|
ÖZET: Bu Danıştay kararında, başvuran öğretmenin, çalıştığı okul idaresinin velilere yanlış bilgi vererek uzaktan eğitime geçişte devamsızlık tehdidinde bulunduğunu iddia etmesi üzerine yapılan inceleme ele alınmaktadır. Başvuran, bu baskıcı tutum nedeniyle görevinden ayrıldığını belirtmiş, ancak yapılan incelemelerde okul idaresinin bu iddiaları doğrulayan bir bilgiye ulaşılamadığı sonucuna varılmıştır.
Milli Eğitim Bakanlığı’nın ilgili yazıları, yüz yüze eğitime katılımın isteğe bağlı olduğunu ve devamsızlık tehdidinin geçersiz olduğunu ortaya koymaktadır. İnceleme raporunda, başvuranın iddialarının sübuta ermediği ve Osmangazi İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü’nün tarafsız davrandığı sonucuna ulaşılmıştır. Sonuç olarak, başvuranın talepleri reddedilmiş ve idarenin eylem ve işlemlerinin hukuka uygun olduğu tespit edilmiştir. Bu karar, kamu denetçiliği kurumunun idarelerin işleyişini denetleme yetkisini ve hukukun üstünlüğünü vurgulamaktadır. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2022/92-S.22.143
BAŞVURU NO : 2021/12833
KARAR TARİHİ : 04/01/2022
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : OSMANGAZİ İLÇE MİLLİ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ
Öğretmen başvuranın çalıştığı okul idaresi ile ilgili şikayetleri
BAŞVURUNUN KONUSU :
hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 27/07/2021
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. tarafından Kurumumuza yapılan başvuruda, özetle; başvuran 26/11/2020 tarihinde ücretli öğretmen olarak göreve başladığı Şarik Tara Özel Eğitim Meslek Okulunda velilerin talepleri doğrultusunda 2. dönemden itibaren uzaktan eğitim yapıldığını, okul idaresinin velileri öğrencilerin yüz yüze eğitime gelmemeleri halinde devamsızlıktan kalacakları yönünde kasıtlı ve yanlış bilgilendirdiğini, idarenin baskıcı tutumu nedeniyle 31 Marttan itibaren görevini bırakmak zorunda kaldığını, bir hafta sonrasında uzaktan eğitime geçildiğini, ayrıca kendisinden resmi yazı ile uzaktan eğitime yönlendirme yapıyor musunuz şeklinde savunma istendiğini ve baskıcı tutumun devam ettiğini, konuyla ilgili olarak
Bursa Osmangazi İlçe Milli Eğitim Müdürlüğüne başvuruda bulunduğunu ancak bir cevap alamadığını, bu durum nedeniyle işten ayrılmak zorunda kaldığını belirterek konuyla ilgili olarak gereğinin yapılmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuru konusu ile ilgili olarak Milli Eğitim Bakanlığı’ndan alınan 30/07/2021 tarihli ve – – sayılı yazıda özetle; 2.1. ’ın başvurusunda ve eklerinde ileri sürdüğü iddialarla ilgili olarak, Osmangazi İlçesi Şarık
Tara Özel Eğitim Meslek Okulu Yöneticileri hakkında Bursa İl Milli Eğitim Müdürlüğünce yaptırılan inceleme sonucunda maarif müfettişleri tarafından düzenlenen 12/07/2021 tarihli ve sayılı inceleme raporunda “Herhangi bir işleme gerek olmadığı” yönünde teklif getirildiği hususuna yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın; 3.1. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye
Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”, 3.2. “Yasama yetkisi” başlıklı 7 inci maddesinde; “Yasama yetkisi Türk Milleti adına Türkiye Büyük
Millet Meclisinindir. Bu yetki devredilemez.” , “Kanun önünde eşitlik” başlıklı 10 uncu maddesinin birinci ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, dil, ırk, renk, cinsiyet, siyasi düşünce, felsefi inanç, din, mezhep ve benzeri sebeplerle ayırım gözetilmeksizin kanun önünde eşittir… Devlet organları ve idare makamları bütün işlemlerinde kanun önünde eşitlik ilkesine uygun olarak hareket etmek zorundadırlar.” , 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”, 5. 1739 sayılı Milli Eğitim Temel Kanununun;
5.1 “Kanunun kapsamı” başlıklı 1 inci maddesinde; “Bu Kanun, Türk milli eğitiminin düzenlenmesinde
esas olan amaç ve ilkeler, eğitim sisteminin genel yapısı, öğretmenlik mesleği, okul bina ve tesisleri, eğitim araç ve gereçleri ve Devletin eğitim ve öğretim alanındaki görev ve sorumluluğu ile ilgili temel hükümleri bir sistem bütünlüğü içinde kapsar.”, 6. 07/09/2013 tarihli ve 28758 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim
Kurumları Yönetmeliğinin; 6.1. “Amaç” başlıklı 1 inci maddesinde; “Bu Yönetmeliğin amacı, Millî Eğitim Bakanlığına bağlı resmî ve özel örgün ortaöğretim kurumlarında eğitim, öğretim, yönetim ve işleyişe ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.”, 6.2. “Olağanüstü durumlarda eğitim, öğretim, yönetim ve işleyişe ilişkin alınması gereken tedbirler” başlıklı Ek 3 üncü maddesinde; “ İlçe, il veya ülke genelinde genel hayatı etkileyen salgın hastalık, doğal afet, elverişsiz hava koşulları gibi durumlarda bu Yönetmelikle düzenlenen eğitim, öğretim, yönetim ve işleyişe ilişkin usul ve esaslar Bakanlıkça ayrıca belirlenebilir.” 7. 20/08/2017 tarihli ve 30160 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı Teftiş Kurulu
Yönetmeliğinin; 7.1. “Amaç ve kapsam” başlıklı 1 inci maddesinde; “Bu Yönetmelik; Millî Eğitim Bakanlığı Teftiş
Kurulunun teşkilat ve görevleri ile Teftiş Kurulu Başkanı, Bakanlık maarif başmüfettişi, Bakanlık maarif müfettişi ve Bakanlık maarif müfettiş yardımcılarının görev, yetki ve sorumluluklarını, denetlenenlerin yükümlülüklerini, Bakanlık maarif başmüfettişi, Bakanlık maarif müfettişi ve Bakanlık maarif müfettiş yardımcılarının mesleğe alınmaları, yetiştirilmeleri, atanmaları, çalışma merkezlerinde görevlendirilmeleri, çalışma usul ve esaslarını kapsar.”, 7.2. “Dayanak” başlıklı 2 nci maddesinde; “Bu Yönetmelik, 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet
Memurları Kanununun ek 41 inci maddesine, 27/6/1989 tarihli ve 375 sayılı Kanun Hükmünde
Kararnamenin ek 24 üncü maddesine ve 10/7/2018 tarihli ve 30474 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 1
sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 320 nci maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.” 7.3. “Müfettiş ve müfettiş yardımcılarının görev ve yetkileri” başlıklı 34 üncü maddesinde;
“Müfettişlerin görev ve yetkileri şunlardır:
a) 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 320 nci maddesinin birinci fıkrasında belirtilen görevleri yapmak.
b) Denetim, rehberlik, inceleme, soruşturma çalışmaları neticesinde düzenleyecekleri raporları en geç yirmi gün, kapsamlı işlerde ise verilen ek süre içinde tamamlamak.
c) Beraber çalıştıkları müfettiş yardımcılarının mesleki gelişimlerine katkı sağlamak.
ç) Görevlendirilecekleri birim, kurul ve komisyonlardaki çalışmaları yürütmek.
d) Denetimler sırasında öğrenmiş oldukları ve görev emrinin dışında kalan yolsuzluklar için, sorumlular hakkında, tabi oldukları soruşturma usulüne uygun olarak, gecikmeden hadiseye el koyabilmek üzere durumu hemen Teftiş Kurulu Başkanına bildirmek, gecikmesinde zarar öngörülen ve delillerin kaybına meydan verebilecek hâllerde delilleri toplamak.
e) Mevzuatın uygulanmasından doğan sonuçlar üzerinde inceleme yaparak, görülecek yanlışlık ve eksikliklerin giderilmesi ve düzeltilmesi yollarını araştırma ve işlerin istenen seviyede yürümesini sağlamak için alınması gereken tedbirleri ve düşünceleri raporla Başkanlığa bildirmek.
f) Bakanlık Makamının ilgili emir ve onayları dâhilinde çeşitli konularda yurt içinde ve dışında araştırmalar yapmak, görevlendirildikleri komisyon, kurs, seminer ve toplantılara katılmak.
g) 3628 sayılı Mal Bildiriminde Bulunulması Rüşvet ve Yolsuzluklarla Mücadele Kanunu kapsamındaki suçların soruşturulmasında bu Kanun hükümleri, 4483 sayılı Kanuna tabi olanlar hakkında yaptıkları ön incelemelerde bu Kanunun ve bu Kanunda açıklık olmayan hâllerde 5271 sayılı Kanunun ilgili hükümlerinde yer alan usul ve esaslar uyarınca hareket etmek.
ğ) Verilen diğer görevleri yapmak.
Müfettiş yardımcıları, bağımsız olarak denetim, inceleme, soruşturma ve ön inceleme yapamazlar. Bu görevleri, yanlarında çalıştıkları müfettişlerin sorumluluğunda yerine getirebilirler. Ancak, mesleğe girişlerinden itibaren fiilen on sekiz ay çalıştıktan sonra, yeterli görülenler, Başkanın teklifi ve Bakanın onayı ile bu görevleri bağımsız olarak yürütmekle yetkili kılınabilirler.
Müfettiş ve müfettiş yardımcıları, yukarıda belirtilen görevlerinden dolayı Başkana karşı sorumludurlar.”
hükümleri yer almaktadır.
8. Ortaöğretim Genel Müdürlüğünün “Ortaöğretim Kurumlarında İkinci Dönem Yüz Yüze Eğitim ve Diğer Uygulamalar” konulu, 12/02/2021 tarihli ve E-83203306-10.03-20619760 sayılı Genel
Yazısında; “Bilindiği üzere 2020-2021 eğitim ve öğretim yılının ikinci döneminin 15 Şubat 2021 Pazartesi günü yüz yüze başlayacağı ilgi (d) yazımız ile belirtilmiş, ancak Covid-19 salgınının seyrinde yaşanan gelişmeler nedeniyle Cumhurbaşkanlığı Kabinesi toplantısında eğitim kurumlarında yüz yüze eğitime kademeli olarak geçilmesinin kararlaştırıldığı kamuoyu ile paylaşılmıştır.
İlgi (a) Yönetmeliğin “Olağanüstü durumlarda eğitim, öğretim, yönetim ve işleyişe ilişkin alınması gereken tedbirler” başlıklı Ek 3 üncü maddesi gereğince aşağıda belirtilen açıklamaların yapılmasına ihtiyaç duyulmuştur.
Buna göre Bakanlığımıza bağlı resmî ve özel ortaöğretim kurumlarında;
…
2. Yüz yüze eğitimle yürütülecek eğitim ve öğretim faaliyetlerine katılım isteğe bağlı olup devam zorunluluğu aranmayacaktır. Ancak eğitim kurumunun öğrencilerin okula devamını takip edebilmesi ve bu kapsamda gerekli önlem ve tedbirleri alabilmesi amacıyla yüz yüze eğitim faaliyetlerine katılmayacak olan öğrenciler için velileri tarafından, Covid-19 salgını kapsamında herhangi bir nedenle öğrencisini yüz yüze eğitim için eğitim kurumuna göndermek istemediğine ilişkin talebini bir dilekçe ile eğitim kurumu müdürlüğüne iletmesi gerekecektir…”
açıklamalarına yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
9. Başvuranın iddiaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; idarece tesis edilmiş olan işlemde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilemediğinden, başvurunun reddi yönünde hazırlanan “Ret Karar Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 10. Başvuran Şarik Tara Özel Eğitim Meslek Okulunda velilerin talepleri doğrultusunda 2. dönemden itibaren uzaktan eğitim yapıldığını, okul idaresinin ise velileri öğrencilerin yüz yüze eğitime gelmemeleri halinde devamsızlıktan kalacakları yönünde kasıtlı ve yanlış bilgilendirdiğini, kendisinden resmi yazı ile uzaktan eğitime yönlendirme yapıyor musunuz şeklinde savunma istendiğini idarenin baskıcı tutumu nedeniyle 31 Marttan itibaren görevini bırakmak zorunda kaldığını belirterek konuyla ilgili olarak gereğinin yapılmasını talep etmektedir.
11. Konuyla ilgili olarak Milli Eğitim Bakanlığı başvuranın iddialarıyla ilgili olarak, Osmangazi İlçesi Şarık
Tara Özel Eğitim Meslek Okulu Yöneticileri hakkında Bursa İl Milli Eğitim Müdürlüğünce yaptırılan inceleme sonucunda maarif müfettişleri tarafından düzenlenen 12/07/2021 tarihli ve sayılı inceleme raporunda “Herhangi bir işleme gerek olmadığı” yönünde teklif getirildiğini ifade etmektedir.
12. Milli Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Genel Müdürlüğü tarafından illere gönderilen ve ortaöğretim kurumlarında 2020-2021 eğitim öğretim yılının ikinci döneminde yüz yüze eğitim hakkında açıklamaların yer aldığı 12/02/2021 tarihli ve E-83203306-10.03-20619760 sayılı Genel Yazıda; ikinci döneminin 15
Şubat 2021 Pazartesi günü yüz yüze başlayacağının belirtildiği, ancak Covid-19 salgınının seyrinde yaşanan gelişmeler nedeniyle Cumhurbaşkanlığı Kabinesi toplantısında eğitim kurumlarında yüz yüze eğitime kademeli olarak geçilmesinin kararlaştırıldığı; bu çerçevede, Milli Eğitim Bakanlığına bağlı resmî ve özel ortaöğretim kurumlarında; yüz yüze eğitimle yürütülecek eğitim ve öğretim faaliyetlerine katılımın isteğe bağlı olduğu ve devam zorunluluğu aranmadığı, ancak eğitim kurumunun öğrencilerin okula devamını takip edebilmesi ve bu kapsamda gerekli önlem ve tedbirleri alabilmesi amacıyla yüz yüze eğitim faaliyetlerine katılmayacak olan öğrenciler için velileri tarafından, Covid-19 salgını kapsamında herhangi bir nedenle öğrencisini yüz yüze eğitim için eğitim kurumuna göndermek istemediğine ilişkin bir dilekçenin eğitim kurumu müdürlüğüne iletmesi gerektiğinin belirtildiği görülmektedir.
13. Başvuru konusu olayda, okul idaresinin velilere öğrencilerin yüz yüze eğitime gelmezlerse devamsızlıktan sınıfta kalınacak şeklinde kasıtlı ve yanlış bilgilendirme yaptıklarını, idarenin baskıcı tutumu ve öğretmeni değersizleştiren tavrı nedeniyle 31 Mart’tan itibaren görevini bırakmak zorunda kaldığını, okul idaresinin l. dönemden itibaren uzaktan eğitim derslerine katılmadıklarını ve 0smangazi İlçe
Milli Eğitim Müdürlüğünün konuyla ilgili tarafsız davranmadığını ve gereğini yapmadığını iddia etmektedir.
14. Başvuranın iddialarıyla ilgili olarak, Osmangazi İlçesi Şarık Tara Özel Eğitim Meslek Okulu
Yöneticileri hakkında Bursa İl Milli Eğitim Müdürlüğünce yaptırılan inceleme sonucunda maarif müfettişleri tarafından 12/07/2021 tarihli ve sayılı inceleme raporunun düzenlendiği görülmektedir.
15. Söz konusu raporun incelenmesinden; Osmangazi İlçesi Şarık Tara Özel Eğitim Meslek Okulu Ücretli
Özel Eğitim Öğretmeni ’ın, şikayet dilekçelerinde okul yöneticileri ile Osmangazi İlçe Milli
Eğitim Müdürlüğü hakkında ileri sürdüğü iddialar hakkında konunun muhataplarının ve tanıklarının ifadeleri alınarak yürütülen inceleme-soruşturma sonucunda; 15.1. “Okul idaresinin velileri öğrencilerin yüz yüze eğitime gelmezlerse devamsızlıktan sınıfta kalınacak şeklinde kasıtlı ve yanlış bilgilendirme yaptıkları” iddiasını doğrulayacak bir cümlenin kullanıldığı yönünde her hangi bir kanaatin oluşmadığı, 15.2. “İdarenin baskıcı tutumu ve öğretmeni değersizleştiren tavrı nedeniyle 31 Mart’tan itibaren görevi bırakmak zorunda kaldığı” iddiasının sübuta eren bir iddia olmadığının anlaşıldığı, Bakanlık emirlerinin diğer öğretmenler gibi ’a da BİP grubu vasıtasıyla ulaştırıldığının görüldüğü, idarecilerin bu iddiaları anlamsız bir iddia olarak nitelendirdikleri ayrıca kendilerine sorulan iki öğretmeninin de bu konuda ’ı doğrulayacak bir cevap vermedikleri, dolayısıyla ileri sürülen iddianın hakkında yapılacak her hangi bir işleme gerek olmadığı kanaatine ulaşıldığı, 15.3. “Okul idaresinin l. dönemden itibaren uzaktan eğitim derslerine katılmadıkları” iddiasının tanık ifadeleriyle doğrulanmadığı, ayrıca idarecilerin EBA yoluyla uzaktan eğitime, okulda ise yüz yüze eğitime katıldıklarına dair girdikleri dersin sınıf öğretmenleri ile birlikte imzalamış olduktan sınıf ders defterlerinin bulunduğu, dolayısıyla iddianın doğruluğunu ispatlayacak somut herhangi bir bilgi ve belgeye rastlanılmadığı, bu bağlamda okul idaresi hakkında yapılacak herhangi bir işleme gerek olmadığı, 15.4. “Osmangazi İlçe Milli Eğitim Müdürlüğünün tarafsız durmayıp gereğini yapmadığı” iddiası ile ilgili olarak; Osmangazi İlçe Müdürlüğü tarafından ’ın konuyla ilgili başvurularının cevaplandırıldığı, kısa bir süre sonra da İl Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından konu ile ilgili inceleme görevi verildiği, dolayısıyla Osmangazi İlçe Milli Eğitim Müdürlüğünün tarafsız durmadığı şeklindeki iddiayı belgelendiren somut bir olguya rastlanılmadığı, dolayısıyla Osmangazi İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü hakkında herhangi bir işleme gerek olmadığı sonuçlarına varıldığı anlaşılmaktadır.
16. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde, şikayet konusuyla ilgili olarak idare tarafından gerçekleştirilen inceleme-soruşturma ile olayın açıklığa kavuşturulduğu ve başvuran tarafından ileri sürülen iddiaların sübuta ermediği değerlendirilerek başvuranın talebinin reddedilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine ulaşılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
17. 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu
Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı
6 ncı maddesinde yer verilmiştir. Söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmede, şikâyet başvurusu
kapsamında, idarenin, başvurana ilişkin işlemlerle ilgili bilgi ve belgeleri süresi içerisinde ve gerekçeli olarak kurumumuza gönderdiği, bu anlamda “kararların gerekçeli olması”, “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ve “makul sürede karar verme” ilkelerine uygun davranıldığı; ayrıca şikâyetçiye verilen cevapta işleme karşı hangi sürede hangi mercilere başvurulabileceğinin gösterilmemiş olması sebebiyle
“karara karşı başvuru yollarının ve süresinin gösterilmesi” ilkesine uygun davranılmadığı görülmüş olup, idarenin bahse konu ilkelere uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
18. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca başvurunun Kurumumuz tarafından reddedilmesi hâlinde, durmuş olan dava açma süresi gerekçeli ret kararının ilgiliye tebliğinden itibaren kaldığı yerden işlemeye başlayacaktır. Buna göre; ilgili idarenin eylem ve işlemlerine karşı dava açma süresinden (varsa) arta kalan sürede Bursa İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE, Bu Ret Kararının, BAŞVURANA ve OSMANGAZİ İLÇE MİLLİ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜNE tebliğ edilmesine
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi