Usulsüz müracaat nedeniyle verilen uyarma cezası 657 sayılı Kanun’un 125. maddesi kapsamında değerlendirilebilir mi (KDK)

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2022/4199-S.22.6363

BAŞVURU NO : 2021/17336

KARAR TARİHİ : 25/03/2022

RET KARARI

BAŞVURUYA KONU İDARE : BAĞCILAR BELEDİYE BAŞKANLIĞI

Uyarı cezasının kaldırılma talebi hakkındadır

BAŞVURUNUN KONUSU :

BAŞVURU TARİHİ : 11/10/2021

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Başvuran ; Kısa bir süre önce Bağcılar Belediyesi Park Bahçeler Müdürlüğü’nde görevlendirildiği, bir süre bekledikten sonra görevi ile alakalı hiçbir yazı gelmeyince görev yaptığı

Müdürlüğe 27.05.2021 tarihinde bir dilekçe yazarak görev tanımını istediği, 14.06.2021 tarihinde ilgili dilekçeye cevap verildiği, o gün Müdürlüğü’ne iki dilekçe verdiği, bir tanesi senelik izin dilekçesi, diğerinin ise görev tanımı isteme dilekçesi olduğu, bu dilekçelerden sadece izin dilekçesinin kayıt altına alındığı, görev tanımı isteme dilekçesinin kayıt altına alınmadığı, bir kaç gün sonra ilgili arkadaşa sorduğunda, ”Dilekçeniz müdür beyde bekliyor” cevabını aldığı, kendisinin de bu durumu Bağcılar Kaymakamlığı’na giderek anlattığı, Kaymakamlık ise başvurusunu Belediye’ye sevk ettiği ve evrak kayıt biriminden verir ise kayıt altına alınacağını ifade ettikleri, Belediyede dilekçe kayıtları konusunda çok büyük problem yaşamakta oldukları, bir çok işlem kayıt dışı yapılmaya çalışılmakta olduğu, Kaymakamlığa yaptığı başvuru nedeniyle 22.06.2021 tarihinde hakkında soruşturma açıldığı ve açılan soruşturma neticesinde kendisine Uyarma cezası verildiği, 07.09.2021 tarihinde mezkur cezaya itiraz ettiği ancak 27.09.2021 itiraz talebinin reddine karar verildiği, cezanın 28.09.2021 tarihinde tebliğ edilerek 7 günlük tebliğ süresi aşıldığı, soruşturma için savunma istenirken “cezanın ne olduğu”nun belirsiz olduğu, bu süreç içerisinde yazmış olduğu ve kayıt altına alınmayan dilekçesine cevap verildiği, 14.06.2021 tarih, sayılı görevlendirme yazısına kayıtsız bir dilekçeyi ilgi olarak eklendiğini ifade ederek, 20.09.2021 tarih, Karar No’lu disiplin kurulu kararının iptal edilerek uyarı cezasının kaldırılmasını talep etmektedir.

1.1. Bağcılar Belediye Başkanlığı’nın 04.09.2021 tarihinde başvurana hitaben gönderilen yazıda; “Başvuranın görev tanımını istediği dilekçesinin 27.05.2021 tarihinde Belediye Başkanlığı’na verildiği akabinde 02.06.2021 tarihinde Bağcılar Kaymakamlığı’na aynı konuyu içeren bir dilekçe verdiği, başvuranın 31.05.2021 – 11.06.2021 tarihleri arasında izinli olduğu ve 14.06.2021 tarihinde görevine başladığı, Belediye Başkanlığı’na verdiği dilekçenin cevap verme süresi dolmadan Kaymakamlığı’na aynı konuda talepte bulunmasının usülsüz olduğu, bu gerekçe ile açılan disiplin soruşturması neticesinde

düzenlenen 27.08.2021 tarihli disiplin raporunda Devlet Memurları Disiplin Yönetmeliği’nin 13 üncü

Maddesine aykırı davranması gerekçesiyle “Başvuranın gerçekleştirdiği fiil nedeniyle 657 sayılı Devlet

Memurları Kanunu’nun 125.maddesinin “A” bendinin “d” fıkrası gereğince “UYARMA” cezası ile tecziye edilmesi kanaatine varıldığı buna istinaden “Uyarma cezası ile tecziye edildiği”nin ifade edildiği” görülmüştür.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Bağcılar Belediye Başkanlığı’nın 28.01.2022 tarihli cevabi yazısında; “Başvuranın dilekçesinin kayıt altına alındığı dolayısıyla dilekçesinin kayıt altına alınmadığı iddiasının gerçeği yansıtmadığı, başvuru yolları tüketilmeden ve kanuni cevap verme süresi olan 30 günlük süreyi beklemeden başvuranın Bağcılar

Kaymakamlığı’na başvurması üzerine idare tarafından gerekli soruşturma yapılarak ilgili eylemin gerektirdiği ”uyarma” cezası ile tecziye edildiği” ifade edilmiştir.

2.1. Cevabi yazı ekinde yer alan belgelerin;

2.2. 28.09.2021 tarihinde sayılı Bağcılar Belediye Başkanlığı Disiplin Kurulu Kararının başvurana tebliğ edilmesini ihtiva eden Tebellüğ İl Muhaberesi,

2.3. 06.09.2021 tarihinde 27.08.2021 tarih ve sayılı Disiplin Raporunun başvurana tebliğ edilmesini ihtiva eden Tebellüğ İl Muhaberesi, 2.4. 04.09.2021 tarihli soruşturma neticesinde Başvuranın Uyarma cezası ile tecziye edildiğini içeren yazı, 2.5. 27.08.2021 tarih ve sayılı Disiplin Soruşturması Raporu, olduğu görülmüştür.

III. İLGİLİ MEVZUAT

3. “18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan

Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…”,

4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında ; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,

5. 657 sayılı Kanunun 125 inci Maddesinde: “Devlet memurlarına verilecek disiplin cezaları ile her bir disiplin cezasını gerektiren fiil ve haller şunlardır: A – Uyarma : Memura, görevinde ve davranışlarında daha dikkatli olması gerektiğinin yazı ile bildirilmesidir. Uyarma cezasını gerektiren fiil ve haller şunlardır:… d) Usulsüz müracaat veya şikayette bulunmak”, 6. 12.01.1983 tarihli ve 17926 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Devlet Memurları Şikayet ve

Müracaatları Hakkında Yönetmelik’in; 6.1. “Yapılma Şekli” başlıklı 5 inci Maddesinde: “Şikayetler söz veya yazı ile en yakın amirden başlanarak silsile yolu ile ve şikayet edilen amirler atlanarak yapılır. Yazılı şikayetler maksadı en iyi ifade edecek şekilde ve mevzuat hükümlerine uygun olarak yazılan bir dilekçe ile yapılır. Dilekçede tespit edilen eksiklikler ile suç teşkil etmeyen usulsüzlüklerin giderilmesi şikayeti kabul eden amirlerce sağlanır.”,

6.2. “Süre” başlıklı 8 inci Maddesinde: “Şikayetlerin incelenmesi ve bir karara bağlanarak şikayet sahiplerine tebliğ edilmesi ile ilgili bütün işlemlerin en geç şikayet dilekçesinin karar merciine intikal ettiği tarihi izleyen 30 gün içinde tamamlanması zorunludur.”,

6.3. “Şikayet Edenin Sorumluluğu” başlıklı 10 uncu Maddesinde: “Şikayet haklarını kullanan Devlet

Memurlarına şikayetlerinden dolayı bir ceza verilemez. Ancak, şikayet haklarını bu Yönetmelikte tespit edilen usul ve esaslara aykırı surette kullananların veya her ne surette olursa olsun bu haklarını kullanırken bir suç işleyenlerin sorumlulukları saklıdır.”

6.4. “Müracata İlişkin Usüller” başlıklı 13 üncü Maddesinde : “Bu Yönetmeliğin 5 inci, 7 nci, 8 inci, 9 uncu ve 10 uncu maddeleri ile belirlenen usul ve esaslar Devlet memurlarının yapacakları müracaatlar hakkında da geçerlidir.” 7. 30.04.2021 tarih 31470 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Devlet Memurları Disiplin

Yönetmeliği’nin “Savunma” başlıklı 30 uncu Maddesinde: “Memura savunma hakkı tanınmadan disiplin cezası verilemez. Savunma, soruşturma sürecinin son aşamasında disiplin amiri tarafından istenir.

(2) Savunma, memur hakkındaki iddialar, bu iddiaların dayandığı deliller, isnat edilen fiil veya hâllerin hukuki nitelendirmesi ve 657 sayılı Kanunun 125 inci maddesinde sayılan fiil veya hâllerden hangisinin kapsamına girdiği bent ve alt bent belirtilerek istenir. (3) Memur, yetkili kurulun veya disiplin amirinin yedi günden az olmamak üzere verdiği süre içinde veya belirtilen bir tarihte savunmasını yapar. (4)

Savunma istemine ilişkin yazıda, süresi içinde yapılmaması hâlinde savunma hakkından vazgeçilmiş sayılacağı belirtilir…” hükümleri yer almaktadır.

IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ

8. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebinin reddi yönündeki öneri, Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 9. Başvuran; mezkur disiplin soruşturması neticesinde verilen Uyarma Cezasının kaldırılmasını talep etmektedir.

9.1. Somut olayda; Başvuran, Bağcılar Belediyesi Park Bahçeler Müdürlüğü’nde görevlendirilmesi akabinde 27.05.2021 tarihinde dilekçe yazarak görev tanımını istediği, ilgili dilekçenin kayıt altına alınmadığı düşüncesiyle 02.06.2021 tarihinde aynı içerikli dilekçeyi Bağcılar Kaymakamlığı’na verdiği, başvuranın mezkur dilekçesine, kayıt tarihi ilgi tutularak ancak ilgide mezkur dilekçenin kayıt sayısı olmadan, 14.06.2021 tarihinde cevap verildiği, 27.05.2021 tarihinde verdiği dilekçesinin cevap verme süresini beklemeden Kaymakamlığa başvurması nedeniyle başvuran hakkında soruşturma açıldığı, açılan soruşturma neticesinde başvurana Uyarma cezası verildiği, başvuranın ilgili cezaya yaptığı itiraz Bağcılar

Belediye Başkanlığı Disiplin Kurulu Başkanlığı’nın 20.09.2021 tarih ve sayılı kararı reddedildiği, ilgili kararın başvurana 28.09.2021 tarihinde tebliğ edildiği anlaşılmıştır.

10. Başvuran ilgili cezanın kendisine 28.09.2021 tarihinde tebliğ edildiğini ve 7 günlük tebliğ süresinin aşıldığını iddia etmekte olup başvuranın itirazı üzerine toplanan Bağcılar Belediye Başkanlığı Disiplin

Kurulu’nun 20.09.2021 tarihinde başvuranın yaptığı itirazın reddine karar verdiği, mezkur Kararın

başvurana 28.09.2021 tarihinde tebliğ edildiği, diğer taraftan 657 sayılı ilgili maddelerinin incelenmesi neticesinde disiplin kurulu kararlarının 7 gün içinde tebliğ edilmesi gibi bir hükmün yer almadığı, bu nedenle, başvuranın tebliğ süresinin aşıldığı iddiasının kabul edilme imkanı bulunmamaktadır.

11. Başvuranın disiplin soruşturması kapsamında verdiği 03.08.2021 tarihli savunmasında “Devlet

Memurları Disiplin Yönetmeliği’nin 30 uncu maddesinde ‘657 sayılı Kanunun 125. Maddesinde sayılan fiillerden hangisinin, bent ve alt bent dahil olmak üzere, kapsamında soruşturmanın yapıldığının savunma isteme yazısında belirtilmesi gerekmesine rağmen belirtilmediği, telefonla görev tanımı isteme yazısının kayıt altına alınıp alınmadığını eğer kayıt altına alındıysa sayısının verilmesini istediği bu numara verilmemesi nedeniyle Kaymakamlığa aynı içerikli dilekçe verdiğini” ifade ettiği, anlaşılmaktadır. Diğer taraftan, başvuranın 27.05.2021 tarihli “görev tanımının yapılması” hususunda vermiş olduğu dilekçeye

14.06.2021 tarihinde cevap verildiği, ilgili cevabi yazıda bir sayı bulunmadığı ancak bu hususun olayın

aslını değiştirmediği, burada amaçlanan durumun Devlet Memurlarının İdare’ye vermiş olduğu dilekçelerinin 30 günlük süre içerisinde İdare tarafından cevaplanması olduğu, İdare’nin ilgili dilekçeye atıfta bulunarak başvurana cevap verme süresi içerisinde cevap verdiği dolayısıyla amacın hasıl olduğu göz önünde bulunduğunda başvuranın dilekçesinin kayıt altına alınmadığı şeklinde iddiasının başvuru kapsamında değerlendirilme imkanı bulunmadığı anlaşılmıştır.

12. Başvuran savunma isteme yazısında, Devlet Memurları Disiplin Yönetmeliği’nin “Savunma” başlıklı

30 uncu Maddesine, uygun olmayacak şekilde savunma istendiğini iddia ettiği, ilgili yazı incelendiğinde

ise, isnat edilen fiil veya hâllerin hukuki nitelendirmesinin savunma isteme yazısında belirtildiği ancak

657 sayılı Kanunun 125 inci maddesinin hangi bent ve alt bentinin kapsamında olduğu açık olarak

belirtilmediği, bu hususun ilgili maddede belirtilen şartlara aykırı olduğu ancak bent ve alt bent belirtilmemiş olsa da, “usülsüz müracatta bulunduğu”nun savunma isteme yazısında ifade edildiği, 652 sayılı Kanunun 125 . Maddesinde Uyarma cezasını gerektiren fiiller içerisinde “Usulsüz müracaat veya şikayette bulunmak” ibaresinin yer aldığı, dolayısıyla açık olarak bent ve alt bent yazılı olarak belirtilmemişse de ilgili alt bentte yer alan hükmün açıkça belirtildiği, bu bağlamda, başvuranın savunma istemenin usülüne uygun olmadığı hususundaki iddiasının kabul edilme imkanının bulunmadığı anlaşılmıştır.

13. Diğer taraftan, Devlet Memurları Şikayet ve Müracaatları Hakkında Yönetmelik’in 8 ve 10 uncu

Maddelerine göre; Memurların İdarelere vermiş olduğu dilekçelerin 30 gün içinde cevaplandırılması gerektiği, devlet memurlarının ise bu Yönetmelik kapsamında usül ve esaslara uymaması nedeniyle sorumluluklarının bulunduğu, başvuranın İdare’ye vermiş olduğu dilekçesinde 30 günlük cevap verme süresini beklemeden 02.06.2021 tarihinde Bağcılar Kaymakamlığı’na başvuruda bulunduğu, bu bağlamda ilgili mevzuatın gerektirdiği usüle uymadığı, bu hususta ‘verdiği dilekçesine sayı verilmediği bu nedenle

Kaymakamlığa dilekçe verdiği’ şeklindeki başvuranın savunmasının kabul edilemeyeceği, 657 sayılı 125 inci Maddesinde “Usulsüz müracaat veya şikayette bulunmak” fiilinin Uyarma cezası gerektirdiği göz önünde bulundurulduğunda İdare’nin işlemlerinde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilememiştir.

B. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

14. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu

Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; idareden istenilen bilgi ve belgelerin süresi içinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği, ayrıca idarenin; başvuranla ilgili işlemlerinde

“kanunlara uygunluk”, “hesap verilebilirlik”, “şeffaflık”, “kararların gerekçeli olması” ilkelerine uygun davrandığı, ancak işleme karşı başvuru yollarını belirtmemesi nedeniyle “karara karşı başvuru yollarının

gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, idareden bundan böyle bu ilkeye de uyması beklenmektedir.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

15. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup İstanbul İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;

Kararın BAŞVURANA ve BAĞCILAR BELEDİYE BAŞKANLIĞINA tebliğine,

Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi