Sayıştay, KİK, Yargıtay ve Danıştay Kararları, Bakanlık Görüşleri

ÖZET: Başvurucu, Gerze Asliye Ceza Mahkemesi’nde verilen bir kararın kesinleşmesi sonrası Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğü’ne başvurarak arşiv kaydının silindiğini belirtmiştir. Ancak, UYAP Vatandaş Portalı’ndan yaptığı sorgulamada, mahkeme dosyasının görüldüğünü ve “karar verilmedi” ibaresinin yer aldığını ifade etmiştir. Başvurucu, Sağlık Bakanlığı’nın 2017/3 Merkezi Ataması ile Kastamonu’ya atanmasına rağmen, güvenlik soruşturmasının sonuçlanmadığını ve Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması kararının sistemden silinmesini talep etmiştir.

Danıştay, başvurunun reddine karar vermiştir. UYAP sistemindeki kayıtların silinemeyeceği, hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının adli sicil kaydında görünmediği ve bu kararın hukuki sonuç doğurmadığı belirtilmiştir. Ayrıca, güvenlik soruşturmasının sonuçlanmaması durumunun, başvurucunun atanmasını etkilemediği vurgulanmıştır. Sonuç olarak, idarenin UYAP Bilişim Sistemi’ndeki kayıtların silinemeyeceği yönündeki işlemin hukuka uygun olduğu değerlendirilmiştir.

korunmasına ilişkin esas ve usuller kanunla düzenlenir…”,

3.2 “Suç Ve Cezalara İlişkin Esaslar” kenar başlıklı 38 inci maddesinin dördüncü fıkrasında;

“…Suçluluğu hükmen sabit oluncaya kadar, kimse suçlu sayılamaz…”,

3.1 “Hizmete girme” başlıklı 70 inci maddesinde; “Her Türk, kamu hizmetlerine girme hakkına

sahiptir . Hizmete alınmada, görevin gerektirdiği niteliklerden başka hiçbir ayırım gözetilemez .”

3.4 “Dilekçe, Bilgi Edinme Ve Kamu Denetçisine Başvurma Hakkı” başlıklı 74 üncü maddesi; ” …

Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir . Türkiye Büyük Millet Meclisi

Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler … ” ,

3.5 “Kamu Hizmeti Görevlileri ile ilgili hükümler” başlıklı 128 inci maddesinde; “(…)

Memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir”, 4. 14/ 6/ 2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrası ; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir .” , 5. 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun “Kişisel verilerin kaydedilmesi” kenar başlıklı 135 inci maddesinde; “…Hukuka aykırı olarak kişisel verileri kaydeden kimseye bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası verilir . Kişilerin siyasi, felsefi veya dini görüşlerine, ırki kökenlerine; hukuka aykırı olarak ahlaki eğilimlerine, cinsel yaşamlarına, sağlık durumlarına veya sendikal bağlantılarına ilişkin bilgileri kişisel veri olarak kaydeden kimse, yukarıdaki fıkra hükmüne göre cezalandırılır…”

5.1 “Verileri hukuka aykırı olarak verme veya ele geçirme” kenar başlıklı 136 ncı maddesinde;

“…Kişisel verileri, hukuka aykırı olarak bir başkasına veren, yayan veya ele geçiren kişi, iki yıldan dört yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır…” 6. 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu’nun “Kişisel Verilerin İşlenme Şartları” başlıklı 5 inci maddesinde “Kişisel veriler ilgili kişinin açık rızası olmaksızın işlenemez .

Aşağıdaki şartlardan birinin varlığı hâlinde, ilgili kişinin açık rızası aranmaksızın kişisel verilerinin

işlenmesi mümkündür :

a) Kanunlarda açıkça öngörülmesi .

b) Fiili imkânsızlık nedeniyle rızasını açıklayamayacak durumda bulunan veya rızasına hukuki geçerlilik tanınmayan kişinin kendisinin ya da bir başkasının hayatı veya beden bütünlüğünün korunması için zorunlu olması .

c) Bir sözleşmenin kurulması veya ifasıyla doğrudan doğruya ilgili olması kaydıyla, sözleşmenin taraflarına ait kişisel verilerin işlenmesinin gerekli olması .

ç) Veri sorumlusunun hukuki yükümlülüğünü yerine getirebilmesi için zorunlu olması .

d) İlgili kişinin kendisi tarafından alenileştirilmiş olması .

e) Bir hakkın tesisi, kullanılması veya korunması için veri işlemenin zorunlu olması .

f) İlgili kişinin temel hak ve özgürlüklerine zarar vermemek kaydıyla, veri sorumlusunun meşru menfaatleri için veri işlenmesinin zorunlu olması .”,

6.1 “Özel Nitelikli Kişisel Verilerin İşlenme Şartları” başlıklı 6 ıncı maddesi “Kişilerin ırkı, etnik

kökeni, siyasi düşüncesi, felsefi inancı, dini, mezhebi veya diğer inançları, kılık ve kıyafeti, dernek, vakıf ya da sendika üyeliği, sağlığı, cinsel hayatı, ceza mahkûmiyeti ve güvenlik tedbirleriyle ilgili

4 / 14verileri ile biyometrik ve genetik verileri özel nitelikli kişisel veridir . Özel nitelikli kişisel verilerin ,

ilgilinin açık rızası olmaksızın işlenmesi yasaktır .

Birinci fıkrada sayılan sağlık ve cinsel hayat dışındaki kişisel veriler, kanunlarda öngörülen hâllerde ilgili kişinin açık rızası aranmaksızın işlenebilir… ”, 7. 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun, “Duruşmanın Sona Ermesi ve Hüküm” kenar başlıklı 223’üncü maddesinde; “Duruşmanın sona erdiği açıklandıktan sonra hüküm verilir .

Beraat, ceza verilmesine yer olmadığı, mahkûmiyet, güvenlik tedbirine hükmedilmesi, davanın reddi ve düşmesi kararı, hükümdür …”,

7.1 “Elektronik İşlemler” başlıklı 38/A maddesinde “ Her türlü ceza muhakemesi işlemlerinde

Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) kullanılır . Bu işlemlere ilişkin her türlü veri, bilgi, belge ve karar, UYAP vasıtasıyla işlenir, kaydedilir ve saklanır . Kanunlarda gösterilen istisnalar hariç olmak üzere, dosyalar güvenli elektronik imza kullanılarak UYAP’tan incelenebilir ve her türlü ceza muhakemesi işlemi yapılabilir . Bu Kanun kapsamında fiziki olarak hazırlanması öngörülen her türlü belge ve karar elektronik ortamda düzenlenebilir, işlenebilir, saklanabilir ve güvenli elektronik imza ile imzalanabilir . Güvenli elektronik imza ile imzalanan belge ve kararlar diğer kişi veya kurumlara elektronik ortamda gönderilir . Güvenli elektronik imza ile imzalanarak gönderilen belge veya kararlar, gerekmedikçe fiziki olarak ayrıca düzenlenmez ve ilgili kurum ve kişilere gönderilmez . Elektronik imzalı belgenin elle atılan imzalı belgeyle çelişmesi halinde UYAP’ta kayıtlı olan güvenli elektronik imzalı belge geçerli kabul edilir . Güvenli elektronik imza ile imzalanan belge ve kararlarda, mühürleme işlemi ile kanunlarda birden fazla nüshanın düzenlenmesini öngören hükümler uygulanmaz . Zorunlu nedenlerle fiziki olarak düzenlenmiş belge veya kararlar, yetkili kişilerce taranarak UYAP’a aktarılır ve gerektiğinde ilgili birimlere elektronik ortamda gönderilir . Elektronik ortamdan fiziki örnek çıkartılması gereken hallerde tutanak veya belgenin aslının aynı olduğu belirtilerek hâkim, Cumhuriyet savcısı veya görevlendirilen yetkili kişi tarafından imzalanır ve mühürlenir . Elektronik ortamda yapılan işlemlerde süre gün sonunda biter .

Yargı birimlerinin ihtiyaç duyduğu nüfus, tapu, adlî sicil kaydı gibi dış bilişim sistemlerinden

UYAP vasıtasıyla temin edilen bilgi, belge ve kayıtlar, zorunlu olmadıkça ayrıca fiziki olarak istenilmez . UYAP’tan dış bilişim sistemlerine gönderilen bilgi ve belgeler ayrıca zorunlu olmadıkça fiziki ortamda gönderilmez . Ceza muhakemesi işlemlerinin UYAP’ta yapılmasına dair usul ve esaslar, Adalet Bakanlığı tarafından çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir .”,

7.2 “Hükmün Açıklanması Ve Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması” kenar başlıklı 231

‘inci maddesinde; “…Hükmün açıklanmasının geri bırakılması, kurulan hükmün sanık hakkında bir hukukî sonuç doğurmamasını ifade eder … Denetim süresi içinde kasten yeni bir suç işlenmediği ve denetimli serbestlik tedbirine ilişkin yükümlülüklere uygun davranıldığı takdirde, açıklanması geri bırakılan hüküm ortadan kaldırılarak, davanın düşmesi kararı verilir . Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı, bunlara mahsus bir sisteme kaydedilir . Bu kayıtlar , ancak bir soruşturma veya kovuşturmayla bağlantılı olarak Cumhuriyet savcısı, hâkim veya mahkeme tarafından istenmesi halinde, bu maddede belirtilen amaç için kullanılabilir …”, 8. 5352 sayılı Adli Sicil Kanunu’nun, “Diğer bilgilerin kaydı” kenar başlıklı 6’ncı maddesinin birinci fıkrasında; “Kamu davasının açılmasının ertelenmesine ve hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ilişkin kararlar , ancak bir soruşturma veya kovuşturmayla bağlantılı olarak mahkeme, hâkim, askerî hâkim, Cumhuriyet Başsavcılığı veya askerî savcılık tarafından istenmesi halinde verilmek üzere kaydedilir”, 9. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “Genel ve Özel Şartlar” başlıklı 48 ıncı maddesinde “Devlet memurluğuna alınacaklarda aşağıdaki genel ve özel şartlar aranır .

A) Genel şartlar :

5 / 14…

Kamu haklarından mahrum bulunmamak, Ceza Kanununun 53 üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiş olsa bile; kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıl veya daha fazla süreyle hapis cezasına ya da affa uğramış olsa bile devletin güvenliğine karşı suçlar, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, (…)zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama veya kaçakçılık suçlarından mahkûm olmamak

…

Güvenlik soruşturması ve/veya arşiv araştırması yapılmış olmak… ”, 10. 4045 sayılı Güvenlik Soruşturması, Bazı Nedenlerle Görevlerine Son Verilen Kamu

Personeli İle Kamu Görevine Alınmayanların Haklarının Geri Verilmesine Ve 1402 Numaralı

Sıkıyönetim Kanununda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun’un 1 inci maddesinde;

“Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması; kamu kurum ve kuruluşlarında, yetkili olmayan kişilerin bilgi sahibi olmaları halinde devlet güvenliğinin, ulusal varlığın ve bütünlüğün, iç ve dış menfaatlerin zarar görebileceği veya tehlikeye düşebileceği bilgi ve belgelerin bulunduğu gizlilik dereceli birimler ile askeri, emniyet ve istihbarat teşkilatlarında çalıştırılacak kamu personeli ve ceza infaz kurumları ve tutukevlerinde çalışacak personel hakkında yapılır . Devletin güvenliğini, ulusun varlığını ve bütünlüğünü iç ve dış menfaatlerinin zarar görebileceği veya tehlikeye düşebileceği bilgi ve belgeler ile gizlilik dereceli kamu personeli ile meslek gruplarının tespiti, birim ve kısımların tanımlarının yapılması, güvenlik soruşturmasının ve arşiv araştırmasının usul ve esasları ile bunu yapacak merciler ve üst kademe yöneticilerinin kimler olduğu Bakanlar Kurulu

Kararı ile yürürlüğe konulacak yönetmelik ile düzenlenir .” 11. Cumhuriyet Başsavcılıkları İle Adli Yargı İlk Derece Ceza Mahkemeleri Yazı İşleri

Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin “UYAP’ın Kullanım Esasları” başlıklı 5 inci maddesinde “Cumhuriyet başsavcılığı ve mahkemelerin iş süreçlerindeki veri, bilgi ve belge akışı ile dokümantasyon işlemleri, bu işlemlere ilişkin kayıt, dosyalama, saklama ve arşivleme ile entegrasyon sağlanmış dış birimlerle yapılacak bütün işlemler UYAP ortamında gerçekleştirilir .

Tüm veriler eksiksiz ve doğru bir şekilde UYAP’ a kaydedilir . Tutanak, belge ve kararlar elektronik ortamda düzenlenir ve güvenli elektronik imza ile imzalanır . Bu evrak, UYAP kapsamındaki birimlere elektronik ortamda gönderilir . Zorunlu olmadıkça ayrıca fizikî olarak gönderilmez . Yargı birimlerinin ihtiyaç duyduğu nüfus, tapu, adlî sicil kaydı gibi dış bilişim sistemlerinden UYAP vasıtasıyla temin edilen bilgi, belge ve kayıtlar, zorunlu olmadıkça ayrıca fizikî olarak istenilmez .

UYAP’ tan dış bilişim sistemlerine gönderilen bilgi ve belgeler zorunlu olmadıkça ayrıca fizikî ortamda gönderilmez . Zorunlu nedenlerle fizikî olarak düzenlenen tutanak, belge ve kararlar, engelin ortadan kalkmasından sonra derhâl elektronik ortama aktarılır . Yetkili kişilerce güvenli elektronik imza ile imzalanarak UYAP’ a kaydedilir ve gerektiğinde UYAP üzerinden ilgili birimlere iletilir . Bu şekilde elektronik ortama aktarılarak ilgili birimlere iletilen tutanak, belge ve kararların asılları mahallinde saklanır, ayrıca fizikî olarak gönderilmez . Ancak, tutanak, belge ve kararın aslının incelenmesinin zorunlu olduğu hâller saklıdır . Elektronik ortama aktarılması imkânsız olan belgeler ise fizikî ortamda saklanır ve gerektiğinde fizikî olarak gönderilir . UYAP üzerinden hazırlanarak güvenli elektronik imza ile imzalanmış evrakın elektronik ortamda gönderilememesi hâlinde; tutanak, belge ve kararın fizikî örneği alınıp, güvenli elektronik imza ile imzalanmış aslının aynı olduğu belirtilerek Cumhuriyet savcısı, hâkim veya görevlendirdiği yazı işleri müdürü tarafından imzalanmak suretiyle gönderilir . Cumhuriyet başsavcılığı ve mahkemelere fizikî olarak verilen veya gönderilen her türlü evrak, UYAP’ a aktarılarak kaydedilir ve ilgili birime gönderilir .

Gelen evraktan sorumlu personel, UYAP üzerinden iş listesine gelen evrakı derhâl ilgilisine aktarır .

Cumhuriyet savcısı veya hâkimin onayını gerektiren evrak ilgilinin iş listesine yönlendirilir .

6 / 14Cumhuriyet başsavcısı, Cumhuriyet başsavcıvekili, Cumhuriyet savcısı, hâkim, yazı işleri müdürü,

zabıt kâtibi ve diğer personel iş listesini kontrol etmek ve işin gereklerini yerine getirmekle yükümlüdür . Kanunlarda gösterilen istisnalar hariç olmak üzere, dosyalar güvenli elektronik imza kullanılarak UYAP’ tan incelenebilir ve her türlü ceza muhakemesi işlemi yapılabilir . Mağdur, şikâyetçi, suçtan zarar gören, katılan, şüpheli, sanık, müdafii, vekil ve bilirkişi ile diğer ilgililer güvenli elektronik imza ile imzalamak suretiyle Cumhuriyet başsavcılığı ve mahkemelere UYAP’ tan bilgi ve belge gönderebilirler . Elektronik imzalı belgenin elle atılan imzalı belgeyle çelişmesi halinde UYAP’ ta kayıtlı olan güvenli elektronik imzalı belge geçerli kabul edilir . Güvenli elektronik imza ile imzalanan belge ve kararlarda, mühürleme işlemi ile kanunlarda birden fazla nüshanın düzenlenmesini öngören hükümler uygulanmaz . Süre; elektronik ortamda yapılan işlemlerde gün sonunda, fizikî ortamda yapılan işlemlerde mesai saati sonunda biter .”,

11.1 “Kayıtlar” başlıklı 56. Maddesinde;

“Mahkemelerce, aşağıda gösterilen kayıtların UYAP’ta tutulması zorunludur :

…

ı) Karar kaydı, …

l) Koruyucu ve destekleyici tedbir kararları kaydı…”,

11.2 “Karar kaydı” başlıklı 67 inci maddesinde” Mahkemece verilen karara ilişkin işlemlerin

safahatının işlendiği kayıttır . Bu kayıt; sıra numarası, esas numarası, karar tarihi, sanığın kimlik bilgileri, suçun türü, kararı veren mahkemenin başkan ve üyeleri ile hâkim ve Cumhuriyet savcısı, karar türü, tarafların kanunî temsilcileri ile vekil ve müdafiin kimlik bilgileri, karar sonucu ile düşünceler sütunlarını içerir .”, 12. 12/ 4/ 2000 tarihli ve 24018 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Güvenlik Soruşturması ve

Arşiv Araştırması Yönetmeliğinin “Tanımlar” başlıklı 4 üncü maddesinde; “…(f)Arşiv araştırması : Kişinin kolluk kuvvetleri tarafından halen aranıp aranmadığının, kolluk kuvvetleri ve istihbarat ünitelerinde ilişiği ile adli sicil kaydının ve hakkında herhangi bir tahdit olup olmadığının mevcut kayıtlardan saptanmasını, (g) Güvenlik soruşturması : Kişinin kolluk kuvvetleri tarafından halen aranıp aranmadığının, kolluk kuvvetleri ve istihbarat ünitelerinde ilişiği ile adli sicil kaydının ve hakkında herhangi bir tahdit olup olmadığının, yıkıcı ve bölücü faaliyetlerde bulunup bulunmadığının, ahlaki durumunun, yabancılar ile ilgisinin ve sır saklama yeteneğinin mevcut kayıtlardan ve yerinden araştırılmak suretiyle saptanması ve değerlendirilmesini,” ,

12.1 “Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasında araştırılacak hususlar” kenar başlıklı 11

inci maddesinde; “Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasında kişinin içinde bulunduğu ortam

da dikkate alınarak :

a) Kimlik kontrolü, kimlik kayıtlarının doğruluk derecesi, uyrukluğu, geçmişte yabancı bir devletin uyrukluğuna girip girmediği, b) Kolluk kuvvetleri tarafından halen aranıp aranmadığı, kolluk kuvvetlerinin ve istihbarat ünitelerinin arşivlerinde bilgiler bulunup bulunmadığı, adli sicil kaydının ve hakkında bir tahdidin olup olmadığı, c) Yıkıcı faaliyetlerde bulunup bulunmadığı ve 5816 sayılı Atatürk Aleyhine İşlenen Suçlar

Hakkında Kanuna ve Atatürk ilke ve inkılaplarına aykırı davranıp davranmadığı .

7 / 14d) Şeref ve haysiyetini ihlal edecek ve görevine yansıyacak şekilde kumara, uyuşturucuya, içkiye,

paraya ve aşırı bir şekilde menfaatine düşkün olup olmadığı, ahlak ve adaba aykırı davranıp davranmadığı, e) Yabancılarla, özellikle hasım ve hasım olması muhtemel Devlet mensupları ve temsilcileriyle ilgili derecesinin iç yüzü ve nedeni, f) Sır saklama yeteneğinin olup olmadığı, araştırılır .” hükümleri mevcuttur .

IV. KAMU DENETÇİSİ YAHYA AKMAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ

13. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; idarenin UYAP Bilişim Sistemindeki kayıtların silinemeyeceğine yönelik işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı değerlendirilerek, başvurunun reddi yönünde hazırlanan “Ret Karar Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur .

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 14. Başvurucu , 1 numaralı paragrafta ayrıntılarına yer verilen başvurusunda ; Gerze

Asliye Ceza Mahkemesi’nin Esas Karar numaralı dosyasında verilen kararın kesinleşmesi ile birlikte Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğüne bizzat başvuru yaptığını ve arşiv kaydından söz konusu kararın silindiğini, ancak UYAP Vatandaş Portalından sorgulama yaptığında mahkeme dosyasının görüldüğünü ve sonuç kısmında da kararın kesinleşmesine rağmen “karar verilmedi” ibaresinin bulunduğunu, Sağlık Bakanlığı’nın 2017/ 3 Merkezi Ataması ile Kastamonu

İline atamasının yapıldığını, 4 aydır güvenlik soruşturmasının sonuçlanmadığını, kararın düşürüldüğüne dair belgeleri Kuruma sunduğunu, hala arşiv ve güvenlik soruşturmasının devam ettiğini, her ne kadar Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması kararı memuriyete engel teşkil etmese de, bilgilerin eksikliğinin atamasının yapılmasını geciktirmekte olduğunu belirterek; hakkında verilip kesinleşen Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması Kararının UYAP sisteminden silinmesini talep etmektedir .

15. Başvuran hakkında UYAP Bilişim Sisteminde yapılan araştırmada Gerze Asliye Ceza

Mahkemesinin esas sayılı dosyasında altı adet suç kaydının bulunduğu, bu suçlardan üç tanesine hükmün açıklanmasının geri bırakılması ve denetimli serbestlik kararı girildiği, diğer üç tanesine ise düşme kararı girildiği ve dosya durumunun kapalı olduğu, yine aynı

Mahkemenin esas sayılı dosyasında ise üç adet suç kaydı bulunduğu söz konusu dosyanın 16/ 06/ 2010 tarihinde karara çıktığı ancak bu üç adet suç kaydına herhangi bir karar bilgisi girilmediği ve dosya durumunun açık olduğu , Gerze Asliye Ceza Mahkemesinin esas sayılı dosyasında hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı ile düşme kararının kayıtlı olması nedeniyle söz konusu dosyanın emniyet birimleri ile paylaşılmadığı, yine aynı

Mahkemenin esas sayılı dosyasında her ne kadar üç adet suça karar bilgisi girilmemişse de dosyada karar numarası alınması ve gerekçeli karar evrakın hazırlanması nedeniyle bu dosya kapak bilgisinin de emniyet birimleri ile paylaşılmadığı , ayrıca Başvuranın

16. Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun

231 ‘inci maddesinde düzenlenmiş olup, kurulan hükmün sanık hakkında hukukî sonuç

doğurmamasını ifade etmektedir . Hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına hükmedilen kişi eğer denetim süresi içinde kasten yeni bir suç işlemez ve denetimli serbestlik

8 / 14ve gerektiğinde en seri ve sağlıklı biçimde ilgililere bildirilmesine dair usul ve esasları düzenleyen

5352 sayılı Adli Sicil Kanununda da Adlî sicil ve arşiv bilgilerinin gizli olduğu, bu bilgilerin,

görevlilerce açıklanamayacağı ve bu Kanun hükümlerine göre verilen kişi, kurum ve kuruluşlarca veriliş amacı dışında kullanılamayacağı, bir suça ilişkin soruşturma ve kovuşturma kapsamında adlî sicil ve arşiv kayıtlarında; mahkeme, hâkim, askerî hâkim, Cumhuriyet Başsavcılığı ve askerî savcılık doğrudan doğruya, kolluk ve diğer kamu kurum ve kuruluşlarının ise Adalet Bakanının onayı ile, sorgulama yapılabileceği, gerçek kişilerin de kendileriyle ilgili adli sicil ve arşiv kayıtlarını, Adalet Bakanlığının belirleyeceği usul ve esaslar çerçevesinde ve güvenli kimlik doğrulama araçlarını kullanarak sorgulayabilecekleri ve sonucu fiziki veya elektronik ortamda merciine verebilecekleri, kamu kurum ve kuruluşlarının ise, mevzuatın adli sicil ve arşiv kaydı alınmasını öngördüğü hallerde, Adalet Bakanlığının belirleyeceği usul ve esaslar çerçevesinde ilgili kişiler hakkında adli sicil ve arşiv kayıtlarında sorgulama yapabileceği belirtilerek; hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ilişkin kararların, ancak bir soruşturma veya kovuşturmayla bağlantılı olarak mahkeme, hâkim, askerî hâkim, Cumhuriyet Başsavcılığı veya askerî savcılık tarafından istenmesi halinde verilmek üzere kaydedileceğini hüküm altına almıştır .

24. Hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ilişkin karar adli sicil kaydına değil bu kararlara mahsus ayrı bir sisteme kaydedilmektedir . Dolayısı ile adli sicil kaydında kişinin hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı aldığı gözükmemektedir . Hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına hükmedilen kişi denetim süresi bittikten söz konusu kararın kaldırılmasını mahkemeden istemesi halinde, mahkeme, denetim süresi içinde kasten yeni bir suç işlememiş ve denetimli serbestlik tedbirine ilişkin yükümlülüklerine uygun davranmışsa, kişi hakkında açıklanması geri bırakılan hükmü ortadan kaldırarak, davanın düşmesi kararı vermektedir . Söz konusu husus yine 5271 sayılı Ceza Muhakemesi

Kanununun 231 inci maddesinin 10 uncu fıkrasında “Denetim süresi içinde kasten yeni bir suç işlenmediği ve denetimli serbestlik tedbirine ilişkin yükümlülüklere uygun davranıldığı takdirde, açıklanması geri bırakılan hüküm ortadan kaldırılarak, davanın düşmesi kararı verilir .” Şeklinde de belirtilmiştir . Davanın düşmesi kararı aynı Kanun’un 223 üncü maddesi gereğince hüküm ve duruşmayı sona erdiren bir sebep olup 5352 sayılı Adli Sicil Kanunu’nun “adli sicile kaydedilecek bilgiler” başlıklı 4 üncü maddesi gereğince adli sicile kaydedilecek bilgilerden de değildir .

25. Başvuruya konu hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına kararının 6698 sayılı Kişisel

Verilerin Korunması Kanunu kapsamında özel nitelikli kişisel veri olduğu ancak kanunlarda öngörülen hallerde kişisinin açık rızası aranmaksızın işlenebileceği, söz konusu özel nitelikli verinin de kişisel verilerin korunmasına ilişkin temel ilkelere aykırı bir işlem yapılmadan işlendiği, amaçla sınırlı ve ölçülü olduğu, UYAP sisteminde yer alan söz konusu bilginin emniyet birimleri ile paylaşılmadığı, kişinin Vatandaş Portal Bilgi Sistemi’ne Elektronik İmza, E-DevIet Şifresi ve GSM numarasına tanımlanmış Mobil İmza ile giriş yapabildiği, Vatandaş

Portala e-devlet şifresi ile girilmesi halinde ilgili alanlara Mahkeme bilgilerinin girilmesi sonucunda dosya kapak bilgilerine, elektronik imza veya mobil imza ile giriş yapılması halinde ise kişinin hakkında açılan tüm davaların içerik bilgilerine ulaşabildiği, yetkisiz kişilerin söz konusu karar bilgisine ulaşamadığı birlikte değerlendirildiğinde; kişisel verilerin korunmasını isteme hakkı kapsamında da bir ihlal tespit edilmemiştir . (bkz : Kamu Denetçiliği Kurumu 27/ 07/ 2017 tarihli ve 2017/ 1249 başvuru numaralı Ret Kararı)

26. T .C Anayasasının 141 nci maddesinin son fıkrasının; “Davaların en az giderle ve mümkün olan süratle sonuçlandırılması, yargının görevidir .” hükmü ve 15/ 05/ 2001 tarih ve 4674 Sayılı Adalet

Bakanlığının Teşkilât Ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek

Kabulü Hakkında Kanun İle Genel Kadro Ve Usulü Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Eki

Cetvellerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 7. maddesi ile eklenen 2992 Sayılı Kanunun

11 / 1422/A maddesi hükmü gereğince bilgi ve belge alış verişini elektronik ortama taşımak, idarî ve

yargısal süreçte mükerrer yapılan işlemlerle gereksiz uygulamaları, ara süreçleri ortadan kaldırmak, sürat ve kolaylıklar sağlayarak, iş yoğunluğunu azaltmak, personel açığından kaynaklanan sıkıntıları en aza indirmek, posta ve kırtasiye gibi masraflardan tasarruf sağlamak, elektronik ortamda haberleşme sayesinde haftalar süren yazışmaları kısa sürede yapabilmek, elektronik dosyalama sayesinde adli bilgi ve belgeleri güvenli ortamda saklayabilmek dolayısı ile adalet hizmetlerinin en iyi şekilde yürütülmesi için, Ulusal Yargı Ağı

Projesi’nin (UYAP) uygulanmasına geçilmesi kararı verilmiş olup bu kapsamda 2008 yılında Türk

Adalet Bakanlığı’nın bir genelgesi ile adli yazışmaların elektronik ortamda yapılması zorunlu hale getirilmiş, diğer kurum ve kuruluşların bilgi sistemleriyle entegrasyonlar gerçekleştirilmiş olup bugün itibariyle sistem yargı birimlerinin yaklaşık % 100’ünde işletimde olup, her türlü yargısal ve idari faaliyetler elektronik ortamda yürütülmektedir . Elektronik imza alt yapısına uygun olarak geliştirilen bu sistemde yargı ve yargı destek birimleri arasında tam entegrasyon ve merkezi elektronik ortamda tutulan arşiv sayesinde , doğru ve tutarlı bilgiler, mevzuatın tanıdığı yetkiler çerçevesinde, güncel halleri, değişmez ve güvenli bir şekilde veri tabanında saklanmakta olup, başta hâkim ve savcılar ile yargı personeli olmak üzere tüm kullanıcıların paylaşımına açılarak, kullanıcıların bu bilgilere ihtiyaç duyduklarında hızlı ve kolayca ulaşmaları sağlanmıştır . Ancak sistemde yetkisiz erişimlere de izin verilmemektedir .

( http : //www .uyap .gov.tr/ erişim tarihi : 09/ 11/ 2017)

27. Adalet Bakanlığı “5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunun 38/A maddesinin her türlü ceza muhakemesi işlemlerinde Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sisteminin (UYAP) kullanılacağı, bu işlemlere ilişkin her türlü veri, bilgi, belge ve kararların UYAP’a kaydedilerek saklanacağı ve bu işlemlerin

UYAP’ta yapılmasına dair usul ve esasların ise Adalet Bakanlığı tarafından çıkarılacak yönetmelikle düzenleneceği, bu kapsamda çıkarılan Cumhuriyet Başsavcılıkları ile Adli Yargı İlk

Derece Ceza Mahkemeleri Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 5 inci maddesinin birinci fıkrasının Cumhuriyet başsavcılığı ve mahkemelerin iş süreçlerindeki veri, bilgi ve belge akışı ile bu işlemlere ilişkin kayıt, dosyalama, saklama ve arşivleme işlemlerinin, ayrıca entegrasyon sağlanmış dış birimlerle yapılacak bütün işlemlerin UYAP ortamında gerçekleştirileceği, 56 ıncı maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendinde; mahkemelerce verilen kararların UYAP’ta tutulmasının zorunlu olduğu, 67 nci maddesinin ikinci fıkrasında ise; UYAP’ta tutulacak karar kaydının; sıra numarası, esas numarası, karar tarihi, sanığın kimlik bilgileri, suçun türü… . Hususlarını içereceği, 5320 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun Yürürlük ve Uygulama

Şekli Hakkında Kanunun 16 ncı maddesinde; Şüpheli ve sanıkla ilgili olarak verilen soruşturma ve kovuşturmayı sona erdiren kesinleşmiş kararların, soruşturmada görev alan kolluk birimlerine bildirileceği , 2559 sayılı Polis Vazife ve Salahiyet Kanununun 2/ 1, 4/A, 13/ 1son ve Ek 6 ncı maddelerine göre önleyici kolluk faaliyetleri ile durdurma, kimlik sorma, suçüstü hâlleri, hakkında yakalama veya tutuklama kararı olanları tespit etme ve sözlü ihbarları değerlendirme vb . şekilde görev, yetki ve sorumlulukları bulunan kolluk kuvvetleri, bu maddelerde yazılı görevleri yerine getirirken 15 no.lu paragrafın (b) ve (c) bentlerinde açıklanan mevzuat hükümleri doğrultusunda

UYAP’ta bulunan kişisel verileri, suçun işlenmesini önlemek ve işlenmiş suçların faillerini ortaya çıkarmak için kullanma yetkisine sahip olduğu, 5682 sayılı Pasaport Kanununun 22 nci maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında; yurt dışına çıkmaları mahkemelerce yasaklananlara,… pasaport veya seyahat vesikası verilemeyeceği, bu durumda olanların açık kimlikleri ve tahdit sebebinin, ilgili daireler tarafından mahallin polis makamlarına bildirileceği , Ateşli Silahlar ve Bıçaklar İle Diğer

Aletler Hakkında Yönetmeliğin 16 ncı maddesinde hangi suçlardan dolayı mahkemelerce hakkında mahkûmiyet kararı verilen kişilere silah ruhsatı verilemeyeceği ile verilmiş ruhsatların iptal edileceği Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Yönetmeliğinin 11 inci maddesinde; kişilerin güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasında kolluk kuvvetleri tarafından halen aranıp aranmadığının,… adli sicil kaydının ve hakkında bir tahdidin olup olmadığının,… araştırılacağı”

12 / 14hükümleri uyarınca kişisel verileri UYAP’ ta saklayıp, dış birimlerle paylaşmaktadır . (bkz :

Kamu Denetçiliği Kurumu 03/ 12/ 2014 tarihli ve 2014/ 2832 başvuru numaralı Tavsiye Kararı)

28. Başvuranın iddiaları, idarenin konuyla ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat, Kurumumuz kararları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Gerze Asliye Ceza

Mahkemesinin esas sayılı dosyasında hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı ile düşme kararının kayıtlı olması nedeniyle dosyanın emniyet birimleri ile paylaşılmadığı, yine aynı

Mahkemenin esas sayılı dosyası hakkında ise her ne kadar üç adet suça karar bilgisi girilmemişse de dosyada karar numarası alınması ve gerekçeli karar evrakın hazırlanması nedeniyle bu dosya kapak bilgisinin de emniyet birimleri ile paylaşılmadığı , ayrıca başvuranın

TC Kimlik numarası ile emniyet birimleri ile paylaşılan dosya kapak bilgilerine ilişkin hazırlanan sorgu (sql) çalıştırıldığında da söz konusu dosya bilgilerinin emniyet birimleri ile paylaşılmadığı, Adli sicil kaydında dahi özel bir yere kaydedilen ve yalnızca kanunda belirtilen amaç kapsamında kullanılabilen ve söz konusu kararın sanık hakkında hukukî sonuç doğurmaması anlamına gelen hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının kişinin atanacağı kadro için yapılan güvenlik soruşturmasının sonucunda dikkate alınmadığı nitekim, şikayetçi hakkında yapılan güvenlik soruşturmasının 21/ 08/ 2017’de sonuçlandığı ve 27/ 08/ 2017’de Kastamonu Hanönü 1

Nolu Acil Sağlık Hizmetleri İstasyonunda 657/ 4-B memur olarak görevine başladığı, artık konuyla ilgili güvenlik soruşturmasını etkileyecek bir durumun olmadığı , UYAP Bilişim

Sistemi’nde bulunan kayıtların, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 38/A ve Hukuk

Muhakemeleri Kanununu 445/ 1 maddeleri gereğince tutulması ve saklanması zorunlu olan kayıtlar olduğu, UYAP Bilişim Sistemi’nden önce de verilen kararlara dair dosya bilgilerinin fiziki arşivlerde saklandığı gibi UYAP Bilişim Sistemi’nde tutulan kayıtların ve dosya bilgilerinin de ihtiyaç duyulması halinde yeniden görülebilmesi amacıyla saklandığı , bu bilgi ve belgelere mevzuatın tanıdığı yetkiler çerçevesinde, ihtiyaç duyduklarında başta hâkim ve savcılar ile yargı personeli olmak üzere tüm kullanıcıların hızlı ve kolayca ulaşımının sağlanması, yetkisiz erişimlere izin verilmemesi, Vatandaşların Adliyelere gitmeden Vatandaş

Portal Bilgi Sistemi’ne Elektronik İmza, E-DevIet Şifresi ve GSM numarasına tanımlanmış

Mobil İmza ile giriş yapabildiği, Vatandaş Portala e-devlet şifresi ile girilmesi halinde ilgili alanlara Mahkeme bilgilerinin girilmesi sonucunda dosya kapak bilgilerine, elektronik imza veya mobil imza ile giriş yapılması halinde ise vatandaşların haklarında açılan tüm davaların içerik bilgilerine ulaşabildiği, söz konusu hizmetlerin verilmesinin, hem vatandaşlar açısından adliyelere gelmeden işlem yapma imkânı sağlayarak zaman kayıplarının önüne geçilmesine hem de

Mahkemeler açısından iş yükü yoğunluğunun azalmasına, zaman kayıplarının önüne geçilmesine olumlu etki sağladığı, Vatandaş Portal’a girişlerde istenilen imza ve şifrelerin şahısların kendilerine ait olan imza ve şifreler olması ve bu imza ve şifrelerin vatandaşlar tarafından üçüncü kişilerle paylaşılmadığı sürece portala kendileri dışında üçüncü şahısların giriş yapamadığı , yine vatandaş portaldan dava bilgilerine davanın tarafları dışında üçüncü kişilerin erişiminin de mümkün olmadığı değerlendirilerek; idarenin UYAP Bilişim Sistemindeki kayıtların silinemeyeceğine yönelik işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır .

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 29. İyi yönetim ilkelerine 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan

Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında

Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup, söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; Adalet Bakanlığı Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığı’ndan istenilen bilgi ve belgelerin Kurumumuza süresi içinde ve gerekçeli olarak gönderildiği, bu bakımdan kanunlara uygunluk ilkesine uygun davranıldığı, ancak idarenin, başvurana yönelik 21/ 07/ 2017 tarihli cevabi yazısında , karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine uymadığı

13 / 14anlaşılmış olup, bu ilkeye uyması beklenmektedir .

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

30. 14/ 06/ 2012 tarihli ve 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu “Ret

Kararı”nın başvurana tebliği tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup, Ankara İdare Mahkemesi’ne yargı yolu açıktır .

VII. KARAR

Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN REDDİNE;

Bu Kararın Başvurana ve ADALET BAKANLIĞINA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi .

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi