Üstten ders almak için gerekli olan 2.50 ortalama şartının 2.00 olarak düzenlenmesi talebi (KDK)

T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU

(OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2024/12038-S.24.18266

BAŞVURU NO : 2024/9471

KARAR TARİHİ : 05.11.2024

RET KARARI ,TCKN:

Adres:

BAŞVURUYA KONU İDARE : İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ

BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın eğitim öğretimle ilgili çeşitli talepleri hk.

BAŞVURU TARİHİ : 01.08.2024

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. tarafından Kurumumuza yapılan tarihli başvuruda özetle; başvuran, ikinci üniversite kapsamında İstanbul Üniversitesi Coğrafya bölümünde okumakta olduğunu belirterek üstten ders almak için gerekli olan 2.50 ortalama şartının 2.00 olarak düzenlenmesini ve FF kuralının kaldırılmasını, eski çıkmış sorulara ve güncel sınav sorularına süresiz ulaşabilmeyi, final ve bütünleme sınavları sonuçlarının harf notu ile beraber açıklanmasını talep etmektedir.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Başvuru konusu hakkında İstanbul Üniversitesi Rektörlüğünden alınan 07/10/2024 tarihli ve E– – sayılı yazı ve eklerinde;

2.1. İstanbul Üniversitesi Açık ve Uzaktan Eğitim Fakültesi Eğitim Öğretim ve Sınav Yönetmeliğine göre işlemlerin yürütülmekte olduğu,

2.2. taleplerinin uygulanabilirliğinin bulunmadığı,

2.3. İstanbul Üniversitesi Açık ve Uzaktan Eğitim Fakültesi Eğitim Öğretim ve Sınav Yönetmeliğinin 14/5-a maddesinde, “a) Kayıt yaptırdığı öğretim yılının ikinci yarıyılından itibaren alması gereken tüm derslerinden başarılı olanlardan AGNO’su 2,50 ve üstünde olan öğrenciler geçtikleri yarıyılın derslerinin yanında ön şartlı veya bağlantılı şartlı olmayan üst yarıyılın ders/derslerini de alabilir. (Ek cümle: RG-18/09/2022- 31957) Bunun için öğrencinin gelmiş olduğu sınıfa kadar olan bütün dersleri ile varsa üstten aldığı dersleri de almış ve başarmış olması gerekir.” ifadelerine yer verildiği,

2.4. Bu nedenle üstten ders almak için gerekli olan 2.50 ortalama şartının 2.00 olarak düzenlenmesini ve FF kuralının kaldırılması talebinin uygulanabilirliği bulunmadığı,

2.5. Her sınav sonunda sınav sorularının öğrencilere ilan edildiği, her eğitim öğretim döneminde ders içeriklerinde güncellemeler ve değişiklikler yapıldığı, bu nedenle daha önce sorulmuş soruların ders içerikleri ile bağdaşmayacakları için öğrencileri yanlış yönlendireceğinden geçmiş sınav sorularının süresiz olarak sistemde gösterilmesi mümkün olmadığı,

2.6. İstanbul üniversitesi AKSİS otomasyon sisteminde harf notlarının oluşturulup ilan edilebilmesi için en az 2 iş günü öncesinde sayısal notların ilan edilmesi gerekmekte olduğundan, bu iki notun aynı anda ilan edilmesinin mümkün olmadığı,

hususlarına yer verilmiştir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

3. Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın; 3.1. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında, “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye

Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”, 3.2. “Yükseköğretim kurumları” başlıklı 130 uncu maddesinin birinci fıkrasında, “Çağdaş eğitimöğretim esaslarına dayanan bir düzen içinde milletin ve ülkenin ihtiyaçlarına uygun insan gücü yetiştirmek amacı ile; ortaöğretime dayalı çeşitli düzeylerde eğitim-öğretim, bilimsel araştırma, yayın ve danışmanlık yapmak, ülkeye ve insanlığa hizmet etmek üzere çeşitli birimlerden oluşan kamu tüzelkişiliğine ve bilimsel özerkliğe sahip üniversiteler Devlet tarafından kanunla kurulur.”, 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun 5 inci maddesinin birinci fıkrasında, “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”, 5. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun; 5.1. “Tanımlar” başlıklı 3 üncü maddesinin (d) fıkrasında, “Üniversite: Bilimsel özerkliğe ve kamu tüzelkişiliğine sahip yüksek düzeyde eğitim – öğretim, bilimsel araştırma, yayın ve danışmanlık yapan; fakülte, enstitü, yüksekokul ve benzeri kuruluş ve birimlerden oluşan bir yükseköğretim kurumudur.”, 5.2. “Senato” başlıklı 14 üncü maddesinin (b) fıkrasının ilk iki bendinde; “b. Görevleri: Senato, üniversitenin akademik organı olup aşağıdaki görevleri yapar: (1) Üniversitenin eğitim – öğretim, bilimsel araştırma ve yayım faaliyetlerinin esasları hakkında karar almak (2) Üniversitenin bütününü ilgilendiren kanun ve yönetmelik taslaklarını hazırlamak veya görüş bildirmek…”, 5.3. “Lisans düzeyinde öğretim” başlıklı 43 üncü maddesinin (a) fıkrasında, “a. Yükseköğretim kurumlarında, kuruluş özelliklerine ve ihtiyaçlarına göre yapılan eğitim-öğretim ve buna dayalı olarak verilen diplomalarla ilgili esaslar her üniversitece hazırlanacak öğretim ve sınav yönetmeliğinde belirtilir.”,

5.4. “Diploma alma, ders kredilerinin hesaplanması, öğrencilik haklarından yararlanma ve sınavlar” başlıklı 44 üncü maddesinin (b) fıkrasında; “b. Yükseköğretim kurumlarında, öğretim faaliyetlerinin üç dönemi aşmamak üzere yıl içinde kaç döneme ayrılarak sürdürüleceği; her bir dönemde alınması gereken asgari ve azami kredi miktarları; her bir diploma programının diplomayı almayı hak eden kişiye kazandıracağı bilgi, beceri ve yetkinliklerin neler olacağı ve bunların ölçme ve değerlendirmelerinin nasıl yapılacağı; hazırlık sınıfı veya başka yollarla yabancı dil yeterliliğinin nasıl kazandırılacağı ve yabancı dil bilgi düzeyinin nasıl ölçüleceği; kayıt, devam, uygulama, tez ve teorik ders içerikleri, ön şartlı dersler, sınav çeşitleri ve bunların ders başarı notuna katkısı; … eğitim-öğretimin devamına ilişkin diğer hususlar, Yükseköğretim Kurulunun bu konularda belirlediği temel ilkelere uygun olarak yükseköğretim kurumları senatoları tarafından belirlenir.”, 6. 23/10/2018 tarihli ve 30574 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İstanbul Üniversitesi Açık ve

Uzaktan Eğitim Fakültesi Eğitim Öğretim ve Sınav Yönetmeliğinin; 6.1. “Amaç” başlıklı 1 inci maddesinde, “Bu Yönetmeliğin amacı, İstanbul Üniversitesi Açık ve Uzaktan

Eğitim Fakültesinde yürütülen eğitim öğretim faaliyetlerine ve sınavlara ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.”,

6.2. “Kapsam” başlıklı 2 nci maddesinde, “Bu Yönetmelik, İstanbul Üniversitesi Açık ve Uzaktan Eğitim

Fakültesinde yürütülen programların eğitim öğretim faaliyetlerini ve sınavlarına ilişkin usul ve esasları kapsar.”,

6.3. “Dayanak” başlıklı 3 üncü maddesinde, “Bu Yönetmelik, 4/11/1981 tarihli ve 2547 sayılı

Yükseköğretim Kanununun 14 üncü, 43 üncü, 44 üncü ve 46 ncı maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.”,

6.4. “Ders kaydı” başlıklı 14 üncü maddesinde, “…(5) Öğrenciler aşağıdaki şartları sağladıkları takdirde üst yarıyıldan ders alabilir. a) Kayıt yaptırdığı öğretim yılının ikinci yarıyılından itibaren alması gereken tüm derslerinden başarılı olanlardan AGNO’su 2,50 ve üstünde olan öğrenciler geçtikleri yarıyılın derslerinin yanında ön şartlı veya bağlantılı şartlı olmayan üst yarıyılın ders/derslerini de alabilir. (Ek cümle: RG-18/09/2022- 31957) Bunun için öğrencinin gelmiş olduğu sınıfa kadar olan bütün dersleri ile varsa üstten aldığı dersleri de almış ve başarmış olması gerekir…” hükümlerine yer verilmiştir.

IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ

7. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvurunun reddi gerektiği hususundaki öneri Kamu Başdenetçisine sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 8. Başvuran üstten ders almak için gerekli olan 2.50 ortalama şartının 2.00 olarak düzenlenmesini ve FF kuralının kaldırılmasını, eski çıkmış sorulara ve güncel sınav sorularına süresiz ulaşabilmeyi, final ve bütünleme sınavları sonuçlarının harf notu ile beraber açıklanmasını talep etmektedir.

9. İstanbul Üniversitesi Rektörlüğü, başvuranın taleplerinin ilgili mevzuat ve Üniversite yönetimince alınan kararlar nedeniyle uygulanabilirliğinin olmadığını ifade etmektedir.

10. Anayasa’nın 130 uncu maddesinde ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 3 üncü maddesinde üniversitelerin bilimsel özerkliğe sahip olduğu; Yükseköğretim Kanunu’nun 43 ve 44 üncü maddelerinde, yükseköğretim kurumlarında, kuruluş özelliklerine ve ihtiyaçlarına göre yapılan eğitim – öğretim ile ilgili esasların, Yükseköğretim Kurulunun bu konularda belirlediği temel ilkelere uygun olarak yükseköğretim kurumlarının senatoları tarafından kabul edilen eğitim-öğretim ve sınav yönetmeliğinde belirtileceği hüküm altına alınmıştır.

11. Yükseköğretim Kanunu’nun ilgili hükümlerine dayanılarak hazırlanan İstanbul Üniversitesi Açık ve

Uzaktan Eğitim Fakültesi Eğitim Öğretim ve Sınav Yönetmeliğinin 14 üncü maddesinde, kayıt yaptırdığı öğretim yılının ikinci yarıyılından itibaren alması gereken tüm derslerinden başarılı olanlardan AGNO’su 2,50 ve üstünde olan öğrencilerin geçtikleri yarıyılın derslerinin yanında ön şartlı veya bağlantılı şartlı olmayan üst yarıyılın ders/derslerini alabilecekleri ve bunun için öğrencinin gelmiş olduğu sınıfa kadar olan bütün dersleri ile varsa üstten aldığı dersleri de almış ve başarmış olması gerektiği düzenlenmiştir. Bu kapsamda, başvuranın üstten ders almak için gerekli olan 2.50 ortalama şartının 2.00 olarak düzenlenmesi talebinin karşılanmasının mümkün olmadığı anlaşılmıştır.

12. Her eğitim öğretim döneminde ders içeriklerinde güncellemeler ve değişiklikler yapılması nedeniyle geçmiş sınav sorularının sistemde süresiz olarak gösterilmemesi ve İstanbul Üniversitesi AKSİS otomasyon sisteminde harf notlarının oluşturulup ilan edilebilmesi için en az 2 iş günü öncesinde sayısal notların ilan edilmesinin gerekmesi nedeniyle harf ve sayı notlarının aynı anda ilan edilmemesi hususlarına bakıldığında; İstanbul Üniversitesinin yetkili organlarınca, Anayasa’da tanınan bilimsel özerklik ve Yükseköğretim

Kanunu’nda tanınan takdir yetkisi çerçevesinde ve makul gerekçelere dayanılarak işlem tesis edildiği anlaşılmış olup söz konusu idari işlemlerde mevzuata aykırılık teşkil eden bir husus bulunmadığı değerlendirilmiştir.

13. Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri, idarenin cevabi yazısı ve tüm dosyanın Kurumumuzca değerlendirilmesi neticesinde, başvuranın talebinin reddedilmesi yönündeki idari işlemin hukuka ve hakkaniyete uygun olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 14. İyi yönetim ilkelerine 28.03.2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu

Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmeler neticesinde; karara karşı başvuru yollarının gösterilmediği tespit edilmiş olup bundan böyle idarenin bahse konu iyi yönetim ilkelerine uygun davranması önerilmektedir.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT

15. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun 17’nci maddesinin sekizinci fıkrasına göre, Kamu

Denetçiliği Kurumuna dava açma süresi içinde yapılan başvuru işlemeye başlamış olan dava açma süresini durdurmakta olup 21’inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, durmuş olan dava açma süresi gerekçeli ret kararının ilgiliye tebliğinden itibaren kaldığı yerden işlemeye başlamaktadır. Buna göre, işbu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren ilgili idare işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup İstanbul İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE, Bu Ret Kararının, BAŞVURANA ve İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE tebliğ edilmesine

Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi.

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi