|
ÖZET: Başvuru, 10/02/1994 tarihinde uzman çavuş olarak göreve başlayan ve 31/12/2013 tarihinde yaş haddi nedeniyle silahlı kuvvetlerden ayrılan bir bireyin, sosyal güvenlik kurumuna yaptığı intibak ve ek gösterge işlemleriyle ilgilidir. Başvuran, sivil memur olarak 19 ay çalıştıktan sonra 1. derece 1. kademeden emekli edilmesine rağmen, ek göstergesinin 3000 yerine 1833 olarak belirlenmesinden dolayı mağduriyet yaşadığını ifade etmektedir. Bu durum, başvuranın uzman çavuş olarak emekli olan arkadaşından daha düşük bir aylık almasına yol açmıştır.
İlgili idareler, başvuranın emeklilik işlemlerinin yasal çerçevede gerçekleştirildiğini belirtmiş ve 6663 sayılı Kanun kapsamında yapılan düzenlemelerin başvuran için geçerli olmadığını ifade etmiştir. Sosyal Güvenlik Kurumu, başvuranın uzman çavuş olarak görev yaptığı süre boyunca kazanılmış hak aylığı intibakının 3. derece 2. kademede olduğunu ve bu nedenle ek gösterge uygulamasının yasal olarak mümkün olmadığını vurgulamıştır. Sonuç olarak, başvuranın talebi, hukuka ve hakkaniyete uygunluk açısından değerlendirildiğinde, başvurunun reddine karar verilmiştir. İlgili mevzuat çerçevesinde yapılan işlemlerde herhangi bir hukuka aykırılık tespit edilmemiştir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 14836-14836 |sayi|53878609-101.07.05.99-E.53878609-101.07.05.99-E.
BAŞVURU NO : 2018/2748 2018/ 2748
KARAR TARİHİ : 03/09/2018 |tarih|
RET KARARI
BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ :
BAŞVURUYA KONU İDARE : Sosyal Güvenlik Kurumu
BAŞVURUNUN KONUSU : İntibak-ek gösterge işlemleri hakkındadır .
BAŞVURU TARİHİ : 05/03/2018 5.3.2018
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza 05/ 03/ 2018 tarihinde yapılan başvuruda, başvuran; 10/ 02/ 1994 tarihinde Sivas
Temeltepe’de uzman çavuş olarak göreve başladığını, 31/ 12/ 2013 tarihinde aynı birlikte sivil memur olarak atandığını, uzman çavuşlukta 45 yaşından gün alanların görevlerinden uzaklaştırıldığını ya da kendisi gibi memur olarak atandığını, emekliliği için 40 gününün eksik olması nedeniyle 19 ay sivil memurluk yaptığını, çocukları üniversitede okuduğundan mecburen kabul etmek zorunda kaldığını, sivil memurluk görevini yaptıktan sonra 1. derecenin 1. kademesinden sivil memur olarak emekli edildiğini, normalde sivil memurların yaş şartı dolana kadar çalışabildiklerini, 19 ay sonunda kendi isteği dışında emekli edildiğini, 1/ 1 derece/kademeden emekli edilmesine rağmen, ek göstergesinin 1/ 1 karşılığı olan 3000 ek göstergesi yerine 1833 olduğunu, bu yüzden uzman çavuş olarak emekli olan lise mezunu arkadaşından 550 TL eksik aylık aldığını, kendisinin üniversite mezunu olduğunu,
2015 Ağustos ayından beri maaşını böyle aldığını, 20 sene asker olarak görev yapmasına rağmen 19
ay için sivil memur emeklisi olduğunu, bu yüzden emekli ikramiyesini de düşük aldığını belirterek, mağduriyetinin giderilmesini talep etmektedir .
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. T.C. Genel Kurmay Başkanlığı Kara Kuvvetleri Komutanlığının başvuru konusuna ilişkin 10/ 04/ 2018 tarihli ve sayılı yazısı ve eklerinde özetle;
1 / 192.1.54 üncü Mknz .P.Tug .K.lığında (Edirne) sivil memur olarak görev yapmakta iken, 16/ 07/ 2015
tarihinde emekliye sevk edilen Svl . Me . ‘nın ( 2013-Uzm .Çvş.611) 10/ 02/ 1994 tarihinde uzman erbaş olarak göreve başlamış olduğu ve personelin görevde iken yürürlükte olan 3269 sayılı
Uzman Erbaş Kanunun 5 inci maddesi gereğince 45 yaş haddi nedeniyle 3/ 12/ 2013 tarihinde sözleşmesi feshedilerek atama emri ile sivil memur olarak Edirne Orduevi Müdürlüğüne atamasının yapıldığı, 2.2. 3269 sayılı Kanunun 5 inci maddesindeki; “Yaş sınırı nedeniyle Silahlı Kuvvetlerden ayrılacak olanlardan istekliler, merkezi yönetim bütçe kanunlarında yer alan sınırlamalara tabi olmaksızın, Milli Savunma Bakanlığı, MSB ANT Başkanlığı ve Türk Silahlı Kuvvetleri (Jandarma Genel
Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı dahil) kadrolarında emekli aylığına hak kazandıkları tarihe kadar devlet memuru olarak istihdam edilirler .” hükmüne istinaden 16/ 07/ 2015 tarihinde emekliye sevk edildiği, 2.3.Söz konusu personelin 45 yaş haddi nedeniyle sözleşmesi feshedilmesini müteakiben vermiş olduğu dilekçesine istinaden kendi isteğiyle sivil memur olarak atandığı, 2.4. 3269 sayılı Kanunun Ek madde 4 üncü maddesinin 6 ncı fıkrasındaki; “Uzman erbaş olarak görev yapmış olanlardan, bu görevleri üzerinden emekli, adi malullük, vazife malullüğü aylığı bağlanmış olanların veya uzman erbaşlık görevi esas alınarak dul ve yetim aylığı bağlanmış olanların aylıkları, uzman erbaşlık görevinin sona erdiği tarihteki en son öğrenim durumları ve bu madde esas alınarak ekli ( 1) sayılı Cetvele göre yeniden belirlenir .” hükmü uyarınca, söz konusu personel memur statüsünde emekliye sevk edildiğinden 1 inci derece 1 inci kademe 3000 ek gösterge almasının yasal olarak mümkün olmadığı, Bildirilmiştir .
3. Sosyal Güvenlik Kurumu Emeklilik Hizmetleri Genel Müdürlüğünün başvuru konusuna ilişkin 11/ 05/ 2018 tarih ve sayılı yazısı ve eklerinde özetle; 3.1.İlgilinin hizmet belgesinde yer alan 4/ 1-(c) kapsamındaki hizmetlerinin yanı sıra ilgilinin 10/ 07/ 1987- 31/ 11/ 1987 tarihleri arasında 140 gün, 10/ 06/ 1989- 16/ 07/ 1989 tarihleri arasında 31 gün olmak üzere toplam 171 gün 4/ 1-(a) kapsamında hizmetinin bulunduğu, 3.2.İlgilinin yaş haddi nedeniyle sözleşmesinin feshedildiği 31/ 12/ 2013 tarihinde 3269 sayılı
Uzman Erbaş Kanununun 5 inci maddesinin; “Uzman erbaşlar; iki yıldan az, beş yıldan fazla olmamak şartıyla sözleşme yaparak göreve başlar ve Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı ile ilgilendirilirler . Bunlardan; a) İstihdam edildikleri kadronun görev özelliklerine göre sınıf ve branşları ile ilgili sağlık nitelikleri uygun olanların, b) 12/ 4/ 1991 tarihli ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu kapsamında malul olanlardan istekleri, bilgi ve tecrübelerinin sınıfı için faydalı olması ve fiziki noksanlıklarını kapatabilmesi şartıyla mensup olduğu kuvvet komutanlığı, Jandarma Genel Komutanlığı veya Sahil Güvenlik Komutanlığı ile Genelkurmay Başkanlığınca uygun görülenlerden, istihdam edilecekleri kadronun sağlık niteliklerini taşıyanların, müteakip sözleşmeleri, bir yıldan az, beş yıldan fazla olmamak şartıyla azami kırkbeş yaşına girdikleri yıla kadar uzatılabilir . Yaş sınırı nedeniyle Silahlı Kuvvetlerden ayrılacak olanlardan
2 / 19istekliler, merkezi yönetim bütçe kanunlarında yer alan sınırlamalara tabi olmaksızın, Milli Savunma
Bakanlığı, MSB ANT Başkanlığı ve Türk Silahlı Kuvvetleri (Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil
Güvenlik Komutanlığı dahil) kadrolarında emekli aylığına hak kazandıkları tarihe kadar Devlet memuru olarak istihdam edilirler .” hükmünü amir olduğunu, 3.3.Bu hüküm gereğince, uzman erbaşlardan yaş sınırı nedeniyle Silahlı Kuvvetlerden ayrılacak olanlardan isteklilerin, merkezi yönetim bütçe kanunlarında yer alan sınırlamalara tabi olmaksızın, Milli Savunma Bakanlığı, MSB ANT Başkanlığı, Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel
Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı kadrolarında emekli aylığına hak kazandıkları tarihe kadar Devlet memuru olarak istihdam edilmelerine imkan tanınmış olduğu, 3.4.Bu kapsamda, 11/ 06/ 1969 doğumlu ilgilinin sözleşmesi 45 yaşına gireceği yıla kadar uzatılarak 31/ 12/ 2013 tarihi itibariyle yaş haddinden dolayı feshedildiği ve aynı maddedeki; “…emekli aylığına hak kazandıkları tarihe kadar Devlet memuru olarak istihdam edilirler .” hükmü gereğince de emekli aylığına hak kazanacağı tarihe kadar sivil memur olarak atanarak, 18/ 06/ 2015 tarihinde emekli aylığı bağlanmasına hak kazanmasını müteakip 13/ 07/ 2015 tarihli emekliye sevk onayına istinaden 16/ 07/ 2015 tarihinde emekliye sevk edilerek, 15/ 08/ 2015 tarihinden itibaren ilgiliye emekli aylığı bağlandığı,
3.5.3269 sayılı Kanunun 16 ncı maddesinin; “Uzman erbaşlara, göreve başlamış olmak kaydıyla
sözleşmenin onaylandığı tarihten geçerli olarak Kanuna ekli Ek- 1 sayılı aylık gösterge tablosu üzerinden aylık verilir . Uzman çavuşlar 10 uncu derecenin birinci kademesinden; uzman onbaşılar ise, 11 inci derecenin birinci kademesinden giriş yaparlar . Uzman onbaşılıktan uzman çavuşluğa terfi edenlerin intibakları, bulundukları derece ve kademenin bir üst derecesinin aynı kademesine yapılır . …” hükmünü amir iken 11/ 02/ 2014 tarihli ve 6519 sayılı Kanunun 52 nci maddesi ile 3269 sayılı Kanunun 16 ncı maddesinin birinci fıkrasına eklenen; “Ayrıca, uzman erbaşlara dereceleri itibarıyla astsubaylar için belirlenmiş olan ek göstergelerin 2/ 3’ü uygulanır . Ancak, bunlara uygulanacak ek gösterge rakamı 2200’ü geçemez .” hükmü ile uzman çavuşların ilk defa Kanunun yürürlük tarihi olan 22/ 02/ 2014 tarihinden itibaren ek göstergeden yararlandırılmaya başlandığı, 3.6.Bunun yanında, 10/ 02/ 2016 tarihli ve 29620 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 29/ 01/ 2016 tarihli ve 6663 sayılı “Gelir Vergisi Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair
Kanun”un 15 inci maddesinin ; “3269 sayılı Kanunun 16 ncı maddesinin birinci fıkrasının ikinci cümlesinde yer alan “2/ 3’ü” ibaresi “5/ 6’sı” şeklinde ve üçüncü cümlesinde yer alan “2200’ü” ibaresi “3.000’i ” şeklinde değiştirilmiştir .” hükmünü,
3.7.16 ncı maddesinin ; “3269 sayılı Kanuna ekli ( 1) sayılı Cetvelin başına aşağıdaki sıralar
eklenmiştir .
1 1320 1380 1440 1500
2 1155 1210 1265 1320 1380 1440”
hükmünü, 3.8.Yine, aynı Kanunun 17 inci maddesi ile 3269 sayılı Kanuna eklenen Ek 4 üncü maddesinin ise; “Uzman erbaşlardan görevde bulundukları süre içerisinde iki yıl süreli yükseköğrenimi tamamlayanlara bir kademe, üç yıl süreli yükseköğrenimi tamamlayanlara iki kademe, dört veya daha uzun süreli yükseköğrenimi tamamlayanlara ise bir derece verilir . İki veya üç yıl süreli yükseköğrenimini tamamlayarak intibakları yapılmış olanların, görevde bulundukları süre içerisinde dört veya daha uzun süreli yükseköğrenimi tamamlamaları hâlinde intibak işlemleri bir defaya mahsus olmak üzere tekrar yapılır . Yükseköğrenimden dolayı bir defadan fazla yapılan intibak işlemlerinin toplamı bir dereceden fazla olamaz .
3 / 19İki yıl veya daha uzun süreli yükseköğrenimi tamamladıktan sonra uzman erbaşlığa girenler
hakkında da birinci fıkra hükümleri uygulanır .
Bu intibaklar, personelin mezuniyetine dair resmî belgeyi ibraz edip müracaatını yaptığı tarihten geçerli olarak yapılır . Ancak, bunlara geçmişe yönelik maaş ve maaş farkı ödenmez .
İntibak yoluyla yapılacak derece ve kademe ilerlemelerinin nasıl yapılacağı ve onay makamları
Uzman Erbaş Yönetmeliğinde gösterilir .
Yükseköğrenim mezunu olmayan uzman erbaşlar, ikinci derecenin altıncı kademesine kadar ilerleyebilirler . Lise ve dengi okul öğrenim düzeyine sahip olanlardan ikinci derece için öngörülen üçüncü veya daha sonraki kademeleri kazanılmış hak aylığı olarak almış olup; üçüncü kademede en az bir yılını tamamlayan, sicil belgelerinin son altı yıllık sicil notu ortalaması sicil tam notunun yüzde doksanı ve daha yukarısı olan ve kademe ilerlemesi yapma şartlarını taşıyanlar, ekli ( 1) sayılı
Cetvelin birinci derecesine yükseltilirler .
Uzman erbaş olarak görev yapmış olanlardan, bu görevleri üzerinden emekli, adi malullük, vazife malullüğü aylığı bağlanmış olanların veya uzman erbaşlık görevi esas alınarak dul ve yetim aylığı bağlanmış olanların aylıkları, uzman erbaşlık görevinin sona erdiği tarihteki en son öğrenim durumları ve bu madde esas alınarak ekli ( 1) sayılı Cetvele göre yeniden belirlenir . Aylıkların bu şekilde yeniden belirlenmesinden dolayı geçmişe yönelik aylık ve ikramiye farkı ödenmez .” hükmünü amir olduğu,
3.9.6663 sayılı Kanunun yukarıya alınan;
3.9.1.15 inci maddesi ile, 3269 sayılı Uzman Erbaş Kanununun 16 ncı maddesinin; “…uzman
erbaşlara dereceleri itibarıyla astsubaylar için belirlenmiş olan ek göstergelerin 2/ 3’ü uygulanır .
Ancak, bunlara uygulanacak ek gösterge rakamı 2200’ü geçemez .” hükmünü içeren birinci fıkrasının ikinci cümlesinde yer alan “2/ 3’ü” ibaresi “5/ 6’sı” şeklinde ve üçüncü cümlesinde yer alan “2200’ü” ibaresi “3.000’i” şeklinde değiştirilerek Uzman Erbaşların aylık dereceleri itibariyle yararlandırılacakları ek gösterge rakamının yeniden belirlenmiş olduğu,
3.9.2.16 ıncı maddesi ile, 3269 sayılı Kanuna ekli ( 1) sayılı Cetvele ekleme yapılarak, uzman
erbaşların azami yükselebileceği derece ve kademenin, öğrenim durumlarına göre 1 inci derecenin 4 üncü kademesi olarak uygulanacağının düzenlendiği,
3.9.3.17 inci maddesi ile, 3269 sayılı Kanuna eklenen Ek 4 üncü madde ile uzman erbaşların
öğrenim durumlarına (yüksek öğrenim mezunlarının) göre intibaklarının yeniden tespitine imkan tanındığı, 3.10.Öte yandan, konuya ilişkin Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü tarafından 6663 sayılı Kanunla 3269 sayılı Kanuna eklenen ek 4 üncü maddesi ile intibak işlemleri hususunda yapılan düzenlemenin kimleri kapsadığı hususunda İçişleri Bakanlığına verilmiş olan 22/ 06/ 2017 tarihli ve 5647 sayılı görüşünde ;
“…
6663 sayılı Kanunun 16 ncı maddesi ile 3269 sayılı Kanuna ekli ( 1) sayılı Cetvelde yapılan
değişiklik neticesinde ise, uzman erbaşların birinci dereceye kadar yükselebilmelerine imkân sağlanmış olup, aynı Kanunun 17 nci maddesi ile 3269 sayılı Kanuna eklenen ek 4 üncü maddede de;
“Uzman erbaşlardan görevde bulundukları süre içerisinde iki yıl süreli yükseköğrenimi
4 / 19tamamlayanlara bir kademe, üç yıl süreli yükseköğrenimi tamamlayanlara iki kademe, dört veya
daha uzun süreli yükseköğrenimi tamamlayanlara ise bir derece verilir . İki veya üç yıl süreli yükseköğrenimini tamamlayarak intibakları yapılmış olanların, görevde bulundukları süre içerisinde dört veya daha uzun süreli yükseköğrenimi tamamlamaları hâlinde intibak işlemleri bir defaya mahsus olmak üzere tekrar yapılır . Yükseköğrenimden dolayı bir defadan fazla yapılan intibak işlemlerinin toplamı bir dereceden fazla olamaz .
İki yıl veya daha uzun süreli yükseköğrenimi tamamladıktan sonra uzman erbaşlığa girenler hakkında da birinci fıkra hükümleri uygulanır .
Bu intibaklar, personelin mezuniyetine dair resmî belgeyi ibraz edip müracaatını yaptığı tarihten geçerli olarak yapılır . Ancak, bunlara geçmişe yönelik maaş ve maaş farkı ödenmez .
İntibak yoluyla yapılacak derece ve kademe ilerlemelerinin nasıl yapılacağı ve onay makamları
Uzman Erbaş Yönetmeliğinde gösterilir .
Yükseköğrenim mezunu olmayan uzman erbaşlar, ikinci derecenin altıncı kademesine kadar ilerleyebilirler . Lise ve dengi okul öğrenim düzeyine sahip olanlardan ikinci derece için öngörülen üçüncü veya daha sonraki kademeleri kazanılmış hak aylığı olarak almış olup; üçüncü kademede en az bir yılını tamamlayan, sicil belgelerinin son altı yıllık sicil notu ortalaması sicil tam notunun yüzde doksanı ve daha yukarısı olan ve kademe ilerlemesi yapma şartlarını taşıyanlar, ekli ( 1) sayılı
Cetvelin birinci derecesine yükseltilirler .
Uzman erbaş olarak görev yapmış olanlardan, bu görevleri üzerinden emekli, adi malullük, vazife malullüğü aylığı bağlanmış olanların veya uzman erbaşlık görevi esas alınarak dul ve yetim aylığı bağlanmış olanların aylıkları, uzman erbaşlık görevinin sona erdiği tarihteki en son öğrenim durumları ve bu madde esas alınarak ekli ( 1) sayılı Cetvele göre yeniden belirlenir . Aylıkların bu şekilde yeniden belirlenmesinden dolayı geçmişe yönelik aylık ve ikramiye farkı ödenmez .” hükmüne yer verilerek, uzman erbaş olarak görev yapanların derece ve kademe ilerlemeleri yoluyla yapılacak intibaklarına ilişkin düzenleme yapılmış olup, söz konusu intibakın kapsamına halen görevde olan uzman erbaşlar ile bu görevleri üzerinden emekli, adi malullük, vazife malullüğü, dul ve yetim aylığı bağlanmış olanlar girmektedir .
Bu itibarla, yukarıda anılan mevzuat hükümleri çerçevesinde, 3269 sayılı Kanunun 5 inci maddesi uyarınca Devlet memurluğuna geçenlerden halen Devlet memuru olarak çalışanlar ile Devlet memurluğundan emekli olanların anılan Kanunun ek 4 üncü maddesi kapsamında yapılan intibaktan yararlanmalarına ve emekli keseneğine esas aylık derecelerinin yükseltilmesine imkan bulunmadığı değerlendirilmektedir .” denilerek 6663 sayılı Kanunla 3269 sayılı Kanuna eklenen ek
4 üncü maddesi ile uzman erbaşların intibaklarına ilişkin yapılan düzenlemenin, halen görevde olan
uzman erbaşlar ile bu görevleri üzerinden emekli, adi malullük, vazife malullüğü, dul ve yetim aylığı bağlanmış olanları kapsadığı, 3269 sayılı Kanunun 5 inci maddesi uyarınca Devlet memurluğuna geçenlerden halen Devlet memuru olarak çalışanlar ile Devlet memurluğundan emekli olanların bu kapsam dışında olduğu yönünde bir görüşe yer verildiği, 3.11.22/ 05/ 2012 tarihli ve 6318 sayılı Askerlik Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına
Dair Kanun ile 28/ 05/ 1988 tarihli ve 3466 sayılı Uzman Jandarma Kanununda yapılan değişikliklerle uzman jandarmalara yönelik sağlanan benzer haklardan, kanunun yürürlük tarihi itibarıyla halen görevde olmayan veya bu görevleri üzerinden emekli, adi malullük, vazife malullüğü, dul ve yetim aylığı bağlanmamış olan uzman jandarmaların yararlandırılmamasına ilişkin Kurumunuza tarafından yapılan 2017/ 1085 sayılı başvuruya ilişkin, 21/ 07/ 2017 tarihli ve 53878609- 101.107.05.99-E .8336 sayılı Ret Kararında; “Kurumumuzca yapılan değerlendirme
5 / 19neticesinde; başvuranın 3466 sayılı Kanunun Ek 1 inci maddesinin yürürlüğe girdiği tarihte fiilen
uzman jandarma görevinde olmaması veya maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce emekli, adi malullük veya vazife malullüğü aylığı ile uzman jandarma görevi esas alınarak dul ve yetim aylığı almaması nedenleri ile intibak işleminin yapılmamasına yönelik, idarenin başvuruya konu işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilememiştir .” denilmek suretiyle yapılan işlemlerin hukuka uygun olduğunun bildirildiği, 3.12.Buna göre, uzman çavuşların intibakları 10 uncu derecenin birinci kademesinden başlanarak hesaplanmakta olduğu, 15/ 03/ 2016 tarihinde uzman çavuş görevinde olmayan veya bu tarihten önce uzman çavuşluk görevi esas alınarak emekli, adi malullük ve vazife malullüğü aylığı bağlanmış olmayanların intibakları 3 üncü derece 8 inci kademeye kadar yükseltilebilmekte ve uzman çavuşlara bulundukları son dereceye göre astsubaylar için belirlenmiş olan ek göstergelerin 3000 rakamını geçmemek üzere 5/ 6’sı uygulanmakta olduğu, 3.13.Bu çerçevede, 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanununun 37 nci maddesinin;
“Silahlı Kuvvetlerdeki subayların, astsubaylıktan subay olanların, astsubayların, uzman erbaş ve uzman jandarmaların aylıkları, rütbe, rütbedeki kıdem ve kademe esasına göre saptanır .” hükmü uyarınca, aynı Kanuna ekli III sayılı cetvelde astsubayların ek göstergesinin 1 nci derece 3600, 2 nci derece 3000, 3 üncü derece 2200, 4 üncü derece 1600 olarak belirlendiği, 3.14.Diğer taraftan, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun “Kademe ve kademe ilerlemesi” başlıklı 64 üncü maddesinin; “Kademe; derece içinde, görevin önemi veya sorumluluğu artmadan, memurun aylığındaki ilerlemedir . Memurun kademe ilerlemesinin yapılabilmesi için bulunduğu kademede en az bir yıl çalışmış olması ve bulunduğu derecede ilerleyebileceği bir kademenin bulunması şartları aranır . …” hükmünü amir olduğu, bu hüküm çerçevesinde, devlet memurlarının öğrenim durumlarına göre belirlenen derece ve kademelerden görevlerine başlayıp, görev yapılan her yıl için bir kademe ilerlemesi, her üç yıl için bir derece ilerlemesi almakta olduğu, ayrıca memuriyette iken üst öğrenimi bitirenlerin, aynı üst öğrenimi tahsile ara vermeden bitirerek göreve başlayan emsallerinin ulaşabilecekleri derece ve kademeleri aşmamak kaydıyla, bitirdikleri üst öğrenimin derece ve kademesinden yine görev yapılan her yıl için bir kademe ilerlemesi, her üç yıl için bir derece ilerlemesi almakta oldukları, 3.15.Bunun yanında, aynı Kanunun 36 ncı maddesinin “Ortak Hükümler” ana başlığı altında sınıfların öğrenim durumlarına göre giriş ve yükselebilecek derece ve kademeleri belirlenmiş olup lise dengi mesleki veya teknik öğrenimi bitirenlerin 12 nci derecenin 2 nci kademesinden göreve başlayarak 3 üncü dereceye kadar yükselebileceklerinin düzenlenmiş olduğu, 3.16.Aynı Kanuna ekli I sayılı ek gösterge cetvelinde ise, Genel İdari Hizmetler Sınıfında görev yapıp unvanına ilişkin ek gösterge belirlenmemiş olanlardan yükseköğretim görmüş olanların ek göstergesinin 1 nci derece 2200, 2 nci derece 1600, 3 üncü derece 1100, 4 üncü derece 800 olarak belirlenmiş olduğu, 3.17.Öte yandan, 5434 sayılı T .C. Emekli Sandığı Kanununun mülga ek 67 nci maddesinin; “Daha önce atanmış ya da seçilmiş oldukları kadro, görev veya aylık almış oldukları dereceler için belirlenmiş olan ek göstergelerden daha düşük ek gösterge ödenmesi gereken veya ek göstergesi olmayan bir kadro, görev veya dereceye atanan ya da seçilenler; daha önceden yararlanmış oldukları ek gösterge rakamı ile halen bulundukları kadro, görev veya dereceye ilişkin ek gösterge rakamı arasındaki farktan kaynaklanan kesenek ve karşılık tutarının tamamının aylıklarından kesilmesi suretiyle emeklilik açısından yüksek olan ek göstergeden yararlanmaya devam ederler . Bu
Kanunun 12 nci maddesinin (II) numaralı fıkrasının (n) bendinde sayılanlar hariç, atandıkları veya seçildikleri kadro, görev ya da derecede en az altı ay görev yapmaksızın ek göstergesi daha düşük bir
6 / 19kadro, görev ya da dereceye atanan veya seçilenler hakkında bu fıkra hükümleri uygulanmaz…”
hükmünü amir olduğu ve bu hükme göre, 3 üncü derece + 1833 ek gösterge rakamına müstahak uzman çavuş görevinde iken, sözleşmesi feshedilerek 3 üncü derece + 1100 ek göstergeye müstahak memur kadrosuna atanan yüksek öğrenim görmüş bir kişinin, kesenek ve kurum karşılıkları ile kişiye bağlanacak aylıklar daha yüksek olan + 1833 ek gösterge rakamı esas alınarak belirlendiği; ancak bu durum, kişinin memuriyet görevinde 1 inci dereceye yükselerek + 2200 ek gösterge rakamına müstahak olması halinde kişi hakkında 1 inci derece uzman çavuşlara uygulanan + 3000 ek gösterge rakamının uygulanacağı anlamına gelmediği; bunlar hakkında uzman çavuşluktan ayrıldığı tarihteki derecesi ve uzman çavuş unvanına göre hak kazanacağı ek gösterge rakamı ile memuriyet görevindeki derecesi ve memur unvanına göre hak kazanacağı ek gösterge rakamı karşılaştırılarak kişi lehine olan yüksek ek gösterge rakamının uygulandığı, 3.18.Yine 5434 sayılı Kanunun mülga ek 18 inci maddesinin; “ Sosyal Sigortalar Kanununa tabi görevlerde bulunduktan sonra iştirakçi olanların, emeklilik keseneklerine, Personel Kanunları gereğince kazanılmış hak olarak aldıkları derece ve kademe aylıkları üzerine, sigorta primi ödemek suretiyle geçirdikleri sürelerin, her yılı bir kademe ilerlemesine ve tahsil durumlarına göre her 2, 3,
4 veya 5 yılı bir derece yükselmesine esas olacak şekilde eklenerek bulunacak derece ve kademe
aylığı esas alınır .
Bunların, Personel Kanunlarına göre kazanılmış hak olarak aldıkları kademelerin ilerletildiği veya derecelerin yükseltildiği sürece, emeklilik keseneğine esas kademeleri ilerletilir ve dereceleri yükseltilir .
Ancak, bunların emeklilik keseneğine esas aylık derecelerinin yükseltilebilmesi için, tahsil durumları itibariyle Personel Kanunları hükümlerine göre, en son yükselebilecekleri dereceleri geçmemeleri ve bir derecede en az geçirilmesi gereken yıl sayısı kadar kademeden emeklilik keseneği ödemiş olmaları şarttır .
Şu kadar ki, 18 inci yaşın ikmalinden önce veya iştirakçi oldukları tarihteki tahsil derecelerinden daha aşağı bir tahsil derecesinde sigorta primi ödemek suretiyle geçirdikleri süreler dikkate alınmaz .
Sigorta primi ödemek suretiyle geçen sürelerin, Personel Kanunları hükümlerine göre, memuriyette geçmiş sayılmak suretiyle, kazanılmış hak derece ve kademelerinin tespitinde değerlendirilen kısımları, bu madde uyarınca, emeklilik keseneğine esas aylığın tespitinde ayrıca nazara alınmaz .” hükmünü amir olduğu, madde hükmüyle sosyal sigorta kanunlarına tabi görevlerde bulunduktan sonra, sosyal güvenlik bakımından 5434 sayılı Kanuna tabi olarak göreve başlayanların emeklilik keseneklerine, Personel Kanunları gereğince kazanılmış hak olarak aldıkları derece ve kademe aylıkları üzerine sigorta primi ödemek suretiyle geçirdikleri sürelerin ilavesi suretiyle bulunacak derece ve kademelerin esas tutulacağının belirlendiği, 3.19.Yukarıdaki hüküm ve açıklamalar kapsamında emekli sicil dosyasının tetkikinde, ilgilinin 10/ 07/ 1987- 31/ 11/ 1987 tarihleri arasında 140 gün, 10/ 06/ 1989- 16/ 07/ 1989 tarihleri arasında 31 gün olmak üzere toplam 171 gün 4/ 1-(a) kapsamında çalışması olan ilgilinin, 10/ 02/ 1994 tarihinde uzman çavuş olarak göreve başladığı, 31/ 12/ 2013 tarihinde kazanılmış hak aylığı intibakı 3 üncü derece 2 nci kademede iken yaş haddi nedeniyle sözleşmesinin feshedildiği, bu defa 02/ 01/ 2014 tarihinde açıktan atama yoluyla Kara Kuvvetleri Komutanlığında 2 nci derece 2 nci kademe intibakı ile memur olarak göreve başlayıp, 16/ 07/ 2015 tarihinde emekli aylığı bağlanmasına hak kazanması nedeniyle emekliye sevk edilmesi üzerine tarafına 15/ 08/ 2015 tarihinden itibaren 21 yıl 6 ay fiili hizmeti, 4 yıl 11 ay 23 gün fiili hizmet süresi zammı, 5 ay 21 gün 4/ 1-(a) kapsamında çalışması olmak üzere toplam 26 yıl 11 ay 14 gün üzerinden, 1 inci derece 1 inci kademe emekli keseneğine esas aylık intibakı, memuriyet görevi esas alınarak belirlenmiş kazanılmış hak aylığı intibakına
7 / 19göre hak kazanacağı ek gösterge rakamının daha yüksek olması nedeniyle memuriyet görevine
esas 2 nci derece kazanılmış hak aylığı intibakı + 1600 ek gösterge rakamı esas alınarak emekli aylığı bağlandığı , 6663 sayılı Kanunun 15 inci maddesi ile 3 üncü derece uzman erbaşlara uygulanan ek gösterge rakamının + 1833 gösterge rakamına yükseltilmesi üzerine 15/ 03/ 2016 tarihinden itibaren ilgilinin emekli aylıklarının 3 üncü derece uzman erbaş kazanılmış hak aylığı intibakı esas alınarak + 1833 ek gösterge rakamı esas alınarak yükseltildiği, 3.20.Diğer taraftan, yukarıdaki hükümler çerçevesinde ilgilinin intibak işlemlerinde, uzman çavuş görevi esas alınarak kazanılmış hak aylığı intibakında değerlendirilecek 10/ 02/ 1994- 31/ 12/ 2013 tarihleri arası 19 yıl 10 ay 21 gün fiili hizmetinin 3269 sayılı Kanunun 15 inci maddesi uyarınca 10 uncu derece 1 inci kademesinden başlatılarak başarılı geçen her üç yılına bir derece artan her tam yılına bir kademe ve 15/ 01/ 2005 tarihinde 5289 sayılı Kanun uyarınca bir üst derece verilmek suretiyle intibakında değerlendirilmesinde, görevinden ayrıldığı 31/ 12/ 2013 tarihi itibariyle kazanılmış hak aylığı intibakının 3 üncü derecenin 2 inci kademesinde olduğu, 3.21.Ayrıca, ilgilinin emekliye sevk edildiği 16/ 07/ 2015 tarihinde, memuriyet görev esas alınarak belirlenen kazanılmış hak aylığı intibakının ; 19 yıl 10 ay 21 gün uzman çavuş hizmeti, 1 yıl 6 ay
14 gün memuriyet hizmeti ve 1 yıl 3 ay askerlik hizmeti ile birlikte toplam 22 yıl 8 ay 5 gün
hizmetinin, ilgilinin 2 yıllık yükseköğrenim mezunu olması nedeniyle 10 uncu derecenin 2 nci kademesinden başlatılarak 2 nci derecenin 3 üncü kademesine ulaştığı, 3.22.İlgilinin emekli keseneğine esas aylık intibakının ise kazanılmış hak aylığı intibakında değerlendirilen 22 yıl 8 ay 5 gün hizmetinin yanı sıra 5 ay 21 gün 4/ 1-(a) kapsamında çalışması bulunduğundan 1 inci derecenin 1 inci kademesine ulaştığı, 3.23.Dolayısıyla, ilgiliye uzman çavuşluk görevinden ayrıldığı 31/ 12/ 2013 tarihi itibariyle 3 üncü derece kazanılmış hak aylığı intibakı esas alınarak aylık bağlanması durumunda + 1833 ek gösterge rakamına müstahak olduğu , ancak ilgiliye atanmış olduğu memur görevindeki hizmetleriyle ulaştığı 2 nci derece kazanılmış hak aylığı esas alınarak aylık bağlanması durumunda ise + 1600 ek gösterge rakamına müstahak olduğundan ilgili lehine olan yüksek ek gösterge rakamı esas alınarak aylık ödendiği, 3.24. Öte yandan, ilgilinin 6663 sayılı Kanunun yürürlük tarihinde uzman çavuş görevinde bulunmadığından veya son olarak uzman çavuş olarak görev yaparak bu görevi üzerinden emekli, adi malullük veya vazife malullüğü aylığı bağlanmış olmadığından, 6663 sayılı Kanunun 16 ncı ve
17 nci maddeleriyle getirilen düzenlemelerden yararlandırılmasına imkan bulunmadığı,
3.25.Bu itibarla, ek gösterge rakamı kazanılmış hak aylığı intibakı esas alınarak belirlendiğinden ve ilgiliye memuriyet görevi sonundaki kazanılmış hak aylığı intibakı esas alınarak uzman çavuşlara ilişkin belirlenen ek gösterge rakamından aylık bağlanmasına kanunen imkan bulunmadığından ilgili hakkında Kurumumuzca yapılan işlemlerde herhangi bir yanlışlık bulunmadığı,
3.26.1 inci derece 1 inci kademe kazanılmış hak aylığı intibakı ile uzman çavuş unvanından
emekliye sevk edilen sigortalılar ilgilinin emsali olmayıp, tarafınızca ilgiliyle aynı durumda bulunan kişilere ilişkin bildirim yapılması halinde ilgilinin emsal açısından durumunun incelenebileceği, 3.27.İlgili ile Kurum arasında ilgilinin başvurusuna ilişkin yargı organlarında görülmekte olan veya yargı organlarınca karara bağlanmış bir uyuşmazlık bulunmadığı, Hususları bildirilmiştir .
8 / 19III. İLGİLİ MEVZUAT
4. 18/ 10/ 1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “…Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir . Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikayetleri inceler…” hükmü, 5. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir .” hükmü, 6. 5434 sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanunu’nun; 6.1.Mülga 41 inci maddesinde; “a) Emekli, adi malullük ve vazife malullüğü aylıklarının hesaplanmasında 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 43 üncü maddesinde yer alan gösterge tablosu ve personel kanunlarındaki ek göstergeler esas alınır .” hükmü, 6.2.Mülga Ek 18 inci maddesinde; “Sosyal Sigortalar Kanununa tabi görevlerde bulunduktan sonra iştirakçi olanların, emeklilik keseneklerine, personel kanunları gereğince kazanılmış hak olarak aldıkları derece ve kademe aylıkları üzerine, sigorta primi ödemek suretiyle geçirdikleri sürelerin, her yılı bir kademe ilerlemesine ve tahsil durumlarına göre her 2, 3, 4 veya 5 yılı bir derece yükselmesine esas olacak şekilde eklenerek bulunacak derece ve kademe aylığı esas alınır .( 1)
Bunların, personel kanunlarına göre kazanılmış hak olarak aldıkları kademelerin ilerletildiği veya derecelerin yükseltildiği sürece, emeklilik keseneğine esas kademeleri ilerletilir ve dereceleri yükseltilir .
Ancak, bunların emeklilik keseneğine esas aylık derecelerinin yükseltilebilmesi için, tahsil durumları itibariyle personel kanunları hükümlerine göre, en son yükselebilecekleri dereceleri geçmemeleri ve bir derecede en az geçirilmiş gereken yıl sayısı kadar kademeden emeklilik keseneği ödemiş olmaları şarttır…” hükmü,
6.3.Mülga ek 67 nci maddesinin birinci fıkrasında; “ (Mülga : 31/ 5/ 2006- 5510/ 106 md.) (Değişik :
21/ 4/ 2005 – 5335/ 3 md.) Daha önce atanmış ya da seçilmiş oldukları kadro, görev veya aylık almış oldukları dereceler için belirlenmiş olan ek göstergelerden daha düşük ek gösterge ödenmesi gereken veya ek göstergesi olmayan bir kadro, görev veya dereceye atanan ya da seçilenler; daha önceden yararlanmış oldukları ek gösterge rakamı ile halen bulundukları kadro, görev veya dereceye ilişkin ek gösterge rakamı arasındaki farktan kaynaklanan kesenek ve karşılık tutarının tamamının aylıklarından kesilmesi suretiyle emeklilik açısından yüksek olan ek göstergeden yararlanmaya devam ederler . Bu Kanunun 12 nci maddesinin (II) numaralı fıkrasının (n) bendinde sayılanlar hariç, atandıkları veya seçildikleri kadro, görev ya da derecede en az altı ay görev yapmaksızın ek göstergesi daha düşük bir kadro, görev ya da dereceye atanan veya seçilenler hakkında bu fıkra hükümleri uygulanmaz .” hükmü, 7. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun; 7.1.“Tesis edilen sınıflar” başlıklı 36 ncı maddesinin “Ortak hükümler” başlığı altında;
“A) Sınıfların öğrenim durumlarına göre giriş ve yükselebilecek derece ve kademeleri aşağıda gösterilmiştir .
9 / 19Giriş Yükselinebilecek
Öğrenim Durumu derece kademe derece kademe
2 yıl süreli yüksek öğrenimi 10 2 1 Son
bitirenler 10 2 1 Son 7.2.“Göstergeler” başlıklı 43 üncü maddesi; “(Değişik : 12/ 2/ 1982 – 2595/ 1 md .) Bu Kanuna tabi kurumların kadrolarında bulunan personelin aylık ve ek göstergeleri aşağıda gösterildiği şekilde
tespit edilir :
A) Aylık Göstergesi : Bütün sınıflar itibariyle her derece ve kademenin aylıklarının hesaplanmasına esas teşkil edecek Aylık Gösterge Tablosu aşağıdaki I Numaralı Cetvelde gösterilmiştir .
I Numaralı Cetvel
AYLIK GÖSTERGE TABLOSU
Dereceler 1 2 3 4 5 6 7 8 9
3 1020 1065 1110 1155 1210 1265 1320 1380 –
B) (Değişik : 9/ 4/ 1990 – KHK- 418/ 2 md .; iptal : Anayuasa Mahkemesinin 5/ 2/ 1992 tarihli ve E.
1990/ 22, K. 1992/ 6 sayılı Kararı ile; yeniden düzenleme : 18/ 5/ 1994 – KHK- 527/ 2 md .) Ek
Gösterge : Bu Kanuna tabi kurumların kadrolarında bulunan personelin aylıkları; hizmet sınıfları, görev türleri ve aylık alınan dereceler dikkate alınarak bu kanuna ekli I ve II sayılı cetvellerde gösterilen ek gösterge rakamlarının eklenmesi suretiyle hesaplanır . II sayılı cetvelde yer alan unvanlarda değişiklik yapmaya ve yeni unvanlar ilave etmeye Bakanlar Kurulu yetkilidir .” hükmü, 7.3.“kademe ve kademe ilerlemesi” başlıklı 64 üncü maddesinde; “kademe; derece içinde, görevin önemi veya sorumluluğu artmadan, memurun aylığındaki ilerlemedir .
Memurun kademe ilerlemesinin yapılabilmesi için bulunduğu kademede en az bir yıl çalışmış olması ve bulunduğu derecede ilerleyebileceği bir kademenin bulunması şartları aranır . …” hükmü, 7.4.“derece yükselmesinin usul ve şartları” başlıklı 68 inci maddesi; “A) derece yükselmesi
yapılabilmesi için :
a) Üst dereceden boş bir kadronun bulunması, b) derecesi içinde en az 3 yıl ve bu derecenin 3 üncü kademesinde 1 yıl bulunmuş, c) Kadronun tahsis edildiği görev için öngörülen nitelikleri elde etmiş, …” hükmü, 7.5.Eki I Sayılı Ek Gösterge Cetvelinde;
Hizmet Sınıfları İtibariyle Unvan Veya Aylık Alınan Derecelere Göre Ek Göstergeler
UNVANI Derece 1/ 1/ 1994’den 1/ 1/ 1995’den
İtibaren İtibaren
Uygulanacak Ek Uygulanacak Ek
Göstergeler Göstergeler
I – GENEL İDARE
HİZMETLERİ SINIFI
i) Bu sınıfa dahil olup da
10 / 19yukarıda sayılanlar dışında
kalanlardan, 1. Yükseköğretim görenler, 1 1900 2200
2 1350 1600
3 900 1100
4 700 800
2.Diğerleri, 1 1350 1500
2 1000 1100
3 750 800
4 600 650
8. 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu’nun; 8.1.“III – Gösterge tabloları” başlıklı 137 nci maddesinde; “Silahlı Kuvvetlerdeki subayların, astsubaylıktan subay olanların, astsubayların, uzman erbaş ve uzman jandarmaların aylıkları, rütbe, rütbedeki kıdem ve kademe esasına göre saptanır…
c) Astsubaylar hakkındaki gösterge tabloları Ek-III sayılı cetvelde gösterilmiştir…” hükmü, 8.2.Eki III Sayılı Ek Gösterge Cetvelinde; (Ek : 9/ 4/ 1990 – KHK – 418/ 17 md.; İptal : Ana . Mah.’nin 5/ 2/ 1992 tarih ve E . 1990/ 22, K. 1992/ 6 sayılı Kararı ile; Yeniden düzenleme : 18/ 5/ 1994 -KHK – 527/ 14 md.)
(Astsubaylar İçin)
1.1.1994’den 1.1.1995’den itibaren itibaren
Uygulanacak Uygulanacak
DERECE Ek Göstergeler Ek Göstergeler
1 3200 3600
2 2600 3000
3 1900 2200
4 1450 1600
5 1100 1300
6 950 1150
7 850 950
8 750 850
9. 3269 sayılı Uzman Erbaş Kanunu’nun; 9.1.“Hizmet süresi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Uzman erbaşlar; iki yıldan az, beş yıldan fazla olmamak şartıyla sözleşme yaparak göreve başlar ve Türkiye Cumhuriyeti Emekli
Sandığı ile ilgilendirilirler . (Değişik ikinci cümle : 19/ 6/ 2010- 6000/ 26 md.) Bunlardan;
11 / 19a) İstihdam edildikleri kadronun görev özelliklerine göre sınıf ve branşları ile ilgili sağlık nitelikleri
uygun olanların, b) 12/ 4/ 1991 tarihli ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu kapsamında malul olanlardan istekleri, bilgi ve tecrübelerinin sınıfı için faydalı olması ve fiziki noksanlıklarını kapatabilmesi şartıyla mensup olduğu kuvvet komutanlığı, Jandarma Genel Komutanlığı veya Sahil Güvenlik
Komutanlığınca uygun görülenlerden, istihdam edilecekleri kadronun sağlık niteliklerini taşıyanların, müteakip sözleşmeleri, bir yıldan az, beş yıldan fazla olmamak şartıyla azami elliiki yaşına girdikleri yıla kadar uzatılabilir . (Ek cümleler : 19/ 6/ 2010- 6000/ 26 md.) Yaş sınırı nedeniyle Silahlı
Kuvvetlerden ayrılacak olanlardan istekliler, merkezi yönetim bütçe kanunlarında yer alan sınırlamalara tabi olmaksızın, Milli Savunma Bakanlığı, MSB ANT Başkanlığı ve Türk Silahlı
Kuvvetleri (Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı dahil) kadrolarında emekli aylığına hak kazandıkları tarihe kadar Devlet memuru olarak istihdam edilirler…” hükmü, 9.2.“Derece yükselmesi, kademe ilerlemesi ve uzman onbaşılıktan uzman çavuşluğa terfi” başlıklı 9 uncu maddesinde; “(Değişik : 10/ 2/ 2004- 5085/ 5 md.) Uzman erbaşların; a) Kademe ilerlemesi yapabilmesi için;
1) Bulunduğu kademede en az bir yıl çalışmış olması,
2) O yıl içinde olumlu sicil almış olması,
3) Bulunduğu derecede ilerleyebileceği bir kademenin bulunması,
b) Derece yükselmesi yapabilmesi için;
1) Derecesi içinde en az üç yıl ve bu derecenin üçüncü kademesinde bir yıl çalışmış olması,
2) Bulunduğu derecenin her kademesinde olumlu sicil alması,
3) Yükselebileceği bir üst derecenin bulunması,
Şarttır .
En az bir yıl hizmet ettikten sonra görevde başarılı olan uzman onbaşılar, yürürlüğe konulacak yönetmelikte belirtilecek esaslara göre uzman çavuşluğa terfi ettirilirler .
(Ek : 11/ 2/ 2014- 6519/ 51 md.) Muvazzaf askerlik görevini yaptıktan sonra uzman erbaşlığa alınanların muvazzaf askerlikte geçen süreleri aylığa esas kademe ilerlemesi yapılmak suretiyle derece yükselmesinde de değerlendirilir…” hükmü, 9.3.“Özlük hakları” başlıklı 16 ncı maddesinin birinci fıkrasında : “Uzman erbaşlara, göreve başlamış olmak kaydıyla sözleşmenin onaylandığı tarihten geçerli olarak Kanuna ekli Ek- 1 sayılı aylık gösterge tablosu üzerinden aylık verilir . (Ek cümle : 11/ 2/ 2014- 6519/ 52 md.) Ayrıca, uzman erbaşlara dereceleri itibarıyla astsubaylar için belirlenmiş olan ek göstergelerin 5/ 6’sı uygulanır .
(Ek cümle : 11/ 2/ 2014- 6519/ 52 md.) Ancak, bunlara uygulanacak ek gösterge rakamı 3000’i geçemez . Uzman çavuşlar 10 uncu derecenin birinci kademesinden; uzman onbaşılar ise, 11 inci derecenin birinci kademesinden giriş yaparlar . Uzman onbaşılıktan uzman çavuşluğa terfi edenlerin intibakları, bulundukları derece ve kademenin bir üst derecesinin aynı kademesine yapılır…” hükmü,
12 / 199.4.Ek 4 üncü maddesinde; “…Yükseköğrenim mezunu olmayan uzman erbaşlar, ikinci derecenin
altıncı kademesine kadar ilerleyebilirler . Lise ve dengi okul öğrenim düzeyine sahip olanlardan ikinci derece için öngörülen üçüncü veya daha sonraki kademeleri kazanılmış hak aylığı olarak almış olup; üçüncü kademede en az bir yılını tamamlayan, sicil belgelerinin son altı yıllık sicil notu ortalaması sicil tam notunun yüzde doksanı ve daha yukarısı olan ve kademe ilerlemesi yapma şartlarını taşıyanlar, ekli ( 1) sayılı Cetvelin birinci derecesine yükseltilirler .
Uzman erbaş olarak görev yapmış olanlardan, bu görevleri üzerinden emekli, adi malullük, vazife malullüğü aylığı bağlanmış olanların veya uzman erbaşlık görevi esas alınarak dul ve yetim aylığı bağlanmış olanların aylıkları, uzman erbaşlık görevinin sona erdiği tarihteki en son öğrenim durumları ve bu madde esas alınarak ekli ( 1) sayılı Cetvele göre yeniden belirlenir . Aylıkların bu şekilde yeniden belirlenmesinden dolayı geçmişe yönelik aylık ve ikramiye farkı ödenmez .” hükmü, 10. 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun Geçici 4 üncü maddesi;
“Bu Kanunda aksine bir hüküm bulunmadığı takdirde; iştirakçi iken, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla bu Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamına alınanlar, bu
Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce 5434 sayılı Kanun hükümlerine tabi olarak çalışmış olup bu Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendine tabi olarak yeniden çalışmaya başlayanlar ile bunların dul ve yetimleri hakkında bu Kanunla yürürlükten kaldırılan hükümleri de dahil 5434 sayılı Kanun hükümlerine göre işlem yapılır .
…
5434 sayılı Kanuna göre ödenen aylıklar ile bu madde kapsamında bağlanacak aylıklar, memur
maaş katsayılarındaki artışlara göre yükseltilir . Ayrıca 5434 sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten sonra barem, teşkilat, kadro ve sair kanunlar ile aynı rütbe, kadro ve sair kanunlarda yapılacak değişiklikler sonucunda aylık tutarlarında meydana gelecek yükselmeler, aynı rütbe, kadro unvanı ve dereceden bağlanmış bulunan emeklilik, malullük ve vazife malullük aylıkları ile dul ve yetim aylıkları hakkında da uygulanır .” hükmü, Düzenlenmiştir .
IV. KAMU DENETÇİSİ C. ÖZLEM TUNÇAK’IN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ
11. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya birlikte değerlendirildiğinde; şikâyete konu edilen işlemde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilemediğinden, başvurunun reddi yönünde hazırlanan “Ret Kararı Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur .
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 12. Başvuran, 10/ 02/ 1994 tarihinde uzman çavuş olarak göreve başladığını, 2014 yılında emekliliğe hak kazanana kadar memur olarak istihdam edildiğini, 2015 yılında resen emekli edildiğini, sivil memurluk görevini yaptıktan sonra 1. derecenin 1. kademesinden sivil memur olarak emekli edildiğini, normalde sivil memurların yaş şartı dolana kadar çalışabildiklerini, 19 ay sonunda kendi isteği dışında emekli edildiğini, 1/ 1 derece/kademeden emekli edilmesine rağmen, ek göstergesinin 1/ 1 karşılığı olan 3000 ek göstergesi yerine 1833 olduğunu, bu yüzden uzman çavuş olarak emekli olan lise mezunu arkadaşından 550 TL eksik aylık aldığını, kendisinin üniversite mezunu olduğunu,
2015 Ağustos ayından beri maaşını böyle aldığını, 20 sene asker olarak görev yapmasına rağmen 19
13 / 19ay için sivil memur emeklisi olduğunu, bu yüzden emekli ikramiyesini de düşük aldığını belirterek,
geçmişe dönük olarak hak kayıplarının düzeltilmesini ve mağduriyetinin giderilmesini talep etmektedir .
13. Kara Kuvvetleri Komutanlığı’nca özetle; yaş sınırı nedeniyle silahlı kuvvetlerden ayrılan başvuranın, 3269 sayılı Kanun gereği talebi üzerine 657 sayılı Kanuna tabi memur olarak atamasının yapıldığı ve emekliye sevk işleminin de aynı kapsamda yapıldığı, devlet memuru olarak emekliye sevk edildiğinden başvuran hakkında 6663 sayılı Kanunun uygulanmasına imkân bulunmadığının değerlendirildiği belirtilmiştir .
14. Sosyal Güvenlik Kurumu’nca özetle; 10/ 02/ 1994 tarihinde uzman çavuş olarak göreve başladığı, 31/ 12/ 2013 tarihinde kazanılmış hak aylığı intibakı 3 üncü derece 2 nci kademede iken yaş haddi nedeniyle sözleşmesinin feshedildiği, bu defa 02/ 01/ 2014 tarihinde açıktan atama yoluyla Kara
Kuvvetleri Komutanlığında 2 nci derece 2 nci kademe intibakı ile memur olarak göreve başlayıp, 16/ 07/ 2015 tarihinde emekli aylığı bağlanmasına hak kazanması nedeniyle emekliye sevk edilmesi üzerine tarafına 15/ 08/ 2015 tarihinden itibaren 21 yıl 6 ay fiili hizmeti, 4 yıl 11 ay 23 gün fiili hizmet süresi zammı, 5 ay 21 gün 4/ 1-(a) kapsamında çalışması olmak üzere toplam 26 yıl 11 ay 14 gün çalışması üzerinden, 1 inci derece 1 inci kademe emekli keseneğine esas aylık intibakı, memuriyet görevi esas alınarak belirlenmiş kazanılmış hak aylığı intibakına göre hak kazanacağı ek gösterge rakamının daha yüksek olması nedeniyle memuriyet görevine esas 2 nci derece kazanılmış hak aylığı intibakı + 1600 ek gösterge rakamı esas alınarak emekli aylığı bağlandığı, 6663 sayılı Kanunun 15 inci maddesi ile 3 üncü derece uzman erbaşlara uygulanan ek göstergenin + 1833 gösterge rakamına yükseltilmesi üzerine 15/ 03/ 2016 tarihinden itibaren ilgilinin emekli aylıklarının 3 üncü derece uzman erbaş kazanılmış hak aylığı intibakı esas alınarak + 1833 ek gösterge rakamına yükseltildiği, 14.1.Öte yandan, ilgilinin 6663 sayılı Kanunun yürürlük tarihinde uzman çavuş görevinde bulunmadığından veya son olarak uzman çavuş olarak görev yaparak bu görevi üzerinden emekli, adi malullük veya vazife malullüğü aylığı bağlanmış olmadığından, 6663 sayılı Kanunun 16 ncı ve
17 nci maddeleriyle getirilen düzenlemelerden yararlandırılmasına imkân bulunmadığı ve
Kurumlarınca yapılan işlemlerde herhangi bir yanlışlık bulunmadığı ifade edilmiştir .
15. Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerden; Başvuranın 171 gün 506 sayılı Kanun kapsamında hizmeti bulunmaktayken 10/ 02/ 1994 tarihinde uzman çavuş olarak göreve başladığı, 31/ 12/ 2013 tarihinde yaş haddi nedeniyle sözleşmesinin feshedildiği ve 02/ 01/ 2014 tarihinde açıktan atama yoluyla Kara Kuvvetleri Komutanlığında memur olarak göreve başladığı, 16/ 07/ 2015 tarihinde emekli aylığı bağlanmasına hak kazanması nedeniyle emekliye sevk edilmesi üzerine tarafına 15/ 08/ 2015 tarihinden itibaren 1 inci derece 1 inci kademe emekli keseneğine esas aylık intibakı ile 2 nci derece kazanılmış hak aylığı intibakına bağlı olarak belirlenen + 1600 ek gösterge rakamı esas alınarak emekli aylığı bağlandığı, son olarak 15/ 03/ 2016 tarihli işlem ile de emekli aylıklarının 3 üncü derece uzman erbaş kazanılmış hak aylığı intibakı esas alınarak + 1833 ek gösterge rakamına yükseltildiği anlaşılmaktadır .
16. 3269 sayılı Kanunun 5 inci maddesinde (§ 9.2) yaş sınırı nedeniyle silahlı kuvvetlerden ayrılacak olan uzman erbaşlardan istekli olanların, maddede sayılı kurumlarda emekli aylığına hak kazandıkları tarihe kadar devlet memuru olarak istihdam edileceği düzenlenmiştir . Buna göre somut olayda başvuranın, kanunda öngörüldüğü şekilde yaş sınırını doldurması nedeniyle silahlı kuvvetlerle ilişiğinin kesilerek devlet memuru olarak atandıktan sonra emekli aylığına hak kazandığı tarihe kadar istihdam edildiği ve devlet memuru statüsündeyken emekliye sevk edildiği hususunda tereddüt bulunmamaktadır .
17. 5510 sayılı Kanunun geçici 4 üncü maddesinde (§ 10) Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce
14 / 19(Ekim 2008) 5434 sayılı Kanun kapsamında görev yapmış olup yine geçici 4 üncü madde
kapsamında aylık bağlananlar hakkında 5434 sayılı Kanun hükümlerinin uygulanmasına devam edileceği ve ilgili kanunlarında barem, teşkilat, kadro ve sair kanunlar ile aynı rütbe, kadro ve sair kanunlarda yapılacak değişiklikler sonucunda aylık tutarlarında meydana gelecek yükselmelerin bu kapsamdaki emeklilerin aylıklarına da uygulanacağı düzenlenmiştir . Buna göre, 1994 yılında uzman erbaş olarak 5434 sayılı Kanun kapsamında göreve başlayan ve 5510 sayılı Kanunun 4/ 1-(c) bendi kapsamında sigortalıyken emekliye sevk edilen başvuranın, 5510 sayılı Kanunun geçici 4 üncü maddesi kapsamında olduğu ve hakkında 5434 sayılı Kanun hükümleri uygulanarak rütbe, kadro ve sair kanunlarla yapılan değişiklikler sonucu meydana gelen aylık artışlarından yararlandırılması gerektiği anlaşılmaktadır .
18. Bu çerçevede, uzman erbaş olarak görev yaptıktan sonra devlet memuru statüsünden emekli aylığı bağlanan başvuranın, 6663 sayılı Kanunla 3269 sayılı Uzman Erbaş Kanununda yapılan ek gösterge ve intibak düzenlemelerinden yararlanıp yararlanmayacağı noktalarında düğümlendiği anlaşılan uyuşmazlığın çözümü için; başvuranın emekli aylığının hesaplanmasında esas alınacak intibakı (derece yükselmesi ve kademe ilerlemesi) ile kazanılmış hak aylığı intibakına bağlı olarak tespit edilen ek göstergesinin belirlenmesinde esas alınacak kanun hükümlerinin ortaya konması gerekmektedir .
19. 3269 sayılı Uzman Erbaş Kanunu kapsamında kazanılmış hak aylığı intibak işlemleri; 19.1.Kanunun 9 uncu maddesinde (§ 9.2) maddede belirtilen şartların taşınması kaydıyla uzman erbaşların kazanılmış hak aylığı intibaklarının her yıl 1 kademe ilerleyeceği, her üç yılda bir de 1 derece yükseleceği belirlenmiştir .
19.2.Kanununun 16 ncı maddesinde (§ 9.3) uzman erbaşlara Kanuna ekli Ek- 1 sayılı aylık gösterge tablosu üzerinden aylık verileceği, uzman çavuşların 10 uncu derecenin birinci kademesinden, uzman onbaşıların ise 11 inci derecenin birinci kademesinden göreve başlayacağı, uzman onbaşılıktan uzman çavuşluğa terfi edenlerin intibaklarının bulundukları derece ve kademenin bir üst derecesinin aynı kademesine yapılacağı düzenlenmiş iken 11/ 2/ 2014 tarihli 6519 sayılı Kanun ile maddede yapılan değişiklik neticesinde uzman erbaşlara ek gösterge uygulanmaya başlanmıştır .
2200 rakamını geçmemek üzere astsubaylar için belirlenmiş olan ek göstergelerin 2/ 3’ü olarak
başlayan uygulama 29/ 1/ 2016 tarihli ve 6663 sayılı Kanunla yapılan değişiklik sonrası 3000 rakamını geçmemek üzere astsubaylar için belirlenmiş olan ek göstergelerin 5/ 6 olarak yeniden belirlenmiştir . Uzman erbaşların ek göstergelerinin belirlenmesinde emsal alınan astsubayların ek göstergeleri ise 926 sayılı Kanunun III sayılı Ek Gösterge Cetvelinde (§ 8.2) belirlenmiştir .
19.3.Bunun yanında, 6663 sayılı Kanunun 16 ncı maddesi ile 3269 sayılı Kanuna ekli 1 sayılı cetvele yapılan ekleme ile önceden 3 üncü derecede sonlanan uzman erbaşların intibakının 2 nci ve 1 inci derecelere yükselmesine de imkân tanınmıştır .
19.4. Yine, 6663 sayılı Kanunun 17 nci maddesi ile 3269 sayılı Kanuna eklenen Ek madde 4 ile uzman erbaşların öğrenim durumlarına göre intibaklarının ne şekilde belirleneceği yeniden düzenlenmiş, uzman erbaş olarak görev yapmış olanlardan, bu görevleri üzerinden emekli, adi malullük, vazife malullüğü aylığı bağlanmış olanların veya bunların dul ve yetimlerinin aylıklarının , uzman erbaşlık görevinin sona erdiği tarihteki en son öğrenim durumları ve bu madde esas alınarak ekli ( 1) sayılı Cetvele göre yeniden belirleneceği düzenlenmiştir . Diğer taraftan, maddenin yürürlük tarihinden önce uzman erbaş olarak görev yapmış olup uzman erbaşlık
15 / 19statüsüne bağlı olarak emekli aylığı bağlanması dışındaki nedenlerle bu görevlerinden ayrılmış
olanların derece ve kademelerinin yeniden belirleneceğine dair herhangi bir düzenlemeye ise yer verilmemiştir .
19.5. Buna göre, uzman erbaşların intibakı 3269 sayılı Kanunun 16 ncı maddesi gereği göreve girdikleri unvana bağlı olarak 10 ya da 11 inci dereceden başlamakta, derece ve kademeleri her yılına bir kademe her üç yılına bir derece verilmek suretiyle öğrenim durumlarına göre belirlenmekte, ek göstergeleri ise ulaştıkları derecenin astsubaylar için belirlenmiş karşılığının 5/ 6’sı olarak uygulanmaktadır .
19.6. Somut olayda, başvuranın 20/ 10/ 1994- 31/ 12/ 2013 tarihleri arası 19 yıl 2 ay 11 gün fiili hizmetinin, 3269 sayılı Kanunun 15 inci maddesi uyarınca 10 uncu derecenin 1 inci kademesinden başlatılarak başarılı geçen her üç yılına bir derece artan her tam yılına bir kademe, 15/ 01/ 2005 tarihinde 5289 sayılı Kanun uyarınca bir üst derece verilmek suretiyle intibakında değerlendirilmesi sonucunda görevinden ayrıldığı 31/ 12/ 2013 tarihi itibariyle kazanılmış hak aylığı intibakının 3 üncü derecenin 2 inci kademesine ulaştığı, anılan tarihte uzman erbaşların ek göstergeden yararlanması gerektiğine dair herhangi bir düzenleme bulunmadığından başvurana ek gösterge uygulanmadığı anlaşılmaktadır .
19.7. Diğer taraftan, intibakları 3269 sayılı Kanun çerçevesinde belirlenmekteyken uzman erbaşlık statüsüne bağlı olarak emekli aylığı bağlanması dışındaki nedenlerle Kanun kapsamından çıkanların intibak işlemlerinin 3269 sayılı Kanuna göre sürdürülmesine imkân tanıyan herhangi bir düzenleme bulunmadığından 6663 sayılı Kanunla ( 1) sayılı Gösterge Cetvelinde yapılan değişikliğin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla uzman erbaş olarak görev yapmayan ve emeklilik işlemi de
657 sayılı Kanun kapsamındaki devlet memurluğu görevine bağlı olarak yapılan başvuranın
derece ve kademesinin 3269 sayılı Kanun kapsamında yeniden belirlenmesine imkân bulunmadığı değerlendirilmektedir .
20. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu kapsamında kazanılmış hak aylığı intibak işlemleri;
20.1.657 sayılı Kanununun 36 ncı maddesinde (§ 7.1) ön lisans bitirenlerin memuriyete 10 uncu
derecenin 2 nci kademesinden başlayacakları ve 1 inci derecenin son kademesine yükselebilecekleri,
43 üncü maddesinde (§ 7.2) memurların aylık göstergelerinin I Numaralı Aylık Gösterge Tablosu
Cetveline göre belirleneceği, ek göstergelerinin ise kanuna ekli I ve II sayılı cetvellerde gösterilen rakamlarının eklenmesi suretiyle hesaplanacağı düzenlenmiştir .
20.2.Kanunun 64 üncü (§ 7.3) ve 68 inci maddelerinde (§ 7.4) maddelerde belirtilen şartların taşınması kaydıyla memurların intibaklarının her yıl 1 kademe ilerleyeceği, her üç yılda bir de 1 derece yükseleceği belirlenmiştir .
20.3.Buna göre, 2 yıl süreli yüksek öğrenimi bitirenlerden memur statüsünden emekliye sevk edilenlerin intibakı 10 uncu derecenin 2 nci kademesinden başlamakta, derece ve kademeleri her yılına bir kademe ilerlemesi her üç yılına bir derece yükseltilmesi suretiyle öğrenim durumlarına göre 1 inci derecenin son kademesine kadar yükseltilmekte, ek göstergeleri de ulaştıkları derecenin karşılığı olarak uygulanmaktadır .
20.4.Somut olayda, 2 yıl süreli yüksek öğrenimi bitiren ve memur olarak görev yapmaktayken emekli olan başvuranın kazanılmış hak aylığı intibakını 10 uncu derece 2 nci kademeden başladığı,
16 / 1919 yıl 10 ay 21 gün uzman çavuş hizmeti, 1 yıl 6 ay 14 gün memuriyet hizmeti ve 1 yıl 3 ay askerlik
hizmeti ile birlikte toplam 22 yıl 8 ay 5 gün hizmetinin 2 nci derecenin 3 üncü kademesine ve bu derecenin karşılığı + 1600 ek gösterge rakamına ulaştığı anlaşılmaktadır .
21. 5434 sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanunu kapsamında emekli keseneğine esas aylık intibak işlemleri ve emeklilikte uygulanacak ek göstergenin belirlenmesi;
21.1.5434 sayılı Kanunun mülga 41 inci maddesinde (§ 6.1) emekli aylıklarının hesaplanmasında
657 sayılı Kanunun 43 üncü maddesinde yer alan gösterge tablosu ve personel kanunlarındaki ek
göstergelerin esas alınacağı, mülga ek 18 inci maddesinde (§ 6.2) sosyal sigortalar kurumu kapsamında geçen çalışma sürelerinin ilgililerin eğitim durumu, derece ve kademelerdeki bekleme süreleri de esas alınarak usulüne göre emekli keseneğine esas aylık hesabında değerlendirileceği, mülga ek 67 nci maddesinde (§ 6.3) daha önce atanmış olduğu kadronun ek göstergesinden daha düşük ek göstergeli görevlere atananların aradaki kesenek ve karşılık farklarının aylıklarından kesilmesi suretiyle emeklilik açısından yüksek olan ek göstergeden yararlanmaya devam edeceği düzenlenmiştir .
21.2.Somut olayda, başvuranın sadece emekli aylığına esas derece ve kademesinin belirlenmesinde kullanılıp ek göstergenin belirlenmesinde kullanılmayan emekli keseneğine esas aylık intibakının kazanılmış hak aylığı intibakında değerlendirilen 22 yıl 8 ay 5 gün hizmetinin yanı sıra 5 ay 21 gün 4/ 1-(a) kapsamında çalışması da eklenmek suretiyle 1 inci derecenin 1 inci kademesine ulaştığı anlaşılmaktadır .
21.3.Bunun yanında, sırasıyla 6519 ve 6663 sayılı Kanunlarla yapılan değişiklikler neticesinde, Kanunun ek 67 nci maddesi gereği yapılması gereken emeklilik yönünden yüksek ek göstergeden yararlandırma işlemlerinin, 15/ 03/ 2016 tarihi itibarıyla yapıldığı ve başvuranın ek göstergesinin
3 üncü derece uzman erbaşlık görevi esas alınarak aynı derecedeki astsubay ek göstergesi olan
2200 rakamının 5/ 6’sı ( 1833) olarak belirlendiği anlaşılmaktadır .
22. Anayasa’nın 10. maddesinde “Herkes, dil, ırk, renk, cinsiyet, siyasî düşünce, felsefî inanç, din, mezhep ve benzeri sebeplerle ayırım gözetilmeksizin kanun önünde eşittir… Hiçbir kişiye, aileye, zümreye veya sınıfa imtiyaz tanınamaz…” denilmiştir . Anayasa Mahkemesinin yerleşik kararlarında da vurgulandığı üzere Anayasa’nın 10 uncu maddesinde yer verilen eşitlik ilkesi nin amacı, aynı durumda bulunan kişilerin yasalarca aynı işleme bağlı tutulmalarını sağlamak ve kişilere yasalar karşısında ayrım yapılmasını ve ayrıcalık tanınmasını önlemektir . Bu ilkeyle, aynı durumda bulunan kimi kişi ve topluluklara ayrı kurallar uygulanarak yasa karşısında eşitliğin ihlali yasaklanmıştır .
Kanunlar; eşitlik ilkesine uygun bir şekilde, aynı veya benzer durumda bulunanlar için haklarda ve ödevlerde, yararlarda ve yükümlülüklerde, yetkilerde ve sorumluluklarda, fırsatlarda ve hizmetlerde eşit davranılmasını sağlayacak kurallar içermelidir . Ancak durum ve konumlarındaki özellikler, kimi kişiler ya da topluluklar için değişik kuralları gerekli kılabilir .
22.1.3269 sayılı Kanun kapsamında uzman erbaş olarak görev yapmaktayken emekliye sevk
edilenler ile yaş sınırını doldurmaları nedeniyle silahlı kuvvetlerden ilişiği kesilip devlet memuru olarak atandıktan sonra devlet memuru olarak emekliye sevk edilenlerin aynı hukukî konumda olmadıkları değerlendirilmektedir . Uzman erbaşların intibaklarının yeniden belirlenmesinde kanun koyucu tarafından hâlihazırda görevde olma ya da anılan statüden emekliye sevk edilmiş olma şartının esas alındığı anlaşılmaktadır . Buna göre, uzman erbaş olarak görev yaptıktan sonra devlet
17 / 19memuru olarak atanan ve devlet memuru olarak emekliye sevk edilenler, hâlihazırda uzman erbaş
olarak görev yapmakta olanlarla ya da uzman erbaş olarak emekliye sevk edilenler ile aynı hukukî konumda bulunmadıklarından farklı kurallara tabi tutulmalarında eşitlik ilkesine aykırılık bulunmadığı değerlendirilmektedir .
23. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; 3269 sayılı Kanun gereği 31/ 12/ 2013 tarihinde yaş sınırı nedeniyle uzman erbaşlık görevinden ilişiği kesilerek memur olarak açıktan ataması yapılan başvuran hakkında, 5434 sayılı Kanunun ek 67 nci maddesi gereği, 6519 sayılı
Kanuna yapılan düzenleme üzerine 15/ 3/ 2015 tarihinden itibaren emeklilik yönünden ek gösterge uygulanması gerektiği, 6663 sayılı Kanunla yapılan değişiklik üzerine ek göstergesinin 15/ 3/ 2016 tarihinden itibaren yükseltilmesi gerektiği, söz konusu işlemlerin başvuran emekli olduktan sonra idarenin başvuran aleyhine herhangi bir hak kaybına neden olmaksızın 15/ 03/ 2016 tarihi itibarıyla yapıldığı, başvuranın kazanılmış hak aylığı intibakının, ( 1) sayılı gösterge cetvelinde yapılan değişiklik ve bu değişikliğe bağlı olarak derce ve kademelerinin yeniden belirlenmesinin düzenlendiği 6663 sayılı Kanunun ilgili maddelerinin yürürlüğe girdiği tarihte uzman erbaş olarak görev yapmaması ve uzman erbaş olarak emekliye sevk edilmemesi nedeniyle 3269 sayılı Kanun kapsamında yeniden belirlenmesine hukuken imkân bulunmadığı değerlendirildiğinden başvuranın ek göstergesinin ve intibakının belirlenmesine yönelik olarak idarece yapılmış işlemlerde hukuka ve hakkaniyete aykırı bir durum bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 24. 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği
Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; İdarelerin Kurumumuz tarafından istenen bilgi ve belgeleri süresinde gönderdiği ve “makul sürede karar verme” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun davrandığı , yine idare tarafından şikâyetçiye makul sürede cevapların verildiği ancak şikâyetçiye verilen cevaplarda işleme karşı hangi sürede hangi mercilere başvurulabileceğinin gösterilmemiş olması sebebiyle “karara karşı başvuru yollarının ve süresinin gösterilmesi” ilkesine uygun davranmadığı görülmüş olup, idarenin bahse konu ilkelere de uygun davranması önerilmektedir
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT
25. 14/ 06/ 2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup, Ankara İdare Mahkemesine yargı yolu açıktır .
18 / 19VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;
BAŞVURANA ve SOSYAL GÜVENLİK KURUMUNA tebliğine;
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi .
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi