|
ÖZET: Bu karar, Malatya Ticaret İl Müdürlüğü’nde teknisyen olarak çalışan bir başvuranın, Anadolu Üniversitesi’nden mezun olduktan sonra üst öğrenim karşılığı zam ve tazminat talebinin hukuki değerlendirmesini içermektedir. Başvuran, 22.08.2022 tarihinde mezuniyet belgesini sunarak, ilgili zam ve tazminatların maaşına yansıtılmasını talep etmiştir. İlgili mevzuat gereği, teknik ve sağlık hizmetleri sınıfında görev yapan personelin, üst öğrenimlerini tamamlamaları durumunda zam ve tazminat almaları gerektiği belirtilmiştir.
Yapılan inceleme sonucunda, başvuranın mezuniyet belgesini sunduğu tarihten itibaren geçerli olacak şekilde zam ve tazminatların ödenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Bu bağlamda, başvuranın talebinin kabul edilmesi yönünde tavsiyede bulunulmuş ve Malatya Ticaret İl Müdürlüğü’ne gerekli işlemlerin yapılması için 30 gün süre verilmiştir. Karar, kamu görevlilerinin haklarının korunması ve iyi yönetim ilkeleri çerçevesinde değerlendirilmiştir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2023/4290-S.23.7021
BAŞVURU NO : 2023/328
KARAR TARİHİ : 04/04/2023
TAVSİYE KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : MALATYA TİCARET İL MÜDÜRLÜĞÜ
Üst öğrenime ilişkin zam ve tazminat talebi hk.
BAŞVURUNUN KONUSU :
BAŞVURU TARİHİ : 06/01/2023
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran, Malatya Ticaret İl Müdürlüğü emrinde teknisyen kadrosunda çalışmakta iken, 15.08.2022 tarihi itibariyle Anadolu Üniversitesi Önlisans Marka İletişim teknik bölümünden mezun olduğunu, 17/4/2006 tarihli ve 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının 4 üncü maddesinin (e) bendinde yer alan “Kurumların teknik ve sağlık hizmetleri sınıflarına ait kadrolarında bulunanlardan, bulundukları hizmet sınıflarına atanılabilecek mesleki bir üst öğrenimi bitirenlere,…
kariyerleri (mesleki üst öğrenimleri) esas alınarak zam ve tazminat ödenir.” hükmüne istinaden 22.08.2022 tarihinde Malatya Ticaret İl Müdürlüğüne ilgili mesleki üst öğrenim karşılığı olan zam ve tazminatların maaşına yansıtılması talebinde bulunduğunu, İl Müdürlüğü talebine ilişkin dilekçesini ve eki belgeleri
22.08.2022 tarih ve sayılı yazı ile Ticaret Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğüne iletmesine
rağmen tarafına olumlu veya olumsuz herhangi bir cevap verilmediğini, bunun üzerine, 19.10.2022 tarihinde aynı taleple ve Çevre Şehircilik Bakanlığının benzer konuda vermiş olduğu kararın örneğini, Marka İletişim bölümünün teknik bölüm olduğuna dair YÖK karar örneği ve diğer eklerle Malatya
Ticaret İl Müdürlüğüne başvurduğunu, İl Müdürlüğünün talebini ekleriyle birlikte 19.10.2022 tarih ve sayılı yazı ile Ticaret Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğüne ilettiğini ancak, yine herhangi bir cevap alamadığını iddia ederek, intibak işleminin yapılarak 22.08.2022 tarihi itibariyle zam ve tazminatların ödenmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuruya konu iddialar hakkında bilgi ve belge talebi içeren yazımıza istinaden Ticaret Bakanlığı
Personel Genel Müdürlüğü tarafından gönderilen 20.02.2023 tarih ve sayılı cevabi yazıda özetle;
2.1. Başvuranın, (mülga) Gümrük ve Ticaret Bakanlığına 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununun Ek 1 inci maddesi kapsamında 17.09.2015 tarihli onay ile Malatya Ticaret İl Müdürlüğüne Memur ( ) olarak atandığı, ilgili personelin, 12.12.2017 tarihli dilekçesi üzerine Bakanlık Makamından alınan 30.04.2018 tarihli ve sayılı onay ile 3713 sayılı Kanunun Geçici 15’inci maddesi gereğince Teknisyen olarak atandığı ve halen bu unvandaki görevine devam ettiği,
2.2. Başvuranın, 01.12.2022 tarihli ve sayılı onay ile 657 sayılı Kanunun 36/A 4 hükmü kapsamında 1 (bir) dereceden faydalandırıldığı; söz konusu onayın, 20.01.2023 tarihli ve sayılı yazı ile İl Müdürlüğüne gönderildiği; ayrıca adı geçenin talebine istinaden maaş ve özlük haklarına ilişkin olarak yapılan işlemlerin sonucundan bilgi talep edildiği, İl Müdürlüğünden alınan cevabi yazıda ise, söz konusu intibak onayına istinaden maaş ve özlük haklarının onaya göre düzenleneceğinin bildirildiği,
2.3. Ayrıca, Bakanlık Strateji Geliştirme Başkanlığı’nın Malatya Ticaret İl Müdürlüğüne muhatap 14/10/2022 tarihli ve sayılı yazısında, adı geçenin talebinin harcama biriminin sorumluluğu kapsamında İl Müdürlüğünce değerlendirileceği, anılan Başkanlıktan alınan 07.02.2023 tarihli ve
82581062 sayılı görüş yazısında ise ” …teknik veya sağlık hizmetlerine ilişkin kendi sınıfı içerisinde bir üst
öğrenimi tamamlayan personelin, yukarıda zikredilen mevzuat ve açıklamalarda yer alan hususların dikkate alınması koşuluyla, ilgili üst öğrenimine karşılık olan zam ve tazminatlardan yararlanmasında bir engel bulunmadığı, personelce tamamlanan üst öğrenimin hali hazırdaki kadrosuyla ilişkili olup olmadığının değerlendirmesinin Başkanlığımız görev alanı kapsamında bulunmadığı, personel özlük işlemleri ile ilgili olduğu, ilaveten harcamanın yapılıp yapılmayacağına mali sorumluluk çerçevesinde harcama yetkilisi tarafından karar verilmesinin uygun olacağı düşünülmektedir.” Denildiği, söz konusu yazının, 08.02.2023 tarihli ve sayılı yazı ile Malatya Ticaret İl Müdürlüğüne gönderildiği,
2.4. Başvuranın öğrenim değişikliği üzerine intibakının yapıldığı, söz konusu onayın harcama birimi olan
Malatya Ticaret İl Müdürlüğüne bildirildiği, bundan sonraki iş ve işlemlerin anılan İl Müdürlüğünce takip edileceği,
İfade edilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın,
3.1. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye
Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”,
3.2. “Kamu Hizmeti Görevlileriyle İlgili Hükümler” ana başlığındaki “Genel Hükümler” başlıklı 128 inci maddesinde; “Memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir. Ancak, malî ve sosyal haklara ilişkin toplu sözleşme hükümleri saklıdır.”
4. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı
5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü
eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5. 14/07/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun,
5.1. “Tesis edilen sınıflar” başlıklı 36 A/4 maddesinde; “Teknik hizmetler sınıfında görev almak şartiyle jeolog, jeofizikçi, hidrojeolog, hidrolog, jeomorflog, kimyager, fizikçi, matematikçi, istatistikçi, yöneylemci (harekat araştırmacısı), matematiksel iktisatçı (Ekonometrici), Erkek Teknik Öğretmen Okulu mezunları, fen memurları, teknikerler ve yüksek teknikerler, tütün ve müskirat eksperleri, tarım alet ve makineleri Uzmanlık Yüksek Okulu mezunları ile benzeri fen bilimleri ve teknik bilimler lisansiyerleri, Mimarlık ve Mühendislik Fakültesi veya bölümlerinden mezun olan şehir plancısı, yüksek şehir plancısı, yüksek bölge plancısı. Gazi Üniversitesi Mesleki Eğitim Fakültesi Teknoloji Bölümü İş ve Teknik
Anabilim Dalı mezunları, Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Ev Ekonomisi Yüksek Okulu mezunları üniversitelerin arkeoloji ve sanat tarihi bölümlerinin prehistorya, protohistorya ve önasya arkeolojisi, klasik arkeoloji anabilim dallarından mezun olanlar öğrenimlerine göre tespit edilen giriş derece ve kademelerine bir derece,” ekleneceği,
5.2. “Zam ve tazminatlar” başlıklı 152 nci maddesinin “III-Ortak hükümler” bölümünün birinci fırkasında; “Bu zam ve tazminatların hangi işi yapanlara ve hangi görevlerde bulunanlara ödeneceği, miktarları, ödeme usul ve esasları ilgili kurumların yazılı isteği ve Devlet Personel Başkanlığının görüşü üzerine Maliye Bakanlığınca bütün kurumları kapsayacak şekilde ve 154 üncü madde uyarınca katsayının
Bakanlar Kurulunca değiştirilmesi durumu hariç yılda bir defa olmak üzere hazırlanır ve Bakanlar Kurulu
Kararı ile yürürlüğe konulur.”
6. 2006/10344 sayılı Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Kararın “Bazı özel durumlara ilişkin esaslar” başlıklı 4 üncü maddesinin (e) fıkrasında; “Kurumların teknik ve sağlık hizmetleri sınıflarına ait kadrolarında bulunanlardan, bulundukları hizmet sınıflarına atanılabilecek mesleki bir üst öğrenimi bitirenlere, cetvellerde ayrıca belirtilen istisnai durumlar hariç olmak üzere, kariyerleri (mesleki üst öğrenimleri) esas alınarak zam ve tazminat ödenir. Kadroları teknik ve sağlık hizmetleri sınıflarında bulunanlardan, bulundukları hizmet sınıflarından bir kadroya atanılamayacak herhangi bir üst öğrenimi bitirenlere ise bitirdikleri üst öğrenimden dolayı zam ve tazminat ödenmez.”
7. 11/05/2006 tarihli ve 26165 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Devlet Memurları Genel Tebliği’nin (Seri No:160) “E-Uygulamaya İlişkin Ortak Açıklamalar” bölümünün üçüncü fıkrasında; “Kararın 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (e) bendinde de belirtildiği üzere, kadroları teknik ve sağlık hizmetleri sınıflarında bulunan personelden, bulundukları hizmet sınıflarına atanılabilecek mesleki bir üst öğrenimi bitirerek, diploma veya çıkış belgelerini kurumlarına ibraz edenlere, intibak işlemlerinin yapılıp yapılmadığına bakılmaksızın, belgelerin kuruma ibrazını takip eden ay başından geçerli olmak üzere, ita amirlerinden alınacak ödeme onayı ile cetvellerde ayrıca belirtilen istisnai durumlar hariç olmak üzere bitirilen aynı sınıfla ilgili mesleki üst öğrenimin karşılığı olan zam ve tazminatlar ödenecek, bunlar için ayrıca yıl içinde kontrol işlemi yapılmayacaktır … .”
Hükümleri yer almaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
8. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebinin kabulü ve tavsiyede bulunulması yönünde öneri, Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
9. Malatya Ticaret İl Müdürlüğü emrinde teknisyen kadrosunda çalışmakta iken, 15.08.2022 tarihi itibariyle
Anadolu Üniversitesi Önlisans Marka İletişim teknik bölümünden mezun olan başvuran, mezuniyetini gösterir belge ile üst öğrenim karşılığı olan zam ve tazminatların maaşına yansıtılması talebinde bulunduğu
22.08.2022 tarihi itibariyle üst öğrenime ilişkin zam ve tazminatların ödenmesini talep etmektedir.
10. İlgili idarece gönderilen bilgi ve belgelerin tetkiki neticesinde, başvurana 657 sayılı Kanunun 36/A 4 maddesi hükmü uyarınca 1 (bir) derece verildiği, üst öğrenime ilişkin zam ve tazminatların Mart ayının ay başından itibaren başvuranın maaşına yansıtıldığı, ancak söz konusu zam ve tazminatların, başvuranın mezuniyet belgesini İl Müdürlüğüne ibraz ettiği 22/08/2022 tarihi itibariyle geçerli olmak üzere maaşına yansıtılmadığı anlaşılmaktadır.
11. 657 sayılı Kanunun 152’nci maddesinde zam ve tazminatlara ilişkin düzenleme yer almakta ve bu düzenleme ile kimlere hangi oranda zam ve tazminat ödeneceğinin Karar ile belirleneceği öngörülmektedir.
Bu kapsamda, 2006/10344 sayılı Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Kararın 4 üncü maddesinin (e) fıkrasında, Kurumların teknik ve sağlık hizmetleri sınıflarına ait kadrolarında bulunanlardan, bulundukları hizmet sınıflarına atanılabilecek mesleki bir üst öğrenimi bitirenlere, cetvellerde ayrıca belirtilen istisnai durumlar hariç olmak üzere, kariyerleri (mesleki üst öğrenimleri) esas alınarak zam ve tazminat ödeneceği hüküm altına alınmakta, söz konusu Kararın uygulanmasına yönelik olarak Hazine ve Maliye Bakanlığınca yayımlanan 160 seri nolu Tebliğde, çalışan personelin yeni bir öğrenim bitirmesi halinde tarafına ne şekilde zam ve tazminat ödenebileceği örnekler yöntemiyle de açıklanmakta, anılan tebliğin “E-Uygulamaya İlişkin Ortak Açıklamalar” bölümünün üçüncü fıkrasında; Kararın 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (e) bendinde de belirtildiği üzere, kadroları teknik ve sağlık hizmetleri sınıflarında bulunan personelden, bulundukları hizmet sınıflarına atanılabilecek mesleki bir üst öğrenimi bitirerek, diploma veya çıkış belgelerini kurumlarına ibraz edenlere, intibak işlemlerinin yapılıp yapılmadığına bakılmaksızın, belgelerin kuruma ibrazını takip eden ay başından geçerli olmak üzere, ita amirlerinden alınacak ödeme onayı ile bitirilen aynı sınıfla ilgili mesleki üst öğrenimin karşılığı olan zam ve tazminatların ödeneceği ifade edilmektedir.
12. Somut olayda, Malatya Ticaret İl Müdürlüğü emrinde teknisyen kadrosunda çalışmakta olan başvuranın, 15.08.2022 tarihi itibariyle Anadolu Üniversitesi Önlisans Marka İletişim teknik bölümünden mezun olduğu, 22.08.2022 tarihinde mezuniyetini gösterir belge ile Malatya Ticaret İl Müdürlüğüne ilgili mesleki üst öğrenim karşılığı olan zam ve tazminatların maaşına yansıtılması talebinde bulunduğu, ancak, Mart ayına ilişkin aybaşından itibaren geçerli olmak üzere üst öğrenime ilişkin zam ve tazminatların ödendiği görülmüş olup, 11/05/2006 tarihli ve 26165 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Devlet Memurları
Genel Tebliği’nin (Seri No:160) “E-Uygulamaya İlişkin Ortak Açıklamalar” bölümünün üçüncü fıkrasında yer alan, Kararın 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (e) bendinde de belirtildiği üzere, kadroları teknik ve sağlık hizmetleri sınıflarında bulunan personelden, bulundukları hizmet sınıflarına atanılabilecek mesleki bir üst öğrenimi bitirerek, diploma veya çıkış belgelerini kurumlarına ibraz edenlere, intibak işlemlerinin yapılıp yapılmadığına bakılmaksızın, belgelerin kuruma ibrazını takip eden ay başından geçerli olmak üzere, ita amirlerinden alınacak ödeme onayı ile bitirilen aynı sınıfla ilgili mesleki üst öğrenimin karşılığı olan zam ve tazminatların ödeneceği şeklindeki açık hüküm uyarınca, başvuranın mezuniyet belgesini Kurumuna ibraz ettiği 22/08/2022 tarihini takip eden aybaşından geçerli olacak şekilde mesleki üst öğrenimin karşılığı olan zam ve tazminatların ödenmesi gerektiği değerlendirilmektedir.
13. Kurumumuzca yapılan inceleme ve araştırma neticesinde, başvuranın mezuniyet belgesini ilgili idareye ibraz ettiği 22/08/2022 tarihini takip eden aybaşından geçerli olacak şekilde mesleki üst öğrenimin karşılığı olan zam ve tazminatların ödenmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
14. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmede, şikayet başvurusu kapsamında, idarenin, başvurana ilişkin işlemlerle ilgili bilgi ve belgeleri süresi içerisinde ve gerekçeli olarak kurumumuza gönderdiği, bu anlamda “kararların gerekçeli olması” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun hareket ettiği ancak, başvuru sahibine verdiği cevapta idari işleme karşı hangi sürede hangi mercie başvurabileceğini göstermediği bu nedenle de karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
15. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa)
dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Malatya İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan nedenlerle BAŞVURUNUN KABULÜNE,
Başvuranın mezuniyet belgesini Kurumuna ibraz ettiği 22/08/2022 tarihini takip eden aybaşından geçerli olacak şekilde mesleki üst öğrenimin karşılığı olan zam ve tazminatların ödenmesi gerektiği hususunda
MALATYA TİCARET İL MÜDÜRLÜĞÜNE TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca,
MALATYA TİCARET İL MÜDÜRLÜĞÜNCE bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,
Kararın başvurana ve gereği için MALATYA TİCARET İL MÜDÜRLÜĞÜNE tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi