|
ÖZET: Bu Danıştay kararı, başvuranın uygulamalı sınavdan aldığı 42 puanla başarısız sayılmasını ve mülakat sınavına katılma talebinin reddedilmesini konu almaktadır. Başvuran, sınavda başarılı olduğunu iddia etmesine rağmen, Milli Saraylar İdaresi Başkanlığı’nın belirlediği 60 baraj puanının altında kaldığı için başarılı adaylar arasında yer almamıştır. İdare, başvuranın itirazını değerlendirerek, sınav sonucunu değiştirecek bir durumun bulunmadığını belirlemiştir.
Kararda, sınavın nesnelliği ve şeffaflığı açısından önemli hususlara da değinilmektedir. Sınav komisyonunun verdiği puanların gerekçelendirilmemesi ve sınavın ses ve görüntü ile kaydedilmemesi gibi eksiklikler tespit edilmiştir. Ancak, bu eksikliklerin başvuranın haklı bir beklenti oluşturmadığı sonucuna varılmıştır. Nihayetinde, başvuranın talebi reddedilmiş, ancak gelecekteki sınavlarda şeffaflık ve hesap verilebilirlik ilkelerine uygun tedbirlerin alınması tavsiye edilmiştir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2022/13024-S.22.19940
BAŞVURU NO : 2022/9053
KARAR TARİHİ : 07/10/2022
KISMEN TAVSİYE KISMEN RET KARARI ,TCKN:
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : MİLLİ SARAYLAR İDARESİ BAŞKANLIĞI
Uygulamalı sınavın iptal edilmesi talebi hakkındadır.
BAŞVURUNUN KONUSU :
BAŞVURU TARİHİ : 24/06/2022
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran, 20.05.2022 tarihinde gerçekleştirilen Destek Personeli (Temizlik Görevlisi) uygulama sınavına Beylerbeyi Sarayında katıldığını, tarafına yöneltilen bilgilendirme sorularında, temizlik malzemelerinden paspasla yer temizliği yaptığını ve temizlik kovasına paspası doğru bir şekilde sıktığını, sorulan sorulara doğru cevap verdiğini ve uygulama sınavını tam ve doğru olarak yaptığını ve Komisyon heyetini selamlayıp uygulama sınavını bitirdiğini, 14.06.2022 tarihinde açıklanan uygulama sınavı sonucunda 42,00 puan aldığını ve başarısız olduğunu öğrendiğini belirterek mülakat sınavına katılmayı talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Cumhurbaşkanlığı Milli Saraylar İdaresi Başkanlığı Personel Dairesi Başkanlığından tarafından gönderilen 10/08/022 tarihli ve E- sayılı yazı ve eklerinde özetle;
2022 yılında Başkanlığa tahsis edilen 52 Destek Personeli (Temizlik Görevlisi) olmak üzere toplam 144
adet sözleşmeli personel pozisyonu için, Milli Saraylar İdaresi Başkanlığına Sözleşmeli Personel
Alınmasında Uygulanacak Usul Ve Esaslar kapsamında web sitesi (www.millisaraylar.gov.tr) ve
Cumhurbaşkanlığı İnsan Kaynakları Ofisi’ne ait Kariyer Kapısı (www.isealimkariyerkapisi.cbiko.gov.tr)
internet sitesinde 24.04.2022 son başvuru tarihli olarak sınav ilanı yapıldığını, Milli Saraylar İdaresi
Başkanlığına sözleşmeli personel alım sürecini ve çalıştırılma usullerini belirleyen “Milli Saraylar İdaresi
Başkanlığında Çalıştırılacak Sözleşmeli Personele İlişkin Usul ve Esaslar”(Bundan sonra Usul ve Esaslar olarak anılacaktır) Milli Saraylar İdaresi Başkanlığı Makamının 31/12/2019 tarihli ve sayılı Onayı ile yürürlüğe konulduğunu, söz konusu adaylara uygulamalı sınav yapmak üzere anılan Usul ve Esaslar’ın 6 ncı maddesinin (2) nci fıkrasında yer alan “Uygulama sınavları Başkanın başkanlığında kurulacak komisyon veya meslek gruplarına göre Başkanın uygun göreceği uzman kişilerden oluşturulur.” hükmü gereğince Başkanlık Makamının 12.05.2022 tarihli ve E-
sayılı Onayı ile beş ayrı komisyon teşkil edildiği, belirtilen esaslar çerçevesinde, Usul ve
Esasların 7’nci maddesinin (3)’üncü fıkrasında yer alan “Uygulamalı sınav, giriş sınavı duyurusunda belirtilen usulde gerçekleştirilir.” hükmü gereğince uygulamalı sınav usulü sınav ilanı metninin 5.1.2.
maddesinde; “5.1.2. Uygulamalı sınavda adayların; a) İş Sağlığı ve Güvenliği Kurallarına Uyma Bilinci b)
Alet Edevat Seçme Ve Kullanma Becerisi c) Malzeme Seçme Ve Kullanma Becerisi d) Zamanı Kullanma
Becerisi e) İşin Niteliğine Uygun Yapılması Becerisi yönlerinden değerlendirilerek yukarıda yazılı özelliklerin her biri için 20 puan verilmek suretiyle değerlendirilir.” şeklinde belirtildiği, tüm adaylara aynı soruların sorulduğu, adı geçene 20.05.2022 tarihinde 4.Uygulamalı Sınav Komisyonunca yapılan uygulamalı sınavda, sınav konu başlıklarına ilişkin Sınav Kurulu başkan ve üyelerinin yaptıkları değerlendirme neticesinde yüz tam puan üzerinden verdikleri puanların aritmetik ortalamasının 42 olduğu, bu nedenle, almış olduğu puan Usul ve Esaslar gereği başarılı olmak için alınması gereken 60 baraj puanının altında kaldığı, 14/06/2022 tarihinde resmi web adresinden ilan edilen sonuçlara göre başarılı adaylar arasında yer almadığı açıklamalarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği
Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikayetleri inceler.”, 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”, 5. Milli Saraylar İdaresi Başkanlığına Sözleşmeli Personel Alınmasında Uygulanacak Usul ve
Esasların “Sınav komisyonunun oluşturulması” başlıklı 6 ncı maddesinde; “(1) Sınav başvurularının incelenmesi, sınavların gerçekleştirilmesi, sonuçlarının tespiti ve adayların ilan edilen niteliklere uygunluğundan sorumlu olan sınav komisyonu Başkanın görevlendireceği bir başkan ve en az biri Personel
Dairesi Başkanlığı temsilcisi olmak üzere toplam beş kişiden oluşur. Öğretim üyeleri ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarından konusunda uzman kişiler de komisyon üyesi olarak görevlendirilebilirler. Ancak bu şekilde görevlendirilen üye sayısı ikiyi geçemez. Gerek duyulması halinde birden fazla komisyon oluşturulabilir. Yedek üyeler de aynı usulle belirlenir. Asıl üyelerden mazereti sebebiyle toplantıya katılamayacağı anlaşılan üyenin/üyelerin yerine Başkanının belirleyeceği yedek üye/üyeler katılır. (2)
Uygulama sınavları Başkanın başkanlığında kurulacak komisyon veya meslek gruplarına göre Başkanın uygun göreceği uzman kişilerden oluşturulur. (3) Sınav Komisyonunun başkan ve üyeleri; boşanmış olsalar dahi eşlerinin, üçüncü dereceye kadar (bu derece dâhil) kan ve ikinci dereceye kadar (bu derece dâhil) kayın hısımlarının katıldıkları sınavda görev alamazlar. (4) Sınav Komisyonu, üye tamsayısıyla toplanır ve oy çokluğu ile karar alır. (5) Sınav komisyonunun sekretarya hizmetleri Personel Dairesi Başkanlığı tarafından yürütülür.” 5.1. Anılan Usul ve Esasların “Giriş sınavı ve değerlendirme başlıklı 7 nci maddesinin 3. Fıkrasında; “(3) Uygulamalı sınav, giriş sınavı duyurusunda belirtilen usulde gerçekleştirilir.”
Düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMUBAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
6. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebinin kabulü ve tavsiyede bulunulması yönünde öneri, Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 7. Başvuran, uygulamalı sınavdan başarılı olarak mülakat sınavına katılmayı talep etmektedir.
8. Cumhurbaşkanlığı Milli Saraylar İdaresi Başkanlığı sözleşmeli personel alımının Milli Saraylar İdaresi
Başkanlığına Sözleşmeli Personel Alınmasında Uygulanacak Usul Ve Esaslara göre yapılacağı düzenlenmiştir. İlgili düzenlemede uygulamalı sınavın ilanda belirtildiği gibi yapılacağı belirtilmiştir.
8.1. Söz konusu ilanda “5.1. UYGULAMALI SINAV 5.1.1. Uygulamalı Sınav ile ilgili duyurular, Başkanlığımız www.millisaraylar.gov.tr internet sitesinde “Duyurular/Milli Saraylar Personel Alımına
İlişkin Duyurular” bölümünde ilan edilecektir. Resmi internet sitesi üzerinden yapılan duyurular tebligat hükmündedir. İlgili adaylara ayrıca yazı ile bildirimde bulunulmayacak olup, söz konusu duyuruların takip edilmemesi nedeniyle oluşabilecek hak kayıplarından adayların kendileri sorumlu olacaktır. 5.1.2.
Uygulamalı Sınava girmeye hak kazanan adaylara ait günlük katılım listeleri, sınav yerleri, sınav tarihleri ve diğer bilgiler Başkanlığımız www.millisaraylar.gov.tr internet sitesinde ilan edilecektir. 5.1.3.
Uygulamalı sınav, uygulamalı sınav ilanında belirtilen usulde gerçekleştirilir. Uygulamalı sınavda başarılı sayılmak için, komisyon başkanı ve üyelerinin yüz tam puan üzerinden verdikleri puanların aritmetik ortalamasının en az 60 (altmış) olması şarttır. 5.1.4. Uygulamalı sınav sonuçları Başkanlığımızın www.millisaraylar.gov.tr internet sitesinde ilan edilecek olup, adaylara yazılı bildirim veya tebligat yapılmayacaktır. Ayrıca adaylar uygulama sınav sonuçlarına ilişkin bilgilerini Kariyer Kapısı üzerinden görüntüleyebilecektir. 5.1.5. Uygulama sınav sonuçları ile ilgili itirazlar uygulama sınav sonucunun ilan edilmesinden itibaren 5 (beş) iş günü içinde dilekçe ile şahsen veya posta yoluyla Başkanlığa yapılacaktır.
Postadaki gecikmeler dikkate alınmayacak, itiraz üzerine yapılan inceleme sonucu ilgililerin eposta adresine bildirilecektir. Süresi içinde yapılmayan itirazlar işleme alınmayacaktır. 5.1.6. Uygulamalı sınav öncesi adayların HES kontrolü yapılacaktır. Sınav yapılan tarihlerde COVID-19 testi pozitif olan ve karantina altında olan adaylar (temaslı karantinada olanlar dâhil) sınava alınmayacaktır. Sınav tarihinin en geç son günü itibariyle tedavisi tamamlanarak karantina süresi biten adaylar uygulama sınavının son günü gerekli tedbirler alınarak söz konusu sınava alınacaktır. Uygulamalı sınavın son gününde karantinası devam eden adaylara ayrıca Sınav Komisyonunca belirlenen gün ve saatte sınav yapılacaktır. 5.1.7. Sınava katılacak adaylar belirlendikten sonra sınav tarihi ve saati hakkında www.millisaraylar.gov.tr internet sitesinde açıklama yapılacaktır. Adayların, sınav saatinden en az yarım saat önce sınava girecekleri yerde hazır bulunmaları ve yanlarında fotoğraflı kimlik belgesi (nüfus cüzdanı veya Türkiye Cumhuriyeti Kimlik
Kartı veya sürücü belgesi veya süresi geçerli pasaport) ve HES kodu bulundurmaları gerekmektedir. Kimlik belgesinde fotoğraf ve kimlik numarası bulunmayan adaylar sınava alınmayacaktır.” şeklinde düzenleme yapıldığı anlaşılmıştır.
9. Kamu hizmetlerinin ehil ve yetişmiş kamu görevlileri eliyle yürütülmesi için yapılan sözlü sınavların, kariyer ve liyakat ilkelerine uygun, objektif ve aynı zamanda yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönünden denetime imkân tanıyacak şekilde yapılması, hukuk devleti ilkesinin bir gereğidir.
10. Danıştay 2 nci Dairesinin 27/03/2017 tarihli ve E:2016/7249, K:2016/7249 sayılı Kararı’nda, sözlü sınavda “değerlendirme kriterlerinden bir kısmının somut bilgi ve belgeye dayandırılması zorunluluğu bulunmakta iken, bir kısmının gözlem ve kanaate dayalı olduğu açıktır. Bu düzenlemeye dayalı olarak yapılan ve davacının başarısız sayıldığı sınavda gözlem ve kanaate dayalı kriterler yönünden ilgilinin
başarısız olarak değerlendirilmesine etki eden hususların ortaya konulması, somut bilgi ve belgeye dayandırılması, mümkün olan haneler bakımından ise başarısız olarak değerlendirilmesine etki eden hususların somut bilgi ve belge ile kanıtlanması gerekmektedir. Bunun da, adayların katıldığı sözlü sınav öncesinde, sınavda sorulacak soruların hazırlanması, her adaya sorulan soruların ve verilen cevapların kayda geçirilmesi ve adayların verdiği yanıtlara hangi komisyon üyesince, hangi notun takdir edildiğinin tutanakta ayrı ayrı gösterilmesi halinde mümkün olduğu açıktır.” ifadelerine yer verilmektedir.
11. İlgili idare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesi neticesinde; Milli Saraylar İdaresi
Başkanlığına sözleşmeli personel alım sürecini ve çalıştırılma usullerini belirleyen “Milli Saraylar İdaresi
Başkanlığında Çalıştırılacak Sözleşmeli Personele İlişkin Usul ve Esaslar” Milli Saraylar İdaresi
Başkanlığı Makamının 31/12/2019 tarihli ve sayılı Onayı ile yürürlüğe konulduğu, 11.1. Destek Personeli (Temizlik Görevlisi) pozisyonu için sınav ilanında belirtilen şartları sağlayan 14.758 adayın başvurusu Kariyer Kapısı üzerinden kabul edidiği, 11.2. Söz konusu adaylara uygulamalı sınav yapmak üzere anılan Usul ve Esaslar’ın 6 ncı maddesinin (2)
nci fıkrasında yer alan “Uygulama sınavları Başkanın başkanlığında kurulacak komisyon veya meslek gruplarına göre Başkanın uygun göreceği uzman kişilerden oluşturulur.” hükmü gereğince Başkanlık
Makamının 12.05.2022 tarihli ve E sayılı Onayı ile beş ayrı komisyon teşkil edildiği, 11.3. Anılan Usul ve Esasların 7 nci maddesinin (5) inci fıkrasında “Sözlü ve/veya uygulama sınavında başarılı sayılmak için, komisyon başkan ve üyelerinin yüz tam puan üzerinden verdikleri puanların aritmetik ortalamasının en az altmış olması şarttır. Birden fazla sınav yapılması halinde başarı puanı, bu sınavlardan alınan puanların aritmetik ortalamasından oluşur.” hükmü ve anılan sınav ilanının 5.1.3.
numaralı kısmında da bu husus “Uygulamalı sınavda başarılı sayılmak için, komisyon başkanı ve üyelerinin yüz tam puan üzerinden verdikleri puanların aritmetik ortalamasının en az 60 (altmış) olması şarttır.” şeklinde ifade edildiğinin belirtildiği, 11.4. Uygulamalı sınav usulü sınav ilanı metninin 5.1.2. maddesinde; “5.1.2. Uygulamalı sınavda adayların; a) İş Sağlığı ve Güvenliği Kurallarına Uyma Bilinci b) Alet Edevat Seçme Ve Kullanma Becerisi c) Malzeme Seçme Ve Kullanma Becerisi d) Zamanı Kullanma Becerisi e) İşin Niteliğine Uygun Yapılması
Becerisi yönlerinden değerlendirilerek yukarıda yazılı özelliklerin her biri için 20 puan verilmek suretiyle değerlendirilir.” şeklinde belirlenmesi sebebiyle tüm adaylara aynı sorular sorulduğu, adı geçene
20.05.2022 tarihinde 4.Uygulamalı Sınav Komisyonunca yapılan uygulamalı sınavda, sınav konu
başlıklarına ilişkin Sınav Kurulu başkan ve üyelerinin yaptıkları değerlendirme neticesinde yüz tam puan üzerinden verdikleri puanların aritmetik ortalaması 42 olduğu, 11.5. Başvuranın almış olduğu puan Usul ve Esaslar gereği başarılı olmak için alınması gereken 60 baraj puanının altında kaldığı, bu sebeple 14/06/2022 tarihinde idarenin resmi web adresinde ilan edilen sonuçlara göre başarılı adaylar arasında yer almadığı, 11.6. Başvuran tarafından 16.06.2022 tarihinde yapılan itiraz dilekçesinin Sınav Komisyonunca incelendiği ve 21.06.2022 tarihli Karar ile sınav sonucunu değiştirecek bir hususa rastlanmadığından reddedildiği,
22.06.2022 tarihli ve E- sayılı yazı ile durumun adı geçene bildirildiği,
Anlaşılmaktadır.
12. Sözlü sınav öncesinde sınav soruları ile birlikte cevap anahtarının hazırlanması, sorulan bilgi sorularına adayların verdiği yanıtlara ve kişisel niteliklerine göre yapılan değerlendirmede hangi komisyon üyesince hangi notun takdir edildiğinin tutanakta ayrı ayrı ve gerekçeleriyle gösterilmesi, sözlü sınavın nesnelliği açısından aranan kriterlerdir. Konuya ilişkin ilgili mevzuatın ve bilgi/belgelerin incelenmesi sonucu; sınav kurulunun yukarıda sözü edilen mevzuat çerçevesinde oluşturulduğu, ancak her bir kurul üyesi tarafından verilen puanın kurul üyelerince gerekçelendirilmediği, sözlü sınavın ses ve görüntü ile kayıt altına alınmadığı anlaşılmakta olup sınav sonucunun değerlendirilmesinde bir takım şekli eksiklikler bulunsa da bu eksikliklerin sınav sonucunu değiştirecek şekilde başvuranda haklı bir beklenti oluşturmayacağı, nihayetinde ilgili idarenin işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırı bir durum bulunmadığı sonucuna varılmaktadır.
13. Yukarıda sözü edilen mevzuat hükümleri ve idare tarafından getirilen açıklamalar birlikte göz önünde bulundurularak Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın ilgili idare tarafından gerçekleştirilen uygulama sınavında başarısız sayılması işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırı bir durum bulunmadığı, bundan sonra yapılacak uygulama ve sözlü sınavlarında; hesap verilebilirliğin ve şeffaflığın sağlanması açısından “sınavın uygulama kısmında değerlendirmenin ne şekilde yapıldığının ortaya konulması yönünde tedbirlerin alınması, adaya verilen puanın gerekçesinin tutanağa geçirilmesi ve sınavların ses ve görüntü ile kayıt altına alınması” yönünde tavsiye kararı verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 14. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; İdarenin Kurumumuz tarafından istenilen bilgi ve belgeleri süresi içinde ve gerekçeli olarak gönderdiği, ayrıca idarenin başvuranla ilgili işlemlerinde, söz konusu ilkelere uygun davrandığı anlaşılmıştır.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
15. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun 21’inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca başvurunun Kurum tarafından reddedilmesi hâlinde, (varsa) durmuş olan dava açma süresi gerekçeli ret kararının ilgiliye tebliğinden itibaren kaldığı yerden işlemeye başlamaktadır. 21’inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca ise tavsiye kararı üzerine otuz gün içinde herhangi bir işlem tesis edilmez veya eylemde bulunulmaz ise (varsa) durmuş olan dava açma süresi kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup ilgili
İdarenin işlem ya da eylemine karşı dava açma süresinden (varsa) arta kalan sürede İstanbul İdare
Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçeler ve dosya kapsamına göre; Başvuranın talebinin REDDİ, Uygulama ve Sözlü sınavların iyi yönetim ilkelerinden olan “nesnellik”, “tarafsızlık”, “şeffaflık”, “hesap verilebilirlik” ve “kararların gerekçeli olması” ilkelerine uygun yapılmasını teminen, İdarenin bundan sonra düzenleyeceği uygulama ve sözlü sınavlarda “puanlama kriterlerinin gerekçelendirilmesinin yapılması, sınavın uygulama kısımlarının denetlenebilmeye elverişli olacak şekilde nasıl yapıldığının ortaya konulmasına yönelik tedbirlerin alınması ve sınavların ses ve görüntü ile kayıt altına alınması”
yönünde CUMHURBAŞKANLIĞI MİLLİ SARAYLAR İDARESİ BAŞKANLIĞI TAVSİYEDE
BULUNULMASINA,
Kararın BAŞVURANA ve CUMHURBAŞKANLIĞI MİLLİ SARAYLAR İDARESİ
BAŞKANLIĞINA tebliğine;
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 inci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, idare
tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içerisinde kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi