|
ÖZET: Başvuran, Çukurova Vergi Dairesi Müdürlüğü’ne yaptığı başvuruda, yapılandırılmış borçlarının vadesi gelmemiş kısımlarına günlük faiz uygulandığını ve bu durumun haksız olduğunu iddia ederek tecil faizlerinin silinmesini talep etmiştir. Başvuru, 20 Mart 2019 tarihinde yapılmış olup, başvuranın ilk taksiti geç yatırması nedeniyle faiz eklenmiş ve bu durumla ilgili itirazları sonuçsuz kalmıştır.
Gelir İdaresi Başkanlığı’nın verdiği yanıtta, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun’un 48. maddesi gereğince tecil edilen borçlar için cari oranda tecil faizi ödenmesinin zorunlu olduğu belirtilmiştir. Tecil faizi oranı, 6 Eylül 2018 tarihli tebliğle yıllık %22 olarak belirlenmiştir. Başvuranın borçları, tecil müracaat tarihinden ödeme tarihine kadar hesaplanan faizlerle birlikte ödenmiştir. Ayrıca, başvuranın ödemeleri sırasında herhangi bir isabetsizlik tespit edilmemiştir. Sonuç olarak, başvurunun reddine karar verilmiştir. İlgili mevzuat çerçevesinde yapılan işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı ve başvuranın taleplerinin karşılanamayacağı ifade edilmiştir. Başvuru sürecinde, idarenin karara karşı başvuru yollarını belirtmemesi ise iyi yönetim ilkelerine aykırı olarak değerlendirilmiştir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2019/10265-S.15789
BAŞVURU NO : 2019/6480
KARAR TARİHİ : 16/10/2019
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : ÇUKUROVA VERGİ DAİRESİ MÜDÜRLÜĞÜ
BAŞVURUNUN KONUSU : Tecil faizlerinin silinmesi talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 20/03/2019
I.BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1.Başvuran, Çukurova Vergi Dairesi Müdürlüğü’nün vadesi gelmeyen yapılandırılmış borçlarına günlük faiz işlettiğini, bununla ilgili idareye itiraz ettiğini, ancak sonuç alamadığını, borcunun ilk taksitini geç yatırdığını, yapılandırırken faiz eklendiği halde vadesi gelmeyen taksitlerine yeniden tecil faizi eklendiğini belirterek vadesi gelmemiş borçların tecil faizlerinin silinmesini talep etmektedir.
II.İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2.Kurumumuzun bilgi-belge isteme yazısına istinaden Gelir İdaresi Başkanlığı’ndan alınan 24/06/2019 tarih ve … sayılı cevabi yazı ve eklerinde özetle;
2.1.6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 48 inci maddesinin
birinci fıkrası hükmü gereği, tecil talepleri kabul edilen mükelleflerin tecil edilen borçlarına karşılık olarak cari oranda tecil faizi ödemelerinin anılan Kanundan kaynaklanan bir zorunluluk olduğu,
2.2.Tecil faizi oranının, 06/09/2018 tarihli ve 30527 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan C-3 seri-sıra numaralı Tahsilat Genel Tebliğinde yıllık %22 olarak belirlendiği,
2.3.Buna göre, 6183 sayılı Kanunun 48 inci maddesine istinaden söz konusu tebliğin yayım tarihi olan 06/09/2018 tarihten itibaren yapılacak müracaatlara dayanılarak tecil edilen amme alacaklarına yıllık %22 oranında tecil faizi uygulandığı,
2.4.6183 sayılı Kanunun uygulamasına yönelik açıklamaların yer aldığı A-1 seri-sıra numaralı
Tahsilat Genel Tebliğinde, tecil faizi oranının yıllık olarak belirleneceğinin, tecil faizinin basit faiz usulü uygulanarak hesaplanacağının, tecil müracaat tarihinden ödeme tarihine (bu tarihler dahil) kadar geçen günler için, her taksit için ödenecek taksit tutarları üzerinden günlük olarak tecil faizi hesaplanacağının düzenlendiği,
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
2.5.Buna göre, 6183 sayılı Kanunun 48 inci maddesi kapsamında tecil edilen ve taksitlendirilen borçların her bir taksiti için, tecil müracaat tarihinden ödeme yapılacağı güne kadar (bu günler dahil) tecil faizi hesaplandığı,
2.6.Konuyla ilgili olarak Adana Vergi Dairesi Başkanlığı ile yapılan yazışma neticesinde alınan yazıda; Çukurova Vergi Dairesinin mükellefi …’ın, vadesi geçmiş borçlarının 6183 sayılı
Kanunun 48 inci maddesi kapsamında tecil ve taksitlendirilmesi için 14/01/2019 tarih ve
…sayılı dilekçe ile Çukurova Vergi Dairesine müracaat ettiğinin; söz konusu dilekçeye istinaden, vadesi geçmiş yükseköğrenim kredi borcunun 14/01/2019 tarihli tecil dosya numarası ile ilk taksit Şubat 2019 ayında başlamak ve 24 eşit taksitte ödenmek üzere tecil ve taksitlendirildiği; tecilin ilk taksitinin süresinde ödenmemesi nedeniyle, mükellefin vermiş olduğu 05/03/2019 tarihli dilekçesine istinaden 05/03/2019 tarihinde tecilinin geçerli sayıldığı; tecil dosyasına ait 1 inci ve 2 nci taksitlerin 05/03/2019 tarihinde, 3 üncü taksitin 15/03/2019 tarihinde (müracaat tarihinden ödeme tarihine kadar geçen süreler için hesaplanan tecil faizi ile birlikte) ödendiği, 4 üncü taksitin ödeme süresinin ise 31/05/2019 olduğu; tecil dosyası ödeme planlarında yer alan tecil faiz tutarlarının, sorgulama yapılan tarih itibarıyla hesaplanan tutarlar olduğu ve Çukurova Vergi Dairesi Müdürlüğünce yapılan işlemlerin, 6183 sayılı Kanuna ve Kanunun uygulamasına ilişkin açıklamaların yer aldığı A-1 seri-sıra numaralı Tahsilat
Genel Tebliğine uygun olduğunun belirtildiği,
2.7.Diğer taraftan, Başkanlığın bilgisayar kayıtlarından yapılan sorgulamada, dilekçe sahibinin tecile ilişkin 4 üncü taksitini, tecil müracaat tarihinden itibaren hesaplanan tecil faiziyle birlikte 28/05/2019 tarihinde ödediğinin anlaşıldığı,
2.8.Adana Vergi Dairesi Başkanlığı’nın yazısı ekinde yer alan “…’ın öğrenim kredisi borcunun
6183 sayılı Kanunun 48 inci maddesi kapsamında teciline ilişkin ödeme planı ve gerçekleşen
ödemeler” başlıklı tablonun incelenmesinden; dilekçe sahibinin tecil kapsamındaki 11.770,84
TL borcunun, 2019 Şubat ayında 490,49 TL, kalan bakiyenin 2019 Mart ayı ile 2021 Ocak aylarında her ay için 490,45 TL taksitler halinde ödenmek ayrıca tecil müracaat tarihinden ödeme tarihlerine kadar da ayrıca tecil faizi alınmak üzere taksitlendirildiği, böylece tecil faizleriyle birlikte ilk taksit için 504,27 TL, ikinci taksit için 513,53 TL, üçüncü taksit için 522,53 TL, dördüncü taksit için 531,81 TL ve diğer taksitler için de hesaplanan tecil faizleriyle birlikte ödeme yapılması gerektiği; 14/01/2019 tarihli tecil müracaatı dikkate alınarak hazırlanan ödeme planında ilk taksit anapara ödemesi olarak belirlenen 490,49 TL ve tecil faizi olarak hesaplanan 13,78 TL olmak üzere toplam 504,27 TL’nin ödeme süresinin 2019 yılı Şubat ayının son günü olan 28/02/2019 tarihi olarak belirlendiği, 13,78 TL olan tecil faizinin tecil müracaat tarihinden ilk taksit ödeme süresinin son günü olan 28/02/2019 tarihine kadar anılan tebliğ kapsamında 46 gün için hesaplandığı, böylelikle taksit tutarı ve tecil faizi olarak toplamda 504,27 TL ödenmesi gerektiği; ancak, borçlunun 28/02/2019 vadeli ilk taksiti süresi içinde ödemeyerek 05/03/2019 tarihinde ödemesi nedeniyle ihlal olan tecilin vergi dairesi tarafından geçerli sayılarak 46 yerine 51 günlük tecil faizi tahsil edildiği, dolayısıyla tecil taksitini 28/02/2019 tarihinde ödemiş olsaydı 13,78 TL tecil faizi ödeyecekken 5 günlük gecikme nedeniyle 1,5 TL fazla tecil faizi hesaplandığı, toplamda da 15,28 TL tecil faizi ödediği, ödenen fazla tecil faizinin de dilekçe sahibinin tecil ödeme planına riayet etmeyerek yükümlülüğünü yerine getirmemesinden, yani kendi hatasından kaynaklandığı; ikinci taksit için, tecil müracaat tarihinden (14/01/2019) taksit ödeme süresi olan 31/03/2019 tarihine kadar geçen 77 gün için 23,08 TL tecil faizi hesaplandığı, ancak borçlunun taksit ödeme süresinden 26 gün önce ödeme yapması nedeniyle tecil müracaat tarihinden ödeme yapılan 05/03/2019 tarihine kadar 51 gün için 15,28 TL tecil faizi hesaplanarak tahsilat yapıldığı, böylelikle erken ödeme yapmasından
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
kaynaklı 7,8 TL daha az tecil faizi ödediği; üçüncü ve dördüncü taksitler için de, ikinci taksitte olduğu gibi borçlunun tecil ödeme süresinden daha erken ödeme yapması nedeniyle, üçüncü taksitte 107 gün yerine 61 günlük tecil faizi, dördüncü taksitte de 138 gün yerine 135 günlük tecil faizi hesaplandığı, böylelikle üçüncü ve dördüncü taksitler için 32,08 TL ve 43,36 TL tecil faizi yerine sırasıyla 18,28 TL ve 40,46 TL tecili faizi ödediği,
2.9.Yukarıda yapılan açıklamalardan da anlaşılacağı üzere, tecil faizinin tecil müracaat tarihinden ödeme yapılan tarihe kadar hesaplanmakta olduğu, taksit tutarlarının erken ödenmesi halinde daha az tecil faizi, geç ödenmesi halinde ise gecikilen gün kadar fazla tecil faizi hesaplandığı, ancak herhangi bir taksitin geç ödenmesi halinde yalnızca o taksit için gecikilen gün sayısı kadar ilave tecil faizi alındığı, dilekçe sahibinin iddia ettiği gibi tüm taksitler için ilave bir tecil faizi alınmadığı, bu durumun da borçlunun yapmış olduğu ödemelerden açıkça görüldüğü,
2.10.Bu itibarla, tecil başvurusu üzerine düzenlenen ödeme planının, dilekçe sahibi tarafından dilekçe sahibinin tecil başvurusunun kabulü üzerine Çukurova Vergi Dairesince hazırlanan tecil ödeme planında yer verilen tecil faizlerinin mevzuatına uygun bir şekilde vergi dairesi bilgisayar sistemi tarafından otomatik olarak hesaplandığı, bu ödeme planı çerçevesinde borçlu tarafından yapılan ödemelerin de mevzuata uygun bir şekilde hesaplanarak bilgisayar sistemlerine işlendiği,
2.11.Buna göre, Çukurova Vergi Dairesi tarafından dilekçe sahibi hakkında yapılan tecil ve taksitlendirme işlemleri ile ödemeler için hesaplanan tecil faizinde, yukarıda yer verilen mevzuat kapsamında herhangi bir isabetsizlik olmadığından tecil faizinin silinmesinin mümkün bulunmadığı, ifade edilmiştir.
III.İLGİLİ MEVZUAT
3.Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının, “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde;
“Vatandaşlar… kendileriyle veya kamu ile ilgili dilek ve şikâyetleri hakkında, yetkili makamlara ve Türkiye Büyük Millet Meclisine yazı ile başvurma hakkına sahiptir… Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir.”,
4.6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun, “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci
maddesinde;
“Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir”,
5.6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanununun, “Tecil” başlıklı
48 inci maddesinde;
“Amme borcunun vadesinde ödenmesi veya haczin tatbiki veyahut haczolunmuş malların paraya çevrilmesi amme borçlusunun çok zor duruma düşürecekse, borçlu tarafından yazı ile istenmiş ve teminat gösterilmiş olmak şartıyla, alacaklı amme idaresince veya yetkili kılacağı makamlarca; amme alacağı 36 ayı geçmemek üzere ve faiz alınarak tecil olunabilir…”,
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
6.06/09/2018 tarihli ve 30527 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan C-3 seri-sıra numaralı
Tahsilat Genel Tebliğinin, “Tecil Faizi” başlıklı 1 inci maddesinde;
“6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 48 inci maddesi ile
Bakanlığımıza tanınan yetkiye istinaden, halen yıllık %12 olarak uygulanmakta olan tecil faizi oranı bu Tebliğin yayımı tarihinden itibaren yıllık %22 olarak belirlenmiştir.
Bundan böyle, 6183 sayılı Kanunun 48 inci maddesine istinaden bu Tebliğin yayımı tarihinden itibaren yapılacak müracaatlara dayanılarak tecil edilen amme alacaklarına yıllık %22 oranında tecil faizi uygulanacaktır…”,
7.30/06/2007 tarihli ve 26568 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan A-1 seri-sıra numaralı
Tahsilat Genel Tebliğinin, “Tecil, Tehir, Gecikme Zammı” başlıklı 4 üncü bölümünün, “I.Tecil” başlığının,
7.1.12 nci maddesinde;
Tecil faizi oranı yıllık olarak belirlenmektedir. Tecil faizi; basit faiz usulü uygulanarak ve müracaat tarihinden ödeme tarihine (bu tarihler dahil) kadar geçen günler için, ödenecek taksit tutarları üzerinden hesaplanacaktır…”
7.2.13 üncü maddesinde;
“Tecil ve taksitlendirilmiş borçların tecil şartlarına uygun ödenmemesi durumunda, tecil ihlal edilmiş sayılacaktır. Tecil şartlarını ihlal eden borçluların, tecilin geçerli sayılması için tecile yetkili makamlara yapacakları başvuru üzerine bu makamlarca gerekli değerlendirme yapıldıktan sonra tecilin geçerli sayılmasına karar verilebilecektir.
Daha evvel tecil edilen bir borca karşılık yapılan ödemelerin tecilli sayılması ve kalan tutarın da belirlenen bir plan dahilinde ödenmesine izin verilmesi anlamına gelen “tecilin geçerli sayılması” uygulamasında, tecil faizi geçerli sayılan tecil için yapılmış ilk müracaat tarihi esas alınarak hesaplanacaktır…”, hükümlerine amirdir.
IV.KAMU DENETÇİSİ HÜSEYİN YÜRÜK’ÜN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
8.Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuru konusuna ilişkin “Ret Karar Önerisi” Kamu
Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V.DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A.Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme
9.Başvuran, yapılandırılmış borcunun ilk taksitini geç yatırdığını, Çukurova Vergi Dairesi
Müdürlüğü’nün yapılandırılırken faiz eklenmiş olan ve vadesi gelmemiş borçlarına günlük faiz işlettiğini, bununla ilgili olarak idareye itiraz ettiğini, ancak sonuç alamadığını belirterek vadesi gelmemiş borçların tecil faizlerinin silinmesini talep etmektedir.
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
10.Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından gönderilen cevabi yazıda özetle; 6183 sayılı Amme
Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 48 inci maddesinin birinci fıkrası hükmü gereği, tecil talepleri kabul edilen mükelleflerin tecil edilen borçlarına karşılık olarak cari oranda tecil faizi ödemelerinin anılan Kanundan kaynaklanan bir zorunluluk olduğu, tecil faizi oranının, 06/09/2018 tarihli ve 30527 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan C-3 seri-sıra numaralı Tahsilat
Genel Tebliğinde yıllık %22 olarak belirlendiği, buna göre, 6183 sayılı Kanunun 48 inci maddesine istinaden söz konusu tebliğin yayım tarihi olan 06/09/2018 tarihinden itibaren yapılacak müracaatlara dayanılarak tecil edilen amme alacaklarına yıllık %22 oranında tecil faizi uygulandığı, 6183 sayılı Kanunun uygulanmasına yönelik açıklamaların yer aldığı A-1 seri-sıra numaralı Tahsilat Genel Tebliğinde, tecil faizi oranının yıllık olarak belirleneceğinin, tecil faizinin basit faiz usulü uygulanarak hesaplanacağının, tecil müracaat tarihinden ödeme tarihine (bu tarihler dahil) kadar geçen günler için, her taksit için ödenecek taksit tutarları üzerinden günlük olarak tecil faizi hesaplanacağının düzenlendiği, buna göre, 6183 sayılı
Kanunun 48 inci maddesi kapsamında tecil ve taksitlendirilen borçların her bir taksiti için, tecil müracaat tarihinden ödeme yapılacağı güne kadar (bu günler dahil) tecil faizi hesaplandığı belirtilmiştir.
11.Gelir İdaresi Başkanlığı ile Adana Vergi Dairesi Başkanlığı arasında yapılan yazışmalar tetkik edildiğinde, Çukurova Vergi Dairesinin mükellefi …’ın vadesi geçmiş borçlarının 6183 sayılı Kanunun 48 inci maddesi kapsamında tecil ve taksitlendirilmesi için 14/01/2019 tarih ve
14747 sayılı dilekçe ile Çukurova Vergi Dairesine müracaat ettiği; söz konusu dilekçeye
istinaden, vadesi geçmiş yükseköğrenim kredi borcunun 14/01/2019 tarihli tecil dosya numarası ile ilk taksit Şubat 2019 ayında başlamak ve 24 eşit taksitte ödenmek üzere tecil ve taksitlendirildiği; tecilin ilk taksitinin süresinde ödenmemesi nedeniyle, mükellefin vermiş olduğu 05/03/2019 tarihli dilekçesine istinaden 05/03/2019 tarihinde tecilinin geçerli sayıldığı; tecil dosyasına ait 1 inci ve 2 nci taksitlerin 05/03/2019 tarihinde, 3 üncü taksitin 15/03/2019 tarihinde (müracaat tarihinden ödeme tarihine kadar geçen süreler için hesaplanan tecil faizi ile birlikte) ödendiği, 4 üncü taksitin ödeme süresinin ise 31/05/2019 olduğu; tecil dosyası ödeme planlarında yer alan tecil faiz tutarlarının, sorgulama yapılan tarih itibarıyla hesaplanan tutarlar olduğu ve Çukurova Vergi Dairesi Müdürlüğünce yapılan işlemlerin, 6183 sayılı Kanuna ve Kanunun uygulamasına ilişkin açıklamaların yer aldığı A-1 seri-sıra numaralı Tahsilat
Genel Tebliğine uygun olduğunun belirtildiği anlaşılmıştır.
12.Ayrıca idare tarafından yapılan açıklamada, Başkanlığın bilgisayar kayıtlarından yapılan sorgulamada, dilekçe sahibinin tecile ilişkin 4 üncü taksitini, tecil müracaat tarihinden itibaren hesaplanan tecil faiziyle birlikte 28/05/2019 tarihinde ödediğinin anlaşıldığı,
13. “…’ın öğrenim kredisi borcunun 6183 sayılı Kanunun 48 inci maddesi kapsamında teciline ilişkin ödeme planı ve gerçekleşen ödemeler” başlıklı tablonun tetkikinde, dilekçe sahibinin tecil kapsamındaki 11.770,84 TL borcunun, 2019 Şubat ayında 490,49 TL, kalan bakiyenin
2019 Mart ayı ile 2021 Ocak aylarında her ay için 490,45 TL taksitler halinde ödenmesi ayrıca
tecil müracaat tarihinden ödeme tarihlerine kadar da ayrıca tecil faizi alınmak üzere taksitlendirildiği, böylece tecil faizleriyle birlikte ilk taksit için 504,27 TL, ikinci taksit için 513,53 TL, üçüncü taksit için 522,53 TL, dördüncü taksit için 531,81 TL ve diğer taksitler için de hesaplanan tecil faizleriyle birlikte ödeme yapılması gerektiği; 14/01/2019 tarihli tecil müracaatı dikkate alınarak hazırlanan ödeme planında ilk taksit anapara ödemesi olarak belirlenen 490,49 TL ve tecil faizi olarak hesaplanan 13,78 TL olmak üzere toplam 504,27
TL’nin ödeme süresinin 2019 yılı Şubat ayının son günü olan 28/02/2019 tarihi olarak belirlendiği, 13,78 TL olan tecil faizinin tecil müracaat tarihinden ilk taksit ödeme süresinin
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
son günü olan 28/02/2019 tarihine kadar anılan tebliğ kapsamında 46 gün için hesaplandığı, böylelikle taksit tutarı ve tecil faizi olarak toplamda 504,27 TL ödenmesi gerektiği; ancak, borçlunun 28/02/2019 vadeli ilk taksiti süresi içinde ödemeyerek 05/03/2019 tarihinde ödemesi nedeniyle ihlal olan tecilin vergi dairesi tarafından geçerli sayılarak 46 yerine 51 günlük tecil faizi tahsil edildiği, dolayısıyla tecil taksitini 28/02/2019 tarihinde ödemiş olsaydı 13,78 TL tecil faizi ödeyecekken 5 günlük gecikme nedeniyle 1,5 TL fazla tecil faizi hesaplandığı, toplamda da 15,28 TL tecil faizi ödediği, ödenen fazla tecil faizinin de dilekçe sahibinin tecil ödeme planına riayet etmeyerek yükümlülüğünü yerine getirmemesinden, yani kendi hatasından kaynaklandığı; ikinci taksit için, tecil müracaat tarihinden (14/01/2019) taksit ödeme süresi olan 31/03/2019 tarihine kadar geçen 77 gün için 23,08 TL tecil faizi hesaplandığı, ancak borçlunun taksit ödeme süresinden 26 gün önce ödeme yapması nedeniyle tecil müracaat tarihinden ödeme yapılan 05/03/2019 tarihine kadar 51 gün için 15,28 TL tecil faizi hesaplanarak tahsilat yapıldığı, böylelikle erken ödeme yapmasından kaynaklı 7,8 TL daha az tecil faizi ödediği; üçüncü ve dördüncü taksitler için de, ikinci taksitte olduğu gibi borçlunun tecil ödeme süresinden daha erken ödeme yapması nedeniyle, üçüncü taksitte 107 gün yerine
61 günlük tecil faizi, dördüncü taksitte de 138 gün yerine 135 günlük tecil faizi hesaplandığı,
böylelikle üçüncü ve dördüncü taksitler için 32,08 TL ve 43,36 TL tecil faizi yerine sırasıyla 18,28 TL ve 40,46 TL tecili faizi ödediği,
14. Tecil faizinin tecil müracaat tarihinden ödeme yapılan tarihe kadar hesaplanmakta olduğu, taksit tutarlarının erken ödenmesi halinde daha az tecil faizi, geç ödenmesi halinde ise gecikilen gün kadar fazla tecil faizi hesaplandığı, ancak herhangi bir taksitin geç ödenmesi halinde yalnızca o taksit için gecikilen gün sayısı kadar ilave tecil faizi alındığı, dilekçe sahibinin iddia ettiği gibi tüm taksitler için ilave bir tecil faizi alınmadığı, bu durumun da borçlunun yapmış olduğu ödemelerden açıkça görüldüğü, bu itibarla, tecil başvurusu üzerine düzenlenen ödeme planının, dilekçe sahibi tarafından dilekçe sahibinin tecil başvurusunun kabulü üzerine
Çukurova Vergi Dairesince hazırlanan tecil ödeme planında yer verilen tecil faizlerinin mevzuatına uygun bir şekilde vergi dairesi bilgisayar sistemi tarafından otomatik olarak hesaplandığı, bu ödeme planı çerçevesinde borçlu tarafından yapılan ödemelerin de mevzuata uygun bir şekilde hesaplanarak bilgisayar sistemlerine işlendiği, buna göre, Çukurova Vergi Dairesi tarafından dilekçe sahibi hakkında yapılan tecil ve taksitlendirme işlemleri ile ödemeler için hesaplanan tecil faizinde, yukarıda yer verilen mevzuat kapsamında herhangi bir isabetsizlik olmadığından tecil faizinin silinmesinin mümkün bulunmadığı ifade edilmiştir.
15.6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunda, amme borcunun
vadesinde ödenmesi veya haczin tatbiki veyahut haczolunmuş malların paraya çevrilmesi amme borçlusunu çok zor duruma düşürecekse, borçlu tarafından yazı ile istenmiş ve teminat gösterilmiş olmak şartıyla, alacaklı amme idaresince veya yetkili kılacağı makamlarca; amme alacağının 36 ayı geçmemek üzere ve faiz alınarak tecil olunabileceği düzenlenmiştir.
16.“C-3 seri-sıra numaralı Tahsilat Genel Tebliği” ile 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil
Usulü Hakkında Kanunun 48 inci maddesi ile Bakanlığa tanınan yetkiye istinaden, halen yıllık %12 olarak uygulanmakta olan tecil faizi oranı Tebliğin yayımı tarihinden itibaren yıllık %22 olarak belirlenmiştir.
17.“A-1 seri-sıra numaralı Tahsilat Genel Tebliğinde, tecil faizi oranının yıllık olarak belirleneceği, tecil faizinin; basit faiz usulü uygulanarak ve müracaat tarihinden ödeme tarihine
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
(bu tarihler dahil) kadar geçen günler için, ödenecek taksit tutarları üzerinden hesaplanacağı hüküm altına alınmıştır.
18.Yine anılan Tebliğde, tecil ve taksitlendirilmiş borçların tecil şartlarına uygun ödenmemesi durumunda, tecilin ihlal edilmiş sayılacağı, tecil şartlarını ihlal eden borçluların, tecilin geçerli sayılması için tecile yetkili makamlara yapacakları başvuru üzerine bu makamlarca gerekli değerlendirme yapıldıktan sonra tecilin geçerli sayılmasına karar verilebileceği, daha evvel tecil edilen bir borca karşılık yapılan ödemelerin tecilli sayılması ve kalan tutarın da belirlenen bir plan dahilinde ödenmesine izin verilmesi anlamına gelen “tecilin geçerli sayılması” uygulamasında, tecil faizinin geçerli sayılan tecil için yapılmış ilk müracaat tarihi esas alınarak hesaplanacağı düzenlenmiştir.
19. Somut olayda, …’ın vadesi geçmiş borçlarının tecil ve taksitlendirilmesi amacıyla 14/01/2019 tarihli dilekçe ile Çukurova Vergi Dairesine müracaat ettiği, müracaatının kabul edildiği, tecilin ilk taksitinin süresinde ödenmemesi nedeniyle, …’ın vermiş olduğu 05/03/2019 tarihli dilekçesine istinaden 05/03/2019 tarihinde tecilinin geçerli sayıldığı; 1 inci ve 2 nci taksitlerin 05/03/2019 tarihinde, 3 üncü taksitin 15/03/2019 tarihinde (müracaat tarihinden ödeme tarihine kadar geçen süreler için hesaplanan tecil faizi ile birlikte) ödendiği, 4 üncü taksitin 28/05/2019 tarihinde ödendiği, tecil faizinin tecil müracaat tarihinden ödeme yapılan tarihe kadar hesaplandığı, taksit tutarlarının erken ödenmesi halinde daha az tecil faizi, geç ödenmesi halinde ise gecikilen gün kadar fazla tecil faizi hesaplandığı, ancak herhangi bir taksitin geç ödenmesi halinde yalnızca o taksit için gecikilen gün sayısı kadar ilave tecil faizi alındığı, tüm taksitler için ilave bir tecil faizi alınmadığı tespit edilmiştir.
20.Başvuranın iddiaları, idarenin açıklamaları, ilgili mevzuat hükümleri ve dosya kapsamındaki tüm bilgi ve belgeler birlikte değerlendirildiğinde; mevzuat hükümlerine göre tecil faizinin tecil müracaat tarihinden ödeme yapılan tarihe kadar hesaplandığı, taksit tutarlarının erken ödenmesi halinde daha az tecil faizi, geç ödenmesi halinde ise gecikilen gün kadar fazla tecil faizi hesaplandığı, herhangi bir taksitin geç ödenmesi halinde yalnızca o taksit için gecikilen gün sayısı kadar ilave tecil faizi alındığı, tüm taksitler için ilave bir tecil faizi alınmadığı dikkate alındığında, idarenin işlemlerinde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilememiştir.
B.İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
21.İyi yönetim ilkelerine, 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiştir.
Başvuranın, başvurusuna idare tarafından verilen cevapta, hangi sürede hangi mercilere başvurabileceği bilgisinin verilmediği görülmüş olup, ilgili idarenin “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı tespit edilmiştir. Adı geçen idarenin bundan sonra bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.
VI.HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
22.04/06/2012 tarih ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 17 inci maddesinin sekizinci fıkrasına göre Kamu Denetçiliği Kurumuna, dava açma süresi içinde yapılan başvuru, işlemeye başlamış olan dava açma süresini durdurmakta olup, anılan Kanunun “Dava açma süresinin yeniden işlemeye başlaması” başlıklı 21 inci maddesinde, Kamu Denetçiliği
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
Kurumunun inceleme ve araştırmasını, başvuru tarihinden itibaren altı ay içinde sonuçlandıramaması hâlinde durmuş olan dava açma süresinin kaldığı yerden işlemeye başlayacağı belirtilmiş; Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve
Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 38 inci maddesinin dördüncü fıkrasında da Kurumun inceleme ve araştırmasını, başvuru tarihinden itibaren, altı ay içinde sonuçlandıramaması halinde durumun gerekçesiyle birlikte başvurana tebliğ edileceği ve durmuş olan dava açma süresinin tebliğden itibaren kaldığı yerden işlemeye başlayacağı belirtilmiştir. Bu kapsamda incelemenin altı ayda bitirilememe gerekçesi ve dava açma süresinin kaldığı yerden yeniden işlemeye başlayacağı hususu başvurana 19/09/2019 tarihli ve 13397 sayılı yazı ile bildirilmiştir.
VII.KARAR
Açıklanan gerekçeler ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın BAŞVURANA ve GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞINA tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.