Uzmanlık öğrencisi yabancı uyruklu doktorların iş yeri hekimliği yapma talebi mevzuata uygun mudur (KDK)

T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU

(OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2023/7350-S.23.11951

BAŞVURU NO : 2023/3857

KARAR TARİHİ : 13/06/2023

RET KARARI ,TCKN:

Adres:

BAŞVURUYA KONU İDARE : SELÇUK ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ

BAŞVURUNUN KONUSU : İş yeri hekimliği yapma talebi hk.

BAŞVURU TARİHİ : 21/03/2023

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Kurumumuza yaptığı başvuruda başvuran, Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesi fiziksel tıp ve rehabilitasyon bölümünde yabancı uyruklu asistan doktor olarak görev yaptığını, yabancı uyruklu hekim maaşlarının asgari ücretin altında olması nedeniyle 30 saat işyeri hekimliği yapmak için başvuruda bulunduğunu, talebinin Tıpta ve Diş Hekimliğinde Uzmanlık Eğitimi Yönetmeliği’nin 11 inci maddesi gerekçe gösterilerek anabilim dalı başkanınca kabul edilmesine rağmen Dekanlık tarafından reddedildiğini belirtmektedir. Başvuran, 1219 sayılı Kanun’un 12 nci maddesinin iş yeri hekimliği yapmasına izin verdiğini, kanunun yönetmelik hükmüne üstün olduğunu belirterek Kurumumuzdan iş yeri hekimliği yapmasına izin verilmesini talep etmektedir.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Selçuk Üniversitesi Rektörlüğünün 05/05/2023 tarihli ve sayılı yazısında; 2.1. Üniversitelerin Tıp Fakültelerinde uzmanlık eğitimi almakta olan uzmanlık öğrencilerinin Tıpta ve

Diş Hekimliğinde Uzmanlık Eğitimi Yönetmeliğine ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununa tabi olduğu, 2.2. 1219 sayılı Tababet ve Şuabatı San’atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanun’un uzman hekimleri kapsadığı, tıp fakültelerinde uzmanlık eğitimi almakta olan uzmanlık öğrencilerinin bu kanuna tabi olmadığı, 2.3. Başvuranın uzmanlık eğitimi almak üzere yabancı uyruklu kontenjanında Üniversitenin Tıp

Fakültesinde görevlendirildiği, uzmanlık eğitimini tamamladığı taktirde uzman hekim olmaya hak kazanacağı, dolayısıyla 1219 sayılı Tababet ve Şuabatı San’atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanununa tabi olmadığı,

2.4. uzmanlık eğitimi almak üzere yabancı uyruklu kontenjanı ile Üniversitemiz Tıp Fakültesinde görevlendirilmiş olup araştırma görevlisi kadrosunda görev yapmaktadır. İlgilinin tabi olduğu Tıpta ve Diş

Hekimliğinde Uzmanlık Eğitimi Yönetmeliğinin 11 inci maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkraları gereği aylıklı veya aylıksız hiçbir işte çalışamayacağından iş yeri hekimliği talebinin reddedildiği, 1219 sayılı

Tababet Ve Şuabatı San’atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanununun 12. Maddesi gereği uzmanlık eğitimini tamamlayıp, dosyasının bakanlıkça tescillenerek uzman hekim olduğunda işyeri hekimi olabileceği, 2.5. 547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 36 ncı maddesi gereği uzmanlık öğrencisi olarak görev yapması ve uzman hekim olmaması nedeniyle uzmanlık eğitimi uygulamasından sayılmayan işlerde görevlendirilemeyeceği, Açıklamalarına yer verilmektedir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi

Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”, 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir…”, 5. 219 sayılı Tababet ve Şuabatı San’atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanun’un 12. Maddesinin üçüncü maddesinde “…Kamu kurum ve kuruluşlarında çalışan ve yöneticilik görevi bulunmayan tabipler ile aile hekimleri, kurum ve kuruluşlarındaki çalışma saatleri dışında ve kurumlarının izniyle aylık otuz saati geçmemek üzere iş yeri hekimliği yapabilir…”, 6. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun “Çalışma şartları” başlıklı 36 ncı maddesinin yedinci fıkrasında “Tabip, diş tabibi ve tıpta uzmanlık mevzuatına göre uzman olan öğretim elemanları, kanunlarda belirtilen haller dışında 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 28 inci maddesi hükmüne tabidir. Ancak bunlardan profesör ve doçent kadrosunda olanlar, her bir anabilim dalındaki kadrolu profesör ve doçent sayısının yüzde 50’sini geçmemek, bir yıla kadar kurumsal sözleşme yapılmak ve geliri üniversite döner sermayesi hesabına kaydedilmek şartıyla ve ilgilinin muvafakati ile mesai dışında özel hastaneler veya vakıf üniversitesi hastanelerinde çalıştırılabilir…”, 7. Tıpta ve Diş Hekimliğinde Uzmanlık Eğitimi Yönetmeliği’nin “Uzmanlık öğrencisi” başlıklı 11 inci maddesinin 3 üncü fıkrasında “Uzmanlık öğrencisi muayenehane açamaz, uzmanlık eğitiminin gerektirdiği durumlar dışında aylıklı veya aylıksız hiçbir işte çalışamaz, bu şekilde çalıştığı tespit edilen uzmanlık öğrencisi kurumunca yazılı olarak uyarılır, durumun devamı ya da tekrarı halinde ilgili eğitim kurumunca ilişiği kesilir.” 4 üncü fıkrasında “Uzmanlık öğrencileri, uzmanlık eğitimi uygulamasından sayılmayan işlerde görevlendirilemez. Ancak deprem, sel baskını, salgın hastalık gibi olağan dışı ve hizmetin normal olarak sürdürülemediği hallerde yabancı uyruklu uzmanlık öğrencileri hariç olmak üzere uzmanlık öğrencileri, hekimlik görevlerini yürütmek üzere eğitim gördüğü kurumda veya aynı il içerisindeki

sağlık tesislerine tek seferde en fazla üç aylık süreler halinde eğitim süresi boyunca toplamda altı ayı geçmemek üzere görevlendirilebilir….” düzenlemelerine yer verilmiştir.

IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ

8. Kamu Denetçisi tarafından, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuru konusuna ilişkin hazırlanan Ret Karar Önerisi

Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 9. Başvuran, Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesi fiziksel tıp ve rehabilitasyon bölümünde yabancı uyruklu asistan doktor olarak görev yaptığını, yabancı uyruklu hekim maaşlarının asgari ücretin altında olması nedeniyle 30 saat işyeri hekimliği yapmak için başvuruda bulunduğunu, talebinin reddedildiğini belirtmektedir. Başvuran, 1219 sayılı Kanun’un 12 nci maddesinin iş yeri hekimliği yapmasına izin verdiğini, kanunun yönetmelik hükmüne üstün olduğunu belirterek Kurumumuzdan iş yeri hekimliği yapmasına izin verilmesini talep etmektedir.

10. 219 sayılı Kanun’da kamu kurum ve kuruluşlarında çalışan ve yöneticilik görevi bulunmayan tabiplerin çalışma saatleri dışında ve kurumlarının izniyle aylık otuz saati geçmemek üzere iş yeri hekimliği yapabileceği düzenlenmektedir.

11. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’na göre tabip ve tıpta uzmanlık mevzuatına göre uzman olan öğretim elemanları, kanunlarda belirtilen haller dışında 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 28 inci maddesi hükmüne tabidir. Ancak bunlardan profesör ve doçent kadrosunda olanlar, her bir anabilim dalındaki kadrolu profesör ve doçent sayısının yüzde 50’sini geçmemek, bir yıla kadar kurumsal sözleşme yapılmak ve geliri üniversite döner sermayesi hesabına kaydedilmek şartıyla ve ilgilinin muvafakati ile mesai dışında özel hastaneler veya vakıf üniversitesi hastanelerinde çalıştırılabilir.

12. Tıpta ve Diş Hekimliğinde Uzmanlık Eğitimi Yönetmeliği’nde ise uzmanlık öğrencisinin muayenehane açamayacağı, uzmanlık eğitiminin gerektirdiği durumlar dışında aylıklı veya aylıksız hiçbir işte çalışamayacağı, uzmanlık eğitimi uygulamasından sayılmayan işlerde görevlendirilemeyeceği düzenlenmiştir.

13. Başvuru konusu olayda başvuranın uzmanlık öğrencisi olup uzman hekim olmadığı, dolayısıyla 219 sayılı Kanun kapsamında iş yeri hekimliği yapamayacağı değerlendirilmektedir. 2547 sayılı Kanun’da ise profesör ve doçent kadrosunda olanların özel hastaneler veya vakıf üniversitesi hastanelerinde çalışmaları düzenlendiğinden uzmanlık öğrencisi başvuran için bu hükmün uygulanması imkânı bulunmamaktadır.

Tıpta ve Diş Hekimliğinde Uzmanlık Eğitimi Yönetmeliği gereği de başvuranın uayenehane açması, uzmanlık eğitiminin gerektirdiği durumlar dışında aylıklı veya aylıksız herhangi bir işte çalışması olanağının bulunmadığı değerlendirilmiştir.

14. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın talebinin İdare tarafından reddedilmesi işleminin hukuka ve hakkaniyete aykırı olmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 15. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu

Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; İdarenin ‘karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, İdarenin bahse konu ilkelere uygun davranması önerilmektedir.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

16. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE; Kararın başvurana ve SELÇUK ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi