|
ÖZET: Başvuran, Ankara Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü’nde Şef olarak görev yaparken, 2013 yılında aldığı kademe ilerlemesi cezasının üzerinden 10 yıl geçtiği gerekçesiyle, bu cezanın özlük dosyasından silinmesini talep etmiştir. Ancak, Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı, başvuranın daha önce de disiplin cezası aldığı ve bu nedenle talebin reddedildiğini bildirmiştir. Başvuranın, 2014 yılında aldığı “Uyarma” cezası, disiplin amirinin itirazı kabul etmesiyle kaldırılmıştır. Bunun yanı sıra, başvuranın 2013 yılında gönderdiği bir e-posta nedeniyle aldığı kademe ilerlemesinin durdurulması cezası, mahkeme süreçleri sonucunda iptal edilmiştir.
Sosyal Güvenlik Kurumu, başvuranın talebini değerlendirirken, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 133. maddesi uyarınca, disiplin cezasının özlük dosyasından silinmesi için belirli koşulların sağlanması gerektiğini belirtmiştir. Kurul, başvuranın eyleminin niteliğini göz önünde bulundurarak, cezanın silinmemesine karar vermiştir. Bu süreçte, idarenin hukuka uygun hareket ettiği ve takdir yetkisini doğru kullandığı değerlendirilmiştir. Sonuç olarak, başvurunun reddine karar verilmiş olup, başvuranın yargı yoluna başvurma hakkı saklıdır. İlgili idare, başvuranın itirazı üzerine yargı sürecinin açık olduğunu belirtmiştir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2024/6830-S.24.10700
BAŞVURU NO : 2024/2440
KARAR TARİHİ : 01.07.2024
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Üzerinden 10 yıl geçmiş olan disiplin cezasının özlük dosyasından silinmesi talebi hakkında.
BAŞVURU TARİHİ : 14.02.2024
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran, Ankara Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü Rüzgarlı Sosyal Güvenlik Merkezinde Şef kadrosunda görev yaptığını, Konya Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü Kulu Sosyal Güvenlik Merkezi Müdürü olarak görev yaptığı dönemde 12.06.2013 tarihinde kademe ilerlemesi cezası aldığını, 657 sayılı Devlet Memurları
Kanununun 133 üncü maddesine istinaden üzerinden 10 yıl geçmiş olan disiplin cezasının özlük dosyasından çıkarılmasını 28.10.2023 tarihinde talep ettiğini, ancak talebinin reddedildiğini, özlük dosyasından anlaşılacağı üzere geçen 10 yıllık sürede hakkında herhangi bir disiplin cezası yahut soruşturması bulunmadığını belirterek; üzerinden 10 yıl geçmiş olan disiplin cezasının özlük dosyasından silinmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuruya konu iddialar hakkında bilgi ve belge talebi yazımıza istinaden Sosyal Güvenlik
Kurumu Başkanlığının 14.03.2024 tarihli ve – – sayılı cevabi yazı ve eklerinde özetle; 2.1. Ankara Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünde 3’üncü derece Şef kadrosunda görev yapmakta olan başvuranın, başvuruya konu disiplin cezası dışında, disiplin amiri tarafından 14.02.2014 tarihli ve sayılı yazı ile 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 125/A maddesinin (d) bendi gereğince “Uyarma” cezası ile tecziye edildiği, söz konusu cezaya itirazının Merkez Disiplin Kurulunun 22.04.2014 tarihli toplantısında değerlendirilerek “itirazının kabulüne” karar verildiği ve anılan karar üzerine durumunun disiplin amirince yeniden değerlendirilerek cezasının kaldırıldığı,
2.2. Başvuran hakkında yapılan soruşturma neticesinde düzenlenen 06.08.2013 tarihli ve sayılı rapor
Merkez Disiplin Kurulunun 08.11.2013 tarihli toplantısında değerlendirilerek, 657 sayılı Devlet Memurları
Kanununun 125/D maddesinin (l) bendi gereğince “Kademe İlerlemesinin Durdurulması (Bulunduğu kademede ilerlemesinin 1 yıl süre ile durdurulması)” cezası ile tecziyesine sayı ile karar verildiği; başvuran tarafından söz konusu cezanın iptali talebiyle Eskişehir 1. İdare Mahkemesinin Es.No. / esas sayılı kararına istinaden açılan dava neticesinde, Mahkemece “dava konusu işlemin iptaline”
09.06.2014 tarih ve K.No. / sayı ile karar verildiği; anılan mahkeme kararındaki gerekçe
doğrultusunda adı geçen Merkez Disiplin Kurulunun 24.07.2014 tarihli ve / sayılı kararı ile 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 125/D maddesinin (l) bendi gereğince, Kademe İlerlemesinin
Durdurulması cezası ile tecziyesi gerekmekte ise de anılan Kanunun 125 inci maddesinin 3 üncü fıkrası uyarınca Aylıktan Kesme cezası ile tecziye edildiği; ardından Eskişehir 1. İdare Mahkemesinin 09.06.2014 tarihli kararının temyizi neticesinde, Danıştay 12. Dairesinin 21.11.2014 tarihli ve Es.No. / , K.No. / sayılı kararı ile dava konusu işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmediğinden temyiz isteminin kabulü ile Mahkeme kararının bozulmasına, işin esası hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyasının ilgili idare mahkemesine gönderilmesine karar verildiği; bilahare Eskişehir 1. İdare Mahkemesinin 03.10.2017 tarihli ve Es.No. / ve / sayılı kararı ile Danıştay 12. Dairesinin bozma kararına uyularak “davanın reddine” karar verildiği, söz konusu kararın
Kuruma intikalini müteakip Kademe İlerlemesinin Durdurulması cezası işleme konularak Merkez Disiplin
Kurulunun 04.02.2019 tarihli ve / sayılı kararı ile Aylıktan Kesme cezasının iptal edildiği, 2.3. Başvuranın talebinin, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun Disiplin Cezalarının Bir Süre Sonra
Özlük Dosyasından Silinmesi başlığı altındaki 133 üncü maddesi gereğince Merkez Disiplin Kurulunca değerlendirilerek, 06.02.2024 tarihli ve / sayılı karar ile “cezasının özlük dosyasından silinmemesi” uygun görüldüğü ve atamaya yetkili amir olarak Kurum Başkanlık Makamınca da 06.02.2024 tarihinde onaylandığı, 2.4. Merkez Disiplin Kurulunca başvuranın disiplin cezasının özlük dosyasından silinmesi talebi “eylemin niteliği” göz önünde bulundurularak değerlendirilmiş ve Kurulca “cezasının özlük dosyasından silinmemesine” karar verildiği, 2.5. Başvuran hakkında hakaret suçu kapsamında E.No: / Esasına kayden açılan dava neticesinde, Kulu Asliye Ceza Mahkemesince 14.11.2014 tarihli ve K.No:2 / sayılı “Beraat” kararı verildiği, söz konusu kararın da 24.10.2016 tarihinde kesinleştiği, açıklamalarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının 3.1. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “…
Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…”, 3.2. “Kamu hizmeti görevlileriyle ilgili hükümler” bölümünde yer alan “Genel ilkeler” başlıklı 128 inci maddesinin ikinci fıkrasında; “Memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir.
Ancak, malî ve sosyal haklara ilişkin toplu sözleşme hükümleri saklıdır.”,
4. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı
5 inci maddesinin birinci fıkrasında, “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü
eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” hükmüne yer verilmiştir.
5. 14/07/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun “Disiplin cezalarının bir süre sonra özlük dosyasından silinmesi” başlıklı 133 üncü maddesinde, “Disiplin cezaları memurun özlük dosyasına işlenir. Devlet memurluğundan çıkarma cezasından başka bir disiplin cezasına çarptırılmış olan memur uyarma ve kınama cezalarının uygulanmasından 5 sene, diğer cezaların uygulanmasından 10 sene sonra atamaya yetkili amire başvurarak, verilmiş olan cezalarının özlük dosyasından silinmesini isteyebilir.
Memurun, yukarıda yazılan süreler içerisindeki davranışları, bu isteğini haklı kılacak nitelikte görülürse, isteğinin yerine getirilmesine karar verilerek bu karar özlük dosyasına işlenir.
Kademe ilerlemesinin durdurulması cezasının özlük dosyasından çıkarılmasında disiplin kurulunun mütalaası alındıktan sonra yukarıdaki fıkra hükmü uygulanır.” hükümleri düzenlenmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
6. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvurunun reddi yönündeki öneri
Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 7. Ankara Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü Rüzgarlı Sosyal Güvenlik Merkezinde Şef kadrosunda görev yapmakta olan başvuran, 2013 yılında almış olduğu kademe ilerlemesi cezasının, üzerinden 10 yıl geçmiş olduğu için 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 133 üncü maddesine istinaden özlük dosyasından silinmesini talep etmektedir.
8. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 133 üncü maddesi gereğince, Devlet memurluğundan çıkarma cezasından başka bir disiplin cezasına çarptırılmış olan memurun uyarma ve kınama cezalarının uygulanmasından 5 sene, diğer cezaların uygulanmasından 10 sene sonra atamaya yetkili amire başvurarak, verilmiş olan cezalarının özlük dosyasından silinmesini isteyebileceği, memurun, bu süre içerisindeki davranışları, bu isteğini haklı kılacak nitelikte görülürse, isteğinin yerine getirilmesine karar verilerek bu kararın özlük dosyasına işleneceği, kademe ilerlemesinin durdurulması cezasının özlük dosyasından çıkarılmasında disiplin kurulunun mütalaası alındıktan sonra bu hükmün uygulanacağı düzenlenmiş bulunmakta olup; konuya ilişkin ilgili idarenin takdir yetkisinin bulunduğu görülmektedir.
9. Bilindiği üzere, idarenin işlem tesis ederken hukuka bağlı olması ve hukuk kuralları içinde hareket etmesi hukuk devletinin ilkelerinden biridir. Bu kapsamda, idari işlemin belli bir sebebe dayanması gerektiği açık bir kuraldır. İdari işlemin dayanağı olan sebebin açıkça kanunlarda gösterilerek bağlı yetkinin bulunduğu durumlarda idarenin, kanunun koyduğu sınırlar içinde kalması, sebep ve konu yönünden kanun ile belirtilen koşullara uyması gerekir. İdarenin takdir yetkisinin söz konusu olması halinde dahi keyfi olarak hareket edebileceği anlamına gelmez. İdare takdir yetkisini kullanırken kendisine verilen yetkinin amacı doğrultusunda hareket etmeli, verdiği kararlar ve işlemlerde objektif, gerçekçi ve hukuken geçerli sebeplere ve somut delillere dayanması gerektiği, bu yetkiyi kamu yararı için ve gerekçeli olarak kullanmalıdır.
10. İdare tarafından dosya kapsamında sunulan bilgi ve belgeler incelendiğinde; başvuran hakkında yürütülen soruşturma neticesinde düzenlenen 06.08.2013 tarihli raporun Merkez Disiplin Kurulunun
08.11.2013 tarihli toplantısında değerlendirilmesi neticesinde, başvuranın Kulu Sosyal Güvenlik Merkez
Müdürü olarak görev yaptığı sırada 12.06.2013 tarihinde Kurum içi elektronik haberleşmeyi sağlayan ve tamamen Kurumun ve hizmetin gerekleri için kullanılan Kurumsal e-posta sisteminde siyasi içerikli ülke yöneticilerine karşı ağır ifadeler bulunan bir e-postayı çok sayıda Kurum personeline gönderdiği tespit edildiğinden, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 125/D maddesinin (l) bendi gereğince Kademe
İlerlemesinin Durdurulması cezası ile tecziyesine karar verildiği; ayrıca başvuran hakkında hakaret suçu kapsamında açılan dava neticesinde, Kulu Asliye Ceza Mahkemesince 14.11.2014 tarihli “Beraat” kararı verildiği; başvuranın ayrıca başvuruya konu disiplin cezası dışında, 14.02.2014 tarihinde 657 sayılı Devlet
Memurları Kanununun 125/A maddesinin (d) bendi gereğince “Uyarma” cezası ile tecziye edildiği, söz konusu cezaya itirazı Merkez Disiplin Kurulunun 22.04.2014 tarihli toplantısında değerlendirilerek
“itirazının kabulüne” karar verildiği ve cezasının kaldırıldığı anlaşılmıştır. Başvuranın disiplin cezasının özlük dosyasından silinmesi talebinin, Merkez Disiplin Kurulunca “eylemin niteliği” göz önünde bulundurularak değerlendirildiği ve “cezasının özlük dosyasından silinmemesine” karar verildiği anlaşılmıştır.
11. Bu kapsamda, söz konusu mevzuat hükümleri uyarınca, kademe ilerlemesinin durdurulması cezasının özlük dosyasından silinmesi konusunda, disiplin kurulunun mütalaası alındıktan sonra değerlendirilerek karar verme açısından idarenin takdir yetkisinin bulunduğu açık olup; ilgili idare tarafından disiplin cezasına konu eylemin niteliği göz önünde bulundurularak disiplin cezasının özlük dosyasından silinmemesi yönünde kanaat çerçevesinde başvuruya konu talebin reddedilmesinde kullanılan takdir yetkisinin hukuka ve hakkaniyete uygun olduğu değerlendirilmiştir.
12. Yukarı anlatılan hususlar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuranın kademe ilerlemesinin durdurulması cezasının üzerinden 10 yıl geçmesi nedeniyle 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 133 üncü maddesi gereğince özlük dosyasından silinmesi talebinin reddi yönündeki işlemde herhangi bir hukuka aykırılık bulunmadığı kanaat ve sonucuna varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 13. İyi yönetim ilkelerine, 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiştir. Söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmeler neticesinde; başvurunun inceleme ve araştırması kapsamında Kurumumuzca istenilen bilgi ve belgelerin idare tarafından süresi içerisinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği, böylece
“kararların gerekçeli olması ve makul sürede karar verme” ilkelerine uygun davranıldığı; idarenin, başvurucuya verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini de göstermediği, bu nedenle
“karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup; idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
14. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup; Ankara İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE, Kararın başvurana ve Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığına tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi