|
ÖZET: Başvuran, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası tarafından gerçekleştirilen Uzman Yardımcılığı mülakatında 51,67 puan alarak başarısız sayıldığını ve mülakatın iptal edilerek yeniden yapılmasını talep etmiştir. İdare, mülakatın Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Çalışanları Atama İlkeleri çerçevesinde yapıldığını, mülakat komisyonunun üç değerlendiriciden oluştuğunu ve verilen puanların ortalamasının alındığını belirtmiştir. Mülakat puanı 70’in altında olan adayların başarısız sayılacağı düzenlemesi gereği, başvuranın başarısız sayılması hukuka uygun bulunmuştur.
Danıştay içtihatları, mülakatların hukuka uygun şekilde yapılması gerektiğini vurgulamakta, ancak görüntü veya ses kaydı alınmasının zorunlu olmadığını ifade etmektedir. Başvuranın mülakat sürecine ilişkin iddialarının somut bilgi ve belgeye dayandırılmadığı, dolayısıyla mülakatın iptal edilmesi talebinin reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Bu bağlamda, başvuranın talebi reddedilmiş, ancak gelecekteki mülakatlarda şeffaflık ve hesap verebilirlik ilkelerine uygun tedbirlerin alınması yönünde tavsiyelerde bulunulmuştur. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2023/4884-S.23.8038
BAŞVURU NO : 2022/17505
KARAR TARİHİ : 13/04/2023
KISMEN TAVSİYE KISMEN RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : TÜRKİYE CUMHURİYET MERKEZ BANKASI BAŞKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Uzman Yardımcısı alımı mülakat sınavının iptal edilerek tekrar yapılması taleplidir.
BAŞVURU TARİHİ : 29/11/2022
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran özetle; Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası tarafından yapılan Uzman Yardımcılığı mülakatında 51,67 puan alarak başarısız sayıldığının Kurum tarafından bildirildiğini, yazılı sınav puanının 71,6 olduğunu, mülakatta 51,67 puan ile elenmesi hususunda idarenin şeffaflık ve hakkaniyet unsurlarına aykırı hareket ettiğini düşündüğünü, elenen adayların çoğunun aynı mülakat puanı almış olmasının ve kendisine komisyon üyeleri tarafından verilen puanların birbirine yakın olmasının bu hususu destekler mahiyette olduğunu, mülakat yapılırken görüntülü kayıt alınmadığını, idareden yazılı sınavda kaçıncı olduğuna dair bilgi istediğinde de cevap alamadığını, bazı adayların mülakat komisyonunda farklı sayıda üye olduğuna dair iddialar olduğunu, bu konudaki bilgi talebine cevap verilmediğini ifade etmiş olup mülakatın iptalini ve hakkaniyet çerçevesinde tekrar mülakat yapılmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzun 13/12/2022 tarihli ve – sayılı yazısına istinaden Türkiye
Cumhuriyet Merkez Bankası tarafından gönderilen 10/01/2023 tarihli ve – – sayılı yazıda özetle;
2.1. Başvuru konusu 2022 Uzman Yardımcısı işe alım sürecinin, 1211 sayılı Türkiye Cumhuriyet Merkez
Bankası Kanunu başta olmak üzere Bankanın ilgili mevzuat düzenlemelerinin gerekleri göz önünde bulundurularak yürütüldüğü,
2.2. Kanunun Banka Meclisine verdiği yetki kapsamında Banka Meclisince onaylanarak yürürlüğe giren
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Çalışanları Atama İlkelerinin 7 ve 8 inci maddeleri çerçevesinde, işe alım sınavının açılması, adaylarda aranacak koşullar ve işe alım ile ilgili diğer hususların 13/06/2022 tarihli
ve sayılı Banka Yönetim Komitesi Kararı ile belirlendiği, söz konusu Yönetim Komitesi Kararından sonra Bankanın İnsan Kaynakları internet sitesinin işe alım duyuruları kısmında işe alım ilanı yayımlanarak başvuruların internet üzerinden alındığı, ilanda belirtilen koşulları taşıyan ve genel yetenek sınavı ile yazılı meslek sınavında başarılı olan adayların komisyon mülakatına katılmaya hak kazandığı, Komisyon mülakatına katılmaya hak kazanan adayların 05-30/09/2022 tarihleri arasında mülakata alındıkları, başvuranın Uzman Yardımcısı 1 inci grup komisyon mülakatının 23/09/2022 tarihli öğleden sonra oturumuna katılmış olduğu,
2.3. Komisyon mülakatına katılan adayların, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Çalışanları Atama
İlkelerinin 8 inci maddesine istinaden işe alım ilanında da belirtildiği şekilde mülakat komisyonu tarafından
“güncel sosyo-ekonomik konulara hakimiyet” ile “mesleğin gerektirdiği konulara hakimiyet” yönünden değerlendirildikleri, adaylara sorulacak sorular ve bu soruların cevap anahtarlarının her oturum için önceden hazırlandığı ve komisyon üyelerince imzalanarak tutanak altına alındığı,
2.4. Başvuranın da katılmış olduğu mülakatların, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Çalışanları Atama
İlkelerinin 8 inci maddesi düzenlemesine uygun şekilde, yönetici kademelerinde görev yapan çalışanlar arasından ve en az biri İnsan Kaynakları Genel Müdürlüğünden olmak koşuluyla Başkanlıkça belirlenen üyeler (1. Dr. İnsan Kaynakları Genel Müdürü 2. – Bankacılık ve Finansal Kuruluşlar Genel Müdürü 3. – Piyasalar Genel Müdürlüğü Genel
Müdür Yardımcısı) tarafından yapıldığı, ayrıca işe alım sürecinin komisyon mülakatı aşamasında adayların soruları yaymalarını önlemek amacıyla telefonlarının toplandığı ve adayların oturum süresince dışarı çıkmalarına izin verilmediği,
2.5. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Çalışanları Atama İlkelerinin 8 inci maddesi gereğince işe alım ilanında da belirtildiği şekilde mülakat puanı 70’in altında olan adayların başarısız sayıldığı, bu kapsamda başvuranın; komisyon üyelerinden sırasıyla 100 üzerinden 52, 53, 50 puan olmak üzere ortalama 51,67 puan alarak başarısız olduğu, başvuranın Banka Bilgi Edinme Sistemi üzerinden yaptığı 21/11/2022 tarihli başvuruya tarihli cevabın verildiği,
2.6. Danıştay 2. Dairesi’nin 03/01/2019 tarihli, E.2016/15844 ve K.2019/55 sayılı Kararı ile sınavın dayanakları olan Bakanlar Kurulu Kararı ile sınav duyurusunda sınavların kamera ile kayıt altına alınacağına ilişkin herhangi bir düzenleme bulunmadığından sınavda bu yönüyle hukuka aykırılık bulunmadığına karar verildiği, Danıştay’ın 21/12/2021 tarihli, E.2020/3507 ve K.2021/4669 sayılı ve yine 14/09/2021 tarihli, E.2017/15704 ve K.2021/2505 sayılı Kararları ile ilk derece mahkemelerinin “Bu durumda; 2802 sayılı Kanunun 9/A maddesine uygun olarak oluşturulan mülakat komisyonu üyelerinin, Kanunda yer verilen usul kurallarına uygun olarak davacıya ayrı ayrı puanlar verdikleri ve ortalama olarak başarılı sayılmak için öngörülen 70 puanın altında puan takdir edildiği, davacıya her üye tarafından verilen puanlar arasında bariz bir farklılık bulunmadığı ve puanların birbirine yakın olduğu, … mülakat sınavının sesli ve görüntülü olarak kayıt altına alınması gerektiğine ilişkin olarak 2802 sayılı Kanunun ilgili maddesinde herhangi bir hükme yer verilmediği hususları birlikte değerlendirildiğinde, komisyon üyelerinin takdir yetkilerini Kanunla düzenlenen usul kurallarına uygun olarak kullandıkları aksinin ise davacı tarafından somut bilgi ve belgeye dayanılarak ortaya konulamadığı anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmemiştir.” yönündeki gerekçeyle verdikleri ret kararlarının onandığı,
2.7. Buna göre, Danıştay’ın sözlü sınav-mülakatların tabi olduğu mevzuat hükümlerine uygun şekilde gerçekleştirildikleri sürece, mevzuatta görüntü veya ses kaydı alınması yönünde açık düzenleme bulunmadığı hallerde, belirtilen kayıtların alınmasının zorunlu olmadığının söylenebileceği, konunun
Banka yönünden Danıştay’ın değinilen içtihadı çerçevesinde değerlendirildiğinde, Atama İlkelerinin işe
alımı düzenleyen 8 inci maddesinde görüntülü veya sesli kayıt yapılmasına ilişkin bir hüküm yer almadığından, buna tabi bulunan sözlü sınav ve mülakatlarda mutlaka görüntülü veya sesli kayıt alınması yönünde bir zorunluluk bulunmadığı,
2.8. Anılan yasal dayanaklar ve hukuki gerekçeler gereği talepte bulunan ilgilinin işe alınma sürecine ilişkin hukuka aykırı bir durum bulunmadığının değerlendirildiği hususları belirtilmiş ve talep edilen belgeler yazı ekinde gönderilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı’na bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği
Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”,
4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5. 1211 sayılı Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Kanununun;
5.1. “Banka Meclisinin görev ve yetkileri” başlıklı 22 nci maddesinde “Banka Meclisi;…
k) Bankanın idare, teşkilat ve hizmetleri ile personeline ilişkin olarak düzenlemelerin onaylanması,…
ile görevli ve yetkilidir.”,
5.2. “Personel statüsü” başlıklı 32 nci maddesinin birinci ve dördüncü fıkralarında “Banka personeli, Bankanın memurları ile Banknot Matbaası işçilerinden terekküp eder… Banka personeli, bu kanun ile
Banka Meclisince düzenlenecek statü hükümlerine tabidir…”,
6. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Çalışanları Atama İlkelerinin “İşe alım” başlıklı 8 inci maddesinde “(1) İşe alım sınavının açılması için Yönetim Komitesi kararı alınır. Söz konusu kararda adaylarda aranacak koşullar ve işe alım sınavı ile ilgili diğer hususlar belirlenir.
(2) İşe alım sürecinin tüm aşamaları İnsan Kaynakları Genel Müdürlüğünce uygulanır.
(3) İnsan Kaynakları Genel Müdürlüğü tarafından belirlenen iş gereklilikleri ve yetkinlikler ile başvuru kanallarını içeren işe alım ilanı unvan grubuna özel olarak hazırlanır ve İnsan Kaynakları Genel Müdürlüğü tarafından belirlenen mecralarda duyurusu yapılır.
(4) Başvuran adaylardan belirlenen koşulları taşıyanlar, bir genel kültür ve/veya genel yetenek sınavına tabi tutulurlar. Söz konusu sınav Banka tarafından yapılabilir, ölçme değerlendirme konusunda uzman kurum, kuruluş veya firmalara yaptırılabilir veya bu sınav yerine ulusal/uluslararası sınavlar kullanılabilir. Bu sınavda belirlenen puan barajını aşan ve/veya belirlenen sayıdaki aday, başvuru aşamasını tamamlamış sayılır.
(5) Başvuru aşamasını tamamlayan adaylar, detayları Yönetim Komitesince belirlenecek yazılı meslek sınavına tabi tutulabilirler. Bu sınav Bankaya özel tasarlanabileceği gibi ulusal veya uluslararası sınavlar da kullanılabilir. Sınav konularından alınan notların ortalamasının yüz üzerinden en az elli olması koşuluyla belirlenen sayıda aday yazılı meslek sınavında başarılı sayılır.
(6) Adaylara bedensel ve/veya mesleki yeterliliği ölçmek üzere uygulama sınavı yapılabilir. Bu sınav Banka tarafından yapılabileceği gibi ölçme değerlendirme konusunda uzman kurum, kuruluş veya firmalara da
yaptırılabilir. Uygulama sınavından yüz üzerinden en az elli alması koşuluyla belirlenen sayıda aday uygulama sınavında başarılı sayılır.
(7) Adaylara kişilik, yetkinlik veya liderlik testleri uygulanabilir.
(8) Adaylar İnsan Kaynakları Genel Müdürlüğü yetkilileri ve/veya konusunda uzman danışmanlık firması yetkililerince yetkinlik bazlı mülakata tabi tutulabilirler. Bu mülakat sonucunda, belirlenen yetkinlikleri yeterli düzeyde taşıyan adaylar bir sonraki aşamaya geçer. Aday sayısının fazla olması durumunda söz konusu mülakattan önce grup mülakatı yapılabilir. (9) Adaylara değerlendirme merkezi, görsel algı ve dikkat testleri ile vaka çalışması ve sunum gibi aşamalar uygulanabilir. Bu aşamalar Banka tarafından yapılabileceği gibi ölçme değerlendirme konusunda uzman kurum, kuruluş veya firmalara da yaptırılabilir.
(10) Önceki aşamalarda başarılı olan adaylar komisyon mülakatına tabi tutulur. Mülakat komisyonu en az üç değerlendiriciden oluşur. Değerlendiriciler yönetici kademelerinde görev yapan çalışanlar arasından ve en az biri İnsan Kaynakları Genel Müdürlüğünden olmak koşuluyla Başkanlıkça belirlenir. Yönetim
Komitesi üyeleri de komisyona katılabilirler.
(11) Mülakata girecek adaylar hakkındaki daha önce yapılan kişilik, yetkinlik veya liderlik potansiyeli gibi testlerin, yetkinlik bazlı mülakatın ve değerlendirme merkezinin sonuçları değerlendirilmek üzere komisyona iletilir.
(12) Komisyon, adayları güncel sosyo-ekonomik konular ile mesleğin gerektirdiği konulara hakimiyet yönünden ve varsa daha önce kendilerine iletilen vakalarla ilgili yapacakları sunumlar üzerinden değerlendirir. Değerlendirme, her bir komisyon üyesi tarafından yüz tam puan üzerinden yapılır ve verilen puanların ortalaması alınarak adayın mülakat puanı bulunur. (13) Mülakat puanı yetmişin üstündeki her aday için yüz tam puan üzerinden verilen yazılı meslek sınavı veya uygulama sınavı puanı ile mülakat puanının ortalaması alınarak aday başarı puanı bulunur. Yazılı meslek sınavı veya uygulama sınavı yapılmamış olan adaylar için mülakat puanı adayın başarı puanı yerine geçer. Aday başarı puanı sıralamasına göre belirlenen sayıdaki aday başarılı olmuş sayılır. İşe alım sınavının açılmasına ilişkin
Yönetim Komitesi kararında geçerlilik süresi belirtilmiş olmak ve alım yapılacak kadro sayısının dörtte birini geçmemek kaydıyla, mülakat puanı yetmişin üstündeki adaylardan aday başarı puanı sıralamasına göre yedek ayrılabilir. Asil olarak belirlenen adaylardan göreve başlamayanların veya herhangi bir sebeple
Bankadaki görevlerinden ayrılanların olması ile ihtiyaç halinde, aday başarı puanı sıralamasına göre yedek listede yer alan adaylar arasından atama yapılabilir.
(14) Başarılı adaylardan elektronik posta ile gerekli belgeleri tamamlamaları istenir. Adayların, söz konusu belgeleri en fazla on iş günü içinde, kendilerine bildirilen Banka birim veya şubelerine teslim etmeleri gerekir.
(15) Tecrübe ve uzmanlık gerektiren işler için, alım yapılacak kadronun görev gerekleri ve özellikleri göz önünde bulundurularak; sadece kişilik, yetkinlik veya liderlik potansiyeli gibi testler, yetkinlik bazlı mülakat, vaka çalışması, sunum veya komisyon mülakatı ile işe alım yapılmasına atamaya yetkili organ tarafından karar verilebilir.” düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
7. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde hazırlanan Kısmen Tavsiye
Kısmen Ret Karar Önerisi, Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
8. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası tarafından yapılan 23/09/2022 tarihli Uzman Yardımcılığı mülakatında 51,67 puan alarak başarısız sayılan başvuran, söz konusu mülakatın iptal edilerek hakkaniyet çerçevesinde tekrar yapılmasını talep etmektedir.
9. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Çalışanları Atama İlkelerinin 8 inci maddesinde; işe alım sınavının açılması için alınacak Yönetim Komitesi kararında adaylarda aranacak koşullar ve işe alım sınavı ile ilgili diğer hususların belirleneceği, sınav konularından alınan notların ortalamasının yüz üzerinden en az elli olması koşuluyla belirlenen sayıda adayın yazılı meslek sınavında başarılı sayılacağı, önceki aşamalarda başarılı olan adayların komisyon mülakatına tabi tutulacağı, mülakat komisyonunun en az üç değerlendiriciden oluşacağı, değerlendiricilerin yönetici kademelerinde görev yapan çalışanlar arasından ve en az biri İnsan Kaynakları Genel Müdürlüğünden olmak koşuluyla Başkanlıkça belirleneceği, Yönetim
Komitesi üyelerinin de komisyona katılabilecekleri; komisyonun adayları güncel sosyo-ekonomik konular ile mesleğin gerektirdiği konulara hakimiyet yönünden ve varsa daha önce kendilerine iletilen vakalarla ilgili yapacakları sunumlar üzerinden değerlendireceği, değerlendirmenin her bir komisyon üyesi tarafından yüz tam puan üzerinden yapılacağı, verilen puanların ortalaması alınarak adayın mülakat puanının bulunacağı, mülakat puanı yetmiş üzerindeki her aday için yüz tam puan üzerinden verilen yazılı meslek sınavı veya uygulama sınavı puanı ile mülakat puanının ortalaması alınarak aday başarı puanının bulunacağı, yazılı meslek sınavı veya uygulama sınavı yapılmamış olan adaylar için mülakat puanının adayın başarı puanı yerine geçeceği, aday başarı puanı sıralamasına göre belirlenen sayıdaki adayın başarılı olmuş sayılacağı düzenlemelerine yer verilmiştir.
10. 13/06/2022 tarihli ve sayılı Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Yönetim Komitesi
Kararında; Bankanın 150 adet Uzman Yardımcısı ihtiyacının karşılanması amacıyla Türkiye Cumhuriyet
Merkez Bankası Çalışanları Atama İlkeleri hükümlerine göre Uzman Yardımcısı işe alım sınavı açılması, hesaplanacak yazılı meslek sınavı ortalaması 50 puan ve üzerinde olan belirtilen sayıda adayın (son adayla aynı puanı alan adaylar da dahil) komisyon mülakatına çağrılması, Komisyon mülakatına çağrılan adaylara komisyon mülakatı öncesinde kişilik ve yetkinlik testleri uygulanması, Komisyon mülakatları sonucunda başarılı bulunan adayların yapılan değerlendirmeler neticesinde başvurdukları gruptan farklı bir gruba asil veya yedek olarak atamalarının yapılabilmesi, Komisyon üyesi olarak görevlendirilecek Banka mensuplarının Başkanlık Makamınca belirlenmesi hususları kararlaştırılmıştır.
11. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının 150 adet Uzman Yardımcısı alım ilanında; 12-30 Eylül
2022 tarih aralığında yapılacak Komisyon mülakatında adayların güncel ekonomik konular ile mesleğin
gerektirdiği konulara hâkimiyet yönünden değerlendirileceği, değerlendirmenin her bir komisyon üyesi tarafından 100 tam puan üzerinden yapılacağı ve verilen puanların ortalaması alınarak adayın mülakat puanının bulunacağı, mülakat puanı 70 puan ve üzerinde olan her aday için 100 tam puan üzerinden verilen yazılı meslek sınavı puanı ile mülakat puanının ortalaması alınarak aday başarı puanının bulunacağı ve aday başarı puanı sıralamasına göre belirlenen sayıdaki aday başarılı olmuş sayılacağına yer verilmiştir.
12. Dosya kapsamından; mülakat komisyonunun Dr. (Genel Müdür), (Genel Müdür) ve (Genel Müdür Yardımcısı) katılımıyla üç değerlendiriciden oluştuğu, komisyon mülakatı soru ve cevaplarının önceden hazırlanmış olduğu, başvurana ilişkin Uzman Yardımcısı İşe Alım Komisyon Mülakatı Değerlendirme Formundan başvuranın yazılı meslek sınav ortalama puanının 71,6 olduğu, mülakat komisyonu üyelerinin başvurana 100 üzerinden 52, 53, 50 puan verdikleri (ortalama 51,67 puan) anlaşılmıştır.
13. Kamu hizmetlerinin ehil ve yetişmiş kamu görevlileri eliyle yürütülmesi için yapılan sözlü sınavların, kariyer ve liyakat ilkelerine uygun, objektif ve aynı zamanda yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönünden
denetime imkân tanıyacak şekilde yapılması, hukuk devleti ilkesinin bir gereğidir.
14. Danıştay 2. Dairesinin 27/03/2017 tarihli ve E:2016/7249, K:2016/7249 sayılı Kararında “Sözlü sınavda değerlendirme kriterlerinden bir kısmının somut bilgi ve belgeye dayandırılması zorunluluğu bulunmakta iken, bir kısmının gözlem ve kanaate dayalı olduğu açıktır. Bu düzenlemeye dayalı olarak yapılan ve davacının başarısız sayıldığı sınavda gözlem ve kanaate dayalı kriterler yönünden ilgilinin başarısız olarak değerlendirilmesine etki eden hususların ortaya konulması, somut bilgi ve belgeye dayandırılması mümkün olan haneler bakımından ise başarısız olarak değerlendirilmesine etki eden hususların somut bilgi ve belge ile kanıtlanması gerekmektedir. Bunun da, adayların katıldığı sözlü sınav öncesinde, sınavda sorulacak soruların hazırlanması, her adaya sorulan soruların ve verilen cevapların kayda geçirilmesi ve adayların verdiği yanıtlara hangi komisyon üyesince, hangi notun takdir edildiğinin tutanakta ayrı ayrı gösterilmesi halinde mümkün olduğu açıktır.” ifadelerine yer verilmiştir. Kamu
Denetçiliği Kurumu tarafından da sözlü sınavların iyi yönetim ilkelerinden olan “Nesnellik”, “Tarafsızlık”, “Şeffaflık”, “Hesap verilebilirlik” ve “Kararların gerekçeli olması” ilkelerine uygun yapılmasını teminen, İdarelerin düzenleyeceği sözlü sınavlar öncesinde bilgi soruları yanında cevap anahtarlarını hazırlaması, sınavlara giren adaylara verilen puanların gerekçelerini ortaya koyacak tedbirler alması önerilmektedir (Kamu Denetçiliği Kurumu’nun 2022/5673 başvuru numaralı ve 16/08/2022 tarihli
Kısmen Tavsiye Kısmen Ret Kararı, 2022/5489 başvuru numaralı ve 16/08/2022 tarihli Kısmen Tavsiye
Kısmen Ret Kararı).
15. Başvuruya konu sınava ilişkin; sınav kurulunun Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Çalışanları
Atama İlkeleri çerçevesinde oluşturulduğu, başvuranın da katıldığı I. Grup Komisyon Mülakatı soru ve cevaplarının önceden hazırlanarak 20/09/2022 tarihinde karara bağlandığı, dosya kapsamında yer alan başvurana ait Değerlendirme Formlarından; Komisyonun her bir üyesi tarafından sorulan sorulara verilen cevaplara ilişkin ayrı ayrı puanlamaya yer verildiği, verilen puanların birbirini destekler nitelikte olduğu, anılan Formların ‘Mülakat Puanı’ alanında verilen cevaplar için üyelerin verdikleri notların aritmetik ortalamasının alınarak not edildiği görülmüş, puanlarının aritmetik ortalaması alındığında 70 puan altında olan mülakat puanı ile başvuranın başarısız sayıldığı anlaşılmış, buna göre; sınav sürecinin ilgili düzenlemelere uygun yürütülmediğine ve Komisyon Mülakatı Değerlendirme Formundaki puanlamaya ilişkin takdir yetkisinin kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırı kullanıldığına ve sübjektif bir değerlendirme yapıldığına dair herhangi bir kanaat oluşmamıştır.
16. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının 150 adet uzman yardımcısı ihtiyacının karşılanması amacıyla yapılan işe alım kapsamında, başvuranın 23/09/2022 tarihinde katılmış olduğu Komisyon Mülakatının konuya ilişkin düzenlemeler çerçevesinde yapıldığı değerlendirildiğinden, başvuruya konu işlemde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilememiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
17. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi
Yönetim İlkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmede; başvuru kapsamında Kurumumuzun bilgi ve belge talebine süresi içinde cevap verildiği görülmüştür.
18. Diğer taraftan, idare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerden; komisyon üyelerince adaya verilen puanların tutanağa geçirildiği, ancak adaya yöneltilen sorulara aday tarafından verilen cevaplara ve bu
cevaplara ilişkin herhangi bir açıklayıcı ifadeye tutanakta yer verilmediği görülmüş, ayrıca hazırlanan sorulardan kura usulüyle seçme yöntemiyle seçilen soruların komisyon tarafından sorulması yönteminin benimsendiğine dair herhangi bir veriye dosya kapsamında rastlanmamıştır. Bu kapsamda idareden, iyi yönetim ilkelerinden “nesnellik”, “tarafsızlık”, “şeffaflık”, “hesap verilebilirlik” ve “kararların gerekçeli olması” ilkelerine uygun davranması beklenmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
19. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca başvurunun Kurumumuz tarafından reddedilmesi hâlinde, durmuş olan dava açma süresi ret kararının ilgiliye tebliğinden itibaren kaldığı yerden işlemeye başlayacaktır. Anılan Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca ise tavsiye kararı üzerine otuz gün içinde herhangi bir işlem tesis edilmez veya eylemde bulunulmaz ise durmuş olan dava açma süresi kaldığı yerden işlemeye başlayacaktır. Buna göre; ilgili idarenin eylem ve işlemlerine karşı (varsa)
dava açma süresinden arta kalan sürede Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle;
Başvuranın talebinin REDDİNE,
Sınavların iyi yönetim ilkelerinden olan “nesnellik”, “tarafsızlık”, “şeffaflık”, “hesap verilebilirlik” ve
“kararların gerekçeli olması” ilkelerine uygun yapılmasını teminen İdarenin bundan sonra düzenleyeceği benzer sınavlarda; adayların sorulan sorulara verdiği cevapların tutanağa geçirilmesi, adaylara verilen puanların gerekçelerinin ortaya konmasını sağlayacak tedbirler alması, hazırlanan sorulardan kura usulüyle seçme yöntemiyle seçilen soruların komisyon tarafından sorulması yönteminin benimsenmesi ile sözlü sınavlarda sesli ve görüntülü kayıt imkânlarından faydalanılması yönünde TÜRKİYE CUMHURİYET
MERKEZ BANKASI BAŞKANLIĞINA TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, İdare
tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,
Kararın BAŞVURAN ile TÜRKİYE CUMHURİYET MERKEZ BANKASI BAŞKANLIĞINA tebliğine
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi