|
ÖZET: Bu karar, başvuranın Uzman Hemşire olarak görevlendirilme talebinin reddedilmesi üzerine yapılan incelemeyi kapsamaktadır. Başvuran, Hemşirelik Yönetmeliği uyarınca Sorumlu Hemşire olarak atanma talebinde bulunmuş, ancak idare, başvuranın yeterli deneyime sahip olmadığını öne sürerek bu talebi reddetmiştir. İdare, başvuranın uzun süreli ücretsiz izin kullanmasının, mesleki bilgi ve beceri açısından yetersizliğine neden olduğunu belirtmiştir.
Hukuki değerlendirmede, Hemşirelik Kanunu ve Yönetmeliği çerçevesinde, Sorumlu Hemşirelik için öncelikle uzman hemşirelerin, yoksa üç yıl deneyimli hemşirelerin atanması gerektiği vurgulanmıştır. Mevcut Sorumlu Hemşirenin daha fazla deneyime sahip olduğu ve başvuranın uzman hemşire olarak atanmasının hukuka uygun olmadığı sonucuna varılmıştır. Sonuç olarak, başvuranın Sorumlu Hemşire olarak görevlendirilmesi talebinin reddedilmesi işleminin hukuka ve hakkaniyete uygun olmadığı tespit edilmiştir. Bu bağlamda, Sağlık Bakanlığına, Sorumlu Hemşire görevlendirmelerinin mevzuata uygun şekilde yapılması için talimat verilmesi önerilmiştir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2023/939-S.23.1636
BAŞVURU NO : 2022/10890
KARAR TARİHİ : 23/01/2023
TAVSİYE KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : SAĞLIK BAKANLIĞI
Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği yüksek lisansını tamamlayarak
BAŞVURUNUN KONUSU :
Uzman Hemşire olan başvuranın, rüçhan hakkına uygun şekilde
Sorumlu Hemşire olarak görevlendirilmesi talebi hk.
BAŞVURU TARİHİ : 02/08/2022
I.BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran özetle; Ankara Devlet
Hastanesi’nde Uzman Hemşire olarak görev yaptığını, çalıştığı hastanenin Başhekimliğine Hemşirelik
Yönetmeliğinin ilgili maddesine göre Sorumlu Hemşire olma talebini içeren dilekçe yazdığını fakat hastane idaresi tarafından talebinin reddedildiğini belirterek Sorumlu Hemşire olarak görevlendirilmeyi talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzun 14/10/2022 tarihli bilgi ve belge yazısına cevaben Sağlık Bakanlığı Yönetim Hizmetleri
Genel Müdürlüğü 09/01/2023 tarihli yazısında özetle;
2.1. Ankara Valiliği İl Sağlık Müdürlüğünün 26.12.2022 tarihli ve E sayılı yazısı ekinde Bakanlığa gönderilen Ankara Devlet Hastanesi Başhekimliğinin 23.12.2022 tarihli ve sayılı yazısına ekli başvuru konusu talebe cevaben hazırlanan yazıda, Cerrahi Servisinde mevcut görevlendirmesi yapılan Sorumlu Hemşirenin bilgi ve uygulama olarak tecrübeli olması nedeniyle başvuranın görevlendirme talebinin reddedildiği, Hastanede Cerrahi Servisinin (Karma)
mevcut sorumlu hemşire ile devam etmesinin uygun görüldüğü, başvuranın aktif çalışmasıyla kazanacağı tecrübeler neticesinde talebinin tekrar değerlendirileceği,
2.2. 08.03.2010 tarihli 27515 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Hemşirelik Yönetmeliği’nin 4. Bölüm
Sorumlu hemşire başlıklı 10. maddesinin “(1) Sorumlu hemşire yatan hasta üniteleri/klinikleri, yoğun
/
bakım üniteleri, ayaktan tam ve tedavi birimleri, acil, evde bakım gibi alanlarda hemşirelik hizmetlerinin yerine getirilmesinde başhemşireye karşı sorumlu olup, öncelikle ilgili alanda uzman hemşireler, yoksa üç yıl deneyimli ve hemşirelikte lisans mezunları arasından başhemşire tarafından görevlendirilir. Ancak, kurum/kuruluşta, hemşirelikte lisans eğitimine sahip hemşire bulunmaması halinde diğer hemşirelerden de görevlendirme yapılabilir. Sorumlu hemşire görevlendirildiği alanda öncelikle gündüz mesai saatlerinde görev yapar. (2) Sorumlu hemşire, servis ve ünitedeki hastaların bakım gereksinimlerinin hemşirelik süreci doğrultusunda belirlenmesine ve karşılanmasına yönelik hemşirelik hizmetlerinin yürütülmesinden sorumludur.(3) Sorumlu hemşire; a) Servis/üniteye yeni başlayan hemşirelerin uyumunu sağlar. Hemşirelerinin mesleki gelişimlerinde, hasta bakımında rehberlik ve danışmanlık yapar, iş doyumu ve motivasyonu yükseltici düzenlemeler yapar. Eğitim hemşiresi ile işbirliği yaparak hemşirelerin eğitim gereksinimlerine yönelik önerilerde bulunur. Hizmet içi eğitim programlarına katılır ve ünite/servis hemşirelerinin katılmalarını sağlar.
b) Hastaların tedavi planlarının güvenli bir şekilde uygulanmasını, eczane tarafından kliniğe gönderilen ilaçların güvenli bir şekilde kullanımını ve korunmasını sağlar.
c) Hastanın muayene ve tedavi girişimleri sırasında ilgili hemşirelik işlevlerinin yerine getirilmesini sağlar.
ç) Kurum politikaları doğrultusunda hemşirelerin gelişimi için performans değerlendirmelerini yapar, geri bildirimde bulunur.
d) Kendisine bağlı hemşirelerin özlük işleri ve hakları ile ilgili konularda servis/ünite içinde gerekli düzenlemeleri sağlar.
e) Hemşirelerin çalışma çizelgelerini ve izinlerini düzenler, başhemşirenin onayına sunar.
f) Servis/ünitenin fiziksel yapısı ve donanımı konusunda yönetime önerilerde bulunur.
g) Hastaları bakım gereksinimlerine göre sınıflayarak uygun oda ve yatak ayırımını yapar.
h) İlgili birimlerle koordinasyonu sağlar.
ı) Hasta ile ilgili vizit, kurul ve konseylere katılarak bilgi alışverişinde bulunur.
i) Öğrenci hemşirelerin eğitiminde uygun eğitim ortamını sağlar.” hükmüne amir olduğu,
2.3. İlgili Yönetmelik değerlendirildiğinde, Esra İlhan Alemdağ isimli personelin 10/04/2020 tarihinde 663 sayılı Sağlık Bakanlığı ve Bağlı Kuruluşların Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde
Kararnamenin 45/A maddesi uyarınca 4/B Sözleşmeli olarak açıktan atama ile 10/04/2020 tarihinde kuruma başlayış yaptığı, İlgili Yönetmeliğin 10 uncu maddesinin (2.) ve (3.) (a.b,c,ç,d,e,f,g h,ı,i) fıkraları
, incelendiğinde Sorumlu Hemşirelik görevinin tecrübe ve teorik bilginin yanı sıra uygulama gerektiren bir görev olduğunun anlaşıldığı,
2.4. Adı geçen personelin Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Lisansüstü Hemşirelik Programı Cerrahi
Hastalıkları Hemşirelik Programında 2019 yılında tezini tamamlayarak uzmanlığı aldığını ve Kurum dışında hemşirelik ve sağlık bilgisi öğretmenliği deneyimi bulunduğunu ancak sorumlu hemşire olarak görevlendirme talebinin reddedildiğini beyan ettiği, Esra İlhan Alemdağ’ın 10/04/2020 tarihinde açıktan atama ile hastaneye başlayış yaptığı ve 20/04/2020-24/03/2022 tarihleri arasında doğum sonrası ücretsiz izne ayrıldığından kişinin aktif çalışma gününe bakıldığında, mesleki bilgi ve beceri konusunda yeterince deneyime sahip olmadığının anlaşıldığı, bununla birlikte Sağlık Bakanlığı bünyesinde Uzman Hemşirelik
Kadrosu bulunmadığı,
2.5. Anılan personelin 25/03/2022 tarihinde ücretsiz izin sonrası hastanede Yoğun Bakım Servisinde görevlendirildiği, kişinin yasal olarak nöbet muafiyeti olmamasına rağmen gündüz mesaisinde çalışma talebinden dolayı ve Acil Servisteki personel ihtiyacı nedeniyle 05/05/2022 tarihinden itibaren Acil Servis
Biriminde çalıştığı, Esra İlhan Alemdağ’ın görevlendirme talep ettiği Cerrahi Servisinde 1 (bir) Hemşirenin
Sorumlu Hemşire olarak çalıştığı, Sorumlu Hemşire’nin 657 DMK’ya tabi Hemşire kadrosunda çalıştığı,
2.6. Sağlık Bakanlığı bünyesinde Uzman Hemşire kadrosu bulunmadığı, Cerrahi Serviste çalışan sorumlu hemşirenin 3 yıldan fazla deneyime sahip ve Hemşirelik Lisans mezunları arasından görevlendirildiği, Cerrahi Birimi Sorumlu Hemşiresinin 01/08/2006 tarihinde Hemşire olarak göreve başladığı, çalıştığı kurumlarda Cerrahi Servisinde görev yaptığı, 21/04/2014 yılında Hastanede göreve başlayış yaptığı ve
Cerrahi Servis Hemşiresi olarak görev yaptığı, 01/03/2021 tarihinde Karma Cerrahi Servisinde Sorumlu
Hemşire olarak görevlendirmesinin yapıldığı,
2.7. Turgut Özal Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulunda Lisans Eğitimini tamamladığı, 20/06/2019 tarihide Yıldırım Beyazıt Üniversitesi/Sağlık Bilimleri Enstitüsü/Cerrahi
Hastalıkları Hemşireliği (YL) (Tezli) Lisansüstü Hemşirelik Programından mezun olduğu, anılan personelin Pandemi sürecinde işe başladığı, mesaili çalışma talebi ve Acil Servis Biriminin personel ihtiyacı doğrultusunda planlama yapıldığı, mesleki tecrübe olarak Sağlık Hizmetlerinin teorik bilginin yanında pratik ve uygulama olarak tecrübe gerektiren bir branş olması sebebiyle, bahsi geçen personelin teorik olarak eğitim durumlarını beyan ettiği, uygulama tecrübesinin bulunmadığı kanaatinde olunduğu,
hususları bildirilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 2709 Sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın, “VII. Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği
Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”
4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”
5. 6283 sayılı Hemşirelik Kanununun; 5.1. 4 üncü maddesinde “Hemşireler; tabip tarafından acil haller dışında yazılı olarak verilen tedavileri uygulamak, her ortamda bireyin, ailenin ve toplumun hemşirelik girişimleri ile karşılanabilecek sağlıkla ilgili ihtiyaçlarını belirlemek ve hemşirelik tanılama süreci kapsamında belirlenen ihtiyaçlar çerçevesinde hemşirelik bakımını planlamak, uygulamak, denetlemek ve değerlendirmekle görevli ve yetkili sağlık personelidir. Ayrıca aile hekimliği uygulamasına ilişkin kanun hükümleri ile bu Kanuna dayanılarak yürürlüğe konulan mevzuattaki görevleri de yaparlar.
Hemşirelerin birinci fıkrada sayılan hizmetlerde çalışma alanlarına, pozisyonlarına ve eğitim durumlarına göre görev, yetki ve sorumlulukları Sağlık Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir.” 5.2. 8 inci maddesinin birinci fıkrasında “Lisans mezunu hemşireler meslekleriyle ilgili lisansüstü eğitim alarak uzmanlaştıktan ve diplomaları Sağlık Bakanlığınca tescil edildikten sonra uzman hemşire olarak çalışırlar.” 5.3. 9 uncu maddesinde “Hemşirelikle ilgili yönetim görevlerinde lisans ve lisansüstü eğitime sahip hemşirelerin rüçhan hakları vardır.”
/
6. 08/03/2010 tarihli ve 25715 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Hemşirelik Yönetmeliğinin; 6.1. “Uzman hemşire” başlıklı 7 nci maddesinde “Lisans mezunu hemşirelerden; yurtiçinde hemşirelik anabilim dallarında ve bunların altında açılan lisansüstü eğitim programlarından mezun olan ve diplomaları Bakanlıkça tescil edilen hemşireler ile yurtdışında bu programlardan mezun olup, diplomalarının denklikleri onaylanan ve diplomaları Bakanlıkça tescil edilen hemşireler alanlarında uzman hemşire olarak çalışırlar.” 6.2. “Sorumlu hemşire” başlıklı 10 uncu maddesinin birinci fıkrasında “Sorumlu hemşire yatan hasta üniteleri/klinikleri, yoğun bakım üniteleri, ayaktan tanı ve tedavi birimleri, acil, evde bakım gibi alanlarda hemşirelik hizmetlerinin yerine getirilmesinde başhemşireye karşı sorumlu olup, öncelikle ilgili alanda uzman hemşireler, yoksa üç yıl deneyimli ve hemşirelikte lisans mezunları arasından başhemşire tarafından görevlendirilir. Ancak, kurum/kuruluşta, hemşirelikte lisans eğitimine sahip hemşire bulunmaması halinde diğer hemşirelerden de görevlendirme yapılabilir. Sorumlu hemşire görevlendirildiği alanda öncelikle gündüz mesai saatlerinde görev yapar.” 7. Sağlık Bakanlığı Taşra Teşkilatı Kadro Standartları ile Çalışma Usul ve Esaslarına Dair
Yönergenin “Sağlık bakım hizmetleri müdürü” başlıklı ikinci fıkrasında “Sağlık bakım hizmetleri müdürü, başhekime karşı sorumlu olup görev, yetki ve sorumlulukları şunlardır: (…) b) Hasta bakım hizmetlerinde çalışan personelin görev yerlerini başhekimin onayını alarak planlamak. (…) d) Bakanlık politikaları doğrultusunda hasta bakım hizmetlerinde çalışan personelin performans ve verimliliğini değerlendirerek, verimliliği artırmaya yönelik tedbirleri almak…”
Hükümleri düzenlenmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ
8. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvurunun kabulü ve tavsiyede bulunulması yönündeki öneri, Kamu Başdenetçisine sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme
9. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran özetle; Ankara Devlet
Hastanesi’nde Uzman Hemşire olarak görev yaptığını, çalıştığı hastanenin Başhekimliğine Hemşirelik
Yönetmeliğinin ilgili maddesine göre Sorumlu Hemşire olma talebini içeren dilekçe yazdığını fakat hastane idaresi tarafından talebinin reddedildiğini belirterek Sorumlu Hemşire olarak görevlendirilmeyi talep etmektedir.
10. İdarece özetle; başvuranın Turgut Özal Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulunda Lisans Eğitimini tamamladığı, 20/06/2019 tarihinde Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Cerrahi
Hastalıkları Hemşireliği Tezli Lisansüstü Hemşirelik Programından mezun olduğu, 2019 yılında tezini tamamlayarak uzmanlık aldığı, 663 sayılı Sağlık Bakanlığı ve Bağlı Kuruluşların Teşkilat ve Görevleri
Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 45/A maddesi uyarınca 4/B Sözleşmeli olarak açıktan atama ile 10/04/2020 tarihinde göreve başladığı, Kurum dışında hemşirelik ve sağlık bilgisi öğretmenliği deneyimi bulunduğu ancak 20/04/2020-24/03/2022 tarihleri arasında doğum sonrası ücretsiz izne ayrıldığından aktif çalışma gününe bakıldığında, mesleki bilgi ve beceri konusunda yeterince deneyime sahip olmadığının anlaşıldığı, Hemşirelik Yönetmeliğinin 10 uncu maddesinin (2.) ve (3.) fıkraları incelendiğinde Sorumlu Hemşirelik görevinin tecrübe ve teorik bilginin yanı sıra uygulama gerektiren bir
görev olduğunun anlaşıldığı, anılan personelin 25/03/2022 tarihinde ücretsiz izin sonrası hastanede Yoğun
Bakım Servisinde görevlendirildiği, kişinin yasal olarak nöbet muafiyeti olmamasına rağmen gündüz mesaisinde çalışma talebinden dolayı ve Acil Servisteki personel ihtiyacı nedeniyle 05/05/2022 tarihinden itibaren Acil Servis Biriminde çalıştığı, görevlendirme talep ettiği Cerrahi
Servisinde 1 (bir) Hemşirenin Sorumlu Hemşire olarak çalıştığı, Sorumlu Hemşire’nin 657 DMK’ya tabi
Hemşire kadrosunda çalıştığı, Sağlık Bakanlığı bünyesinde Uzman Hemşire kadrosu bulunmadığı, Cerrahi
Serviste çalışan sorumlu hemşirenin 3 yıldan fazla deneyime sahip ve Hemşirelik lisans mezunları arasından görevlendirildiği, Cerrahi Birimi Sorumlu Hemşiresinin 01/08/2006 tarihinde Hemşire olarak göreve başladığı, çalıştığı kurumlarda Cerrahi Servisinde görev yaptığı, 21/04/2014 yılında Hastanede göreve başladığı ve Cerrahi Servis Hemşiresi olarak görev yaptığı, 01/03/2021 tarihinde Karma Cerrahi
Servisinde Sorumlu Hemşire olarak görevlendirmesinin yapıldığı açıklanmıştır.
11. Konuyla ilgili mevzuat incelendiğinde; 6283 sayılı Hemşirelik Kanununda sayılan hizmetlerde çalışma alanlarına, pozisyonlarına ve eğitim durumlarına göre hemşirelerin görev, yetki ve sorumluluklarının Sağlık
Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikle düzenleneceği, lisans mezunu hemşirelerin meslekleriyle ilgili lisansüstü eğitim alarak uzmanlaştıktan ve diplomaları Sağlık Bakanlığınca tescil edildikten sonra uzman hemşire olarak çalışacakları, hemşirelikle ilgili yönetim görevlerinde lisans ve lisansüstü eğitime sahip hemşirelerin rüçhan hakları bulunduğu, ilgili Yönetmelikte ise sorumlu hemşirenin öncelikle ilgili alanda uzman hemşireler, yoksa üç yıl deneyimli ve hemşirelikte lisans mezunları arasından başhemşire tarafından görevlendirileceği düzenlenmiştir.
12. Ombudsman’ın Sorumlu Hemşire kadrosuna görevlendirme yapılması talebine ilişkin 2021/20515 numaralı Tavsiye Kararı’nda ise özetle “Hemşirelik eğitiminin lisans düzeyinde olması gerektiği gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde kabul gördüğü ve bu kabulün yasa ya da yasa niteliğindeki direktiflerde hükme bağlandığı, bu konuda Dünya Sağlık Örgütü Genel Kurul tavsiye kararları ve Münih Deklarasyonu (2000)
gibi önemli deklarasyonlar bulunduğu görülmektedir. Ülkemizde hemşirelik mesleğinin meslek lisesi düzeyinde eğitimle kazanılacak bir unvan olduğunu ifade eden 1954 tarihli ve 6283 sayılı Hemşirelik
Kanununda 2007 tarihinde yapılan değişikliklerle hemşirelik mesleğinin lisans düzeyinde eğitimle kazanılan bir meslek olması amacı güdülmüştür. (…) Hemşirelik hizmetlerinde etkinliğin sağlanması için en önemli şart, hangi hizmet pozisyonunun hangi nitelikte insan gücü gerektirdiğini açıkça belirlemektir.
(…) sorumlu hemşirelik gibi mevcut pozisyonlara görevlendirmelerin, meslekte geçen çalışma süresi ve kabiliyet gibi müphem nitelikler öne sürülerek yapıldığı görülmektedir. (…) Anayasa Mahkemesinin
E:2007/78, K:2010/120 sayılı kararında ‘(…) toplum sağlığının korunmasında önemli işlevleri bulunan hemşirelik eğitiminde uluslararası standartlarda lisans eğitiminin önemi açıktır.’ tespitlerine yer verilmiştir. Ülkemizin taraf olduğu İnsan Hakları ve Biyotıp Sözleşmesinin 4 üncü maddesinde ise araştırma dâhil, sağlık alanında her müdahalenin, ilgili meslekî yükümlülükler ve standartlara uygun olarak yapılması gerektiği belirtilmiştir.(…) Danıştay 5. Dairesinin sorumlu hemşire görevlendirmesi konusu ile ilgili verdiği E:2014/5535, K:2015/9038 sayılı kararında ‘(…) bir hemşirenin sorumlu hemşire olarak görevlendirilebilmesi için, öncelikle görevlendirilecek alanda uzman hemşire olunması bir başka deyişle mesleği ile ilgili lisansüstü eğitim alarak uzmanlaşan ve diploması Bakanlıkça tescil edilen hemşire olması gerekmektedir. (…) Buna göre, İdare Mahkemesince, davacının uzman hemşire olmadığı da göz önüne alındığında, davalı idarede görev yapan, ilgili alanda uzman hemşire bulunup bulunmadığının araştırılması, uzman hemşire bulunmaması halinde ise davacı dışında üç yıl deneyimi bulunan ve lisans mezunu olan hemşirelerin bulunup bulunmadığının incelenmesi suretiyle, davacının sorumlu hemşire olarak görevlendirilip görevlendirilemeyeceği hususu ile ilgili bir karar verilmesi gerekirken, H.T. adlı hemşirenin 2 yıllık fakülte, davacının ise 4 yıllık fakülte mezunu olduğundan bahisle, öncelikle davacının sorumlu hemşire olarak atanması gerektiği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptali yolunda verilen kararda hukuki isabet bulunmamaktadır.” yönünde tespit ve değerlendirmelere yer verilmiştir.
/
13. Somut olay incelendiğinde; başvuranın ve ilgili Sorumlu Hemşirenin hizmet cetvellerinin tetkikinden, başvuranın Hemşirelik lisans ve Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği lisansüstü mezunu olduğu, mevcut
Sorumlu Hemşirenin ise Sağlık Meslek Lisesi ve Sağlık Yönetimi lisans mezunu olduğu, idare ile yapılan görüşmeler neticesinde Kurumumuza iletilen ek bilgilerde Cerrahi Servisinde 17 Hemşirenin görev yaptığı,
14 Hemşirenin lisans mezunu, 3 Hemşirenin önlisans mezunu olduğu ve Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği
alanında yüksek lisans yapan başkaca personel bulunmadığının kaydedildiği, mevcut Sorumlu Hemşirenin başvuranın ücretsiz izinde olduğu dönemde 01/03/2021 tarihinde idarece Cerrahi Servis deneyimi dikkate alınarak görevlendirildiği ve hali hazırda devam ettiği görevden alınmasını gerektiren herhangi bir durum bulunmadığı, başvuran hakkında idarece başvuranın aktif çalışmasıyla kazanacağı tecrübe neticesinde talebinin tekrar değerlendirileceğinin belirtildiği, dolayısıyla fiili durumda idarece Sorumlu Hemşire görevlendirilirken sağlık hizmeti sunumunda mesleki deneyimin öne çıkarıldığı ve iki yıl ücretsiz izin kullanımı nedeniyle başvuranın fiili çalışma süresinin idarece yeterli görülmediği anlaşılmakta bu kapsamda idarenin bundan böyle yapacağı Sorumlu Hemşire görevlendirmelerinde mevzuatta düzenlendiği üzere hemşirelik ile ilgili yönetim görevlerinde ilgili alanlarda lisansüstü eğitimini tamamlayan Uzman
Hemşirelerin rüçhan hakkını gözeterek uygun koşulları taşıyan Uzman Hemşireler arasından görevlendirme yapması gerektiği değerlendirilmektedir.
14.Yukarıdaki açıklamalar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat, yargı kararları, konuya ilişkin Ombudsmanın 2021/20515 numaralı emsal kararları birlikte değerlendirildiğinde; lisansüstü eğitimini tamamlayarak diplomasını tescil ettiren başvuranın Uzman
Hemşire olarak çalıştığı, Hemşirelik Kanunu ve Hemşirelik Yönetmeliğinde hemşirelik ile ilgili yönetim görevlerinde, lisans ve lisansüstü eğitime sahip hemşirelerin rüçhan hakları bulunduğunun açıkça düzenlendiği, bu minvalde idarece yönetim görevlerinde öncelikle ilgili alanda lisansüstü eğitimini tamamlayıp Bakanlıkça diplomaları tescil edilen Uzman Hemşire olarak çalışanlar, yoksa üç yıl deneyimli ve hemşirelikte lisans mezunları, lisans eğitimine sahip hemşire bulunmaması halinde ise hemşireler arasından Sorumlu Hemşire görevlendirilmesi gerektiği, ayrıca uygulamada sağlık hizmeti sunumunun önemi ve sürekliliği bakımından idarece haklı olarak mesleki deneyim ön plana çıkarılmakta ise de Uzman
Hemşireler arasından mesleki deneyimi daha fazla olanlara öncelik verilmesinin mümkün olduğu ve bu şekilde Uzman Hemşirelerin rüçhan haklarının korunması gerektiği, bunun yanı sıra konuyla ilgili mevzuat açık olduğu halde Ombudsmana yapılan başvurulardan, sağlık kuruluşları idarelerince fiili uygulamada mevzuata uyulmadığı tespit edildiğinden Bakanlıkça mevcut uygulamanın gözden geçirilerek Sorumlu
Hemşire görevlendirmelerinin mevzuat doğrultusunda yapılması amacıyla ilgili tüm birimlerin talimatlandırılmasına ihtiyaç bulunduğu, başvuranın Sorumlu Hemşire olarak görevlendirme talebinin idarece reddedilmesi işleminin hukuka ve hakkaniyete uygun olmadığı sonuç ve kanaatine ulaşılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
15. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup idarenin Kurumumuzun bilgi ve belge talebine süresi içinde cevap vermediği ve tekit yazısına rağmen idarenin yine süresinde cevap vermeyerek cevabi yazıyı iki ay gecikmeli olarak Kurumumuza ilettiği, bu nedenle idarenin ‘makul sürede karar verme’ ilkesine uymadığı; idarenin başvuranla ilgili işlemlerinde ‘makul sürede karar verme’, ‘karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi’ ilkelerine uygun davrandığı ancak ‘kanunlara uygunluk’, ‘haklı beklentiye uygunluk’, ‘hesap verilebilirlik’, ‘şeffaflık’, ‘kararların gerekçeli olması’ ilkelerine uymadığı tespit edildiğinden, idarenin bahse konu ilkeye de uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
16. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa)
dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Ankara İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN KABULÜ; Hemşirelik lisans mezunu olan ve Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği yüksek lisansını tamamlayarak Uzman
Hemşire olarak çalışan başvuranın, rüçhan hakkına uygun şekilde, ilgili sağlık kuruluşunun cerrahi servisinde Sorumlu Hemşire olarak görevlendirilmesi ile sağlık kuruluşları idarelerince, Sorumlu Hemşire görevlendirmelerinin mevzuat doğrultusunda yapılması amacıyla ilgili tüm birimlerin talimatlandırılması, hususlarında SAĞLIK BAKANLIĞINA TAVSİYEDE BULUNULMASI;
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, SAĞLIK
BAKANLIĞI tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Kararın BAŞVURANA ve SAĞLIK BAKANLIĞINA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
/