, hukuk ve hakkaniyet ilkeleri birlikte değerlendirildiğinde; başvurunun reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 11. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmede, şikâyet başvurusu kapsamında, idarenin, başvurana ilişkin işlemlerle ilgili bilgi ve belgeleri süresi içerisinde ve gerekçeli olarak kurumumuza gönderdiği, bu anlamda “kararların gerekçeli olması”, “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ve “makul sürede karar verme” ilkelerine uygun hareket ettiği ancak, başvuru sahibine verdiği cevapta idari işleme karşı hangi sürede hangi mercie başvurabileceğini göstermediği bu nedenle de karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
12. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, (varsa) dava açma süresinden kalan süre, kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup, ilgili idarenin işlemine karşı, İstanbul İdare
Mahkemesinde yargı yolu açıktır
VII. KARAR
Başvuru kapsamında yapılan inceleme ve araştırma neticesinde, yukarıda açıklanan sebep ve gerekçelerle;
BAŞVURUNUN REDDİNE,
Kararın, Başvurana ve Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğüne tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi tarafından karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
/